அதி⁴கரணபே⁴தோ³

1. உக்கோடனபே⁴தா³தி³

340. [சூளவ. 215; பரி. 275] சத்தாரி அதி⁴கரணானி. விவாதா³தி⁴கரணம், அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணம் – இமானி சத்தாரி அதி⁴கரணானி.

இமேஸம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதி உக்கோடா? இமேஸம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் த³ஸ உக்கோடா. விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ த்³வே உக்கோடா, அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ சத்தாரோ உக்கோடா, ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ தயோ உக்கோடா, கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ ஏகோ உக்கோடோ – இமேஸம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் இமே த³ஸ உக்கோடா.

விவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ கதி ஸமதே² உக்கோடேதி? அனுவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ கதி ஸமதே² உக்கோடேதி? ஆபத்தாதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ கதி ஸமதே² உக்கோடேதி? கிச்சாதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ கதி ஸமதே² உக்கோடேதி?

விவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ த்³வே ஸமதே² உக்கோடேதி. அனுவாதா³தி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ சத்தாரோ ஸமதே² உக்கோடேதி. ஆபத்தாதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ தயோ ஸமதே² உக்கோடேதி. கிச்சாதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தோ ஏகம் ஸமத²ம் உக்கோடேதி.

341. கதி உக்கோடா? கதிஹாகாரேஹி உக்கோடனம் பஸவதி? கதிஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி? கதி புக்³க³லா அதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி?

த்³வாத³ஸ உக்கோடா. த³ஸஹாகாரேஹி உக்கோடனம் பஸவதி. சதூஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி. சத்தாரோ புக்³க³லா அதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி?

கதமே த்³வாத³ஸ உக்கோடா? அகதம் கம்மம், து³க்கடம் கம்மம், புன காதப்³ப³ம் கம்மம், அனிஹதம், து³ன்னிஹதம், புன நிஹனிதப்³ப³ம், அவினிச்சி²தம், து³வினிச்சி²தம், புன வினிச்சி²தப்³ப³ம், அவூபஸந்தம், து³வூபஸந்தம், புன வூபஸமேதப்³ப³ந்தி – இமே த்³வாத³ஸ உக்கோடா.

கதமேஹி த³ஸஹாகாரேஹி உக்கோடனம் பஸவதி? தத்த² ஜாதகம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, தத்த² ஜாதகம் வூபஸந்தம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, அந்தராமக்³கே³ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, அந்தராமக்³கே³ வூபஸந்தம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, தத்த² க³தம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, தத்த² க³தம் வூபஸந்தம் அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, ஸதிவினயம் உக்கோடேதி, அமூள்ஹவினயம் உக்கோடேதி, தஸ்ஸபாபியஸிகம் உக்கோடேதி, திணவத்தா²ரகம் உக்கோடேதி – இமேஹி த³ஸஹாகாரேஹி உக்கோடனம் பஸவதி.

கதமேஹி சதூஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி? ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, மோஹாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி, ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²ந்தோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி – இமேஹி சதூஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ அதி⁴கரணம் உக்கோடேதி.

கதமே சத்தாரோ புக்³க³லா அதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி? தத³ஹுபஸம்பன்னோ உக்கோடேதி உக்கோடனகம் பாசித்தியம், ஆக³ந்துகோ உக்கோடேதி உக்கோடனகம் பாசித்தியம், காரகோ உக்கோடேதி உக்கோடனகம் பாசித்தியம், ச²ந்த³தா³யகோ உக்கோடேதி உக்கோடனகம் பாசித்தியம் – இமே சத்தாரோ புக்³க³லா அதி⁴கரணம் உக்கோடேந்தா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி.

2. அதி⁴கரணனிதா³னாதி³

342. விவாதா³தி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்? அனுவாதா³தி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்? ஆபத்தாதி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்? கிச்சாதி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்?

விவாதா³தி⁴கரணம் விவாத³னிதா³னம் விவாத³ஸமுத³யம் விவாத³ஜாதிகம் விவாத³பப⁴வம் விவாத³ஸம்பா⁴ரம் விவாத³ஸமுட்டா²னம். அனுவாதா³தி⁴கரணம் அனுவாத³னிதா³னம் அனுவாத³ஸமுத³யம் அனுவாத³ஜாதிகம் அனுவாத³பப⁴வம் அனுவாத³ஸம்பா⁴ரம் அனுவாத³ஸமுட்டா²னம். ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஆபத்தினிதா³னம் ஆபத்திஸமுத³யம் ஆபத்திஜாதிகம் ஆபத்திபப⁴வம் ஆபத்திஸம்பா⁴ரம் ஆபத்திஸமுட்டா²னம். கிச்சாதி⁴கரணம் கிச்சயனிதா³னம் கிச்சயஸமுத³யம் கிச்சயஜாதிகம் கிச்சயபப⁴வம் கிச்சயஸம்பா⁴ரம் கிச்சயஸமுட்டா²னம்.

