నమో తస్స భగవతో అరహతో సమ్మాసమ్బుద్ధస్స

మహారహనీతి

పణ్డితకథా

౧. మహారహరహం సక్య,

మునిం నీవరణా తణ్హా;

ముత్తం ముత్తం సుదస్సనం,

వన్దే బోధివరం వరం.

౨. మునినా మునినాగేన,

దుట్ఠపబ్బజ్జితా జితా;

యథా యథాఅసద్ధమ్మ-

పురణా పురణాదయో.

౩. తథా తథాగతోవాదా,

నుగతే లోకనీతియం;

కతయోగేన విదూనా,

జేయ్యోవానత్థ కారినో.

౪. నితీధ జన్తునం సారో,

మిత్తాచరియాచ పీతరా;

నీతిమా సుబుద్ధి బ్యత్తో,

సుతవా అత్థదస్సిమా.

౫. కవిహేరఞ్ఞకా కత్వా,

సుత్తత్తం సత్థకఞ్చనం;

గజ్జపజ్జాద్యాలఙ్కారం,

కరోన్తీధ మనోరమ్మం.

౬. వుత్యం విసదఞాణస్స,

ఞాతో అత్థోతరస్స న;

సురప్పభాయ ఆదాసో,

ఛాయం దిస్సే న మాకరే.

౭. మహాతేజోపి తేజోయం,

మత్తికం నముదుకంకరో;

ఆపో ఆపేతి ముదుకం,

సాధువాచాచ కక్ఖళం.

౮. ముదునావ రిపుం జేతి,

ముదునా జేతి దారుణం;

నోసిద్ధం ముదునా కిఞ్చి,

యత్వతో ముదునా జయే.

౯. చన్దనం సీతలం లోకే,

తతో చన్దంవ సీతలం;

చన్దనచన్దసీతమ్హా,

వాక్యం సాధుసుభాసితం.

౧౦. పత్తకల్లోదితం అప్పం,

వాక్యం సుభాసితం భవే;

ఖుద్దితస్స కదన్నంపి,

సుత్తం సాదురసో సియా.

౧౧. సత్థకాపి బహూవాచా,

నాదరా బహుభాణినో;

సోపకారముదాసీనం,

ననుదిట్ఠం నదీజలం.

౧౨. సంసారవిసరుక్ఖస్స,

ద్వయమేవామతంఫలం;

సుభాసితస్ససారాదో,

సాధూహిరసమాగమో.

౧౩. పాసాణఛత్తం గరుకం,

తతో దేవానచిక్ఖనా;

తతో వుడ్ఢానమోవాదో,

తతో బుద్ధస్స సాసనం;

౧౪. తులం సల్లహుకం లోకే,

తతో చపలజాతికో;

తతోనోవాదికో తతో,

యతి ధమ్మేపమాదకో.

౧౫. అహ గచ్ఛతి హాయన్తీ,

సత్తానమిధ జీవితం;

తస్మాహి మాపమత్తత్వం,

గచ్ఛన్తు జినసాసనే.

౧౬. పణ్డితస్స పసంసాయ,

దణ్డోబాలేన దీయతే;

పణ్డితో పణ్డితేనేవ,

వణ్ణితోవ సువణ్ణితో.

౧౭. సతేసు జాయతే సూరో,

సహస్సేసుచ పణ్డితో;

వుత్తా సతసహస్సేసు,

దాతా భవతివా నవా.

౧౮. భూపత్తంచ పణ్డితత్తఞ్చ,

నేవతుల్యం కదాచిపి;

సదేసేపూజితో రాజా,

బుద్ధో సబ్బత్థపూజితో.

౧౯. క్వాతిభారో సమత్థానం,

కిందూరో బ్యవహారినం;

కోవిదేసో సవిజ్జానం,

కోపరో పియవాదినం.

౨౦. నను తే యేవసన్తా నో,

సాగరా నకులాచలా;

అప్పమ్పి మరియాదం యే,

సంవట్టేవి జహన్తినో.

౨౧. పలయేతీతమరియాదా,

భవన్తికిర సాగరా;

మరియాదాతికం సాధు,

నఇచ్ఛన్తి పలయేపి.

౨౨. సతం దీఘాయుకం సబ్బ,

సత్తానం సుఖకారణం;

అసతంపన సబ్బేసం,

దుక్ఖహేతు నసంసయో.

౨౩. పామోక్ఖే సుజనే సన్తే,

సబ్బేపి సుజనా జనా;

జాతేకస్మింసారగన్ధే,

సబ్బే గన్ధమయా దుమా.

౨౪. అత్తనా యది ఏకేన,

వినతేన మహాజనా;

వినయం యన్తి సబ్బేపి,

కో తం నాసేయ్య పణ్డితో.

౨౫. సరీరస్స గుణానఞ్చ,

దూరమచ్చన్త మన్తరం;

సరీరం ఖణవిద్ధంసి,

కప్పన్తిట్ఠాయినో గుణా.

౨౬. యది నిచ్చమనిచ్చేన,

నిమలం మలవాహినా;

యో సో కాయేన లభేథ,

కింనలద్ధం భవే నుకిం.

౨౭. ధమ్మత్థకామమోక్ఖానం,

పాణం సంసిద్ధికారణం;

తన్నిఘాతా కిన్నహతం,

రక్ఖనా కిన్నరక్ఖితం.

౨౮. అత్తా బన్ధు మనుస్సస్స,

రిపు అత్తావ జన్తునం;

అత్తావ నియతో ఞాతి,

అత్తావ నియతో రిపు.

౨౯. అత్తనోపరిచాగేన,

యంసితమనురక్ఖనం;

కరోన్తి సజ్జనాయేవ,

న తం నీతిమతా మతం.

౩౦. తిణాని భూమిరుదకం,

చతుత్థీ వాక్యసుట్ఠుతా;

ఏతాని హి సతంగేహే,

నోఛిన్దన్తే కదాచిపి.

౩౧. అమ్బుం పివన్తినో నజ్జో,

రుక్ఖో ఖాదతినో ఫలం;

మేఘో క్వచిపి నో సస్సం,

పరత్థాయ సతంధనం.

౩౨. సతం ఫరుసవాచాహి,

నయాతి వికతిం మనో;

తిణుక్కాహి నసక్కావ,

తాపేతుం సాగరే జలం.

౩౩. సమ్పత్యం మహత్తంచేతో,

భవత్యుప్పలకోమలం;

విప్పత్యఞ్చ మహాసేలే,

సిలాసఙ్ఘాదకక్కసో.

౩౪. అత్థం మహన్తమాపజ్జ,

విజ్జం సమ్పత్తిమేవచ;

చరేయ్యామానథద్ధోయో,

పణ్డితో సో పవుచ్చతి.

౩౫. నాలబ్భమభిపత్థేన్తి,

నట్ఠమ్పి నచసోచరే;

విప్పత్యఞ్చ నముయ్హన్తి,

యేనరా తేవ పణ్డితో.

౩౬. గణ్ఠిట్ఠానే ఏకపదే,

నాతిమఞ్ఞేయ్య పణ్డితో;

కిం అక్కో వేళుపబ్భారో,

తిమహాదీపభానుదో.

౩౭. గుణదోసేసుమేకేన,

నత్థి కోచి వివజ్జితో;

సుఖుమాలస్స పదుమస్స,