1. பரிவீமம்ஸனஸுத்தவண்ணனா
51. உபபரிக்க²மானோதி பவத்திபவத்திஹேதும், நிவத்தினிவத்திஹேதுஞ்ச பரிதுலேந்தோ. குதோ பனேதந்தி? ‘‘ஸம்மா து³க்க²க்க²யா’’தி வசனதோ. ந ஹி ஸப்³ப³து³க்க²பரிவீமம்ஸம் வினா ஸம்மா து³க்க²க்க²யோ ஸம்ப⁴வதி. கஸ்மாதிஆதி³னா ஜராமரணஸ்ஸேவ க³ஹணே காரணம் புச்ச²தி. ஜாதிஆதீ³னம்பி பவத்தி து³க்க²பா⁴வினீதி அதி⁴ப்பாயோ. யஸ்மா ஜராமரணே க³ஹிதே ஸதி ஜாதிபி க³ஹிதா ஹோதி, தஸ்ஸா அபா⁴வே ஜராமரணஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. ஏஸ நயோ ப⁴வாதீ³ஸுபி. ஏவம் யாவ ஜாதித⁴ம்மோ ஜராமரணே க³ஹிதே க³ஹிதோவ ஹோதி, ஜராமரணபதே³ஸேன தப்³பி³காரவந்தோ ஸப்³பே³ தேபூ⁴மகா ஸங்கா²ரா க³ஹிதாதி ஏவம்பி ஜராமரணக்³க³ஹணேன ஸப்³ப³ம்பி வட்டது³க்க²ம் க³ஹிதமேவ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மிம் க³ஹிதே ஸப்³ப³து³க்க²ஸ்ஸ க³ஹிதத்தா’’தி. அனேகவித⁴ந்தி ப³ஹுவித⁴ம் ப³ஹுகோட்டா²ஸம். ‘‘அனேக’’ந்தி வா பாடோ². அனேகந்தி ப³ஹுலவசனம். வித⁴ந்தி க²ண்டி³ச்சபாலிச்சாதி³வஸேன விபரீதகோட்டா²ஸம். நானப்பகாரகந்தி ததோ ஏவ நானப்பகாரம். ந்ஹத்வா டி²தம் புரிஸம் வியாதி பா³லானம் அத்தபா⁴வஸ்ஸ ஸுபா⁴காரேன உபட்டா²னம் ஸந்தா⁴யாஹ.
‘‘ஸாருப்பபா⁴வேனா’’தி வுத்தம், கிம் ஸப்³ப³தா² ஸாருப்பபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘நிக்கிலேஸதாய பரிஸுத்³த⁴தாயா’’தி. ந ஹி தஸ்ஸேஸா அஸங்க²ததாதி³பா⁴வேன ஸதி³ஸா. படிபன்னோதி படிமுகோ² அபி⁴ஸங்கா²ரமுகோ² ஹுத்வா பன்னோ அதி⁴க³தோ. அனுக³தந்தி அனுச்ச²விகபா⁴வேன க³தம், யதா² ச நிப்³பா³னஸ்ஸ அதி⁴க³மோ ஹோதி, ஏவம் தத³னுரூபபா⁴வேன க³தம். ஏத்த² ச பாளியம் ‘‘பஜானாதீ’’தி புப்³ப³பா⁴க³வஸேன பஜானனா வுத்தா, ‘‘ததா² படிபன்னோ ச ஹோதீ’’தி நியதவஸேன. ‘‘அபரபா⁴க³வஸேனா’’தி அபரே. கேசி பன ‘‘யதா² படிபன்னஸ்ஸ ஜராமரணம் நிருஜ்ஜ²தி, ததா² படிபன்னோ’’தி வத³ந்தி. பத³வீமம்ஸனா புப்³ப³பா⁴க³வஸேன வேதி³தப்³பா³, ந மக்³க³க்க²ணவஸேன. ஸங்கா²ரனிரோதா⁴யாதி ஏத்த² நயித³ம் அவிஜ்ஜாபச்சயஸங்கா²ரக்³க³ஹணம், அத² கோ² ஸங்க²தஸங்கா²ரக்³க³ஹணந்தி ஆஹ ‘‘ஸங்கா²ரது³க்க²ஸ்ஸ நிரோத⁴த்தா²யா’’தி. தேனாஹ ‘‘ஏத்தாவதா யாவ அரஹத்தா தே³ஸனா கதி²தா’’தி.
