3. வம்மிகஸுத்தவண்ணனா

249. பியவசனந்தி பியஸமுதா³சாரோ. விஞ்ஞுஜாதிகா ஹி பரம் பியேன ஸமுதா³சரந்தா ‘‘ப⁴வ’’ந்தி வா, ‘‘தே³வானம் பியோ’’தி வா, ‘‘ஆயஸ்மா’’தி வா ஸமுதா³சரந்தி, தஸ்மா ஸம்முகா² ஸம்போ³த⁴னவஸேன ‘‘ஆவுஸோ’’தி, திரோக்க²ம் ‘‘ஆயஸ்மா’’தி அயம்பி ஸமுதா³சாரோ. மஹாகஸ்ஸபஉருவேலகஸ்ஸபாத³யோ அஞ்ஞேபி கஸ்ஸபனாமகா அத்தீ²தி ‘‘கதரஸ்ஸ கஸ்ஸபஸ்ஸா’’தி புச்ச²ந்தி. ரஞ்ஞாதி கோஸலரஞ்ஞா. ‘‘ஸஞ்ஜானிம்ஸூ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘அயம் பனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். அஸ்ஸாதி குமாரகஸ்ஸபஸ்ஸ, ‘‘ஸஞ்ஜானிம்ஸூ’’தி வுத்தஸஞ்ஜானனஸ்ஸ வா. புஞ்ஞானி கரோந்தோதி கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச நிப்³ப³த்தித்வா தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி பா⁴வேந்தோ. ஓஸக்கந்தேதி பரிஹாயமானே. பட²மந்தி குமாரிகாகாலே. ஸத்தா² உபாலித்தே²ரம் படிச்சா²பேஸி தம் அதி⁴கரணம் வினயகம்மேனேவஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா பப்³ப³ஜ்ஜாய அரோக³பா⁴வம்.

பஞ்ஞத்திவிபா⁴வனாதி ‘‘அந்த⁴வன’’ந்த்வேவ பஞ்ஞாயமானஸ்ஸ விபா⁴வனா. ஓலீயதீதி ஸங்குசதி ஸணிகம் வத்ததி. பா⁴ணகோதி ஸரபா⁴ணகோ. யம் அத்தி², தம் க³ஹேத்வாதி இதா³னி பரியேஸிதப்³ப³ட்டா²னம் நத்தி², யதா²க³தம் பன யம் அத்தி², தம் க³ஹேத்வா. ப³லவகு³ணேதி அதி⁴மத்தகு³ணே. கஸ்ஸபப⁴க³வதோ காலே நிருள்ஹஸமஞ்ஞாவஸேன வசனஸந்ததியா அவிச்சே²தே³ன ச இமஸ்மிம்பி பு³த்³து⁴ப்பாதே³ தம் ‘‘அந்த⁴வன’’ந்த்வேவ பஞ்ஞாயித்த², உபரூபரிவட்³ட⁴மானாய பத²வியா உபரி ருக்க²க³ச்சா²தீ³ஸு ஸஞ்ஜாயந்தேஸுபீதி. ஸேக்க²படிபத³ந்தி ஸேக்க²பா⁴வாவஹம் விஸுத்³தி⁴படிபத்திம்.

அஞ்ஞதர-ஸத்³தோ³ அபாகடே விய பாகடேபி வத்ததி ஏக-ஸத்³தே³ன ஸமானத்த²த்தாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபி⁴ஜானாதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ப⁴யபே⁴ரவத³ஸ்ஸிதம்பி அபி⁴க்கந்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரம் இத⁴ த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவம் ஹேட்டா² தத்த² தத்த² கதா அத்த²ஸம்வண்ணனா பரதோ தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸுத்தபதே³ஸே யதா²ரஹம் வத்தப்³பா³தி நயத³ஸ்ஸனம் கரோதி. கஞ்சனஸன்னிப⁴த்தசதா ஸுவண்ணவண்ணக்³க³ஹணேன க³ஹிதாதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘ச²விய’’ந்தி. ச²விக³தா பன வண்ணதா⁴து ஏவ ‘‘ஸுவண்ணவண்ணோ’’தி ஏத்த² வண்ணக்³க³ஹணேன க³ஹிதாதி அபரே. வண்ணீயதி கித்தீயதி உக்³கோ⁴ஸனந்தி வண்ணோ, து²தி. வண்ணீயதி அஸங்கரதோ வவத்த²பீயதீதி வண்ணோ, குலவக்³கோ³. வண்ணீயதி ப²லம் ஏதேன யதா²ஸபா⁴வதோ விபா⁴வீயதீதி வண்ணோ, காரணம். வண்ணனம் தீ³க⁴ரஸ்ஸாதி³வஸேன ஸண்ட²ஹனந்தி வண்ணோ, ஸண்டா²னம். வண்ணீயதி அணுமஹந்தாதி³வஸேன பமீயதீதி வண்ணோ, பமாணம். வண்ணேதி விகாரமாபஜ்ஜமானம் ஹத³யங்க³தபா⁴வம் பகாஸேதீதி வண்ணோ, ரூபாயதனம். ஏவம் தேன தேன பவத்தினிமித்தேன வண்ண-ஸத்³த³ஸ்ஸ தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தே² பவத்தி வேதி³தப்³பா³.

