౨. గన్థకారకాచరియ-పరిచ్ఛేదో

ఆచరియో పన అత్థి. పోరాణాచరియా అత్థి, అట్ఠకథాచరియా అత్థి, గన్థకారకాచరియా అత్థి, తివిధనామికాచరియా. కతమే పోరాణాచరియా? పఠమసఙ్గాయనాయం పఞ్చసతా ఖీణాసవా పఞ్చన్నం నికాయానం నామఞ్చ అత్థఞ్చ అధిప్పాయఞ్చ యదఞ్చ బ్యఞ్జన సోధనఞ్చ అవసేసం కిచ్చం కరింసు. దుతియసఙ్గాయనాయం సత్తసతా ఖీణాసవా తేసంయేవ సద్దత్థాదికం కిచ్చం పున కరింసు. తతియసఙ్గాయనాయం సహస్సమత్తా ఖీణాసవా తేసంయేవ సద్దత్థాదికం కిచ్చం పున కరింసు. ఇచ్చేవం ద్వేసతాధికా ద్వేసహస్స ఖీణాసవా మహాకచ్చాయనం ఠపేత్వా అవసేసా పోరాణాచరియా నామ. యే పోరాణాచరియా తేయేవ అట్ఠకథాచరియా నామ. కతమే గన్థకారకాచరియా? మహాఅట్ఠకథికాపేభదఅనేకాచరియా గన్థకారకాచరియా నామ. కతమే తివిధ నామాచరియా మహాకచ్చాయనో తివిధనామం. కతమే గన్థా మహాకచ్చాయనేన కతా? కచ్చాయనగన్థో, మహానిరుత్తిగన్థో, చుల్లనిరుత్తిగన్థో, యమకగన్థో, నేత్తిగన్థో, పేటకోపదేసగన్థోతి, ఇమే ఛ గన్థా మహాకచ్చాయనేన కతా. కతమే అనేకాచరియేన కతా గన్థా? మహాపచ్చరికాచరియో మహాపచ్చరియం నామ గన్థం అకాసి. మహాకురున్దికాచరియో కురున్ది నామ గన్థం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో మహాపచ్చరియ గన్థస్స అట్ఠకథం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో కురున్ది గన్థస్స అట్ఠకథం అకాసి, మహాబుద్ధఘోసా నామచరియో విసుద్ధిమగ్గో దీఘనికాయస్స సుమఙ్గలవిలాసని నామ అట్ఠకథా, మజ్ఝిమనికాయస్స పపఞ్చసూదనీ నామ అట్ఠకథా, సంయుత్తనికాయస్స సారత్థప్పకాసినీ నామ అట్ఠకథా, అఙ్గుత్తరనికాయస్స మనోరథపూరణీ నామ అట్ఠకథా, పఞ్చవినయ గన్థానం సమన్తపాసాదికా నామ అట్ఠకథా, సత్తన్నం అభిధమ్మగన్థానం పరమత్థకథా నామ అట్ఠకథా, పాతిమోక్ఖ సంఖాతాయ మాతికాయ కఙ్ఖావితరణీతి విసుద్ధి నామ అట్ఠకథా, ధమ్మపదస్స అట్ఠకథా, జాతకస్స అట్ఠకథా, ఖుద్దకపాఠస్స అట్ఠకథా, సుత్తనిపాతస్స అట్ఠకథా, అపదానస్స అట్ఠకథాతి, ఇమే తేరస గన్థే అకాసి. బుద్ధదత్తోనామాచరియో వినయ వినిచ్ఛయో, ఉత్తరవినిచ్ఛయో, అభిధమ్మావతారో, బుద్ధవంసస్స మధురత్థవిలాసినీ నామ అట్ఠకథాతి, ఇమే చత్తారో గన్థే అకాసి. ఆనన్దోనామాచరియా సత్తాభిధమ్మగన్థట్ఠకథాయ మూటీకం నామ టీకం అకాసి. ధమ్మపాలాచరియో నేత్తిప్పకరణట్ఠకథా, ఇతివుత్తకట్ఠకథా, ఉదానట్ఠకథా, చరియాపిటకట్ఠకథా, థేరకథట్ఠకథా, థేరీకథట్ఠకథా, విమానవత్థుస్స విమలవిలాసిని నామ అట్ఠకథా, పేతవత్థుస్స విమలవిలాసిని నామ అట్ఠకథా, విసుద్ధిమగ్గస్స పరమత్థమఞ్జూసా నామ టీకా, దీఘనికాయస్స అట్ఠకథాదీనం చతున్నం అట్ఠకథానం లీనత్థప్పకాసని నామ టీకా, జాతకట్ఠకథాయ లీనత్థప్పకాసని నామ టీకా, నేత్తిపకరణట్ఠకథాయ టీకా, బుద్ధవంసట్ఠకథాయ పరమత్థదీపనీ నామ టీకా, అభిధమ్మట్ఠకథాయటీకా లీనత్థవణ్ణనా నామ అనుటీకాతి ఇమే చుద్దస మత్తే గన్థే అకాసి.

