౭. సారిపుత్తసుత్తం
౭. అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో యేనాయస్మా సారిపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మతా సారిపుత్తేన సద్ధిం సమ్మోది. సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచ –
‘‘సియా ను ఖో, ఆవుసో సారిపుత్త, భిక్ఖునో తథారూపో సమాధిపటిలాభో యథా నేవ పథవియం పథవిసఞ్ఞీ అస్స, న ఆపస్మిం ఆపోసఞ్ఞీ అస్స, న తేజస్మిం తేజోసఞ్ఞీ అస్స, న వాయస్మిం వాయోసఞ్ఞీ అస్స, న ఆకాసానఞ్చాయతనే ఆకాసానఞ్చాయతనసఞ్ఞీ అస్స, న విఞ్ఞాణఞ్చాయతనే విఞ్ఞాణఞ్చాయతనసఞ్ఞీ అస్స, న ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనే ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసఞ్ఞీ అస్స, న నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనే నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసఞ్ఞీ అస్స, న ఇధలోకే ఇధలోకసఞ్ఞీ అస్స, న పరలోకే పరలోకసఞ్ఞీ అస్స; సఞ్ఞీ చ పన అస్సా’’తి?
‘‘సియా, ఆవుసో ఆనన్ద, భిక్ఖునో తథారూపో సమాధిపటిలాభో యథా నేవ పథవియం పథవిసఞ్ఞీ అస్స…పే… న పరలోకే పరలోకసఞ్ఞీ అస్స; సఞ్ఞీ చ పన అస్సా’’తి.
‘‘యథా కథం పన, ఆవుసో సారిపుత్త, సియా భిక్ఖునో తథారూపో సమాధిపటిలాభో యథా నేవ పథవియం పథవిసఞ్ఞీ అస్స…పే… సఞ్ఞీ చ పన అస్సా’’తి? ‘‘ఏకమిదాహం, ఆవుసో ఆనన్ద, సమయం ఇధేవ సావత్థియం విహరామి అన్ధవనస్మిం. తత్థాహం [అథాహం (క.)] తథారూపం సమాధిం సమాపజ్జిం [పటిలభామి (క.)] యథా నేవ పథవియం పథవిసఞ్ఞీ అహోసిం, న ఆపస్మిం ఆపోసఞ్ఞీ అహోసిం, న తేజస్మిం తేజోసఞ్ఞీ అహోసిం, న వాయస్మిం వాయోసఞ్ఞీ అహోసిం, న ఆకాసానఞ్చాయతనే ఆకాసానఞ్చాయతనసఞ్ఞీ అహోసిం, న విఞ్ఞాణఞ్చాయతనే విఞ్ఞాణఞ్చాయతనసఞ్ఞీ అహోసిం, న ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనే ఆకిఞ్చఞ్ఞాయతనసఞ్ఞీ అహోసిం, న నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనే నేవసఞ్ఞానాసఞ్ఞాయతనసఞ్ఞీ అహోసిం, న ఇధలోకే ఇధలోకసఞ్ఞీ అహోసిం, న పరలోకే పరలోకసఞ్ఞీ అహోసిం; సఞ్ఞీ చ పన అహోసి’’న్తి.
‘‘కింసఞ్ఞీ పనాయస్మా సారిపుత్తో [కిం సఞ్ఞీ పనావుసో సారిపుత్త (క.)] తస్మిం సమయే అహోసీ’’తి? ‘‘భవనిరోధో నిబ్బానం భవనిరోధో నిబ్బాన’’న్తి ఖో మే, ఆవుసో, అఞ్ఞావ సఞ్ఞా ఉప్పజ్జతి అఞ్ఞావ సఞ్ఞా నిరుజ్ఝతి. సేయ్యథాపి, ఆవుసో, సకలికగ్గిస్స ఝాయమానస్స అఞ్ఞావ అచ్చి ఉప్పజ్జతి అఞ్ఞావ అచ్చి నిరుజ్ఝతి; ఏవమేవం ఖో, ఆవుసో, ‘భవనిరోధో నిబ్బానం భవనిరోధో నిబ్బాన’న్తి అఞ్ఞావ సఞ్ఞా ఉప్పజ్జతి అఞ్ఞావ సఞ్ఞా నిరుజ్ఝతి. ‘భవనిరోధో నిబ్బాన’న్తి [నిబ్బానం (సీ. క.)] సఞ్ఞీ చ పనాహం, ఆవుసో, తస్మిం సమయే అహోసి’’న్తి. సత్తమం.