அனவஸேஸத்தம் ஸகலதா கேவலதா. கேவலகப்பாதி ஏத்த² கேசி ஈஸம் அஸமத்தா கேவலா கேவலகப்பாதி வத³ந்தி, ஏவம் ஸதி அனவஸேஸத்தோ² ஏவ கேவல-ஸத்³தோ³ ஸியா. அனத்த²ந்தரேன பன கப்ப-ஸத்³தே³ன பத³வட்³ட⁴னம் கத்வா கேவலா ஏவ கேவலகப்பா. ததா² வா கப்பனீயத்தா பஞ்ஞபேதப்³ப³த்தா கேவலகப்பா. யேபு⁴ய்யதா ப³ஹுலபா⁴வோ. அப்³யாமிஸ்ஸதா விஜாதியேன அஸங்கரோ ஸுத்³த⁴தா. அனதிரேகதா தம்மத்ததா விஸேஸாபா⁴வோ. கேவலகப்பந்தி கேவலம் த³ள்ஹம் கத்வாதி அத்தோ². கேவலம் வுச்சதி நிப்³பா³னம் ஸப்³ப³ஸங்க²தவிவித்தத்தா. தேனாஹ ‘‘விஸம்யோகா³தி³அனேகத்தோ²’’தி. கேவலம் ஏதஸ்ஸ அதி⁴க³தம் அத்தீ²தி கேவலீ, ஸச்சி²கதனிரோதோ⁴ கீ²ணாஸவோ.

கப்ப-ஸத்³தோ³ பனாயம் ஸஉபஸக்³கோ³ அனுபஸக்³கோ³ சாதி அதி⁴ப்பாயேன ஓகப்பனீயபதே³ லப்³ப⁴மானம் ஓகப்பஸத்³த³மத்தம் நித³ஸ்ஸேதி, அஞ்ஞதா² கப்ப-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரே ஓகப்பனீயபத³ம் அனித³ஸ்ஸனமேவ ஸியா. ஸமணகப்பேஹீதி வினயஸித்³தே⁴ஹி ஸமணவோஹாரேஹி. நிச்சகப்பந்தி நிச்சகாலம். பஞ்ஞத்தீதி நாமம். நாமஞ்ஹேதம் தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ, யதி³த³ம் கப்போதி. கப்பிதகேஸமஸ்ஸூதி கத்தரிகாய சே²தி³தகேஸமஸ்ஸு. த்³வங்கு³லகப்போதி மஜ்ஜ²ன்ஹிகவேலாய வீதிக்கந்தாய த்³வங்கு³லதாவிகப்போ. லேஸோதி அபதே³ஸோ. அனவஸேஸம் ப²ரிதும் ஸமத்த²ஸ்ஸபி ஓபா⁴ஸஸ்ஸ கேனசி காரணேன ஏகதே³ஸப²ரணம்பி ஸியா, அயம் பன ஸப்³ப³ஸோவ ப²ரீதி த³ஸ்ஸேதும் ஸமந்தத்தோ² கப்ப-ஸத்³தோ³ க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘அனவஸேஸம் ஸமந்ததோ’’தி.