விவாதா³தி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்? அனுவாதா³தி⁴கரணம்…பே… ஆபத்தாதி⁴கரணம்…பே… கிச்சாதி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்?

விவாதா³தி⁴கரணம் ஹேதுனிதா³னம், ஹேதுஸமுத³யம், ஹேதுஜாதிகம், ஹேதுபப⁴வம், ஹேதுஸம்பா⁴ரம், ஹேதுஸமுட்டா²னம். அனுவாதா³தி⁴கரணம்…பே… ஆபத்தாதி⁴கரணம்…பே… கிச்சாதி⁴கரணம் ஹேதுனிதா³னம், ஹேதுஸமுத³யம், ஹேதுஜாதிகம், ஹேதுபப⁴வம், ஹேதுஸம்பா⁴ரம், ஹேதுஸமுட்டா²னம்.

விவாதா³தி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்? அனுவாதா³தி⁴கரணம் …பே… ஆபத்தாதி⁴கரணம்…பே… கிச்சாதி⁴கரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்?

விவாதா³தி⁴கரணம் பச்சயனிதா³னம், பச்சயஸமுத³யம், பச்சயஜாதிகம், பச்சயபப⁴வம், பச்சயஸம்பா⁴ரம், பச்சயஸமுட்டா²னம். அனுவாதா³தி⁴கரணம்…பே… ஆபத்தாதி⁴கரணம்…பே… கிச்சாதி⁴கரணம் பச்சயனிதா³னம், பச்சயஸமுத³யம், பச்சயஜாதிகம், பச்சயபப⁴வம், பச்சயஸம்பா⁴ரம், பச்சயஸமுட்டா²னம்.

3. அதி⁴கரணமூலாதி³

343. சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதி மூலானி, கதி ஸமுட்டா²னா? சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் தேத்திம்ஸ மூலானி, தேத்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா.

சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமானி தேத்திம்ஸ மூலானி? விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ த்³வாத³ஸ மூலானி, அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ சுத்³த³ஸ மூலானி, ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ ச² மூலானி, கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ ஏகம் மூலம், ஸங்கோ⁴ – சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் இமானி தேத்திம்ஸ மூலானி.

சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமே தேத்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா? விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்தூ²னி ஸமுட்டா²னா, அனுவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ சதஸ்ஸோ விபத்தியோ ஸமுட்டா²னா, ஆபத்தாதி⁴கரணஸ்ஸ ஸத்தாபத்திக்க²ந்தா⁴ ஸமுட்டா²னா, கிச்சாதி⁴கரணஸ்ஸ சத்தாரி கம்மானி ஸமுட்டா²னா – சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் இமே தேத்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா.

4. அதி⁴கரணபச்சயாபத்தி

344. விவாதா³தி⁴கரணம் ஆபத்தானாபத்தீதி? விவாதா³தி⁴கரணம் ந ஆபத்தி. கிம் பன விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி? ஆம, விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்ய. விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா கதி ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி? விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா த்³வே ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி. உபஸம்பன்னம் ஓமஸதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ; அனுபஸம்பன்னம் ஓமஸதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ – விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா இமா த்³வே ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி.

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் கதி விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி? சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம்? ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் கதிஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா? ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் கதிஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தி? கதிஹி அதி⁴கரணேஹி கதிஸு டா²னேஸு கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி?

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் ஏகம் விபத்திம் ப⁴ஜந்தி – ஆசாரவிபத்திம். சதுன்னம் அதி⁴கரணானம், ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் த்³வீஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா – ஸியா பாசித்தியாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா து³க்கடாபத்திக்க²ந்தே⁴ன. ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் தீஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தி. ஏகேன அதி⁴கரணேன – கிச்சாதி⁴கரணேன; தீஸு டா²னேஸு – ஸங்க⁴மஜ்ஜே², க³ணமஜ்ஜே², புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே; தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி – ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச, ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச திணவத்தா²ரகேன ச.

