1. பட²மபா⁴ணவாரோ

ச²ஸக்யபப்³ப³ஜ்ஜாகதா²

330. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா அனுபியாயம் விஹரதி, அனுபியம் நாம மல்லானம் நிக³மோ. தேன கோ² பன ஸமயேன அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா ஸக்யகுமாரா ப⁴க³வந்தம் பப்³ப³ஜிதம் அனுபப்³ப³ஜந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன மஹானாமோ ச ஸக்கோ அனுருத்³தோ⁴ ச ஸக்கோ த்³வேபா⁴திகா ஹோந்தி. அனுருத்³தோ⁴ ஸக்கோ ஸுகு²மாலோ ஹோதி. தஸ்ஸ தயோ பாஸாதா³ ஹோந்தி – ஏகோ ஹேமந்திகோ, ஏகோ கி³ம்ஹிகோ, ஏகோ வஸ்ஸிகோ. ஸோ வஸ்ஸிகே பாஸாதே³ சத்தாரோ மாஸே [வஸ்ஸிகே பாஸாதே³ வஸ்ஸிகே சத்தாரோ மாஸே (ஸீ.)] நிப்புரிஸேஹி தூரியேஹி பரிசாரயமானோ [பரிசாரியமானோ (க.)] ந ஹேட்டா²பாஸாத³ம் ஓரோஹதி. அத² கோ² மஹானாமஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஏதரஹி கோ² அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா ஸக்யகுமாரா ப⁴க³வந்தம் பப்³ப³ஜிதம் அனுபப்³ப³ஜந்தி. அம்ஹாகஞ்ச பன குலா நத்தி² கோசி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ. யம்னூனாஹம் வா பப்³ப³ஜேய்யம், அனுருத்³தோ⁴ வா’’தி. அத² கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ யேன அனுருத்³தோ⁴ ஸக்கோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா அனுருத்³த⁴ம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதரஹி, தாத அனுருத்³த⁴, அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴ஞ்ஞாதா ஸக்யகுமாரா ப⁴க³வந்தம் பப்³ப³ஜிதம் அனுபப்³ப³ஜந்தி. அம்ஹாகஞ்ச பன குலா நத்தி² கோசி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ. தேன ஹி த்வம் வா பப்³ப³ஜ, அஹம் வா பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘அஹம் கோ² ஸுகு²மாலோ, நாஹம் ஸக்கோமி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். த்வம் பப்³ப³ஜாஹீ’’தி. ‘‘ஏஹி கோ² தே, தாத அனுருத்³த⁴, க⁴ராவாஸத்த²ம் அனுஸாஸிஸ்ஸாமி. பட²மம் கே²த்தம் கஸாபேதப்³ப³ம். கஸாபேத்வா வபாபேதப்³ப³ம். வபாபேத்வா உத³கம் அபி⁴னேதப்³ப³ம். உத³கம் அபி⁴னேத்வா உத³கம் நின்னேதப்³ப³ம். உத³கம் நின்னேத்வா நித்³தா⁴பேதப்³ப³ம். நித்³தா⁴பேத்வா [நிட்³ட³ஹேதப்³ப³ம், நிட்³ட³ஹேத்வா (ஸீ.)] லவாபேதப்³ப³ம். லவாபேத்வா உப்³பா³ஹாபேதப்³ப³ம். உப்³பா³ஹாபேத்வா புஞ்ஜம் காராபேதப்³ப³ம். புஞ்ஜம் காராபேத்வா மத்³தா³பேதப்³ப³ம். மத்³தா³பேத்வா பலாலானி உத்³த⁴ராபேதப்³பா³னி. பலாலானி உத்³த⁴ராபேத்வா பு⁴ஸிகா உத்³த⁴ராபேதப்³பா³. பு⁴ஸிகம் உத்³த⁴ராபேத்வா ஓபுனாபேதப்³ப³ம் [ஓபு²னாபேதப்³ப³ம் (ஸ்யா. க.), ஓபு²ணாபேதப்³ப³ம் (யோஜனா)]. ஓபுனாபேத்வா அதிஹராபேதப்³ப³ம். அதிஹராபேத்வா ஆயதிம்பி வஸ்ஸம் ஏவமேவ காதப்³ப³ம், ஆயதிம்பி வஸ்ஸம் ஏவமேவ காதப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ந கம்மா கீ²யந்தி? ந கம்மானம் அந்தோ பஞ்ஞாயதி? கதா³ கம்மா கீ²யிஸ்ஸந்தி? கதா³ கம்மானம் அந்தோ பஞ்ஞாயிஸ்ஸதி? கதா³ மயம் அப்போஸ்ஸுக்கா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேஸ்ஸாமா’’தி? ‘‘ந ஹி, தாத அனுருத்³த⁴, கம்மா கீ²யந்தி. ந கம்மானம் அந்தோ பஞ்ஞாயதி. அகீ²ணேவ கம்மே பிதரோ ச பிதாமஹா ச காலங்கதா’’தி. ‘‘தேன ஹி த்வஞ்ஞேவ க⁴ராவாஸத்தே²ன உபஜானாஹி. அஹம் அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி.