ద్వే పుబ్బాచరియానామా చరియానిరుత్తి మఞ్జూసం నామ చుల్లనిరుత్తి టీకఞ్చ మహానిరుత్తి సఙ్ఖేపఞ్చ అకంసు. మహావజిరబుద్ధినామాచరియో వినయగణ్ఠినామ పకరణం అకాసి. దీపఙ్కరసఙ్ఖాతో విమలబుద్ధి నామాచరియో ముఖమత్తదీపనీ నామకం న్యాసప్పకరణం అకాసి. చుల్లవజిరబుద్ధి నామాచరియో అత్థబ్యాఖ్యానం నామ పకరణం అకాసి.

దీపఙ్కరో నామాచరియో రూపసిద్ధి పకరణం, రూపసిద్ధి టీకం, సమ్పపఞ్చ సుత్తఞ్చేతి తివిధం పకరణం అకాసి. ఆనన్దాచరియస్స జేట్ఠసిస్సో ధమ్మపాలో నామాచరియో సచ్చసఙ్ఖేపం నామ పకరణం అకాసి. కస్సపో నామాచరియో మోహవిచ్ఛేదనీ, విమతిచ్ఛేదనీ, దసబుద్ధవంసో, అనాగతవంసోతి, చతువిధం పకరణం అకాసి.

మహానామో నామాచరియో, సద్ధమ్మపకాసనీ నామ పటిసమ్భిదామగ్గస్స అట్ఠకథం అకాసి. దీపవంసో, థూపవంసో, బోధివంసో, చూలవంసో, మహావంసో, పటిసమ్భిదామగ్గట్ఠకథా గణ్ఠి చేతి ఇమే ఛ గన్థా మహానామాచరి విసుం విసుం కతా.

నవో మహానామో నామాచరియో నవం మహావంస నామ పకరణం అకాసి. ఉపసేనో నామాచరియో సద్ధమ్మపజ్జోతికం నామ మహానిద్దేసస్స అట్ఠకథం అకాసి. మోగ్గలానో నామాచరియో మోగ్గలానబ్యాకరణం నామ పకరణం అకాసి. సఙ్ఘరక్ఖితో నామాచరియో, సుబోధాలఙ్కారం నామ పకరణం అకాసి. వుత్తోదయకారో నామాచరియో వుత్తోదయం నామ పకరణం అకాసి. ధమ్మసిరి నామాచరియో ఖుద్దకసిక్ఖం నామ పకరణం అకాసి. పురాణఖుద్దసిక్ఖాయ టీకా, మూలసిక్ఖా చేతి, ఇమే ద్వే గన్థా ద్వేహాచరియేహి విసుం విసుం కతా.

అనురుద్ధో నామాచరియో పరమత్థవినిచ్ఛయం, నామరూపపరిచ్ఛేదం, అభిధమ్మత్థసఙ్గహం చేతి తివిధం పకరణం అకాసి. ఖేమో నామాచరియో ఖేమం నామ పకరణం అకాసి. సారిపుత్తో నామాచరియో వినయట్ఠకథాయ సారత్థదీపనీ నామ టీకం; వినయసఙ్గహపకరణం, వినయసఙ్గహస్సటీకం; అఙ్గుత్తరట్ఠకథాయ సారత్థమఞ్జూసం నామ నవం టీకం; పఞ్చికా టీకఞ్చేతి, ఇమే పఞ్చ గన్థే అకాసి. బుద్ధనాగో నామాచరియో వినయత్థమఞ్జూసం నామ కఙ్ఖావితరణీయా టీకం అకాసి. నవో మోగ్గలానో నామాచరియో అభిధానప్పదీపికం నామ పకరణం అకాసి. వాచిస్సరో నామాచరియో మహాసామి నామ సుబోధాలఙ్కారస్స టీకా, వుత్తోదయ వివరణం, సుమఙ్గలప్పసాదని నామ ఖుద్దసిక్ఖాయ టీకా; సమ్బన్ధచిన్తా, సమ్బన్ధచిన్తాయ టీకా; బాలావతారో, మోగ్గలానబ్యాకరణస్స పఞ్చికాయ టీకా; యోగవినిచ్ఛయో, వినయవినిచ్ఛయస్స టీకా, ఉత్తరవినిచ్ఛయస్స టీకా, నామరూప-పరిచ్ఛేదస్స విభాగో, సద్దత్థస్స పదరూపవిభావనం; ఖేమస్స పకరణస్స టీకా, సీమాలఙ్కారో, మూలసిక్ఖాయ టీకా, రూపవిభాగో, పచ్చయసఙ్గహో, సచ్చసఙ్ఖేపస్స టీకా చేతి, ఇమే అట్ఠారస గన్థే అకాసి.

