నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స
నీతిమఞ్జరీ
౧. కులక్ఖయే వినస్సన్తి,
కులధమ్మా సనన్తనా;
ధమ్మే నట్ఠే కులం సబ్బం,
అధమ్మో అభిభూ ఖలం.
౨. అధమ్మాభిభవా దన్తా,
పదుస్సన్తి కులిత్థియో;
థీసు దుట్ఠా స్వ ధమ్మేన,
జాయతే వణ్ణసఙ్కరో.
౩. పియం భాసే గుణగ్గాహో,
సూరో సియా వికన్తనో;
దాతా చన్దసమా నారీ,
దిట్ఠం దిట్ఠం నహాసయే.
౪. కుతోత్థి కుమిత్తే సచ్చం,
కుదారే రతివడ్ఢనం;
కుదేసమ్హి మనో రమ్మం,
కురాజే భోగసమ్పదం.
సఙ్కేతేవ అమిత్తస్మిం,
మిత్తస్మిం పి నవిస్ససే;
అభయా భయ ముప్పన్నం,
అపి మూలాని కన్తతి.
అదిట్ఠోవ పరో సేయ్యో,
దుమ్మిత్తో నో విస్సాసికో.
అగ్గిహోమఫలం వేదో,
సత్థంసీలఫలం మతం;
రతిపుత్తఫలం నారీ,
దానభుత్తిఫలం ధనం.
అసచ్చం సాహసం మాయా,
మూళ్హత్త మ తిలోభతా;
అసోచం నిద్దయత్తఞ్చ,
థీనం దోసా సభావజా.
జాయాయ భత్తునో భారో,
సిస్సేన గురునో కతో;
అమచ్చకేహి రాజస్స,
పితరానం నిజేనచ.
౫. ఉయ్యమేన హి సిజ్ఝన్తి,
కమ్మాని న మనోరథా;
న హి సుత్తస్స సీహస్స,
పవీసన్తి ముఖే మిగా.
అతిసీతం అతిఉణ్హం,
అతిసాయమిదం అహు;
ఇతి విసట్ఠకమ్మన్తే,
ఖణా అచ్చేన్తి మాణవే.
ఆదానస్స పదానస్స,
కత్తబ్బస్స చ కమ్మునో;
ఖిప్పం అకయ్యమానస్స,
కాలే పివతి సమ్పదం.
నాదబ్బే నిహితా కాచి,
క్రియా ఫలవతీ భవే;
నబ్యాపారసతేనాపి,
సుకోవ పాఠతే బకో.
యో దన్ధకాలే తరతి,
తరణీయే చ దన్ధయే;
సుక్ఖపణ్ణం వ అక్కమ్మ,
అత్థం భఞ్జతి అత్తనో.
౬. యం దదాతి యం భుఞ్జతి,
తదేవ ధనినో ధనం;
అఞ్ఞే మతస్స కీళన్తి,
దారేహిపి ధనేహిపి.
దానోపభోగహీనేన,
ధనేన ధనినో సుఖం;
కో విసేసో దలిద్దస్స,
అధికం ధనరక్ఖణం.
నిజసోఖ్యం నిరున్ధన్తో,
నీచభోగో మితమ్పచో;
ధనం సఞ్చయతే యో సో,
పరభారవహో పసు.
యం ఉస్సుకా సఙ్ఖరోన్తి,
అలక్ఖికా బహుం ధనం;
సిప్పవన్తో అసిప్పావా,
లక్ఖి వా తాని భుఞ్జతి.
౭. సమ్పత్యం మహతం చిత్తం,
భవే ఉప్పలే కోమలం;
విపత్యంచ మహాసేల,
సిలాసఙ్ఘాతకక్కసం.
౮. అసమ్భబ్యగుణం థుత్వా,
ఖేదో ముధావ జాయతే;
అవ్హాయం చన్ద ము ల్లోక్య,
నచన్దోత ము పాగమీ.
౯. సచ్చం ముఖమ్హి ధారేయ్య,
కణ్ణే సుతం భుజే జయం;
హదయమ్హి ఖమం వీరం,
లోకాదాసంచ లోచనే.
సద్దమత్తం నఫన్దేయ్య,
అఞ్ఞత్వా సద్దకారణం;
సద్దహేతుం పరిఞ్ఞాయ,
పమోదో వా భయో తథా.
సబ్బసుత మ ధీయేయ్య,
హీనముక్కట్ఠమజ్ఝిమం.
౧౦. దున్నారియా కులం సుద్ధం,
పుత్తో నస్సతి లాలనా;
సమిద్ధి అనయా బన్ధు,
పవాసా మదనా హిరీ.
లాలయే పఞ్చవస్సాని,
దసవస్సాని తాలయే;
పత్తేతు సోళసేవస్సే,
పుత్తం మిత్తంవ ఆచరే.
లాలనే బహవో దోసా,
లాలనే బహవో గుణా.
పాపా నివారయతి యోజయతే హితాయ,
గుయ్హాని గూహతి గుణం పకటీకరోతి;
ఆపత్తికఞ్చ నజహాతి దదాతి కాలే,
సమ్మిత్త లక్ఖణమిదం పవదన్తి సన్తో.
౧౧. దుజ్జనో జీయతే యుత్యా,
నిగ్గహేన నధీమతా;
నిపాత్యతే మహారుక్ఖో,
తస్సమీప ఖతిక్ఖయా.
వనే మిగాచ లుద్ధానం,
దుజ్జనానఞ్చ సజ్జనా;
అకారణవేరీ హోన్తి,
తిణభక్ఖా సుపేసలా.
పాదలగ్గం కరట్ఠేన,
కణ్డకేనేవ కణ్డకం.
బాలం నపస్సే నసుణే,
నచబాలేన సంవసే;
బాలేనాల్లాపసల్లాపం,
నకరే నచరోచయే.
౧౨. ఉప కత్తుం యథా ఖుద్దో,
సమత్థో నతథామహా;
కూపో హి హన్తి పిపాసం,
నతు పాయో మహమ్బుధి.
౧౩. ఆదానస్స పదానస్స,
కత్తబ్బస్సచ కమ్మునో;
ఖిప్పం అకరమానస్స,
కాలో భక్ఖతి తం రసం.
నక్ఖత్తం పటిమానేన్తం,
అత్థో బాలం ఉపజ్ఝగా;
అత్థో అత్థస్స నక్ఖత్తం,
కిం కరిస్సన్తి తారకా.
అజరామరోవ పఞ్ఞో,
విజ్జమత్థఞ్చ చిన్తయే;
గహితోవియ కేసేసు,
మచ్చునా ధమ్మమాచరే.
౧౪. వజ్జా గురూచ మన్తీచ,
తయో రట్ఠాభిసఙ్ఖతా;
జీవీత దక్ఖ కోసానం,
వడ్ఢనా నాసనాచ తే.
౧౫. థిరేన కమ్మం వడ్ఢతి,
అథిరేన తురేన నో;
ఫలన్తి సమయే రుక్ఖా,
సిత్తాపి బహువారినా.
వాయామేథేవ పురిసో,
ననిబ్బిన్దేయ్య పణ్డితో.
పయతనో తాదిసో నేవ,
కయ్యో యేన ఫలం నహి;
సేలగ్గే కూపఖణనా,
కథం తోయసమాగమో.
ఞాణఙ్కుసేన సమ్మగ్గం,
నియ్యత్యుస్సాహకుఞ్జరో.