‘‘பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீ’’திஆதி³னா அரஹத்தப²லபச்சவேக்க²ணம், ‘‘ஸோ ஸுக²ஞ்ச வேத³னம் வேத³யதீ’’திஆதி³னா ஸததவிஹாரஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா தே³ஸனா ஸப்³ப³தா²வ வட்டதே³ஸனாதோ நிவத்தேதப்³பா³ ஸியா. அவிஜ்ஜாக³தோதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², தேன ஏவமாதி³கம் இத³ம் வட்டவிவட்டகத²னம் புன க³ண்ஹாதி. புக்³க³லஸத்³தோ³ இதராஸம் த்³வின்னம் பகதீனம் வாசகோதி ததோ விஸேஸேத்வா க³ஹணே பட²மபகதிமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘புரிஸபுக்³க³லோ’’தி அவோசாதி ஆஹ ‘‘புரிஸோயேவ புக்³க³லோ’’தி. உப⁴யேனாதி புரிஸபுக்³க³லக்³க³ஹணேன. ஸம்முதியா அவிஜ்ஜமானாய கதா² தே³ஸனா ஸம்முதிகதா². பரமத்த²ஸ்ஸ கதா² தே³ஸனா பரமத்த²கதா². தத்தா²தி ஸம்முதிபரமத்த²கதா²ஸு, ந ஸம்முதிபரமத்தே²ஸு. தேனாஹ ‘‘ஏவம் பவத்தா ஸம்முதிகதா² நாமா’’திஆதி³. தத்ரித³ம் ஸம்முதிபரமத்தா²னம் லக்க²ணம் – யஸ்மிம் பி⁴ன்னே பு³த்³தி⁴யா வா அவயவவினிப்³போ⁴கே³ கதே ந தம்ஸமஞ்ஞா, ஸா க⁴டபடாதி³ப்பபே⁴தா³ ஸம்முதி, தப்³பி³பரியாயதோ பரமத்தோ². ந ஹி கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வே அயம் நயோ லப்³ப⁴தி. தத்த² ரூபாதி³த⁴ம்மம் ஸமூஹஸந்தானவஸேன பவத்தமானம் உபாதா³ய ‘‘ஸத்தோ’’திஆதி³ வோஹாரோதி ஆஹ ‘‘ஸத்தோ நரோ…பே… ஸம்முதிகதா² நாமா’’தி. யஸ்மா ரூபாத³யோ பரமத்த²த⁴ம்மா ‘‘க²ந்தா⁴ தா⁴துயோ’’திஆதி³னா வுச்சந்தி, ந வோஹாரமத்தம், தஸ்மா ‘‘க²ந்தா⁴…பே… பரமத்த²கதா² நாமா’’தி வுத்தம். நனு க²ந்த⁴கதா²பி ஸம்முதிகதா²வ, ஸம்முதி ஹி ஸங்கேதோ க²ந்த⁴ட்டோ² ராஸட்டோ² வா கோட்டா²ஸட்டோ² வாதி? ஸச்சமேதம், அயம் பன க²ந்த⁴ஸமஞ்ஞா ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு தஜ்ஜாபஞ்ஞத்தி விய பரமத்த²ஸன்னிஸ்ஸயா தஸ்ஸ ஆஸன்னதரா புக்³க³லஸமஞ்ஞாத³யோ விய ந தூ³ரேதி பரமத்த²ஸங்க³ஹதா வுத்தா. க²ந்த⁴ஸீஸேன வா தது³பாதா³னா ஸபா⁴வத⁴ம்மா ஏவ க³ஹிதா. நனு ச ஸப்³பே³பி ஸபா⁴வத⁴ம்மா ஸம்முதிமுகே²னேவ தே³ஸனம் ஆரோஹந்தி, ந ஸம்முகே²னாதி ஸப்³பா³பி தே³ஸனா ஸம்முதிதே³ஸனாவ ஸியாதி? நயித³மேவம் தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன தே³ஸனாவிபா⁴க³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, ந ச ஸத்³தோ³ கேனசி பவத்தினிமித்தேன வினா அத்த²ம் பகாஸேதீதி. தேனாஹ ‘‘பரமத்த²ம் கதே²ந்தாபி ஸம்முதிம் அமுஞ்சித்வாவ கதே²ந்தீ’’தி. ஸச்சமேவ அவிபரீதமேவ கதே²ந்தி.