அத² கோ² அனுருத்³தோ⁴ ஸக்கோ யேன மாதா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா மாதரம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், அம்ம, அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். அனுஜானாஹி மம் அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜாயா’’தி. ஏவம் வுத்தே அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ மாதா அனுருத்³த⁴ம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘தும்ஹே கோ² மே, தாத அனுருத்³த⁴, த்³வே புத்தா பியா மனாபா அப்படிகூலா. மரணேனபி வோ அகாமகா வினா ப⁴விஸ்ஸாமி. கிம் பனாஹம் தும்ஹே ஜீவந்தே அனுஜானிஸ்ஸாமி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜாயா’’தி? து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² அனுருத்³தோ⁴ ஸக்கோ மாதரம் ஏதத³வோச – ‘‘இச்சா²மஹம், அம்ம, அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதும். அனுஜானாஹி மம் அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜாயா’’தி [இமஸ்ஸ அனந்தரம் கேஸுசி போத்த²கேஸு ஏவம்பி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி –- ‘‘ஏவம் வுத்தே அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ மாதா ஏவமாஹ ‘ஸசே தாத அனுருத்³த⁴ ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா ஸக்யானம் ரஜ்ஜம் காரேதி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, ஏவம் த்வம்பி பப்³ப³ஜாஹீ’’’தி]. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா ஸக்யானம் ரஜ்ஜம் காரேதி. ஸோ ச அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ ஸஹாயோ ஹோதி. அத² கோ² அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ மாதா – ‘அயம் கோ² ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா ஸக்யானம் ரஜ்ஜம் காரேதி; அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ ஸஹாயோ; ஸோ ந உஸ்ஸஹதி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிது’ந்தி – அனுருத்³த⁴ம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸசே, தாத அனுருத்³த⁴, ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, ஏவம் த்வம்பி பப்³ப³ஜாஹீ’’தி. அத² கோ² அனுருத்³தோ⁴ ஸக்கோ யேன ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴த்³தி³யம் ஸக்யராஜானம் ஏதத³வோச – ‘‘மம கோ², ஸம்ம, பப்³ப³ஜ்ஜா தவ படிப³த்³தா⁴’’தி. ‘‘ஸசே தே, ஸம்ம, பப்³ப³ஜ்ஜா மம படிப³த்³தா⁴ வா அப்படிப³த்³தா⁴ வா ஸா ஹோது, அஹம் தயா; யதா² ஸுக²ம் பப்³ப³ஜாஹீ’’தி. ‘‘ஏஹி, ஸம்ம, உபோ⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘நாஹம், ஸம்ம, ஸக்கோமி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதுந்தி. யம் தே ஸக்கா அஞ்ஞம் மயா காதும், க்யாஹம் [த்யாஹம் (ஸீ. ஸ்யா.)] கரிஸ்ஸாமி. த்வம் பப்³ப³ஜாஹீ’’தி. ‘‘மாதா கோ² மம், ஸம்ம, ஏவமாஹ – ‘ஸசே, தாத அனுருத்³த⁴, ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, ஏவம் த்வம்பி பப்³ப³ஜாஹீ’’’தி. ‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பன தே, ஸம்ம, ஏஸா வாசா. ஸசே தே, ஸம்ம, பப்³ப³ஜ்ஜா மம படிப³த்³தா⁴ வா, அப்படிப³த்³தா⁴ வா ஸா ஹோது, அஹம் தயா; யதா² ஸுக²ம் பப்³ப³ஜாஹீ’’தி. ‘‘ஏஹி, ஸம்ம, உபோ⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன மனுஸ்ஸா ஸச்சவாதி³னோ ஹோந்தி, ஸச்சபடிஞ்ஞா. அத² கோ² ப⁴த்³தி³யோ ஸக்யராஜா அனுருத்³த⁴ம் ஸக்கம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேஹி, ஸம்ம, ஸத்தவஸ்ஸானி. ஸத்தன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன உபோ⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘அதிசிரம், ஸம்ம, ஸத்தவஸ்ஸானி. நாஹம் ஸக்கோமி ஸத்தவஸ்ஸானி ஆக³மேது’’ந்தி. ‘‘ஆக³மேஹி, ஸம்ம, ச²வஸ்ஸானி…பே… பஞ்சவஸ்ஸானி… சத்தாரி வஸ்ஸானி… தீணி வஸ்ஸானி… த்³வே வஸ்ஸானி… ஏகம் வஸ்ஸம். ஏகஸ்ஸ வஸ்ஸஸ்ஸ அச்சயேன உபோ⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘அதிசிரம், ஸம்ம, ஏகவஸ்ஸம். நாஹம் ஸக்கோமி ஏகம் வஸ்ஸம் ஆக³மேது’’ந்தி. ‘‘ஆக³மேஹி, ஸம்ம, ஸத்தமாஸே. ஸத்தன்னம் மாஸானம் அச்சயேன உபோ⁴பி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘அதிசிரம், ஸம்ம, ஸத்தமாஸா. நாஹம் ஸக்கோமி ஸத்தமாஸே ஆக³மேது’’ந்தி. ‘‘ஆக³மேஹி, ஸம்ம, ச² மாஸே…பே… பஞ்ச மாஸே… சத்தாரோ மாஸே… தயோ மாஸே… த்³வே மாஸே… ஏகம் மாஸம்… அட்³ட⁴மாஸம். அட்³ட⁴மாஸஸ்ஸ அச்சயேன உபோ⁴பி அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘அதிசிரம், ஸம்ம, அட்³ட⁴மாஸோ. நாஹம் ஸக்கோமி அட்³ட⁴மாஸம் ஆக³மேது’’ந்தி. ‘‘ஆக³மேஹி, ஸம்ம, ஸத்தாஹம் யாவாஹம் புத்தே ச பா⁴தரோ ச ரஜ்ஜம் நிய்யாதே³மீ’’தி. ‘‘ந சிரம், ஸம்ம, ஸத்தாஹோ, ஆக³மேஸ்ஸாமீ’’தி.