సుమఙ్గలో నామాచరియో అభిధమ్మావతారస్సటీకం, అభిధమ్మత్థసఙ్గహస్సటీకఞ్చ దువిధం పకరణం అకాసి. బుద్ధపియో నామాచరియో సారత్థసఙ్గహం నామ పకరణం అకాసి. ధమ్మకిత్తి నామాచరియో దన్తధాతు పకరణం అకాసి. మేధఙ్కరో నామాచరియో జినచరితం నామ పకరణం అకాసి. బుద్ధరక్ఖితో నామాచరియో జినలఙ్కారం, జినలఙ్కారస్స టీకఞ్చాతి దువిధం పకరణం అకాసి. ఉపతిస్సో నామాచరియో అనాగతవంసస్స అట్ఠకథం అకాసి.

కఙ్ఖావితరణీయా లీనత్థప్పకాసిని, నిసన్దేహో, ధమ్మానుసారణీ, ఞేయ్యాసన్తతి, ఞేయ్యాసన్తతియా టీకా, సుమతాదావతారో, లోకపఞ్ఞత్తి పకరణం, తథాగతుప్పత్తి పకరణం, నలాటధాతు వణ్ణనా, సీహళవత్థు, ధమ్మదీపకో, పటిపత్తిసఙ్గహో, విసుద్ధిమగ్గణ్ఠి, అభిధమ్మగణ్ఠి, నేత్తిపకరణగణ్ఠి, విసుద్ధిమగ్గచుల్లనవటీకా, సోతబ్బమాలినీ, పసాదజననీ, ఓకాసలోకో, సుబోధాలఙ్కారస్స నవ టీకా చేతి, ఇమే వీసతి గన్థా వీసతాచరియేహి విసుం విసుం కతా.

సద్ధమ్మసిరి నామాచరియో సద్దత్థభేదచిన్తా నామ పకరణం అకాసి. దేవో నామాచరియో సుమన కూటవణ్ణనం నామ పకరణం అకాసి. చుల్లబుద్ధఘోసో నామాచరియో సోతత్థకినిదానం నామ పకరణం అకాసి. రట్ఠపాలో నామాచరియో మధురసఙ్గాహణీకిత్తి నామ పకరణం అకాసి. సుభూతచన్దో నామాచరియో లిఙ్గత్థవివరణ-పకరణం అకాసి. అగ్గవంసో నామాచరియో సద్దనీతి పకరణం నామ అకాసి. వజిరబుద్ధి నామాచరియో మహాటీకం నామ న్యాసపకరణటీకం అకాసి. గుణసాగరో నామాచరియో ముఖమత్తసారం, ముఖమత్తసారస్స టీకఞ్చ దువిధం పకరణం అకాసి. అభయో నామాచరియో సద్దత్థభేదచిన్తాయ మహాటీకం అకాసి. ఞాణసాగరో నామాచరియో లిఙ్గత్థవివరణప్పకాసనం నామ పకరణం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో గూళత్థటీకం, బాలప్పబోధనఞ్చ దువిధం పకరణం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో సద్దత్థ-భేదచిన్తాయ మజ్ఝిమటీకం అకాసి. ఉత్తమో నామాచరియో బాలావతారటీకం, లిఙ్గత్థవివరణటీకఞ్చ దువిధం పకరణం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో సద్దత్థభేదచిన్తాయ నవ-టీకం అకాసి. ఏకో అమచ్చో అభిధానప్పదీపికాయటీకం, గణ్ఠిపకరణస్స దణ్డీప్పకరణస్స మాగధభూతం టీకం, కోలద్ధజనస్స సకటభాసాయ కతటీకఞ్చ తివిధం పకరణం అకాసి. ధమ్మసేనాపతి నామాచరియో కారికం, ఏతిమాసపిదీపనీ, మనోహారఞ్చ తివిధం పకరణం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో కారికాయ టీకం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో ఏతిమాసపిదీపికాయ టీకం అకాసి.