ஸமணஸஞ்ஞாஸமுதா³சாரேனாதி ‘‘அஹம் ஸமணோ’’தி ஏவம் உப்பன்னஸஞ்ஞாஸமுட்டி²தேன ஸமுதா³சாரேன, தன்னிமித்தேன வா தப்³போ³ஹாரேன. புப்³ப³யோகே³தி புப்³ப³யோக³கதா²யம். பபஞ்சோ ஏஸாதி ஏஸோ தும்ஹேஸு ஆக³தேஸு யதா²பவத்தோ படிஸந்தா²ரோ கதா²ஸமுதா³சாரோ ச அம்ஹாகம் பபஞ்சோ. ஏத்தகம்பி அகத்வா ஸமணத⁴ம்மமேவ கரோமாதி அதி⁴ப்பாயோ.

அரியபூ⁴மிம் பத்தோதி அனாகா³மிப²லம் அதி⁴க³தோ. பக்குஸாதிகுலபுத்தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. விப⁴ஜித்வாதி விபா⁴க³ம் கத்வா. துரிதாலபனவஸேனாதி துரிதம் ஆலபனவஸேன. தேன து³ல்லபோ⁴ அயம் ஸமணோ, தஸ்மா ஸீக⁴மஸ்ஸ பஞ்ஹோ கதே²தப்³போ³, இமினா ச ஸீக⁴ம் க³ந்த்வா ஸத்தா² புச்சி²தப்³போ³தி துரிதம் ஆலபீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யதா² வா’’திஆதி³னா பன வசனாலங்காரவஸேன த்³விக்க²த்தும் ஆலபதி. ஏவமாஹாதி ‘‘பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²’’தி ஏவம் த்³விக்க²த்தும் அவோச.

வம்மிகபரியாயேன கரஜகாயம் பச்சக்க²ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தீ தே³வதா ‘‘அயம் வம்மிகோ’’தி ஆஹ. தாய பன பா⁴வத்த²ஸ்ஸ அபா⁴ஸிதத்தா ஸத்³த³த்த²மேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘புரதோ டி²தம்…பே… அயந்தி ஆஹா’’தி அவோச. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. மண்டூ³கந்தி த²லமண்டூ³கம். ஸோ ஹி உத்³து⁴மாயிகாதி வுச்சதி, ந உத³கமண்டூ³கோ. தஸ்ஸ நிவாஸதோ வாதோ மா கோ² பா³த⁴யித்தா²தி ‘‘உபரிவாததோ அபக³ம்மா’’தி வுத்தம். கத²ம் பனாயம் தே³வதா இமினா நீஹாரேன இமே பஞ்ஹே தே²ரஸ்ஸ ஆசிக்கீ²தி? கேசி தாவ ஆஹு – யதா²ஸுதமத்த²ம் உபமாபா⁴வேன க³ஹேத்வா அத்தனோ படிபா⁴னேன உபமேய்யத்த²ம் மனஸா சிந்தேத்வா தம் ப⁴க³வாவ இமஸ்ஸ ஆசிக்கி²ஸ்ஸதி. ஸா ச தே³ஸனா அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோதீதி ‘‘அயம் வம்மிகோ’’திஆதி³னா உபமாவஸேனேவ பன்னரஸ பஞ்ஹே தே²ரஸ்ஸ ஆசிக்கி². கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலே கிர பா³ராணஸியம் ஏகோ ஸேட்டி² அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹந்தம் நிதா⁴னம் நித³ஹித்வா பலிகா⁴தி³ஆகாரானி கானிசிபி லங்கா³னி தத்த² ட²பேஸி. ஸோ மரணகாலே அத்தனோ ஸஹாயஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஆரோசேஸி – ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே மயா நிதா⁴னம் நித³ஹிதம், தம் மம புத்தஸ்ஸ விஞ்ஞுதம் பத்தஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதீ’’தி வத்வா காலமகாஸி. ப்³ராஹ்மணோ ஸஹாயகபுத்தஸ்ஸ விஞ்ஞுதம் பத்தகாலே தம் டா²னம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸோ நிக²னித்வா ஸப்³ப³பச்சா² நாக³ம் பஸ்ஸி, நாகோ³ அத்தனோ புத்தம் தி³ஸ்வா ‘‘ஸுகே²னேவ த⁴னம் க³ண்ஹதூ’’தி அபக³ச்சி². ஸ்வாயமத்தோ² ததா³ லோகே பாகடோ ஜாதோ. அயம் பன தே³வதா ததா³ பா³ராணஸியம் க³ஹபதிகுலே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தே உரம் த³த்வா ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதோ பஞ்சஹி ஸஹாயகபி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸமணத⁴ம்மமகாஸி. யே ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘பஞ்ச பி⁴க்கூ² நிஸ்ஸேணிம் ப³ந்தி⁴த்வா’’திஆதி³. தேன வுத்தம் ‘‘யதா²ஸுதமத்த²ம் உபமாபா⁴வேன க³ஹேத்வா’’திஆதி³. அபரே பன ‘‘தே³வதா அத்தனோ படிபா⁴னேன இமே பஞ்ஹே ஏவம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா தே²ரஸ்ஸ ஆசிக்கீ²’’தி வத³ந்தி. தே³வபுத்தே நிஸ்ஸக்கம் தே³வபுத்தபஞ்ஹத்தா தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ.