345. அனுவாதா³தி⁴கரணம் ஆபத்தானாபத்தீதி? அனுவாதா³தி⁴கரணம் ந ஆபத்தி. கிம் பன அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி? ஆம, அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்ய. அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா, கதி ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி? அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா திஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி. பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன பாராஜிகேன த⁴ம்மேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ; அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ; அமூலிகாய ஆசாரவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸேதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ – அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா இமா திஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி.

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் கதி விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி? சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம்? ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் கதிஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா? ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் கதிஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தி? கதிஹி அதி⁴கரணேஹி கதிஸு டா²னேஸு கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி?

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் த்³வே விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி – ஸியா ஸீலவிபத்திம், ஸியா ஆசாரவிபத்திம். சதுன்னம் அதி⁴கரணானம், ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் தீஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா – ஸியா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா பாசித்தியாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா து³க்கடாபத்திக்க²ந்தே⁴ன. ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் தீஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தி. யா தா ஆபத்தியோ க³ருகா தா ஆபத்தியோ ஏகேன அதி⁴கரணேன – கிச்சாதி⁴கரணேன; ஏகம்ஹி டா²னே – ஸங்க⁴மஜ்ஜே²; த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி – ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச. யா தா ஆபத்தியோ லஹுகா தா ஆபத்தியோ ஏகேன அதி⁴கரணேன – கிச்சாதி⁴கரணேன; தீஸு டா²னேஸு – ஸங்க⁴மஜ்ஜே² க³ணமஜ்ஜே² புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே; தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி – ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச, ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச திணவத்தா²ரகேன ச.

346. ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஆபத்தானாபத்தீதி? ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஆபத்தி. கிம் பன ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி? ஆம, ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா கதி ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி? ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா சதஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி. பி⁴க்கு²னீ ஜானம் பாராஜிகம் த⁴ம்மம் [பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னம் (ஸ்யா.)] படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ; வேமதிகா படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ; பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ; ஆசாரவிபத்திம் படிச்சா²தே³தி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ – ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா இமா சதஸ்ஸோ ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி.

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் கதி விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி? சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம்? ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் கதிஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா? ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் கதிஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தி? கதிஹி அதி⁴கரணேஹி கதிஸு டா²னேஸு கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி?

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் த்³வே விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி – ஸியா ஸீலவிபத்திம் ஸியா ஆசாரவிபத்திம். சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் – ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் சதூஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா – ஸியா பாராஜிகாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா து²ல்லச்சயாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா பாசித்தியாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா து³க்கடாபத்திக்க²ந்தே⁴ன. ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் ஏகேன ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்ட²ந்தி – காயதோ ச வாசதோ ச சித்ததோ ச ஸமுட்ட²ந்தி. யா ஸா ஆபத்தி அனவஸேஸா ஸா ஆபத்தி ந கதமேன அதி⁴கரணேன, ந கதமம்ஹி டா²னே, ந கதமேன ஸமதே²ன ஸம்மதி. யா தா ஆபத்தியோ லஹுகா தா ஆபத்தியோ ஏகேன அதி⁴கரணேன – கிச்சாதி⁴கரணேன; தீஸு டா²னேஸு – ஸங்க⁴மஜ்ஜே², க³ணமஜ்ஜே², புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே; தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி – ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச, ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச திணவத்தா²ரகேன ச.

347. கிச்சாதி⁴கரணம் ஆபத்தானாபத்தீதி? கிச்சாதி⁴கரணம் ந ஆபத்தி. கிம் பன கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி? ஆம, கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்ய. கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா கதி ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி? கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா பஞ்ச ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி. உக்கி²த்தானுவத்திகா பி⁴க்கு²னீ யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனாய ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஞத்தியா து³க்கடம்; த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து²ல்லச்சயா; கம்மவாசாபரியோஸானே ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ; பே⁴த³கானுவத்தகா பி⁴க்கூ² யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனாய ந படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ; பாபிகாய தி³ட்டி²யா யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனாய ந படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, ஆபத்தி பாசித்தியஸ்ஸ – கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா இமா பஞ்ச ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜதி.

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் கதி விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி? சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம்? ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் கதிஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா? ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் கதிஹி ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்ட²ந்தி? கதிஹி அதி⁴கரணேஹி கதிஸு டா²னேஸு கதிஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி?