ஸம்முதீதி ஸமஞ்ஞா. பரமோ உத்தமோ அத்தோ²தி பரமத்தோ², த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தஸபா⁴வோ. தம் பரமத்த²ம், ஸம்முதி பன லோகஸ்ஸ ஸங்கேதமத்தஸித்³தா⁴. யதி³ ஏவம் கத²ம் ஸம்முதிகதா²ய ஸச்சதாதி ஆஹ ‘‘லோகஸம்முதிகாரண’’ந்தி லோகஸமஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய பவத்தனதோ. லோகஸமஞ்ஞாய ஹி அபி⁴னிவேஸனம் வினா பஞ்ஞாபனா ஏகச்சஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ ஸாவனா விய, ந முஸா அனதிக்கமிதப்³ப³தோ தஸ்ஸா. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஜனபத³னிருத்திம் நாபி⁴னிவேஸேய்ய, ஸமஞ்ஞம் நாதிதா⁴வேய்யா’’தி. த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வத⁴ம்மானம். பூ⁴தலக்க²ணம் பா⁴வஸ்ஸ லக்க²ணம் தீ³பேந்தீதி கத்வா.
தேரஸசேதனாபே⁴த³ந்தி அட்ட²காமாவசரகுஸலசேதனாபஞ்சரூபாவசரகுஸலசேதனாபே⁴த³ம். அத்தனோ ஸந்தானஸ்ஸ புனனதோ புஜ்ஜப⁴வப²லஸ்ஸ அபி⁴ஸங்க²ரணதோ புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம். கம்மபுஞ்ஞேனாதி கம்மபூ⁴தேன. விபாகபுஞ்ஞேனாதி விபாகஸங்கா²தேன. புஞ்ஞப²லம்பி ஹி உத்தரபத³லோபேன ‘‘புஞ்ஞ’’ந்தி வுச்சதி ‘‘ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’திஆதீ³ஸு விய. ‘‘அபுஞ்ஞூபக³ம் ஹோதி விஞ்ஞாண’’ந்தி இத³ம் ‘‘புஞ்ஞூபக³ம் ஹோதி விஞ்ஞாண’’ந்தி ஏத்த² வுத்தனயமேவாதி ந உத்³த⁴தம். அபுஞ்ஞப²லம் உத்தரபத³லோபேன ‘‘அபுஞ்ஞ’’ந்தி வுச்சதி. ஸங்கா²ரந்தி ஸங்கா²ரஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ‘‘அவிஜ்ஜாக³தோய’’ந்தி இமினா ஸங்கா²ரஸ்ஸ பச்சயோ க³ஹிதோ, ‘‘புஞ்ஞூபக³ம் ஹோதி விஞ்ஞாண’’ந்திஆதி³னா பச்சயுப்பன்னம் விஞ்ஞாணம். தஸ்மிஞ்ச க³ஹிதே நாமரூபாதி³ ஸப்³ப³ம் க³ஹிதமேவ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘த்³வாத³ஸபதி³கோ பச்சயாகாரோ க³ஹிதோவ ஹோதீ’’தி.
விஜ்ஜாதி அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன. தஸ்ஸா ஹி உப்பாதா³ ஸப்³ப³ஸோ அவிஜ்ஜா பஹீனா ஹோதி. பட²மமேவாதி இத³ம் அவிஜ்ஜாபஹானவிஜ்ஜுப்பாதா³னம் ஸமானகாலதாத³ஸ்ஸனம். தேனாஹ ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³. பதீ³புஜ்ஜலேனாதி பதீ³புஜ்ஜலனஹேதுனா ஸஹேவ. விஜ்ஜுப்பாதா³தி விஜ்ஜுப்பாத³ஹேது, ஏவம் ஸதீபி ஸமகாலத்தேதி அதி⁴ப்பாயோ. ந க³ண்ஹாதீதி ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா ந க³ண்ஹாதி. ந தண்ஹாயதி ந பா⁴யதி தண்ஹாவுத்தினோ அபா⁴வா, ததோ ஏவ ப⁴யவத்து²னோ ச அபா⁴வா.
