థుపవంసో |ఓ౦.౦౦౦౧|
నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స
యస్మిం సయింసు జినధాతువరా సమన్తా
ఛబ్బణ్ణ రంసి విసరేహి సముజ్జలన్తా,
నిమ్మాయ లోకహితహేతు జినస్స రూపం
తం థుపమబ్భుత తమం సిరసా నమిత్వా;
చక్ఖామహం సకల లోక హితావహస్స
థుపస్స సబ్బ జన నణ్దన కారణస్స,
వంసం సురాసుర నరిణ్దవరేహి నిచ్చం
సమ్పూజితస్స రతనుజ్జల థూపికస్స;
కిఞ్చాపి సో యతిజనేన పురాతనేన
అత్వాయ సీహళజనస్స కతో పురాపి,
వాక్కేన సిహళభవేన’భిసఙ్ఖమత్తా
అత్థం న సాధహతి సబ్బజనస్స సమ్మా;
యస్మా చ మాగధ నిరుత్తికతోపి థూప-
వంసో విరుద్ధనయ సద్ద సమాకులో సో,
వత్తబ్బమేవ చ బహుమ్పి యతో న వుత్తం
తమ్హా అహం పునపి వంసమి’మం వదామి;
సుణాథ సాధవో సబ్బే పరిపుణ్ణమనాకులం
వుచ్చమానం మయా సాధు వంసం థూపస్స సత్థునోతి;
తత్థ థూపస్స వంసం వక్ఖామీతి ఏత్థ తథాగతో అరహం సమ్మా సమ్బుద్ధో థూపారహో, పచ్చేకబుద్ధో థూపారహో, తథాగతస్స సావకో థూపారహో, రాజా చక్కవత్తి థూపారహోతి వచనతో థూపారహానం బుద్ధాదీనం ధాతుయో పతిట్ఠాపేత్వా కత చేతియం అబ్భునన తట్ఠేన |ఓ౦.౦౦౦౨| థూపోతి వుచ్చతి, ఇధ పన కఞ్చన మాలిక మహాథూపో అధిప్పేతో, సో కస్స ధాతుయో పతిట్ఠాపేత్వా కతోతి చే? యోదీపఙ్కరాదీనం చతువీసతియా బుద్ధానం సన్తికే లద్ధవ్యాకరణో సమతింసపారమియో పూరేత్వా పరమాభిసమ్బోధిం పత్వా ధమ్మచక్కప్పవత్తనతో పట్ఠాయ యావ సుహద్ద పరిబ్బాజక వినయాన సబ్బ బుద్ధకిచ్చాని నిట్ఠాపేత్వా అనుపాదియేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బుతో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మా సమ్బుద్ధస్స ధాతుయో పతిట్ఠాపేత్వా కతో అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారో పన వేదితబ్బో?
౨. ఇతో కిర కప్పసతసహస్సాధికానం చతున్నం అసఙ్ఖేయ్యానం మత్థకే అమరవతీ నామ నగరం అహోసి. తత్థ సుమేధో నామ బ్రాహ్మణో పటివసతి. సో అఞ్ఞం కమ్మం అకత్వా బ్రహ్మణసిప్పమేవ ఉగ్గణ్హి తస్స దహరకాలేయేవ మాతాపితరో కాలమకంసు. అథస్స రాసివడ్ఢనకో అమచ్చో ఆయ పోత్థకం ఆహరిత్వా సువణ్ణ రజత మణిముత్తాది భరితే గబ్భే వివరిత్వా ఏత్తకం తే కుమార మాతు సన్తకం, ఏత్తకం పితుసన్తకం, ఏత్తకం అయ్యక పయ్యకానన్తి యావ సత్తమా కులపరివట్టా ధకం ఆచిక్ఖిత్వా ఏతమ్పటిజగ్గాహీతి ఆహ. సో సాధూతి సమ్పటిచ్ఛిత్వా అగారం అజ్ఝావసన్తో ఏకదివసం చిన్తేసి.
౩. పునబ్భవే పటిసణ్ధిగహణం తామ దుక్ఖం, తథా నిబ్బత్త నిబ్బత్తట్ఠానే సరీరభేదనం అహఞ్చ జానిధమ్మో జరాధమ్మో వ్యాధిధమ్మో మరణధమ్మో. ఏవం భూతేన మయా అజాతి అజరం అవ్యాధిం అమరణం సుఖం సీతలం నిబ్బానం గవేసితుం వట్టతీతి నేక్ఖమ్మకారణం చిన్తేత్వా పున చిన్తేసి ఇమం ధనం సబ్బం మయ్హం పితు పితామహాదయో పరలోకం గచ్ఛన్తా ఏక కహాపణమ్పి గహేత్వా నగతా మయా పన గహేత్వా గమనకారణం కాతుం వట్టతీతి నగరే భేరిం చరాపేత్వా మహాజనస్స దానం దత్వా హిమవన్తస్స పవిసిత్వా తాపస పబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా సత్తాహబ్భన్తరేయేవ అభిఞ్ఞా చ సమాపత్తియో చ నిబ్బత్తేత్వ సమాపత్తిసుఖేన వీతినామేసి.