331. அத² கோ² ப⁴த்³தி³யோ ச ஸக்யராஜா அனுருத்³தோ⁴ ச ஆனந்தோ³ ச ப⁴கு³ ச கிமிலோ ச தே³வத³த்தோ ச, உபாலிகப்பகேன ஸத்தமா, யதா² புரே சதுரங்கி³னியா ஸேனாய உய்யானபூ⁴மிம் நிய்யந்தி, ஏவமேவ சதுரங்கி³னியா ஸேனாய நிய்யிம்ஸு. தே தூ³ரம் க³ந்த்வா ஸேனம் நிவத்தாபேத்வா பரவிஸயம் ஓக்கமித்வா ஆப⁴ரணம் ஓமுஞ்சித்வா உத்தராஸங்கே³ன ப⁴ண்டி³கம் ப³ந்தி⁴த்வா உபாலிம் கப்பகம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஹந்த³, ப⁴ணே உபாலி, நிவத்தஸ்ஸு; அலம் தே ஏத்தகம் ஜீவிகாயா’’தி. அத² கோ² உபாலிஸ்ஸ கப்பகஸ்ஸ நிவத்தந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘சண்டா³ கோ² ஸாகியா; இமினா குமாரா நிப்பாதிதாதி கா⁴தாபேய்யும்பி மம். இமே ஹி நாம ஸக்யகுமாரா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸந்தி. கிமங்க³ [கிமங்க³ (ஸீ.)] பனாஹ’’ந்தி. ப⁴ண்டி³கம் முஞ்சித்வா தம் ப⁴ண்ட³ம் ருக்கே² ஆலக்³கே³த்வா ‘யோ பஸ்ஸதி, தி³ன்னம்யேவ ஹரதூ’தி வத்வா யேன தே ஸக்யகுமாரா தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸாஸும் கோ² தே ஸக்யகுமாரா உபாலிம் கப்பகம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான உபாலிம் கப்பகம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கிஸ்ஸ, ப⁴ணே உபாலி, நிவத்தேஸீ’’தி? ‘‘இத⁴ மே, அய்யபுத்தா, நிவத்தந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘சண்டா³ கோ² ஸாகியா; இமினா குமாரா நிப்பாதிதாதி கா⁴தாபேய்யும்பி மம். இமே ஹி நாம ஸக்யகுமாரா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸந்தி. கிமங்க³ பனாஹ’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், அய்யபுத்தா, ப⁴ண்டி³கம் முஞ்சித்வா தம் ப⁴ண்ட³ம் ருக்கே² ஆலக்³கே³த்வா ‘யோ பஸ்ஸதி, தி³ன்னஞ்ஞேவ ஹரதூ’தி வத்வா ததோம்ஹி படினிவத்தோ’’தி. ‘‘ஸுட்டு², ப⁴ணே உபாலி, அகாஸி யம்பி ந நிவத்தோ [யம் நிவத்தோ (ஸீ.), யம் பன நிவத்தோ (ஸ்யா.)]. சண்டா³ கோ² ஸாகியா; இமினா குமாரா நிப்பாதிதாதி கா⁴தாபேய்யும்பி த’’ந்தி.

