౪. సుభూతిసుత్తం

౧౪. అథ ఖో ఆయస్మా సుభూతి సద్ధేన భిక్ఖునా సద్ధిం యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో ఆయస్మన్తం సుభూతిం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కో నామాయం [కో నామో అయం (సీ. క.), కో నామ అయం (స్యా. కం.)], సుభూతి, భిక్ఖూ’’తి? ‘‘సద్ధో నామాయం, భన్తే, భిక్ఖు, సుదత్తస్స [సద్ధస్స (సీ. స్యా. కం. పీ.)] ఉపాసకస్స పుత్తో, సద్ధా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో’’తి.

‘‘కచ్చి పనాయం, సుభూతి, సద్ధో భిక్ఖు సుదత్తస్స ఉపాసకస్స పుత్తో సద్ధా అగారస్మా అనగారియం పబ్బజితో సన్దిస్సతి సద్ధాపదానేసూ’’తి? ‘‘ఏతస్స, భగవా, కాలో; ఏతస్స, సుగత, కాలో, యం భగవా సద్ధస్స సద్ధాపదానాని భాసేయ్య. ఇదానాహం జానిస్సామి యది వా అయం భిక్ఖు సన్దిస్సతి సద్ధాపదానేసు యది వా నో’’తి.

‘‘తేన హి, సుభూతి, సుణాహి, సాధుకం మనసి కరోహి; భాసిస్సామీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి ఖో ఆయస్మా సుభూతి భగవతో పచ్చస్సోసి. భగవా ఏతదవోచ –

‘‘ఇధ, సుభూతి, భిక్ఖు సీలవా హోతి, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరతి ఆచారగోచరసమ్పన్నో అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు సీలవా హోతి…పే… సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు బహుస్సుతో హోతి సుతధరో సుతసన్నిచయో; యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి, తథారూపాస్స ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా వచసా పరిచితా మనసానుపేక్ఖితా దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు బహుస్సుతో హోతి…పే… దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు కల్యాణమిత్తో హోతి కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు కల్యాణమిత్తో హోతి కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు సువచో హోతి సోవచస్సకరణేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఖమో పదక్ఖిణగ్గాహీ అనుసాసనిం. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు సువచో హోతి సోవచస్సకరణేహి ధమ్మేహి సమన్నాగతో ఖమో పదక్ఖిణగ్గాహీ అనుసాసనిం, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు యాని తాని సబ్రహ్మచారీనం ఉచ్చావచాని కింకరణీయాని తత్ర దక్ఖో హోతి అనలసో తత్రుపాయాయ వీమంసాయ సమన్నాగతో అలం కాతుం అలం సంవిధాతుం. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు యాని తాని సబ్రహ్మచారీనం ఉచ్చావచాని కింకరణీయాని తత్ర దక్ఖో హోతి అనలసో తత్రుపాయాయ వీమంసాయ సమన్నాగతో అలం కాతుం అలం సంవిధాతుం, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు ధమ్మకామో హోతి పియసముదాహారో అభిధమ్మే అభివినయే ఉళారపామోజ్జో. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు ధమ్మకామో హోతి పియసముదాహారో అభిధమ్మే అభివినయే ఉళారపామోజ్జో, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు ఆరద్ధవీరియో విహరతి అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ, కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయ, థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు ఆరద్ధవీరియో విహరతి అకుసలానం ధమ్మానం పహానాయ కుసలానం ధమ్మానం ఉపసమ్పదాయ థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు చతున్నం ఝానానం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు చతున్నం ఝానానం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి, సేయ్యథిదం – ఏకమ్పి జాతిం ద్వేపి జాతియో తిస్సోపి జాతియో చతస్సోపి జాతియో పఞ్చపి జాతియో దసపి జాతియో వీసమ్పి జాతియో తింసమ్పి జాతియో చత్తారీసమ్పి జాతియో పఞ్ఞాసమ్పి జాతియో జాతిసతమ్పి జాతిసహస్సమ్పి జాతిసతసహస్సమ్పి అనేకేపి సంవట్టకప్పే అనేకేపి వివట్టకప్పే అనేకేపి సంవట్టవివట్టకప్పే – ‘అముత్రాసిం ఏవంనామో ఏవంగోత్తో ఏవంవణ్ణో ఏవమాహారో ఏవంసుఖదుక్ఖప్పటిసంవేదీ ఏవమాయుపరియన్తో, సో తతో చుతో అముత్ర ఉదపాదిం; తత్రాపాసిం ఏవంనామో ఏవంగోత్తో ఏవంవణ్ణో ఏవమాహారో ఏవంసుఖదుక్ఖప్పటిసంవేదీ ఏవమాయుపరియన్తో, సో తతో చుతో ఇధూపపన్నో’తి. ఇతి సాకారం సఉద్దేసం అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి, సేయ్యథిదం, ఏకమ్పి జాతిం ద్వేపి జాతియో…పే… ఇతి సాకారం సఉద్దేసం అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి. ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన సత్తే పస్సతి చవమానే ఉపపజ్జమానే హీనే పణీతే సువణ్ణే దుబ్బణ్ణే, సుగతే దుగ్గతే యథాకమ్మూపగే సత్తే పజానాతి – ‘ఇమే వత భోన్తో సత్తా కాయదుచ్చరితేన సమన్నాగతా వచీదుచ్చరితేన సమన్నాగతా మనోదుచ్చరితేన సమన్నాగతా అరియానం ఉపవాదకా మిచ్ఛాదిట్ఠికా మిచ్ఛాదిట్ఠికమ్మసమాదానా, తే కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపన్నా. ఇమే వా పన భోన్తో సత్తా కాయసుచరితేన సమన్నాగతా వచీసుచరితేన సమన్నాగతా మనోసుచరితేన సమన్నాగతా అరియానం అనుపవాదకా సమ్మాదిట్ఠికా సమ్మాదిట్ఠికమ్మసమాదానా, తే కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపన్నా’తి. ఇతి దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన సత్తే పస్సతి చవమానే ఉపపజ్జమానే హీనే పణీతే సువణ్ణే దుబ్బణ్ణే, సుగతే దుగ్గతే యథాకమ్మూపగే సత్తే పజానాతి. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన…పే… యథాకమ్మూపగే సత్తే పజానాతి, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతి.