తదా దీపఙ్కరో నామ సత్థా పరయాభిసమ్బోధిం పత్వా సత్త సత్తాహం బోధిసమీపేచేవ వితినామేత్వా సునణ్దారామే ధమ్మచక్కం పవత్తేత్వా కోటిసత్తానం దేవమనుస్సానం ధమ్మమతం పాయేత్వా చాతుద్దీపిక మహామేఘో వియ ధమ్మవస్సం వస్సేన్తో చతూహి ఖీణాసయ సతసహస్సేహి పరివుతో అనుపుబ్బేన చారకం చరమానో రమ్మ నగరం పత్వా సుదస్సన మహావిహారే పటివసతి తదా రమ్మనగరవాసినో సప్పి ఫణితాదీని భేసజ్జాని గహేత్వా పుప్ఫ ధూప గణ్ధహత్థా యేన బుద్ధో తేనపసఙ్కమిత్వా సత్థారం వన్దిత్వా పుప్ఫాదీహి పూజేత్వా ఏకమన్తం నిసీదిత్వా ధమ్మం సుత్వా స్వాతనాయ భగవన్తం నిమన్తేత్వా ఉట్ఠాయాసనా దసబలం పదక్ఖీనం కత్వా పక్కమింసు.
తే |ఓ౦.౦౦౦౩| పున దివసే అసదిస మహాదానం సజ్జేత్వా దసబలస్స ఆగమన మగ్గం సోధేన్తి. తస్మిం కాలే సుమేధతాపసో అత్తనో అస్సమ పదతో ఉగ్గన్త్వా రమ్మనగరవాసీనం తేసం మనుస్సానం ఉపరిభాగేన ఆకాసేన గచ్ఛన్తా తే హట్ఠపహట్ఠే మగ్గం సోధేన్తే దిస్వా కిన్ను ఖో కారణన్తి చిన్తేన్తో సబ్బేసం పస్సన్తానంయేవ ఆకాసతో ఓరు ఏకమన్తే ఠత్థాయహ తే మనుస్సే పుచ్ఛి.’హమ్భో కస్స పన ఇమం మగ్గం సోధేథా’తి తే ఆహంసు భన్తే సుమేధ తుమ్హే కిం నం జానాథ, దీపఙ్కరో నామ సత్థా పరమాభిసమ్బోధిం పత్వా పవత్తవర ధమ్మచక్కో జనపద చారికం చరమానో అనుక్కమేన అమ్హాకం నగరం పత్వా సుదస్సన మహావిహారే పటివసతి. మయం తం భగవన్తం నిమన్తయిమ్హ తస్స భగవతో ఆగమనమగ్గం సోధేమాతి. తం సుత్వా సుమేధపణ్డితో చిన్తేసి. బుద్ధోతి ఖో పనేస ఘోసోపి దుల్లభో, పగేవ బుద్ధుప్పాదో తేన హి మయాపి ఇమేహి మనుస్సేహి సద్ధిం దసబలస్స ఆగమనమగ్గం సోధేతుం వట్టతీతి సో తే మనుస్సే ఆహ, సచే భో తుమ్హే ఇమం మగ్గ బుద్ధస్స సోధేథ - సయహమ్పి ఏకం ఓకాసం సమ్పటిచ్ఛత్వా అయం సుమేధపణ్డితో మహిద్ధికో మహానుభావోతి జానన్తా దుబ్బిసోధనం ఉదకసమ్భిన్నం అతివిసమం ఏకం ఓకాసం సల్లక్ఖేత్వా ఇమం హకాసం తుమ్హే సోధేథ. అలఙ్కరోథాతి అదంసు.
సుమేధపణ్డితో బుద్ధారమ్మణ పీతిం ఉప్పాదేత్వా చిన్తేసి. అహమ్పనిమం ఓకాసం ఇద్ధీయా పరమదస్సనీయ కాతుం పహోమి ఏవం కతో పన మం న పరితోసేతి అజ్జ పన మయా కాయవేయ్యావచ్చం కాతుం వట్టతితి పంసుం ఆహరిత్వా తం పహేసం పూరేని, తస్స పన తస్మిం పదేసే అసోధితే జయసుమన కుసుమ సదిసి వణ్ణం దుపట్టచీవరం తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేత్వా నివాసేత్వా తస్సుపరి యుణ్ణమాపఙ్గేన కుసుమకలాపం పరక్ఖిపన్తో వియ విజ్జుల్లతా సస్సీరీకం కాయబణ్ధనం బణ్ధిత్వా కనక గిరిసిఖర మత్థకే లాఖారసం పరిసిఞ్చన్తే వియ సువణ్ణచేతియం పవాళజాలేన పరిక్ఖిపన్తో వియ సువణ్ణఙ్ఘకం రత్తకమ్బలేన పటిముఞ్చన్తో వియ సరద సమయ రజనికరం రత్తవలాహకేన పటిచ్ఛాదేన్తో వియ చ లాఖారసేన తిన్న కిం సుకక్సుమవణ్ణం రత్తవర పసుకూల చీవరం పారిపిత్వా గణ్ధకూగిద్వ రతో కనకగుహాతో సీహో వియ నిక్ఖమిత్వా జళభిఞ్ఞానంయేవ చతూహి ఖీణాసవ సతసహస్సేహి పరివుతో అమరగణ పరివుతో దససతనయనో వియ బ్రహ్మగణపరివుతో మహా బ్రహ్మా వియ చ అపరిమిత సమయ సముపచితాయ కుసలబలజనితాయ అనోపమయా బుద్ధలీలాయ తారాగణపరివుతో |ఓ౦.౦౦౦౪| సరద సమయ రజనికరో వియ గగనతలం అలఙ్గత పటియత్తం మగ్గం పటిపజ్జి.