அத² கோ² ஸக்யகுமாரா உபாலிம் கப்பகம் ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே ஸக்யகுமாரா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘மயம், ப⁴ந்தே, ஸாகியா நாம மானஸ்ஸினோ. அயம், ப⁴ந்தே, உபாலி கப்பகோ அம்ஹாகம் தீ³க⁴ரத்தம் பரிசாரகோ. இமம் ப⁴க³வா பட²மம் பப்³பா³ஜேது. இமஸ்ஸ மயம் அபி⁴வாத³னபச்சுட்டா²னஅஞ்ஜலிகம்மஸாமீசிகம்மம் கரிஸ்ஸாம. ஏவம் அம்ஹாகம் ஸாகியானம் ஸாகியமானோ நிம்மானாயிஸ்ஸதீ’’தி [நிம்மாத³யிஸ்ஸதீதி (ஸீ.), நிம்மானியிஸ்ஸதீதி (ஸ்யா.)].

அத² கோ² ப⁴க³வா உபாலிம் கப்பகம் பட²மம் பப்³பா³ஜேஸி, பச்சா² தே ஸக்யகுமாரே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தி³யோ தேனேவ அந்தரவஸ்ஸேன திஸ்ஸோ விஜ்ஜா ஸச்சா²காஸி. ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தி³ப்³ப³சக்கு²ம் உப்பாதே³ஸி. ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸோதாபத்திப²லம் ஸச்சா²காஸி. தே³வத³த்தோ போது²ஜ்ஜனிகம் இத்³தி⁴ம் அபி⁴னிப்பா²தே³ஸி.

332. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ப⁴த்³தி³யோ அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபி⁴க்க²ணம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’ந்தி. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, ப⁴த்³தி³யோ அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபி⁴க்க²ணம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’ந்தி. நிஸ்ஸம்ஸயம் கோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ப⁴த்³தி³யோ அனபி⁴ரதோவ ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி. தம்யேவ வா புரிமம் ரஜ்ஜஸுக²ம் ஸமனுஸ்ஸரந்தோ அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபி⁴க்க²ணம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², மம வசனேன ப⁴த்³தி³யம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஹி – ‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ ப⁴த்³தி³ய, ஆமந்தேதீ’’’தி. ‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேனாயஸ்மா ப⁴த்³தி³யோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ப⁴த்³தி³யம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ ப⁴த்³தி³ய, ஆமந்தேதீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தி³யோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ப⁴த்³தி³யம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸச்சம் கிர த்வம், ப⁴த்³தி³ய, அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபி⁴க்க²ணம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’’ந்தி? ‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் பன த்வம், ப⁴த்³தி³ய, அத்த²வஸம் ஸம்பஸ்ஸமானோ அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபி⁴க்க²ணம் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘அஹோ ஸுக²ம் அஹோ ஸுக²’’’ந்தி? ‘‘புப்³பே³ மே, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ ஸதோபி அந்தோபி அந்தேபுரே ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதா ஹோதி, ப³ஹிபி அந்தேபுரே ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதா ஹோதி, அந்தோபி நக³ரே ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதா ஹோதி, ப³ஹிபி நக³ரே ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதா ஹோதி, அந்தோபி ஜனபதே³ ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதா ஹோதி, ப³ஹிபி ஜனபதே³ ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதா ஹோதி. ஸோ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ரக்கி²தோபி கோ³பிதோபி ஸந்தோ பீ⁴தோ உப்³பி³க்³கோ³ உஸ்ஸங்கீ உத்ரஸ்தோ விஹராமி. ஏதரஹி கோ² பன அஹம் ஏகோ, ப⁴ந்தே, அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபீ⁴தோ அனுப்³பி³க்³கோ³ அனுஸ்ஸங்கீ அனுத்ரஸ்தோ அப்போஸ்ஸுக்கோ பன்னலோமோ பரத³த்தவுத்தோ மிக³பூ⁴தேன சேதஸா விஹராமீதி. இமம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, அத்த²வஸம் ஸம்பஸ்ஸமானோ அரஞ்ஞக³தோபி ருக்க²மூலக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோபி அபி⁴க்க²ணம் உதா³னம் உதா³னேமி – ‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