251. சதூஹி மஹாபூ⁴தேஹி நிப்³ப³த்தோதி சாதுமஹாபூ⁴திகோ. தேனாஹ ‘‘சதுமஹாபூ⁴தமயஸ்ஸா’’தி. வமதி உக்³கி³ரந்தோ விய ஹோதீதி அத்தோ². வந்தகோதி உச்ச²ட்³ட³கோ. வந்துஸ்ஸயோதி உபசிகாஹி வந்தஸ்ஸ மத்திகாபிண்ட³ஸ்ஸ உஸ்ஸயபூ⁴தோ. வந்தஸினேஹஸம்ப³த்³தோ⁴தி வந்தேன கே²ளஸினேஹேன ஸம்பிண்டி³தோ. அஸுசிகலிமலம் வமதீதி ஏத்த² முகா²தீ³ஹி பாணகானம் நிக்³க³மனதோ பாணகே வமதீதி அயம்பி அத்தோ² லப்³ப⁴தேவ. அரியேஹி வந்தகோதி காயபா⁴வஸாமஞ்ஞேன வுத்தம். து³க்க²ஸச்சபரிஞ்ஞாய வா ஸப்³ப³ஸ்ஸபி தேபூ⁴மகத⁴ம்மஜாதஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா ஸப்³போ³பி காயோ அரியேஹி ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன வந்தோ ஏவ. தம் ஸப்³ப³ந்தி யேஹி தீஹி அட்டி²ஸதேஹி உஸ்ஸிதோ, யேஹி ந்ஹாரூஹி ஸம்ப³த்³தோ⁴, யேஹி மம்ஸேஹி அவலித்தோ, யேன அல்லசம்மேன பரியோனத்³தோ⁴, யாய ச²வியா ரஞ்ஜிதோ, தம் அட்டி²ஆதி³ஸப்³ப³ம் அச்சந்தமேவ ஜிகு³ச்சி²த்வா விரத்ததாயவந்தமேவ. ‘‘யதா² சா’’திஆதி³னா வத்தப்³போ³பமதோபி வம்மிகோ விய வம்மிகோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸம்ப⁴வதி ஏதஸ்மாதி ஸம்ப⁴வோ, மாதாபேத்திகோ ஸம்ப⁴வோ ஏதஸ்ஸாதி மாதாபேத்திகஸம்ப⁴வோ. தஸ்ஸ. உபசியதி ஏதேனாதி உபசயோ’ ஓத³னகும்மாஸம் உபசயோ ஏதஸ்ஸாதி ஓத³னகும்மாஸூபசயோ. தஸ்ஸ. அது⁴வஸபா⁴வதாய அனிச்சத⁴ம்மஸ்ஸ, ஸேத³கூ³த²-பித்த-ஸேம்ஹாதி³-தா⁴துக்கோ²ப⁴-க³ருபா⁴வது³க்³க³ந்தா⁴னம் வினோத³னாய உச்சா²தே³தப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ, பரிதோ ஸம்பா³ஹனேன பரிமத்³தி³தப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ, க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வதாய பே⁴த³னத⁴ம்மஸ்ஸ, ததோ ஏவ விகிரணஸபா⁴வதாய வித்³த⁴ம்ஸனத⁴ம்மஸ்ஸாதி த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³. தனுவிலேபனேனாதி காயாவலேபனேன உச்சா²த³னவிலேபனேன. அங்க³பச்சங்கா³பா³த⁴வினோத³னத்தா²யாதி தாதி³ஸஸமுட்டா²ன-ஸரீரவிகாரவிக³மாய. யஸ்மா ஸுக்கஸோணிதம் ஆஹாரோ, உச்சா²த³னம் பரிமத்³த³னஞ்ச யதா²ரஹம் உப்பாத³ஸ்ஸ, வுட்³டி⁴யா ச பச்சயோ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘மாதாபேத்திக…பே… கதி²தோ’’தி. உச்சாவசபா⁴வோதி யதா²ரஹம் யோஜேதப்³போ³ – ஓத³னகும்மாஸூபசய-உச்சா²த³னபரிமத்³த³னக்³க³ஹணேஹி உச்சபா⁴வோ, வட்³டீ⁴. மாதாபேத்திகஸம்ப⁴வக்³க³ஹணேன ஸமுத³யோ. இதரேஹி அவசபா⁴வோ, பரிஹானி, அத்த²ங்க³மோ பகாஸிதோ. அங்க³பச்சங்கா³னம் ஸண்ட²பனம்பி ஹி வட்டபச்சயத்தா வட்டந்தி.