౫. సుమేధతాపసోపి తేన అలఙ్కత పటియత్తేన మగ్గేన ఆగచ్ఛన్తస్స దీపఙ్కరస్స భగవతో ద్వత్తింస వరలక్ఖణ పతిమణ్డితం అసతియా అనుబ్యఞ్జనేహి అనుబ్యఞ్జితం బ్యామప్పహాపరిక్ఖేప సస్సీరీకం ఇణ్దనీలమణిసంకాసోఆకాసే నానప్పకారా విజ్జుల్లతా వియ ఛబ్బణ్ణబుద్ధరంసియో విస్సజ్జేన్తం రూపగ్గప్పత్తం అత్తభావం ఓలోకేత్వా అజ్జ మయా దసబలస్స జీవితపరిచ్చాగం కాతుం వట్టతి మా భగవా కలలే అక్కమి మణిమయం లకసేతుం అక్కమన్తో వియ సద్ధిం చతూహి ఖీణాసవ సతసహస్సేహి మమ పిట్ఠిం అక్కమన్తో గచ్ఛతు తం మే భవిస్సతి దీఘరత్తం హితాయ సుఖాయాతి కేసే మోచేత్వా అజినజటా వాకచీరాని కలేల పత్థరిత్వా తత్థేవ కలలపిట్ఠే నిపజ్జి నిపన్నో చ సచే అహం ఇచ్ఛేయ్యం సబ్బకిలేసే ఝాపేత్వా సఙ్ఘనవకో హుత్వా రమ్మనగరం పవిసేయ్యం అఞ్ఞాతకవేసేన పన మే కిలేసే ణ్ధపేత్వా నిబ్బానపత్తియా కిచ్చం నత్థి, యంనూనాహం దీపఙ్కర దసబలో వియ పరమాభిసమ్బోధిం పత్వా ధమ్మనావం ఆరోపేత్వా మహాజనం సంసారసాగరా ఉత్తారేత్వా పచ్ఛా పరినిబ్బాయేయ్యం. ఇదం మే పతిరుపన్తి చిన్తేత్వా అట్ఠధమ్మే సమోధానేత్వా బుద్ధభావాయ అభినీహారం కత్వా నిపజ్జ.
దీపఙ్కరోపి భగవా ఆగత్త్వా సుమేధపణ్డితస్స సీససాగే ఠత్వా కలలపిట్ఠే నిపన్నం తాపసం దిస్వా అయం తాపసో బుద్ధత్థాయ అభినీహారం కత్వా నిపన్తో, ఇజ్ఝిస్సతి ను ఖో ఏతస్స పత్థనా ఉదాహు నోతి ఉపధారేన్తో - అనాగతే గోతమో నామ బుద్ధో భవిస్సతీతి ఞత్వా ఠితకోవ పరిస మజ్ఝే వ్యాకాసి, పస్సథ నో తుమ్హే భిక్ఖవే ఇమం ఉగ్గతపం తాపసం కలలపిట్ఠే నిపన్నన్తి. ఏవం భన్తే, అయం యిద్ధత్థాయ అభినీహారం కత్వా నిపన్నో సమిజ్ఝిస్సతి ఇమస్స పత్థతా కప్పసత సహస్సాధికానం చతున్తం అసఙ్ఖేయ్యానం మత్థకే గోతమో నామ బుద్ధో భవిస్సతీతి సబ్బం వ్యాకాసి.
వుత్తఞ్హేతం బుద్ధవంసే.
దీపఙ్కరో లోకవిదూ - ఆహుతీనం పటిగ్గహో,
ఉస్సీసకే మం ఠత్వాన - ఇదం వచనమబ్రవి;
పస్సథ ఇమం తాపసం - జటిల ఉగ్గతాపసం అపరిమేయ్యే ఇతో కప్పే - అయం బుద్ధో భవిస్సతి. అహు కపిలవహయా రమ్మా - నిక్ఖమిత్వా తథాగతో. పధానం పదహిత్వాన - కత్వా దుక్కర కారికం
బుద్ధే లోకే - కేచి.
అజపాల |ఓ౦.౦౦౦౫| రుక్ఖమూలస్మిం - నిసీదిత్వా తథాగతో,
తత్థ పాయాసమగ్గయ్హ - నేరఞ్జరముపేహేతి;
నేరఞ్జరాయ తీరమ్హి - పాయాసాదాయ సో జినో,
పటియత్తవరమగ్గేన - బోధిమూలఞ్హి ఏహీతి;
తతో పదక్ఖిణం కత్వా - బోధిమణ్డం అనుత్తరో
అస్సత్థరాక్ఖమూలమ్హి - వుజ్ఝిస్సతి మహాయసో;
ఇమస్సజనికా మాతా - మాయా నామ భవిస్సతి, పితా సుద్ధోదనో నామ - అయం హేస్సతి గోతమో. అనాసవా వీతరాగా - సన్తచిత్తా సమాహితా,
కోలితో ఉపతిస్సో చ - అగ్గా హేస్సన్తి సావకా;
ఆనణ్దో నాముపట్ఠాకో - ఉపట్ఠిస్సతీ’మం జినం;
ఖేమా ఉప్పలవణ్ణా చ - అగ్గా హేస్సన్తి సావికా;
అనాసవా వీతరాగా - సన్తచిత్తా సమాహితా;
బోధి తస్స భగవతో అస్సత్థోతి పవుచ్చతీ’’తి.