‘‘పున చపరం, సుభూతి, భిక్ఖు ఆసవానం ఖయా అనాసవం చేతోవిముత్తిం పఞ్ఞావిముత్తిం దిట్ఠేవ ధమ్మే సయం అభిఞ్ఞా సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. యమ్పి, సుభూతి, భిక్ఖు ఆసవానం ఖయా…పే… సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి, ఇదమ్పి, సుభూతి, సద్ధస్స సద్ధాపదానం హోతీ’’తి.

ఏవం వుత్తే ఆయస్మా సుభూతి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘యానిమాని, భన్తే, భగవతా సద్ధస్స సద్ధాపదానాని భాసితాని, సంవిజ్జన్తి తాని ఇమస్స భిక్ఖునో, అయఞ్చ భిక్ఖు ఏతేసు సన్దిస్సతి.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు సీలవా హోతి, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరతి ఆచారగోచరసమ్పన్నో అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు బహుస్సుతో హోతి సుతధరో సుతసన్నిచయో; యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి, తథారూపాస్స ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా వచసా పరిచితా మనసానుపేక్ఖితా దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు కల్యాణమిత్తో హోతి కల్యాణసహాయో కల్యాణసమ్పవఙ్కో.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు సువచో హోతి…పే… అనుసాసనిం.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు యాని తాని సబ్రహ్మచారీనం ఉచ్చావచాని కింకరణీయాని తత్థ దక్ఖో హోతి అనలసో తత్రుపాయాయ వీమంసాయ సమన్నాగతో అలం కాతుం అలం సంవిధాతుం.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు ధమ్మకామో హోతి పియసముదాహారో అభిధమ్మే అభివినయే ఉళారపామోజ్జో.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు ఆరద్ధవీరియో విహరతి…పే… థామవా దళ్హపరక్కమో అనిక్ఖిత్తధురో కుసలేసు ధమ్మేసు.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు చతున్నం ఝానానం ఆభిచేతసికానం దిట్ఠధమ్మసుఖవిహారానం నికామలాభీ హోతి అకిచ్ఛలాభీ అకసిరలాభీ.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి, సేయ్యథిదం – ఏకమ్పి జాతిం ద్వేపి జాతియో…పే… ఇతి సాకారం సఉద్దేసం అనేకవిహితం పుబ్బేనివాసం అనుస్సరతి.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు దిబ్బేన చక్ఖునా విసుద్ధేన అతిక్కన్తమానుసకేన…పే… యథాకమ్మూపగే సత్తే పజానాతి.

‘‘అయం, భన్తే, భిక్ఖు ఆసవానం ఖయా…పే… సచ్ఛికత్వా ఉపసమ్పజ్జ విహరతి. యానిమాని, భన్తే, భగవతా సద్ధస్స సద్ధాపదానాని భాసితాని, సంవిజ్జన్తి తాని ఇమస్స భిక్ఖునో, అయఞ్చ భిక్ఖు ఏతేసు సన్దిస్సతీ’’తి.

‘‘సాధు సాధు, సుభూతి! తేన హి త్వం, సుభూతి, ఇమినా చ సద్ధేన భిక్ఖునా సద్ధిం విహరేయ్యాసి. యదా చ త్వం, సుభూతి, ఆకఙ్ఖేయ్యాసి తథాగతం దస్సనాయ, ఇమినా సద్ధేన భిక్ఖునా సద్ధిం ఉపసఙ్కమేయ్యాసి తథాగతం దస్సనాయా’’తి. చతుత్థం.