అఞ్ఞతరో ఆచరియో సద్దబిన్దు నామ పకరణం అకాసి. సద్ధమ్మగురు నామాచరియో సద్దవుత్తిప్పకాసకం నామ పకరణం అకాసి. సారిపుత్తో నామాచరియో సద్దవుత్తిప్పకాసకస్స టీకం అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో కచ్చాయనసారం నామ పకరణం కచ్చాయనసారస్స టీకఞ్చ దువిధం పకరణం అకాసి. నవో మేధఙ్కరో నామాచరియో లోకదీపకసారం నామ పకరణం అకాసి. అగ్గపణ్డితో నామాచరియో లోకుప్పత్తి నామ పకరణం అకాసి. చీవరో నామాచరియో జఙ్ఘదాసకస్స టీకం అకాసి. మాతికత్థదీపనీ, అభిధమ్మత్థసఙ్గహవణ్ణనా, సీమాలఙ్కారస్సటీకా, వినయసముట్ఠానదీపనీ టీకా, గణ్ఠి సారో, పట్ఠానగణనా నయో, సుత్తనిద్దేసో, పాతిమోక్ఖో, చేతి, ఇమే అట్ఠ గన్థే సద్ధమ్మజోతిపాలాచరియో అకాసి. విమలబుద్ధి నామాచరియో అభిధమ్మ-పన్నరసట్ఠానం నామ పకరణం అకాసి. నవో విమలబుద్ధి నామాచరియో సద్దసారత్థజాలినీ, సద్దసారత్థజాలినియా టీకా, వుత్తోదయ టీకా, పరమత్థమఞ్జూసా నామ అభిధమ్మసఙ్గహటీకాయ అనుటీకా దసగణ్ఠివణ్ణనా, మాగధభూతావిదగ్గముఖమణ్డనటీకా చేతి ఇమే ఛ గన్థే అకాసి. అఞ్ఞతరో ఆచరియో పఞ్చపకరణటీకాయ నవానుటీకం అకాసి. అరియవంసో నామాచరియో అభిధమ్మసఙ్గహ-టీకాయ [పరమత్థ] మణిసారమఞ్జూసం నామ నవానుటీకం అకాసి. అభిధమ్మత్థసఙ్గహస్స టీకా, పేటకోపదేసస్స టీకా, చతుభాణవారస్స అట్ఠకథా, మహాసారపకాసనీ, మహాదీపనీ, సారత్థదీపనీ గతి పకరణం, హత్థసారో, భుమ్మసఙ్గహో, భుమ్మనిద్దేసో, దసవత్థుకాయవిరతిటీకా, జోతనా నిరుత్తి, విభత్తికథా, కచ్చాయనవివరణా, సద్ధమ్మమాలినీ, పఞ్చగతి వణ్ణనా, బాలచిత్తపబోధనం, ధమ్మచక్కసుత్తస్స నవట్ఠకథా, దన్తధాతు పకరణస్స టీకా చేతి, ఇమే వీసతి గన్థా నానాచరియేహి కతా, అఞ్ఞాని పన పకరణాని అత్థి.

కతమాని సద్ధమ్మో పాయనో, బాలప్పబోధనపకరణస్స టీకా చ, జినాలఙ్కారపకరణస్స నవటీకా చ, లిఙ్గత్థవివరణం, లిఙ్గవినిచ్ఛయో; పాతిమోక్ఖవివరణం, పరమత్థకథావివరణం, సమన్తపాసాదికా వివరణం, చతుభాణవారట్ఠకథా వివరణం, అభిధమ్మత్థసఙ్గహవివరణం, సచ్చసఙ్ఖేపవివరణం, సద్దత్థభేదచిన్తావివరణం, సద్దవుత్తివివరణం, కచ్చాయనసారవివరణం, అభిధమ్మత్థసఙ్గహస్స టీకా వివరణం, మహావేస్సన్తరాజాతకస్స వివరణం, సక్కాభిమతం, మహావేస్సన్తరజాతకస్స నవట్ఠకథా, పఠమ సంబోధి, లోకనేత్తి చ, బుద్ధఘోసాచరియనిదానం మిలిన్దపఞ్హా వణ్ణనా, చతురా రక్ఖా, చతురక్ఖాయ అట్ఠకథా, సద్దవుత్తిపకరణస్స నవటీకా, ఇచ్చేవం పఞ్చవీసతి పమాణాని పకరణాని లఙ్కో దీపాదీసుట్ఠానేసు పణ్డితేహి కతాని అహేసుం, సమ్బుద్ధేగాథా చ, నరదేవ నామ గాథా చ, దాతవే చీరత్తి గాథా చ, వీసతి ఓవాదగాథా చ, దానసత్తరి, సీలసత్తరి, సప్పాదానవణ్ణనా, అనన్తబుద్ధవన్దనగాథా చ, అట్ఠవీసతి బుద్ధవన్దనగాథా చ, అతీతానాగతపచ్చుప్పన్నవన్దనగాథా చ, అసీతిమహాసావకవన్దనగాథా చ, నవహారగుణవణ్ణనా చాతి, ఇమే బుద్ధపణామ-గాథాదికా గాథా యో పణ్డితేహి లఙ్కాదీపాదిసుట్ఠానేసు కతా అహేసుం [ఇతి చుల్లగన్థవంసే గన్థకారకాచరియ దీపకో నామ దుతియో పరిచ్ఛేదో]