అభినీహార కథా
౬. తతో దీపఙ్కరో దసబలో బోధిసత్తం పసంసిత్వా అట్ఠహి పుప్ఫ ముట్ఠీహి పూజేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. తేపి చతూసత సహస్స ఖీణాసవా బోధిసత్తం పుప్ఫేహి చ గణ్ధేహి చ పూజేత్వా పదప్ఫణం కత్వా పక్కమింసు. దేవమనుస్సా చ తథేవ పూజేత్వా వన్దిత్వా అథ ఖో బోధిసత్తో దసబలస్స వ్యాకరణం సుత్వా బుద్ధభావం కరతలగతమివ మఞ్ఞమానో పముదిత హదయో సబ్బేసు పటిక్కన్తేసు సయనా వుట్ఠాయ పుప్ఫరాసి మత్థకే పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా నిసిన్నో బుద్ధకారకధమ్మే ఉపధారేన్తో కహనను ఖో బుద్ధకారక ధమ్మా, కిం ఉద్ధం అధో దిసాసు వీదీయాసూతి అనుక్కమేన సకలం ధమ్మధాతుం విచినన్తో పోరాణకబోధిసత్తేహి ఆసేవిత నిసేవిత పఠమం దానపారమిం దిస్వా తత్థ దళభిసమాదాన కత్వా ఏవం అనుక్కమేన సీల - నేక్ఖమ్మ - పఞ్ఞా - వీరియ - ఖన్తి - సచ్చ - అధిట్ఠాన - మేత్తా - ఉపేక్ఖా పారమియోచ దిస్వా తత్థదళ్హ సమాదానం కత్వా దేవతాహి అభిత్థుతో ఆకాసమబభుగ్గనత్వ హిమ హిమవన్తమేవ అగమాసి.
దీపఙ్కరోపి సత్థా చతూహి ఖీణాసవ సతసహస్సేహి పరివుతో రమ్మనగరవాసీహి పూజీయమానో దేవతాహి అభినణ్దియమానో అలఙ్కత పటియత్తేన మగ్గేన రమ్మనగరం పవిసిత్వా పఞ్ఞత్తవరబుద్ధాసనే నిసీది. భిక్ఖుసఙ్ఘోపి అత్తనో అత్తనో పత్తాసనే నిసీది. రమ్మనగరవాసినోపి ఉపాసకా బుద్ధపముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స మహాదానం |ఓ౦.౦౦౦౬| దత్వా భగవన్తం భుత్తావిం ఓనీత పత్తపాణిం మాలాగణ్ధాదీహి పూజేత్వా దానానుమోదనం సోతుకామా నిసీదింసు. భగవాపి తేసం అనుమోదనం కరోన్తో దానకథం సీలకథం సగ్గికథం కామానం ఆదీనవం ఓకారం సంకిలేసం నేక్ఖమ్మే ఆనిసంసఞ్చ పకాసేత్వా అమత పరియోసానం ధమ్మకథం కథేసి.
ఏవం తస్స మహజనస్స ధమ్మం దేసేత్వా ఏకచ్చే సరణేసు ఏకచ్చే పఞ్చసు సీలేసు ఏకచ్చే సోతాపత్తిఫలే ఏకచ్చే సకదాగామి ఫలే ఏకచ్చే అనాగామీ ఫలే ఏకచ్చే చతుసుపి ఫలేసు ఏకచ్చే తీసు విజ్జాసు ఏకచ్చే ఛళభిఞ్ఞాసు ఏకచ్చే అట్ఠసు సమాపత్తిసు పతిట్ఠాపేత్వా ఉట్ఠాయాసనా రమ్మనగరతో నిక్ఖమిత్వా సుదస్సన మహావిహారమేవ పావిసి.
వుత్తఞ్హేతం
‘‘తదా తే భోజయిత్వాన - ససఙ్ఘం లోకనాయకం,
ఉఫగఛుఞ్ఞం సరణం తస్స - దీపఙ్కరస్స సత్థునో,
సరణాగమనే కఞ్చి - నివసేతి తథాగతో
కఞ్చి పఞ్చసు సీలేసు - సీలే దసవిధే పరం;
కస్సచి దేతి సామఞ్ఞం - చతురో ఫలముత్తమే,
కస్సచి అసథే ధమ్మే - దేతి సో పటిసమ్భిదా;
కస్సచి వరసమాపత్తియో - అట్ఠ దేతి నరాసభో,
తిస్సో కస్సచి విజ్జాయో - ఛళభిఞ్ఞ పవేచ్ఛతి;
తేన యోగేన జనకాయం - ఓవదేతి మహాముని,
తేన విత్థారికం ఆసీ - లోకనాథస్స సాసనం;
మహాహనూసభక్ఖణ్ధో - దీపఙ్కరసనామకో,
బహూ జనే తారయతి - పరిమోచేతి దుగ్గతిం;
బోధనేయ్యం జనం దిస్వా - సతసహస్సేపి యోజనే
ఖణేన ఉపగన్త్వాన - బోధేతి తం మహామునీ’’తి;
ఇతి సో దీపఙ్కరో సత్థా వస్ససత సహస్సాని ఠత్వా సత్తానం బణ్ధనమోక్ఖం కురుమానో సబ్బబుద్ధకిచ్చాని నిట్ఠాపేత్వా నణ్దారామే అనుపాదిసేసాయ నిబ్బానధాతుయా పరినిబ్బాయినహేవ ధాతుయో తస్స - సత్థునో వికిరింసు తా. ఠితా ఏకఘనా హుత్వా - సువణ్ణపటిమా వియ సకలజమ్బుదీపవాసినో మనుస్సా ఘనకోటిటిమసువణ్ణట్ఠికాహి ఏవం ఛత్తింస యోజనికం మహాథూపమకంసు నివేదసి - కేచి.