[உதா³. 20] ‘‘யஸ்ஸந்தரதோ ந ஸந்தி கோபா, இதி ப⁴வாப⁴வதஞ்ச வீதிவத்தோ;

தம் விக³தப⁴யம் ஸுகி²ம் அஸோகம், தே³வா நானுப⁴வந்தி த³ஸ்ஸனாயா’’தி.

தே³வத³த்தவத்து²

333. அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபியாயம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன கோஸம்பீ³ தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன கோஸம்பீ³ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. அத² கோ² தே³வத³த்தஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘கம் நு கோ² அஹம் பஸாதே³ய்யம், யஸ்மிம் மே பஸன்னே ப³ஹுலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி? அத² கோ² தே³வத³த்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அயம் கோ² அஜாதஸத்து குமாரோ தருணோ சேவ ஆயதிம் ப⁴த்³தோ³ ச. யம்னூனாஹம் அஜாதஸத்தும் குமாரம் பஸாதே³ய்யம். தஸ்மிம் மே பஸன்னே ப³ஹுலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² தே³வத³த்தோ ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ராஜக³ஹம் தேன பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. அத² கோ² தே³வத³த்தோ ஸகவண்ணம் படிஸம்ஹரித்வா குமாரகவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா அஹிமேக²லிகாய அஜாதஸத்துஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ உச்ச²ங்கே³ [உச்சங்கே (ஸ்யா.)] பாதுரஹோஸி. அத² கோ² அஜாதஸத்து குமாரோ பீ⁴தோ அஹோஸி, உப்³பி³க்³கோ³ உஸ்ஸங்கீ உத்ரஸ்தோ. அத² கோ² தே³வத³த்தோ அஜாதஸத்தும் குமாரம் ஏதத³வோச – ‘‘பா⁴யஸி மம் த்வம் குமாரா’’தி? ‘‘ஆம, பா⁴யாமி. கோஸி த்வ’’ந்தி? ‘‘அஹம் தே³வத³த்தோ’’தி. ‘‘ஸசே கோ² த்வம், ப⁴ந்தே, அய்யோ தே³வத³த்தோ, இங்க⁴ ஸகேனேவ வண்ணேன பாதுப⁴வஸ்ஸூ’’தி. அத² கோ² தே³வத³த்தோ குமாரகவண்ணம் படிஸம்ஹரித்வா ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரத⁴ரோ அஜாதஸத்துஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ புரதோ அட்டா²ஸி. அத² கோ² அஜாதஸத்து குமாரோ தே³வத³த்தஸ்ஸ இமினா இத்³தி⁴பாடிஹாரியேன அபி⁴ப்பஸன்னோ பஞ்சஹி ரத²ஸதேஹி ஸாயம் பாதம் உபட்டா²னம் க³ச்ச²தி, பஞ்ச ச தா²லிபாகஸதானி ப⁴த்தாபி⁴ஹாரோ அபி⁴ஹரீயதி. அத² கோ² தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகேன அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ பரியாதி³ன்னசித்தஸ்ஸ ஏவரூபம் இச்சா²க³தம் உப்பஜ்ஜி – ‘‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸஹ சித்துப்பாதா³வ தே³வத³த்தோ தஸ்ஸா இத்³தி⁴யா பரிஹாயி.