கி³லித்வா பரினிட்டா²பேத்வாதி கி³லித்வா விய அஞ்ஞஸ்ஸ அவிஸயம் விய கரணேன பரினிட்டா²பேத்வா. ஸாமிஸஸுக²ஸ்ஸ அனேகது³க்கா²னுப³ந்த⁴பா⁴வதோ, ஸுகா²பி⁴னந்த³ஸ்ஸ து³க்க²ஹேதுபா⁴வதோ ச ஸுக²ம் அபி⁴னந்த³ந்தோயேவ து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³தி நாம அக்³கி³ஸந்தாபஸுக²ம் இச்ச²ந்தோ தூ⁴மது³க்கா²னுஞ்ஞாதோ விய. து³க்க²ம் பத்வா ஸுக²ம் பத்த²னதோதி ஏத்த² து³ப்³ப³லக³ஹணிகாத³யோ நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன வேதி³தப்³பா³. தே ஹி யாவ ஸாயன்ஹஸமயாபி அபு⁴த்வா ஸாயமாஸாதீ³னி கரோந்தோ ஜிக⁴ச்சா²தி³ம் உப்பாதே³த்வா பு⁴ஞ்ஜனாதீ³னி கரோந்தி. ஸுக²ஸ்ஸ விபரிணாமது³க்க²தோ ஸுக²ம் அபி⁴னந்த³ந்தோ து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³தி நாமாதி யோஜனா. கேசி பன து³க்க²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ விபரிணாமஸுக²தோ தம் ஸுக²ம் அபி⁴னந்த³ந்தோ து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³தீதி வத³ந்தி. தம் ந, ந ஹி தாதி³ஸம் ஸுக²னிமித்தம் கோசி து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³ந்தோ தி³ட்டோ², து³க்க²ஹேதும் பன ஸாமிஸம் ஸுக²ம் அபி⁴னந்த³ந்தோ தி³ட்டோ². து³க்க²ஹேதும் ஸாமிஸம் ஸுக²ம் அபி⁴னந்த³ந்தோ அத்த²தோ து³க்க²ம் அபி⁴னந்த³தி நாமாதி வுத்தோவாயமத்தோ². காயோதி பஞ்சத்³வாரகாயோ, ஸோ பரியந்தோ அவஸானம் ஏதஸ்ஸாதி காயபரியந்திகம். தேனாஹ ‘‘யாவ பஞ்சத்³வாரகாயோ பவத்ததி, தாவ பவத்த’’ந்தி. ஜீவிதபரியந்திகந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.
பச்சா² உப்பஜ்ஜித்வா பட²மம் நிருஜ்ஜ²தீதி ஏகஸ்மிம் அத்தபா⁴வே மனோத்³வாரிகவேத³னாதோ பச்சா² உப்பஜ்ஜித்வா ததோ பட²மம் நிருஜ்ஜ²தி, ததோ ஏவ ஸித்³த⁴மத்த²ம் ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனோத்³வாரிகவேத³னா பட²மம் உப்பஜ்ஜித்வா பச்சா² நிருஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தம். இதா³னி தமேவ ஸங்கே²பேன வுத்தம் விவரிதும் ‘‘ஸா ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யாவ தேத்திம்ஸவஸ்ஸாபி பட²மவயோ. பண்ணாஸவஸ்ஸகாலேதி பட²மவயதோ யாவ பஞ்ஞாஸவஸ்ஸகாலா, தாவ டி²தா ஹோதீதி வுட்³டி⁴ஹானியோ அனுபக³ந்த்வா ஸரூபேனேவ டி²தா ஹோதி. மந்தா³தி முது³கா அதிகி²ணா. ததா³தி அஸீதினவுதிவஸ்ஸகாலே. ததா² சிரபரிவிதக்கேபி. ப⁴க்³கா³ நித்தேஜா ப⁴க்³க³விப⁴க்³கா³ து³ப்³ப³லா. ஹத³யகோடிம்யேவாதி சக்கா²தி³வத்தூ²ஸு அவத்தேத்வா தேஸம் கீ²ணத்தா கோடிபூ⁴தம் ஹத³யவத்து²ம்யேவ. யாவ ஏஸா வேத³னா வத்ததி.
வாபியாதி மஹாதளாகேன. பஞ்சஉத³கமக்³க³ஸம்பன்னந்தி பஞ்சஹி உத³கஸ்ஸ பவிஸனனிக்க²மனமக்³கே³ஹி யுத்தம். ததோ ததோ விஸ்ஸந்த³மானம் ஸப்³ப³ஸோ புண்ணத்தா.