తేన |ఓ౦.౦౦౦౭| వుత్తం
‘‘దీపఙ్కరో జినో సత్థా - నణ్దారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స జినథూపో - ఛత్తింసుబ్బేధ యోజనో‘‘;
‘‘పత్త చీవర పరిక్ఖార - పరిభోగఞ్జ సత్థునో,
బోధిమూలే తదా థూపో - తీణి యోజనముగ్గతో’’తి;
౭. దీపఙ్కరస్స పన భగవతో అపరభాగో ఏకం అసఙ్ఖేయ్యం అతిక్కమిత్వా కోణ్డఞ్ఞో నామ సత్థా ఉదపాది. తదా బోధిసత్తో విజితావి నామ చక్కవత్తి హుత్వా కోటిసతసహస్స సఙ్ఖస్స బుద్ధ పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స మహాదానం అదాయి సత్థా బోధిసత్తం బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకరిత్వా ధమ్మం దేసేసి సో సత్థు ధమ్మంకథం సుత్వా రజ్జి నియ్యాదేత్వా పబ్బజి సో తీణి పిటకాని ఉగ్గహేత్వా అట్ఠ సమాపత్తియో పఞ్చఅభిఞ్ఞాయోచ ఉప్పాదేత్వా అపరిహీనజ్ఝానో బ్రహ్మలోకే నిబ్బత్తి. సోపి బుద్ధో వస్ససతసహస్సాని ఠత్వా సబ్బబుద్ధకిచ్చాని నిట్ఠాపేత్వా చణ్దారామే పరినిబ్బాయి తస్సాపి భగవతో ధాతుయా న వికిరింసు సకలజమ్బుదీపవాసినో మనుస్సా సమాగన్త్వా సత్తయోజనికాసత్తరతనమయం హరితాలమనోసిలాయమత్తికాకిచ్చం తేల సప్పీహి ఉదకకిచ్చం కత్వా చేతియం నిట్ఠాపేసుం
కోణ్డఞ్ఞే కిర సమ్బుద్ధో - చణ్దారామే మనోరమే,
నిబ్బాయి చేతియో తస్స - సత్తయోజనికో కతోతి;
తస్స అపరభాగే ఏకం అసంఙ్ఖయ్యం అతిక్కమిత్వా ఏకస్మింయేవ కప్పే చత్తారో బుద్ధా ఉప్పజ్జింసు - మఙ్గలో సుమనో రేవతో యోహితోతి. మఙ్గలస్స పన భగవతో కాలే బోధిసత్తో సురుచి నామ బ్రాహ్మణో హుత్వా సత్థారం నిమన్తేస్సామీతి ఉపసఙ్కమిత్వా మధుర ధమ్మంకతం సుత్వా స్వాతనాయ నిమన్తేత్వా కోటిసతసహస్స సఙ్ఖస్స బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స సత్తాహం గవపానం నామ దానమదాసి సత్థా అనుమోదనం కరోన్తో మహాపురిసం ఆమన్తేత్వా త్వం కప్పసతసహస్సాధికానం ద్వన్నం అసఙ్ఖేయ్యానం మత్థకే గోతమో నామ బుద్ధో భవిస్ససీతి వ్యాకాసి మహాపురిసో వ్యాకరణం సుత్వా అహం కిర బుద్ధో భవిస్సామి కో మే ఘరావాసేన అత్థో పబ్బజిస్సమీతి చిన్తత్వా తథారూపం సమ్పత్తిం కేళపిణ్డం వీయ పహాయ సత్థు సన్తికే పబ్బజిత్వా బుద్ధవచనం ఉగ్గణ్హిత్వా అభిఞ్ఞా చ సమాపత్తియో చ నిబ్బత్తేత్వా ఆయుపరియోసానే బ్రహ్మలోకే నిబ్బత్తి, తస్మిమ్పి బుద్ధే పరినిబ్బుతే ధాతుయో న వికిరింసు, జమ్బుదీపవాసినో పుబ్బే వియ తింసయోజనకం థూపమకంసు.
తేన |ఓ౦.౦౦౦౮| వుత్తం ‘‘ఉయ్యానే వసభో నామ - బుద్ధో నిబ్బాయి మఙ్గలో, తత్థేవ తస్స జినథూపో - తింసయోజనముగ్గితో’’తి.
తస్స అపరభాగే సుమనో నామ సత్థా ఉదపాది తదా మహాసత్తో అతులో నామ నాగరాజా హుత్వా నిబ్బత్తి-మహిద్ధికో మహానుభావో సో బుద్ధో ఉప్పన్నోతి సుత్వా ఞాతిసఙ్ఘపరివుతో నాగభవనా నిక్ఖమిత్వా కోటిసతసహస్స భిక్ఖుపరివారస్స తస్స భగవతో దిబ్బతురియేహి ఉపహారం కారేత్వా మహాదానం పవత్తేత్వా పచ్చేకం దుస్సయుగాని దత్వా సరణేసు పతిట్ఠాసి సోపి నం సత్థా అనాగతే బుద్ధో భవిస్ససీతి వ్యాకాసి తస్మిమ్పి బుద్ధే పరినిబ్బుతే ధాతుయో న వికిరింసు జమ్బుదీపవాసనో పుబ్బే వియ చతుయోజనికం థూపమకంసు.
