20. ஸமுட்டா²பனவாரோ

314. விவாதா³தி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி? விவாதா³தி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் ந கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி; அபிச, விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி. யதா² கத²ம் விய? [சூளவ. 215; பரி. 348 ஆத³யோ] இத⁴ பி⁴க்கூ² விவத³ந்தி – ‘‘த⁴ம்மோதி வா, அத⁴ம்மோதி வா, வினயோதி வா, அவினயோதி வா, அபா⁴ஸிதம் அலபிதம் ததா²க³தேனாதி வா, பா⁴ஸிதம் லபிதம் ததா²க³தேனாதி வா, அனாசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆசிண்ணம் ததா²க³தேனாதி வா, அபஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா, பஞ்ஞத்தம் ததா²க³தேனாதி வா, ஆபத்தீதி வா, அனாபத்தீதி வா, லஹுகா ஆபத்தீதி வா, க³ருகா ஆபத்தீதி வா, ஸாவஸேஸா ஆபத்தீதி வா, அனவஸேஸா ஆபத்தீதி வா, து³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா அது³ட்டு²ல்லா ஆபத்தீதி வா’’. யம் தத்த² ப⁴ண்ட³னம் கலஹோ விக்³க³ஹோ விவாதோ³ நானாவாதோ³ அஞ்ஞதா²வாதோ³ விபச்சதாய வோஹாரோ மேத⁴கம் [மேத⁴க³ம் (க.)], இத³ம் வுச்சதி விவாதா³தி⁴கரணம். விவாதா³தி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி. விவாதா³தி⁴கரணம் விவத³மானோ அனுவத³தி. அனுவாதா³தி⁴கரணம் அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் விவாதா³தி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி.

315. அனுவாதா³தி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி? அனுவாதா³தி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் ந கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி; அபிச, அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி. யதா² கத²ம் விய? [சூளவ. 215; பரி. 348 ஆத³யோ] இத⁴ பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²ம் அனுவத³ந்தி ஸீலவிபத்தியா வா ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா ஆஜீவவிபத்தியா வா. யோ தத்த² அனுவாதோ³ அனுவத³னா அனுல்லபனா அனுப⁴ணனா அனுஸம்பவங்கதா அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனதா அனுப³லப்பதா³னம், இத³ம் வுச்சதி அனுவாதா³தி⁴கரணம். அனுவாதா³தி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி. விவாதா³தி⁴கரணம் விவத³மானோ அனுவத³தி. அனுவாதா³தி⁴கரணம் அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் அனுவாதா³தி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி.

316. ஆபத்தாதி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி? ஆபத்தாதி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் ந கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி; அபிச, ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி. யதா² கத²ம் விய? பஞ்சபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம், ஸத்தபி ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஆபத்தாதி⁴கரணம், இத³ம் வுச்சதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். ஆபத்தாதி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி. விவாதா³தி⁴கரணம் விவத³மானோ அனுவத³தி. அனுவாதா³தி⁴கரணம் அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் ஆபத்தாதி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி.

317. கிச்சாதி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி? கிச்சாதி⁴கரணம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் ந கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதி, அபிச கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி. யதா² கத²ம் விய? யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சயதா கரணீயதா அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மம், இத³ம் வுச்சதி கிச்சாதி⁴கரணம். கிச்சாதி⁴கரணே ஸங்கோ⁴ விவத³தி. விவாதா³தி⁴கரணம் விவத³மானோ அனுவத³தி. அனுவாதா³தி⁴கரணம் அனுவத³மானோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி ஆபத்தாதி⁴கரணம். தாய ஆபத்தியா ஸங்கோ⁴ கம்மம் கரோதி கிச்சாதி⁴கரணம். ஏவம் கிச்சாதி⁴கரணபச்சயா சத்தாரோ அதி⁴கரணா ஜாயந்தி.

ஸமுட்டா²பனவாரோ நிட்டி²தோ வீஸதிமோ.