[அ. நி. 5.100] தேன கோ² பன ஸமயேன ககுதோ⁴ நாம கோளியபுத்தோ, ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ உபட்டா²கோ, அது⁴னா காலங்கதோ அஞ்ஞதரம் மனோமயம் காயம் உபபன்னோ. தஸ்ஸ ஏவரூபோ அத்தபா⁴வப்படிலாபோ⁴ ஹோதி – ஸேய்யதா²பி நாம த்³வே வா தீணி வா மாக³த⁴கானி [மாக³தி⁴கானி (ஸ்யா.)] கா³மக்கே²த்தானி. ஸோ தேன அத்தபா⁴வப்படிலாபே⁴ன நேவ அத்தானம் ந பரம் ப்³யாபா³தே⁴தி. அத² கோ² ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ யேனாயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச – ‘‘தே³வத³த்தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, லாப⁴ஸக்காரஸிலோகேன அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ பரியாதி³ன்னசித்தஸ்ஸ [பரியாதி³ண்ணசித்தஸ்ஸ (க.)] ஏவரூபம் இச்சா²க³தம் உப்பஜ்ஜி – ‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸஹ சித்துப்பாதா³வ ப⁴ந்தே, தே³வத³த்தோ தஸ்ஸா இத்³தி⁴யா பரிஹீனோ’’தி. இத³மவோச ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ. இத³ம் வத்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வ அந்தரதா⁴யி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ககுதோ⁴ நாம, ப⁴ந்தே, கோளியபுத்தோ மம உபட்டா²கோ அது⁴னா காலங்கதோ அஞ்ஞதரம் மனோமயம் காயம் உபபன்னோ. தஸ்ஸ ஏவரூபோ அத்தபா⁴வப்படிலாபோ⁴ – ஸேய்யதா²பி நாம த்³வே வா தீணி வா மாக³த⁴கானி கா³மக்கே²த்தானி. ஸோ தேன அத்தபா⁴வப்படிலாபே⁴ன நேவ அத்தானம் ந பரம் ப்³யாபா³தே⁴தி. அத² கோ², ப⁴ந்தே, ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி, உபஸங்கமித்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ², ப⁴ந்தே, ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ மம் ஏதத³வோச – ‘தே³வத³த்தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, லாப⁴ஸக்காரஸிலோகேன அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ பரியாதி³ன்னசித்தஸ்ஸ ஏவரூபம் இச்சா²க³தம் உப்பஜ்ஜி – அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீதி. ஸஹ சித்துப்பாதா³வ ப⁴ந்தே, தே³வத³த்தோ தஸ்ஸா இத்³தி⁴யா பரிஹீனோ’தி. இத³மவோச, ப⁴ந்தே, ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ. இத³ம் வத்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வ அந்தரதா⁴யீ’’தி.

‘‘கிம் பன தே, மோக்³க³ல்லான, ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ? யம் கிஞ்சி ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ பா⁴ஸதி ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா²’’தி? ‘‘சேதஸா சேதோ பரிச்ச விதி³தோ ச மே, ப⁴ந்தே, ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ. யம் கிஞ்சி ககுதோ⁴ தே³வபுத்தோ பா⁴ஸதி ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா²’’தி. ‘‘ரக்க²ஸ்ஸேதம், மோக்³க³ல்லான, வாசம். ரக்க²ஸ்ஸேதம், மோக்³க³ல்லான, வாசம். இதா³னி ஸோ மோக⁴புரிஸோ அத்தனாவ அத்தானம் பாதுகரிஸ்ஸதி.

பஞ்சஸத்து²கதா²

334. [அ. நி. 5.100] ‘‘பஞ்சிமே, மோக்³க³ல்லான, ஸத்தா²ரோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே பஞ்ச? ‘‘இத⁴, மோக்³க³ல்லான, ஏகச்சோ ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴ஸீலோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴ஸீலோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே ஸீலம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி. தமேனம் ஸாவகா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴ஸீலோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴ஸீலோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே ஸீலம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. மயஞ்சேவ கோ² பன கி³ஹீனம் ஆரோசேய்யாம, நாஸ்ஸஸ்ஸ மனாபம். யம் கோ² பனஸ்ஸ அமனாபம், கத²ம் நம் மயம் தேன ஸமுதா³சரேய்யாம? ஸம்மன்னதி கோ² பன சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன – யம் துமோ கரிஸ்ஸதி, துமோவ தேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி. ஏவரூபம் கோ², மோக்³க³ல்லான, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஸீலதோ ரக்க²ந்தி; ஏவரூபோ ச பன ஸத்தா² ஸாவகேஹி ஸீலதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸதி [பச்சாஸிம்ஸதி (ஸீ. ஸ்யா.)].