తేన వుత్తం
‘‘సుమనో యసధరో - బుద్ధో అగ్గారామమ్హ నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స జినథూపో - చతుయోజనముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే రేవతో నామ సత్థా ఉదపాది తదా బోధిసత్తో అతిదేవో నామ బ్రాహ్మణో హుత్వా సత్థు ధమ్మదేసన సుత్వా సరణేసు పతిట్ఠాయ సిరసి అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా తస్స సత్థునో కిలేసప్పహానే వణ్ణం వత్వా ఉత్తరాసఙ్ఘేన పూజమకాసి. సోపి నం సత్థా బుద్ధో భవిస్సతితి వ్యాకాసి తస్మిం పన బుద్ధే పరినిబ్బుతే ధాతుయో వికిరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘రేవతో పవరో బుద్ధో - నిబ్బుతో సో మహాపురే,
ధాతు విత్థారికం ఆసీ - తేసు తేసు పదేసతో’’తి;
తస్స అపరభాగే సోభితో నామ సత్థా ఉదపాది తదా బోధిసత్తో అజితో నామ బ్రాహ్మణో హుత్వా సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా సరణేసు పతిట్టాయ బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స మహాదానం అదాసి. సోపి నం సత్థా బుద్ధో భవిస్ససీతి వ్యాకాసి తస్సాపి భగవతో ధాతుయో వికిరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘సోభితో వరసమ్బుద్ధో - సీహరామమ్హి నిబ్బుతో,
ధాతువిత్థారికం ఆసీ - తేసు తేసు పదేసతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఏకమసఙ్ఖేయ్యం అతిక్కమిత్వా ఏకస్మింయేవ కప్పే తయో బుద్ధా నిబ్బత్తింసు - అనోమదస్సి పదుమో నారదోతి. అనోమదస్సిస్స భగవతో కాలే బోధిసత్తో ఏకో
౧. యసవరో ధీరో - కేచి.
యక్ఖ |ఓ౦.౦౦౦౯| సేనాపతి అహోసి మహిద్ధికో మహానుభావో అనేక కోటిసతసహస్సానం యక్ఖానం అధిపతి. సో బుద్ధో ఉప్పన్నోతి సుత్వా ఆగన్త్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స మహాదానమదాసి సత్థాపి తం అనాగతే బుద్ధో భవిస్ససీతి వ్యాకాసి. అనోమదస్సిమ్హి పన భగవతి పరినిబ్బుతే ధాతుయో న వికిరింసు జమ్బుదీపవాసినో పఞ్చవీసయోజనకం థూపం కరింసు
తేన వుత్తం
‘‘అనోమదస్సి జినో సత్థా - ధమ్మారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స జినథూపో - ఉబ్బేధా పణ్ణువీసతీ’తి;
తస్స అపరభాగే పదుమో నామ సత్థా ఉదపాది తథాగతే అగామకారఞ్ఞే విహరేన్తా బోధిసత్తో సీహో హుత్వా సత్థారం నిరోధసమాపత్తియా సమాపన్నం దిస్వా పసన్నచిత్తో వన్దిత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పీతిసోమనస్సజాతో తిక్ఖత్తుం సీహనాదం నదిత్వా సత్తాహం బుద్ధారమ్మణం పీతిం అవిజహిత్వా పీతిసుఖేనేవ గోచరాయ అపక్కమిత్వా జివితపరిచ్చాగం కత్వా పయిరుపాసమానో అట్ఠాసి సత్థా సత్తాహచ్చయేన నిరోధా వుట్ఠితో సీహం ఓలోకేత్వా భిక్ఖుసఙ్ఘేపి చిత్తం పసాదేత్వా సఙ్ఘం వన్దిస్సతీ‘‘తి భిక్ఖుసఙ్ఘో ఆగచ్ఛతూతి చిన్తేసి భిక్ఖు తావదేవ ఆగమింసు సీహో సఙ్ఘే చిత్తం పసాదేసి. సత్థా తస్స మనం ఓలోకేత్వా అనాగతే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి తస్స పన భగవతో ధాతుయో వికిరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘పదుమో జినవరో సత్థా - ధమ్మారామమ్హి నిబ్బుతో,
ధాతు విత్థారికం ఆసి - తేసు తేసు పదేసతో’’తి;
తస్స అపరభాగే నారదో నామ సత్థా అహోసి తదా బోధిసత్తో, ఇసిపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా పఞ్చసు అభిఞ్ఞాసు అట్ఠసుచ సమాపత్తిసుచిణ్ణవసీ హుత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స మహాదానం దత్వా లోహిత చణ్దనేన పూజమకాసి సోపి నం అనాగతో బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి నారద పన భగవతో ధాతుయో ఏకఘనా అహేసుం. సబ్బే దేవ మనుస్సా సన్నిపతిత్వా చతుయోజనికం థూపం కరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘నారదో జినవసభో - నిబ్బుతో సుదస్సనే పురే,
తత్థేవ తస్స థూపవరో - చతుయోజనముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఏకమసఙ్ఖేయ్యమతిక్కమిత్వా ఇతో కప్పసతసహస్స మత్థకే ఏకస్మిం కప్పే పదుముత్తరో నామ సత్థా ఉదపాది. తదా బోధిసత్తో జటిలో నామ మహారట్ఠికో హుత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స చివరదానమదాసి. సోపి తం అనాగతో బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి. |ఓ౦.౦౦౧౦| పదుముత్తరస్సాపి భగవతో ధాతుయో ఏకఘనా అహేసుం. సబ్బే దేవమనుస్సా సన్నిపతిత్వా ద్వాదస యోజనికం మహాథూపమకంసు.