பட²மம் தே³வே வஸ்ஸந்தேதிஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த³னம். இமம் வேத³னம் ஸந்தா⁴யாதி இமம் யதா²வுத்தம் பரியோஸானப்பத்தம் மனோத்³வாரிகவேத³னம் ஸந்தா⁴ய.
காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி அத்தபா⁴வஸ்ஸ வினாஸதோ. ‘‘உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னா’’தி பாளி, அட்ட²கதா²யம் பன ஜீவிதபரியாதா³னா உத்³த⁴ந்தி பது³த்³தா⁴ரோ கதோ. பரலோகவஸேன அக³ந்த்வா. வேத³னானம் ஸீதிபா⁴வோ நாம ஸங்கா²ரத³ரத²பரிளாஹபா⁴வோ, ஸோ பனாயம் அப்பவத்திவஸேனாதி ஆஹ ‘‘பவத்தி…பே… ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி. தா⁴துஸரீரானீதி அட்டி²கங்கலஸங்கா²ததா⁴துஸரீரானி. ஸரீரேகதே³ஸே ஹி ஸரீரஸமஞ்ஞா.
கும்ப⁴காரபாகாதி கும்ப⁴காரபாகதோ. ஏத்த² பச்சதீதி பாகோ, பசனட்டா²னம். ததே³வ பாசனவஸேன ஆவஸந்தி ஏத்தா²தி ஆவாஸோ, தஸ்மா கும்ப⁴காராவாஸதோ. அவிக³தவூபஸமம் ஸங்க²ரிதம் கும்ப⁴ம் உத்³த⁴ரித்வா ட²பேந்தோ சா²ரிகாய ஸதி பிதா⁴னவஸேன ட²பேதி. ததா² ட²பனம் பன ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘படிஸிஸ்ஸேய்யா’’தி. கும்ப⁴ஸ்ஸ பதே³ஸபூ⁴ததாய ஆப³த்³தா⁴ அவயவா ‘‘கும்ப⁴கபாலானீ’’தி அதி⁴ப்பேதானி, ந சி²ன்னபி⁴ன்னானி. அவயவமுகே²ன ஹி ஸமுதா³யோ வுத்தோ. தத்த² கபாலஸமுதா³யோ ஹி க⁴டோ. தேனாஹ ‘‘முக²வட்டியா ஏகப³த்³தா⁴னீ’’தி. அவஸிஸ்ஸேய்யுந்தி வண்ணவிஸேஸஉண்ஹபா⁴வாபக³தா க⁴டகாரானேவ திட்டே²ய்யுந்தி. ஆதி³த்த…பே… தயோ ப⁴வா த³ட்ட²ப்³பா³ ஏகாத³ஸஹி அக்³கீ³ஹி ஆதி³த்தபா⁴வதோ. யதா² கும்ப⁴காரோ கும்ப⁴காராவாஸம் ஆதி³த்தம் பச்சவேக்க²தி, ஏவம் ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோபேஸ ப⁴வத்தயம் ராகா³தீ³ஹி ஆதி³த்தந்தி ஆஹ ‘‘கும்ப⁴காரோ விய யோகா³வசரோ’’தி. நீஹரணத³ண்ட³கோ விய அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் ப⁴வத்தயபாகதோ நீஹரணதோ. ஸமோ பூ⁴மிபா⁴கோ³ விய நிப்³பா³னதலம் ஸப்³ப³விஸமா நிவத்தனதோ.