தா ஆபத்தியோ சதுன்னம் விபத்தீனம் த்³வே விபத்தியோ ப⁴ஜந்தி – ஸியா ஸீலவிபத்திம் ஸியா ஆசாரவிபத்திம். சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் – ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் பஞ்சஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா – ஸியா பாராஜிகாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா து²ல்லச்சயாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா பாசித்தியாபத்திக்க²ந்தே⁴ன, ஸியா து³க்கடாபத்திக்க²ந்தே⁴ன. ச²ன்னம் ஆபத்திஸமுட்டா²னானம் ஏகேன ஸமுட்டா²னேன ஸமுட்ட²ந்தி – காயதோ ச வாசதோ ச சித்ததோ ச ஸமுட்ட²ந்தி. யா ஸா ஆபத்தி அனவஸேஸா ஸா ஆபத்தி ந கதமேன அதி⁴கரணேன, ந கதமம்ஹி டா²னே, ந கதமேன ஸமதே²ன ஸம்மதி. யா ஸா ஆபத்தி க³ருகா ஸா ஆபத்தி ஏகேன அதி⁴கரணேன – கிச்சாதி⁴கரணேன; ஏகம்ஹி டா²னே – ஸங்க⁴மஜ்ஜே²; த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மதி – ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச. யா தா ஆபத்தியோ லஹுகா தா ஆபத்தியோ ஏகேன அதி⁴கரணேன – கிச்சாதி⁴கரணேன; தீஸு டா²னேஸு – ஸங்க⁴மஜ்ஜே², க³ணமஜ்ஜே², புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே; தீஹி ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தி – ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச, ஸியா ஸம்முகா²வினயேன ச திணவத்தா²ரகேன ச.

5. அதி⁴கரணாதி⁴ப்பாயோ

348. விவாதா³தி⁴கரணம் ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம். விவாதா³தி⁴கரணம் ந ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ந ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ந ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம்; அபி ச, விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம். யதா² கத²ம் விய? [சூளவ. 215; பரி. 314] இத⁴ பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி – த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா து³ட்டு²ல்லாபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லாபத்தீதி வா. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴கம், இத³ம் வுச்சதி விவாதா³தி⁴கரணம். விவாதா³தி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி விவாதா³தி⁴கரணம். விவத³மானோ அனுவத³தி அனுவாதா³தி⁴கரணம். அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம்.

அனுவாதா³தி⁴கரணம் ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம். அனுவாதா³தி⁴கரணம் ந ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ந ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ந ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம்; அபி ச, அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம். யதா² கத²ம் விய? இத⁴ பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அனுவத³ந்தி ஸீலவிபத்தியா வா ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³ அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம், இத³ம் வுச்சதி அனுவாதா³தி⁴கரணம். அனுவாதா³தி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி, விவாதா³தி⁴கரணம். விவத³மானோ அனுவத³தி, அனுவாதா³தி⁴கரணம். அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி, கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம்.

ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம். ஆபத்தாதி⁴கரணம் ந ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ந ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ந ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம்; அபி ச, ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம். யதா² கத²ம் விய? [சூளவ. 215; பரி. 348] பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஸத்தபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம், இத³ம் வுச்சதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஆபத்தாதி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி விவாதா³தி⁴கரணம். விவத³மானோ அனுவத³தி அனுவாதா³தி⁴கரணம். அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா ஹோதி கிச்சாதி⁴கரணம், ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம்.

கிச்சாதி⁴கரணம் ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். கிச்சாதி⁴கரணம் ந ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ந ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ந ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம்; அபி ச, கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். யதா² கத²ம் விய? யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சயதா கரணீயதா அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மம், இத³ம் வுச்சதி கிச்சாதி⁴கரணம். கிச்சாதி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி விவாதா³தி⁴கரணம். விவத³மானோ அனுவத³தி அனுவாதா³தி⁴கரணம். அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா ஹோதி விவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஹோதி ஆபத்தாதி⁴கரணம்.