తేన వుత్తం
‘‘పదుముత్తరో జినో బుద్ధో - నణ్దారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స థూపవరో - ద్వాదసుబ్బేధయోజనో’’తి;
తస్స అపరభాగే తింసకప్ప సహస్సాని అతిక్కమిత్వా సుమేధో సుజాతో చాతి ఏకస్మిం కప్పే ద్వే బుద్ధా నిబ్బత్తింసు సుమేధస్స పన భగవతో కాలే బోధిసత్తో ఉత్తరో నామ మానవో హుత్వా నిదహిత్వా ఠపితంయేవ అసీతికోటిధనం విస్సజ్జేత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స మహాదానం దత్వా ధమ్మం సుత్వా సరణేసు పతిట్ఠాయ నిక్ఖమిత్వా పబ్బజి సోపి నం అనాగతే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి. సుమ్ధేస్స పన భగవతో ధాతుయో వికిరింసు
తేన వుత్తం
‘‘సుమేధో జినవరో బుద్ధో - మేధారామమ్హి నిబ్బుతో,
ధాతువిత్థారికం ఆసి - తేసు తేసు పదేసతో’’తి;
తస్స అపరభాగే సుజాతో నామ సత్థా ఉదపాది. తదా బోధిసత్తోచక్కవత్తిరాజా హుత్వా బుద్ధో ఉప్పన్నోతి సుత్వా ఉపసంకమిత్వా ధమ్మం సుత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స సద్ధిం సత్తహి రతనేహి చతుమహాదీపం రజ్జం దత్వా సత్థు సన్తికే పబ్బజి సకలరట్ఠవాసినో రట్ఠుప్పాదం గహేత్వా ఆరామిక కిచ్చం సాధేన్తా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స నిచ్చం మహాదానమదంసు. సోపి నం సత్థా అనాగతే బుద్ధోభవిస్సతీతి వ్యాకాసి సుజాతస్స పన భగవతో ధాతుయో ఏకఘనా అహేసుం జమ్బుదీపవాసినో తిగావుతం థూపమకంసు
తేన వుత్తం
‘‘సుజాతో జినవరో బుద్ధో సీలారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ చేతియో తస్స - తీణి గావుతముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే అట్ఠారస కప్పసతమత్థకే ఏకస్మిం కప్పే పియదస్సి అత్థదస్సి ధమ్మదస్సితి తయో బుద్ధా నిబ్బత్తింసు పియదస్సి బుద్ధకాలే బోధిసత్తో కస్సపో నామ మాణవో తిణ్ణం వేదానం పారగతో హుత్వా సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా కోటిసతసహస్స ధన పరిచ్చాగేన సఙ్ఘారామం కారేత్వా సరణేసు చ సీలేసు చ పతిట్ఠాసి అథ నం సత్థా అట్ఠారస కప్ప సతచ్చయేన బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి పియదస్సిస్స భగవతోపి ధాతుయో ఏకఘనావ అహేసుం జమ్బుదీపవాసినో సన్నిపతిత్వా తియోజనికం మహాథూపమకంసు.
తేన |ఓ౦.౦౦౧౧| వుత్తం
‘‘పియదస్సి మునివరో - సలలారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స జినథూపో - తీణి యోజనముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే అత్థదస్సి నామ భగవా ఉదపాది తదా బోధిసత్తో మహిద్ధికో మహానుభావో సుసిమో నామ తాపసో హుత్వా భగవతో సన్తికే ధమ్మం సుత్వా పసీదిత్వా దిబ్బాని మణ్దారవ పదుమపారిచ్ఛత్తకాదీని పుప్ఫాని ఆహరిత్వా చాతుద్వీపిక మహామేఘో వియ పుప్ఫవస్సం వస్సేత్వా సమన్తతో పుప్ఫమణ్డప పుప్ఫఅగఘియ తోరణాదీని కత్వా మణ్దారవ పుప్ఫచ్ఛత్తేన దసబలం పూజేసి సోపి నం భగవా అనాగతో గోతమో నామ బుద్ధో భవిస్సతీతి వాకాసి. తస్స పన భగవతో ధాతుయో వికిరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘అత్థదస్సి జినవరో - అనోమారామమ్హి నిబ్బుతో,
ధాతువిత్థారికం ఆసి - తేసు తేసు చ రట్ఠతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ధమ్మదస్సి నామ సత్థా ఉదపాది. తదా బోధిసత్తో సక్కా దేవరాజా దిబ్బగణ్ధపుప్ఫేహి చ దిబ్బతురియేహి చ పూజం అకాసి సోపి నం బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి. ధమ్మదస్సిస్స పన భగవతో ధాతుయో ఏకఘనా అహేసుం. జమ్బుదీపవాసినో తియోజనికం థూపమకంసు.
తేన వుత్తం
‘‘ధమ్మదస్సి మహావీరో-కేలాసారమమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ థూపవరో తస్స-తీణి యోజనముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే చతునవుతికప్ప మత్థకే ఏకస్మిం కప్పే ఏకోవ సిద్ధత్థో నామ సత్థా ఉదపాది. తదా బోధిసత్తో ఉగ్గతేజో అభిఞ్ఞాబల సమ్పన్నో మఙ్గలో నామ తాపసో హుత్వా మహాజమ్బుఫలం ఆహరిత్వా తథాగస్స అదాసి సత్థా తం ఫలం పరిభుఞ్జిత్వా చతునవుతి కప్పమత్థకే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి తస్సాపి భగవతో ధాతుయో న వికిరింసు, చతుయోజనికం రతనమయం థూపమకంసు.