‘‘ஆதா³னனிக்கே²பனதோ, வயோவுத்³த⁴த்த²ங்க³மதோ, ஆஹாரமயதோ, உதுமயதோ, சித்தஸமுட்டா²னதோ, கம்மஜதோ, த⁴ம்மதாரூபதோ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.706) இமேஹி ஸத்தஹி ஆகாரேஹி ஸம்மஸந்தோ ரூபஸத்தகம் விபஸ்ஸதி நாம. ‘‘கலாபதோ, யமகதோ, க²ணிகதோ, படிபாடிதோ, தி³ட்டி²உக்³கா⁴டனதோ, மானஸமுக்³கா⁴டதோ, நிகந்திபரியாதா³னதோ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.717) இமேஹி ஸத்தஹி ஆகாரேஹி ஸம்மஸந்தோ அரூபஸத்தகம் விபஸ்ஸதி நாம, தஸ்மா யதா²வுத்தம் இமம் ரூபஸத்தகம் அரூபஸத்தகஞ்ச நீஹரித்வா விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ. யதி³பி அரஹதோ அத்தபா⁴வோ ஸப்³ப³ப⁴வேஹிபி உத்³த⁴டோ, யாவ பன அனுபாதி³ஸேஸபரினிப்³பா³னம் ந பாபுணாதி, தாவ தஸ்மிம்பி ஸுக³திப⁴வே டி²தோயேவாதி வத்தப்³ப³தம் லப்³ப⁴தீதி ‘‘சதூஹி அபாயேஹி அத்தபா⁴வம் உத்³த⁴ரித்வா’’இச்சேவ வுத்தம். தேனாஹ ‘‘கீ²ணாஸவோ பனா’’திஆதி³. ததா² ச வக்க²தி ‘‘அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தஸ்ஸ வட்டவூபஸமோ வேதி³தப்³போ³’’தி. ந பரினிப்³பா³தி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயாதி அதி⁴ப்பாயோ, ஸஉபாதி³ஸேஸாய பன நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³னம் அரஹத்தப்பத்தியேவ. அபி⁴ஸங்கா²ரஹேதுதோ ஹேத்த² பரிளாஹவூபஸமஸ்ஸ உபஸமபா⁴வேன அதி⁴ப்பேதத்தா உண்ஹகும்ப⁴னிப்³பா³னனித³ஸ்ஸனம்பி ந விருஜ்ஜ²தி. அனுபாதி³ன்னகஸரீரானீதி உதுஸமுட்டா²னிகரூபகலாபே வத³ந்தி. பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². இத³ம் பன வசனம். அனுயோகா³ரோபனத்த²ந்தி காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ கீ²ணாஸவோ அபி நு புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதி³கம்மம் கரேய்யாதி பஞ்ஹம் காதும். அத² வா அனுயோகா³ரோபனத்த²ந்தி ‘‘அபி நு கோ² கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரம் வா அபி⁴ஸங்க²ரேய்யா’’திஆதி³னா அனுயோக³ம் ஆரோபேதும் வுத்தம், ந தாவ யதா²ரத்³த⁴தே³ஸனம் நிட்டா²பேதுந்தி அத்தோ².
படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணே ஸித்³தே⁴ தஸ்மிம் ப⁴வே உப்பஜ்ஜனாரஹானம் விஞ்ஞாணானம் ஸியா ஸம்ப⁴வோ, நாஸதீதி வுத்தம் ‘‘விஞ்ஞாணம் பஞ்ஞாயேதா²தி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் பஞ்ஞாயேதா²’’தி. ஸப்³ப³ஸோ ஸங்கா²ரேஸு அஸந்தேஸு படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் அபி நு கோ² பஞ்ஞாயேய்ய. தஸ்மிஞ்ஹி அபஞ்ஞாயமானே ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் ந பஞ்ஞாயேய்ய. தே²ரானந்தி ‘‘பி⁴க்க²வே’’தி ஆலபிதத்தே²ரானம். பஞ்ஹப்³யாகரணம் ஸம்பஹம்ஸதி தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸம்ஸந்த³னதோ. அப்பஞ்ஞாணந்தி அப்பஞ்ஞாயனம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன விஞ்ஞாணே அஸதி நாமரூபஸ்ஸ அப்பஞ்ஞாணந்தி ஏவமாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸன்னிட்டா²னஸங்கா²தந்தி ஸத்³த³ஹனாகாரேன பவத்தஸன்னிட்டா²னஸங்கா²தம். அதி⁴மோக்க²ந்தி நிச்ச²யாகாரவிமோக்க²ம் ஸத்³தா⁴விமோக்க²ஞ்ச. தேனாஹ பாளியம் ‘‘ஸத்³த³ஹத² மேதம், பி⁴க்க²வே’’தி. ஸத்³தா⁴ஸஹிதஞ்ஹி நிச்ச²யாகாரவிமோக்க²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸன்னிட்டா²னஸங்கா²தம் அதி⁴மோக்க²’’ந்தி. அந்தோதி பரியந்தோ. பரிதோ சி²ஜ்ஜதி ஏத்தா²தி பரிச்சே²தோ³.
பரிவீமம்ஸனஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.