6. புச்சா²வாரோ

349. யத்த² ஸதிவினயோ தத்த² ஸம்முகா²வினயோ? யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² ஸதிவினயோ? யத்த² அமூள்ஹவினயோ தத்த² ஸம்முகா²வினயோ? யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² அமூள்ஹவினயோ? யத்த² படிஞ்ஞாதகரணம் தத்த² ஸம்முகா²வினயோ? யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² படிஞ்ஞாதகரணம்? யத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா தத்த² ஸம்முகா²வினயோ? யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா? யத்த² தஸ்ஸபாபியஸிகா தத்த² ஸம்முகா²வினயோ? யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² தஸ்ஸபாபியஸிகா? யத்த² திணவத்தா²ரகோ தத்த² ஸம்முகா²வினயோ? யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² திணவத்தா²ரகோ?

7. விஸ்ஸஜ்ஜனாவாரோ

350. யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்முகா²வினயேன ச ஸதிவினயேன ச அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி – யத்த² ஸதிவினயோ தத்த² ஸம்முகா²வினயோ, யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² ஸதிவினயோ, ந தத்த² அமூள்ஹவினயோ, ந தத்த² படிஞ்ஞாதகரணம், ந தத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா, ந தத்த² தஸ்ஸபாபியஸிகா, ந தத்த² திணவத்தா²ரகோ. யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்முகா²வினயேன ச அமூள்ஹவினயேன ச…பே… ஸம்முகா²வினயேன ச படிஞ்ஞாதகரணேன ச…பே… ஸம்முகா²வினயேன ச யேபு⁴ய்யஸிகாய ச…பே… ஸம்முகா²வினயேன ச தஸ்ஸபாபியஸிகாய ச…பே… ஸம்முகா²வினயேன ச திணவத்தா²ரகேன ச அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி – யத்த² திணவத்தா²ரகோ தத்த² ஸம்முகா²வினயோ, யத்த² ஸம்முகா²வினயோ தத்த² திணவத்தா²ரகோ, ந தத்த² ஸதிவினயோ, ந தத்த² அமூள்ஹவினயோ, ந தத்த² படிஞ்ஞாதகரணம், ந தத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா, ந தத்த² தஸ்ஸபாபியஸிகா.

8. ஸம்ஸட்ட²வாரோ

351. ஸம்முகா²வினயோதி வா ஸதிவினயோதி வா – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா² உதா³ஹு விஸம்ஸட்டா²? லப்³பா⁴ ச பனிமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும்? ஸம்முகா²வினயோதி வா அமூள்ஹவினயோதி வா…பே… ஸம்முகா²வினயோதி வா படிஞ்ஞாதகரணந்தி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா யேபு⁴ய்யஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா தஸ்ஸபாபியஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா திணவத்தா²ரகோதி – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா² உதா³ஹு விஸம்ஸட்டா²? லப்³பா⁴ ச பனிமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும்?

ஸம்முகா²வினயோதி வா ஸதிவினயோதி வா – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா², நோ விஸம்ஸட்டா²; ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும். ஸம்முகா²வினயோதி வா அமூள்ஹவினயோதி வா…பே… ஸம்முகா²வினயோதி வா படிஞ்ஞாதகரணந்தி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா யேபு⁴ய்யஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா தஸ்ஸபாபியஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா திணவத்தா²ரகோதி வா – இமே த⁴ம்மா ஸம்ஸட்டா², நோ விஸம்ஸட்டா²; ந ச லப்³பா⁴ இமேஸம் த⁴ம்மானம் வினிப்³பு⁴ஜித்வா வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும்.

9. ஸத்தஸமத²னிதா³னம்

352. ஸம்முகா²வினயோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ கிம்ஸமுட்டா²னோ? ஸதிவினயோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ? அமூள்ஹவினயோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ? படிஞ்ஞாதகரணம் கிம்னிதா³னம், கிம்ஸமுத³யம், கிம்ஜாதிகம், கிம்பப⁴வம், கிம்ஸம்பா⁴ரம், கிம்ஸமுட்டா²னம்? யேபு⁴ய்யஸிகா கிம்னிதா³னா, கிம்ஸமுத³யா, கிம்ஜாதிகா, கிம்பப⁴வா, கிம்ஸம்பா⁴ரா, கிம்ஸமுட்டா²னா? தஸ்ஸபாபியஸிகா கிம்னிதா³னா, கிம்ஸமுத³யா, கிம்ஜாதிகா, கிம்பப⁴வா, கிம்ஸம்பா⁴ரா, கிம்ஸமுட்டா²னா திணவத்தா²ரகோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ?