తేన వుత్తం
‘‘సిద్ధత్తో మునివరో బుద్ధో అనోమారమమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స థూపవరో-చతుయోజనముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఇతో ద్వానవుతి కప్పమత్థకే తిస్సో ఫుస్సోతి ఏకస్మిం కప్పే దేవ బుద్ధా నిబ్బత్తింసు తిస్సస్స భగవతో కాలే బోధిసత్తా మహాభోగో మహాయసో సుజాతో నామ ఖత్తియో హుత్వా ఇసిపబ్బజ్జం పబ్బజిత్వా మహిద్ధికభావం పత్వా బుద్ధో |ఓ౦.౦౦౧౨| ఉప్పన్నోతి సుత్వా దిబ్బమణ్దారవ పదుమ పారిచ్ఛత్త పుప్ఫాని ఆదాయ చతుపరిసమజ్ఝే గచ్ఛన్తం తథాగతం పూజేసి. ఆకాసే పుప్ఫవితానమివ అట్ఠాసి సోపి నం సత్థా ఇతో ద్వానవుతి కప్పమత్థకే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి. తస్సాపి భగవతో ధాతుయో న వికిరింసు ధాతుయో గహేత్వా తియోజనికం థూపమకంసు.
తేన వుత్తం
‘‘తిస్సో జినవరో బుద్ధో-నణ్దారామమ్హి నిబ్బుతో
తత్థేవ తస్స థూపవరో-తీణి యోజనముస్సితో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఫుస్సో నామ బుద్ధో ఉదపాది తదా బోధిసత్తో విజితావి నామ ఖత్తియో హుత్వా మహారజ్జం పహాయ సత్థు సన్తికే పబ్బజిత్వా తీణి పిటకాని ఉగ్గహేత్వా మహాజనస్స ధమ్మకథం కథేత్వా సీలపారమిఞ్చ పూరేసి. సోపి నం బుద్ధో తథేవ వ్యాకాసి తస్స పన భగవతో ధాతుయో వికిరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘ఫుస్సో జినవరో సత్థా-సునన్దారామమ్హి నిబ్బుతో
ధాతువిత్థారికం ఆసి-తేసు తేసు పదేసతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఇతో ఏకనవుతి కప్పమత్థకే విపస్సి నామ బుద్ధో ఉదపాది తదా బోధిసత్తో మహిద్ధికో మహానుభావో అతులో నామ నాగరాజా హుత్వా సత్తరతన ఖచితం సోవణ్ణమహాపీఠం భగవతో అదాసి సోపి నం ఇతో ఏకనవుతికప్పమత్థకే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి తస్స పన భగవతో ధాతుయో న వికిరింసు సబ్బే దేవమనుస్సా సన్తిపతిత్వా ధాతుయో గహేత్వా సత్తయోజనికం థూపమకంసు.
తేన వుత్తం
‘‘విపస్సి జినవరో వీరో-సుమిత్తారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ సో థూపవరో-సత్తయోజనికో కతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఇతో ఏకతింస కప్పమత్థకే సిఖీ వేస్సభూతి ద్వే బుద్ధా నిబ్బత్తింసు సిఖిస్స భగవతో కాలే బోధిసత్తో అరిణ్దమో నామ రాజా హుత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స సచివరం మహాదానం పవత్తేత్వా సత్తరతన పతిమణ్డితం హత్థిరతనం దత్వా హత్థిప్పమాణం కత్వా కప్పియ భణ్డమదాసి సోపి నం ఇతో ఏకతింస కప్పే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి, సిఖిస్స భగవతో ధాతుయో ఏకఘనా హుత్వా అట్ఠంసు, సకల జమ్బుదీపవాసినో పన మనుస్సా ధాతుయో గహేత్వా తియోజనుబ్బేధం సత్తరతనమయం హిమగిరి సదిస సోభం థూపమకంసు.
సిఖీ |ఓ౦.౦౦౧౩| మునివరో బుద్ధో-దుస్సారామమ్హి నిబ్బుతో,
తత్థేవ తస్స థూపవరో-తీణి యోజనముగ్గతో’’తి;
తస్స అపరభాగే వేస్సభూ నామ సత్థా ఉదపాది. తదా బోధిసత్తో సుదస్సనో నామ రాజా హుత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స సచీవరమహాదానం దత్వా తస్స సన్తికే పబ్బజిత్వా ఆచారగుణసమ్పన్నో బుద్ధరతనే చితతీకార పీతి బహులో అహోసి సేపి నం సత్థా ఇతో ఏకతింసకప్పే బుద్ధో భవిస్సతీతి వ్యాకాసి వేస్సభుస్స పన భగవతో ధాతుయో వికిరింసు.
తేన వుత్తం
‘‘వేస్సభూ జినవరో సత్థా-ఖేమారామమ్హి నిబ్బుతో;
ధాతువిత్థారికం ఆసి-తేసు తేసు పదేసతో’’తి;
తస్స అపరభాగే ఇమస్మిం కప్పే చత్తారో బుద్ధా నిబ్బత్తింసు కకుసణ్ధో కోనాగమనో కస్సపో అమ్హాకం భగవాతి కతుసణ్ధస్స పన భగవతో కాలో బోధిసత్తో ఖేమో నామ రాజా హుత్వా బుద్ధపముఖస్స సఙ్ఘస్స సపత్తచీవరం దానఞ్చేవ అఞ్జనాది భేసజ్జాని చ దత్వా సత్థు ధమ్మదేసనం సుత్వా పబ్బజి సోపి నం సత్థా వ్యాకాసి తస్స పన భగవతో ధాతుయో న వికిరింసు సబ్బే సన్నిపతిత్వా ధాతుయో గహేత్వా గావుతుబ్బేధం థూపమకంసు.
తేన వుత్తం