‘‘புன சபரம், மோக்³க³ல்லான, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³தோ⁴ மே ஆஜீவோ பரியோதா³தோ அஸம்கிலிட்டோ²’தி ச. தமேனம் ஸாவகா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³தோ⁴ மே ஆஜீவோ பரியோதா³தோ அஸம்கிலிட்டோ²’தி ச. மயஞ்சேவ கோ² பன கி³ஹீனம் ஆரோசேய்யாம, நாஸ்ஸஸ்ஸ மனாபம். யம் கோ² பனஸ்ஸ அமனாபம், கத²ம் ந மயம் தேன ஸமுதா³சரேய்யாம? ஸம்மன்னதி கோ² பன சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன – யம் துமோ கரிஸ்ஸதி, துமோவ தேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி. ஏவரூபம் கோ², மோக்³க³ல்லான, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஆஜீவதோ ரக்க²ந்தி; ஏவரூபோ ச பன ஸத்தா² ஸாவகேஹி ஆஜீவதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸதி.

‘‘புன சபரம், மோக்³க³ல்லான, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴த⁴ம்மதே³ஸனோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴த⁴ம்மதே³ஸனோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³தா⁴ மே த⁴ம்மதே³ஸனா பரியோதா³தா அஸம்கிலிட்டா²’தி ச. தமேனம் ஸாவகா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴த⁴ம்மதே³ஸனோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴த⁴ம்மதே³ஸனோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³தா⁴ மே த⁴ம்மதே³ஸனா பரியோதா³தா அஸம்கிலிட்டா²’தி ச. மயஞ்சேவ கோ² பன கி³ஹீனம் ஆரோசேய்யாம, நாஸ்ஸஸ்ஸ மனாபம். யம் கோ² பனஸ்ஸ அமனாபம், கத²ம் நம் மயம் தேன ஸமுதா³சரேய்யாம? ஸம்மன்னதி கோ² பன சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன – யம் துமோ கரிஸ்ஸதி, துமோவ தேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி. ஏவரூபம் கோ², மோக்³க³ல்லான, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா த⁴ம்மதே³ஸனதோ ரக்க²ந்தி; ஏவரூபோ ச பன ஸத்தா² ஸாவகேஹி த⁴ம்மதே³ஸனதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸதி.

‘‘புன சபரம், மோக்³க³ல்லான, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴வேய்யாகரணோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴வேய்யாகரணோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே வேய்யாகரணம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. தமேனம் ஸாவகா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴வேய்யாகரணோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴வேய்யாகரணோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே வேய்யாகரணம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. மயஞ்சேவ கோ² பன கி³ஹீனம் ஆரோசேய்யாம, நாஸ்ஸஸ்ஸ மனாபம். யம் கோ² பனஸ்ஸ அமனாபம், கத²ம் நம் மயம் தேன ஸமுதா³சரேய்யாம? ஸம்மன்னதி கோ² பன சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன – யம் துமோ கரிஸ்ஸதி, துமோவ தேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி. ஏவரூபம் கோ², மோக்³க³ல்லான, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா வேய்யாகரணதோ ரக்க²ந்தி; ஏவரூபோ ச பன ஸத்தா² ஸாவகேஹி வேய்யாகரணதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸதி.

‘‘புன சபரம், மோக்³க³ல்லான, இதே⁴கச்சோ ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴ஞாணத³ஸ்ஸனோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴ஞாணத³ஸ்ஸனோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. தமேனம் ஸாவகா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ப⁴வம் ஸத்தா² அபரிஸுத்³த⁴ஞாணத³ஸ்ஸனோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴ஞாணத³ஸ்ஸனோம்ஹீ’தி படிஜானாதி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. மயஞ்சேவ கோ² பன கி³ஹீனம் ஆரோசேய்யாம, நாஸ்ஸஸ்ஸ மனாபம். யம் கோ² பனஸ்ஸ அமனாபம், கத²ம் நம் மயம் தேன ஸமுதா³சரேய்யாம? ஸம்மன்னதி கோ² பன சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேன – யம் துமோ கரிஸ்ஸதி, துமோவ தேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’தி. ஏவரூபம் கோ², மோக்³க³ல்லான, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஞாணத³ஸ்ஸனதோ ரக்க²ந்தி; ஏவரூபோ ச பன ஸத்தா² ஸாவகேஹி ஞாணத³ஸ்ஸனதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸதீதி. இமே கோ², மோக்³க³ல்லான, பஞ்ச ஸத்தா²ரோ ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம்.