ஸம்முகா²வினயோ நிதா³னனிதா³னோ, நிதா³னஸமுத³யோ, நிதா³னஜாதிகோ, நிதா³னபப⁴வோ, நிதா³னஸம்பா⁴ரோ, நிதா³னஸமுட்டா²னோ. ஸதிவினயோ…பே… அமூள்ஹவினயோ…பே… படிஞ்ஞாதகரணம் நிதா³னனிதா³னம், நிதா³னஸமுத³யம், நிதா³னஜாதிகம், நிதா³னபப⁴வம், நிதா³னஸம்பா⁴ரம், நிதா³னஸமுட்டா²னம். யேபு⁴ய்யஸிகா…பே… தஸ்ஸபாபியஸிகா நிதா³னனிதா³னா, நிதா³னஸமுத³யா, நிதா³னஜாதிகா, நிதா³னபப⁴வா, நிதா³னஸம்பா⁴ரா, நிதா³னஸமுட்டா²னா. திணவத்தா²ரகோ நிதா³னனிதா³னோ, நிதா³னஸமுத³யோ, நிதா³னஜாதிகோ, நிதா³னபப⁴வோ, நிதா³னஸம்பா⁴ரோ, நிதா³னஸமுட்டா²னோ.

ஸம்முகா²வினயோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ? ஸதிவினயோ…பே… அமூள்ஹவினயோ…பே… படிஞ்ஞாதகரணம்…பே… யேபு⁴ய்யஸிகா…பே… தஸ்ஸபாபியஸிகா…பே… திணவத்தா²ரகோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ?

ஸம்முகா²வினயோ ஹேதுனிதா³னோ, ஹேதுஸமுத³யோ, ஹேதுஜாதிகோ, ஹேதுபப⁴வோ, ஹேதுஸம்பா⁴ரோ, ஹேதுஸமுட்டா²னோ. ஸதிவினயோ…பே… அமூள்ஹவினயோ…பே… படிஞ்ஞாதகரணம் ஹேதுனிதா³னம், ஹேதுஸமுத³யம், ஹேதுஜாதிகம், ஹேதுபப⁴வம், ஹேதுஸம்பா⁴ரம், ஹேதுஸமுட்டா²னம். யேபு⁴ய்யஸிகா…பே… தஸ்ஸபாபியஸிகா ஹேதுனிதா³னா, ஹேதுஸமுத³யா, ஹேதுஜாதிகா, ஹேதுபப⁴வா, ஹேதுஸம்பா⁴ரா, ஹேதுஸமுட்டா²னா. திணவத்தா²ரகோ ஹேதுனிதா³னோ, ஹேதுஸமுத³யோ, ஹேதுஜாதிகோ, ஹேதுபப⁴வோ, ஹேதுஸம்பா⁴ரோ, ஹேதுஸமுட்டா²னோ.

ஸம்முகா²வினயோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ? ஸதிவினயோ…பே… அமூள்ஹவினயோ…பே… படிஞ்ஞாதகரணம்…பே… யேபு⁴ய்யஸிகா…பே… தஸ்ஸபாபியஸிகா…பே… திணவத்தா²ரகோ கிம்னிதா³னோ, கிம்ஸமுத³யோ, கிம்ஜாதிகோ, கிம்பப⁴வோ, கிம்ஸம்பா⁴ரோ, கிம்ஸமுட்டா²னோ? ஸம்முகா²வினயோ பச்சயனிதா³னோ, பச்சயஸமுத³யோ, பச்சயஜாதிகோ, பச்சயபப⁴வோ, பச்சயஸம்பா⁴ரோ, பச்சயஸமுட்டா²னோ. ஸதிவினயோ…பே… அமூள்ஹவினயோ…பே… படிஞ்ஞாதகரணம் பச்சயனிதா³னம், பச்சயஸமுத³யம், பச்சயஜாதிகம், பச்சயபப⁴வம், பச்சயஸம்பா⁴ரம், பச்சயஸமுட்டா²னம். யேபு⁴ய்யஸிகா…பே… தஸ்ஸபாபியஸிகா பச்சயனிதா³னா, பச்சயஸமுத³யா, பச்சயஜாதிகா, பச்சயபப⁴வா, பச்சயஸம்பா⁴ரா, பச்சயஸமுட்டா²னா. திணவத்தா²ரகோ பச்சயனிதா³னோ, பச்சயஸமுத³யோ, பச்சயஜாதிகோ, பச்சயபப⁴வோ, பச்சயஸம்பா⁴ரோ, பச்சயஸமுட்டா²னோ.

353. ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் கதி மூலானி, கதி ஸமுட்டா²னா? ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் ச²ப்³பீ³ஸ மூலானி, ச²த்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா. ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் கதமானி ச²ப்³பீ³ மூலானி? ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ சத்தாரி மூலானி. ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா; ஸதிவினயஸ்ஸ சத்தாரி மூலானி; அமூள்ஹவினயஸ்ஸ சத்தாரி மூலானி; படிஞ்ஞாதகரணஸ்ஸ த்³வே மூலானி – யோ ச தே³ஸேதி யஸ்ஸ ச தே³ஸேதி; யேபு⁴ய்யஸிகாய சத்தாரி மூலானி; தஸ்ஸபாபியஸிகாய சத்தாரி மூலானி; திணவத்தா²ரகஸ்ஸ சத்தாரி மூலானி – ஸங்க⁴ஸம்முக²தா, த⁴ம்மஸம்முக²தா, வினயஸம்முக²தா, புக்³க³லஸம்முக²தா – ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் இமானி ச²ப்³பீ³ஸ மூலானி.

ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் கதமே ச²த்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா? ஸதிவினயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா, கரணம், உபக³மனம், அஜ்ஜு²பக³மனம், அதி⁴வாஸனா, அப்படிக்கோஸனா. அமூள்ஹவினயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ…பே… படிஞ்ஞாதகரணஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ… யேபு⁴ய்யஸிகாய கம்மஸ்ஸ… தஸ்ஸபாபியஸிகாய கம்மஸ்ஸ… திணவத்தா²ரகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கிரியா, கரணம், உபக³மனம், அஜ்ஜு²பக³மனம், அதி⁴வாஸனா, அப்படிக்கோஸனா – ஸத்தன்னம் ஸமதா²னம் இமே ச²த்திம்ஸ ஸமுட்டா²னா.

10. ஸத்தஸமத²னானத்தா²தி³

354. ஸம்முகா²வினயோதி வா ஸதிவினயோதி வா – இமே த⁴ம்மா நானத்தா² நானாப்³யஞ்ஜனா உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம்? ஸம்முகா²வினயோதி வா அமூள்ஹவினயோதி வா…பே… ஸம்முகா²வினயோதி வா படிஞ்ஞாதகரணந்தி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா யேபு⁴ய்யஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா தஸ்ஸபாபியஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா திணவத்தா²ரகோதி வா – இமே த⁴ம்மா நானத்தா² நானாப்³யஞ்ஜனா உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம்? ஸம்முகா²வினயோதி வா ஸதிவினயோதி வா – இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச. ஸம்முகா²வினயோதி வா அமூள்ஹவினயோதி வா…பே… ஸம்முகா²வினயோதி வா படிஞ்ஞாதகரணந்தி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா யேபு⁴ய்யஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா தஸ்ஸபாபியஸிகாதி வா… ஸம்முகா²வினயோதி வா திணவத்தா²ரகோதி வா – இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானா ப்³யஞ்ஜனா ச.

355. [சூளவ. 224] விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம், விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம், அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³, அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச? ஸியா விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம், ஸியா விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம், ஸியா அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³, ஸியா அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச.

தத்த² கதமோ விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம்? இத⁴ பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா…பே… து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம், கலஹோ, விக்³க³ஹோ, விவாதோ³, நானாவாதோ³, அஞ்ஞதா²வாதோ³, விபச்சதாய வோஹாரோ, மேத⁴கம் – அயம் விவாதோ³ விவாதா³தி⁴கரணம்.

தத்த² கதமோ விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம்? மாதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி மாதரா விவத³தி, பிதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி பிதரா விவத³தி, பா⁴தாபி பா⁴தரா விவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, ப⁴கி³னீபி பா⁴தரா விவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயேன விவத³தி – அயம் விவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம்.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³? அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணம் – இத³ம் அதி⁴கரணம் நோ விவாதோ³.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச? விவாதா³தி⁴கரணம் அதி⁴கரணஞ்சேவ விவாதோ³ ச.

356. [சூளவ. 224 ஆத³யோ] அனுவாதோ³ அனுவாதா³தி⁴கரணம், அனுவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம், அதி⁴கரணம் நோ அனுவாதோ³, அதி⁴கரணஞ்சேவ அனுவாதோ³ ச? ஸியா அனுவாதோ³ அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஸியா அனுவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம், ஸியா அதி⁴கரணம் நோ அனுவாதோ³, ஸியா அதி⁴கரணஞ்சேவ அனுவாதோ³ ச.