‘‘அஹம் கோ² பன, மோக்³க³ல்லான, பரிஸுத்³த⁴ஸீலோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴ஸீலோம்ஹீ’தி படிஜானாமி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே ஸீலம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. ந ச மம் ஸாவகா ஸீலதோ ரக்க²ந்தி; ந சாஹம் ஸாவகேஹி ஸீலதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸாமி. பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஸமானோ…பே… பரிஸுத்³த⁴த⁴ம்மதே³ஸனோ ஸமானோ…பே… பரிஸுத்³த⁴வேய்யாகரணோ ஸமானோ…பே… பரிஸுத்³த⁴ஞாணத³ஸ்ஸனோ ஸமானோ ‘பரிஸுத்³த⁴ஞாணத³ஸ்ஸனோம்ஹீ’தி படிஜானாமி ‘பரிஸுத்³த⁴ம் மே ஞாணத³ஸ்ஸனம் பரியோதா³தம் அஸம்கிலிட்ட²’ந்தி ச. ந ச மம் ஸாவகா ஞாணத³ஸ்ஸனதோ ரக்க²ந்தி; ந சாஹம் ஸாவகேஹி ஞாணத³ஸ்ஸனதோ ரக்க²ம் பச்சாஸீஸாமீ’’தி.

335. அத² கோ² ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ராஜக³ஹம் தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ராஜக³ஹம் தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு, உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘தே³வத³த்தஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, அஜாதஸத்து குமாரோ பஞ்சஹி ரத²ஸதேஹி ஸாயம் பாதம் உபட்டா²னம் க³ச்ச²தி; பஞ்ச ச தா²லிபாகஸதானி ப⁴த்தாபி⁴ஹாரோ அபி⁴ஹரீயதீ’’தி. ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் பிஹயித்த². யாவகீவஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தே³வத³த்தஸ்ஸ அஜாதஸத்து குமாரோ பஞ்சஹி ரத²ஸதேஹி ஸாயம் பாதம் உபட்டா²னம் க³மிஸ்ஸதி, பஞ்ச ச தா²லிபாகஸதானி ப⁴த்தாபி⁴ஹாரோ அபி⁴ஹரீயிஸ்ஸதி, ஹானியேவ, பி⁴க்க²வே, தே³வத³த்தஸ்ஸ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ வுட்³டி⁴.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, சண்ட³ஸ்ஸ குக்குரஸ்ஸ நாஸாய பித்தம் பி⁴ந்தே³ய்யும், ஏவஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, குக்குரோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய சண்ட³தரோ அஸ்ஸ, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யாவகீவஞ்ச தே³வத³த்தஸ்ஸ அஜாதஸத்து குமாரோ பஞ்சஹி ரத²ஸதேஹி ஸாயம் பாதம் உபட்டா²னம் க³மிஸ்ஸதி, பஞ்ச ச தா²லிபாகஸதானி ப⁴த்தாபி⁴ஹாரோ அபி⁴ஹரீயிஸ்ஸதி, ஹானியேவ, பி⁴க்க²வே, தே³வத³த்தஸ்ஸ பாடிகங்கா² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, நோ வுட்³டி⁴.

[ஸம். நி. 2.184; அ. நி. 4.68] ‘‘அத்தவதா⁴ய, பி⁴க்க²வே, தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³, பராப⁴வாய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கத³லீ அத்தவதா⁴ய ப²லம் தே³தி, பராப⁴வாய ப²லம் தே³தி, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தவதா⁴ய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³, பராப⁴வாய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, வேளு அத்தவதா⁴ய ப²லம் தே³தி, பராப⁴வாய ப²லம் தே³தி, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தவதா⁴ய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³, பராப⁴வாய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நளோ அத்தவதா⁴ய ப²லம் தே³தி, பராப⁴வாய ப²லம் தே³தி, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தவதா⁴ய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³, பராப⁴வாய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸதரீ அத்தவதா⁴ய க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, பராப⁴வாய க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தவதா⁴ய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதி³, பராப⁴வாய தே³வத³த்தஸ்ஸ லாப⁴ஸக்காரஸிலோகோ உத³பாதீ³’’தி.

[ஸம். நி. 1.183, 1.2.184, நேத்தி. 90] ‘‘ப²லம் வே கத³லிம் ஹந்தி, ப²லம் வேளும் ப²லம் நளம்;

ஸக்காரோ காபுரிஸம் ஹந்தி, க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸதரிம் யதா²’’தி.

பட²மபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.