தத்த² கதமோ அனுவாதோ³ அனுவாதா³தி⁴கரணம்? இத⁴ பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அனுவத³ந்தி ஸீலவிபத்தியா வா ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³, அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம் – அயம் அனுவாதோ³ அனுவாதா³தி⁴கரணம்.

தத்த² கதமோ அனுவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம்? மாதாபி புத்தம் அனுவத³தி, புத்தோபி மாதரம் அனுவத³தி, பிதாபி புத்தம் அனுவத³தி, புத்தோபி பிதரம் அனுவத³தி, பா⁴தாபி பா⁴தரம் அனுவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னிம் அனுவத³தி, ப⁴கி³னீபி பா⁴தரம் அனுவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயம் அனுவத³தி – அயம் அனுவாதோ³ நோ அதி⁴கரணம்.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணம் நோ அனுவாதோ³? ஆபத்தாதி⁴கரணம் கிச்சாதி⁴கரணம் விவாதா³தி⁴கரணம் – இத³ம் அதி⁴கரணம் நோ அனுவாதோ³.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணஞ்சேவ அனுவாதோ³ ச? அனுவாதா³தி⁴கரணம் அதி⁴கரணஞ்சேவ அனுவாதோ³ ச.

357. ஆபத்தி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஆபத்தி நோ அதி⁴கரணம், அதி⁴கரணம் நோ ஆபத்தி, அதி⁴கரணஞ்சேவ ஆபத்தி ச? ஸியா ஆபத்தி ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஸியா ஆபத்தி நோ அதி⁴கரணம், ஸியா அதி⁴கரணம் நோ ஆபத்தி, ஸியா அதி⁴கரணஞ்சேவ ஆபத்தி ச.

தத்த² கதமா ஆபத்தி ஆபத்தாதி⁴கரணம்? பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஸத்தபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம். அயம் ஆபத்தி ஆபத்தாதி⁴கரணம்.

தத்த² கதமா ஆபத்தி நோ அதி⁴கரணம்? ஸோதாபத்தி ஸமாபத்தி – அயம் ஆபத்தி நோ அதி⁴கரணம்.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணம் நோ ஆபத்தி? கிச்சாதி⁴கரணம் விவாதா³தி⁴கரணம் அனுவாதா³தி⁴கரணம் – இத³ம் அதி⁴கரணம் நோ ஆபத்தி.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணஞ்சேவ ஆபத்தி ச? ஆபத்தாதி⁴கரணம் அதி⁴கரணஞ்சேவ ஆபத்தி ச.

358. [சூளவ. 223] கிச்சம் கிச்சாதி⁴கரணம், கிச்சம் நோ அதி⁴கரணம், அதி⁴கரணம் நோ கிச்சம், அதி⁴கரணஞ்சேவ கிச்சஞ்ச? ஸியா கிச்சம் கிச்சாதி⁴கரணம், ஸியா கிச்சம் நோ அதி⁴கரணம், ஸியா அதி⁴கரணம் நோ கிச்சம், ஸியா அதி⁴கரணஞ்சேவ கிச்சஞ்ச.

தத்த² கதமம் கிச்சம் கிச்சாதி⁴கரணம்? யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சயதா கரணீயதா அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மம் – இத³ம் கிச்சம் கிச்சாதி⁴கரணம்.

தத்த² கதமம் கிச்சம் நோ அதி⁴கரணம்? ஆசரியகிச்சம் உபஜ்ஜா²யகிச்சம் [உபஜ்ஜா²யகிச்சம் ஸகிச்சம் (க.)] ஸமானுபஜ்ஜா²யகிச்சம் ஸமானாசரியகிச்சம் – இத³ம் கிச்சம் நோ அதி⁴கரணம்.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணம் நோ கிச்சம்? விவாதா³தி⁴கரணம் அனுவாதா³தி⁴கரணம் ஆபத்தாதி⁴கரணம் – இத³ம் அதி⁴கரணம் நோ கிச்சம்.

தத்த² கதமம் அதி⁴கரணஞ்சேவ கிச்சஞ்ச? கிச்சாதி⁴கரணம் அதி⁴கரணஞ்சேவ கிச்சம் சாதி.

அதி⁴கரணபே⁴தோ³ நிட்டி²தோ.