கோதோ⁴ தூ⁴மோதி ஏத்த² தூ⁴மபரியாயேன கோத⁴ஸ்ஸ வுத்தத்தா தூ⁴ம-ஸத்³தோ³ கோதே⁴ வத்ததீதி வுத்தம் ‘‘தூ⁴மோ விய தூ⁴மோ’’தி. ப⁴ஸ்மனீதி ப⁴ஸ்மம். மோஸவஜ்ஜந்தி முஸாவாதோ³. தூ⁴மோ ஏவ தூ⁴மாயிதம். இச்சா² தூ⁴மாயிதம் ஏதிஸ்ஸாதி இச்சா²தூ⁴மாயிதா, பஜா. இச்சா²தூ⁴மாயிதஸத்³த³ஸ்ஸ தண்ஹாய வுத்தி வுத்தனயோ ஏவ. தூ⁴மாயந்தோதி விதக்கஸந்தாபேன ஸம்தப்பேந்தோ, விதக்கேந்தோதி அத்தோ². பலிபோதி து³க்கரமஹாகத்³த³மம். திமூலந்தி தீஹி மூலேஹி பதிட்டி²தம் விய அசலம் பவத்தந்தி வுத்தம். ரஜோ ச தூ⁴மோ ச மயா பகாஸிதாதி ரஜஸபா⁴வகரணட்டே²ன ‘‘ரஜோ’’தி ச தூ⁴மஸபா⁴வகரணட்டே²ன ‘‘தூ⁴மோ’’தி ச மயா பகாஸிதா. பகதிதூ⁴மோ விய அக்³கி³ஸ்ஸ கிலேஸக்³கி³ஜாலஸ்ஸ பஞ்ஞாணபா⁴வதோ. த⁴ம்மதே³ஸனாதூ⁴மோ ஞாணக்³கி³ஸந்தீ⁴பனஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மபா⁴வதோ. அயம் ரத்திம் தூ⁴மாயனாதி யா தி³வா கத்தப்³ப³கம்மந்தே உத்³தி³ஸ்ஸ ரத்தியம் அனுவிதக்கனா, அயம் ரத்திம் தூ⁴மாயனா.

ஸத்தன்னம் த⁴ம்மானந்தி இத³ம் ஸுத்தே (சூளனி. மேத்தகூ³மாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 28) ஆக³தனயேன வுத்தம். ஸுத்தஞ்ச ததா² ஆராத⁴னவேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன. ததே³கட்ட²தாய வா தத³ஞ்ஞகிலேஸானம். ஸுந்த³ரபஞ்ஞோதி ஞாததீரணபஹானபரிஞ்ஞாய பஞ்ஞாய ஸுந்த³ரபஞ்ஞோ.

ஏதந்தி ‘‘ஸத்த²’’ந்தி ஏதம் அதி⁴வசனம் ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் ஸஸனதோ ஸமுச்சி²ந்த³னதோ. ந்தி வீரியம். பஞ்ஞாக³திகமேவ பஞ்ஞாய ஹிதஸ்ஸேவ அதி⁴ப்பேதத்தா. லோகியாய பஞ்ஞாய ஆரம்ப⁴காலே லோகியவீரியம் க³ஹேதப்³ப³ம், லோகுத்தராய பஞ்ஞாய பவத்திக்க²ணே லோகுத்தரவீரியம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி யோஜனா. அத்த²தீ³பனாதி உபமேய்யத்த²தீ³பனீ உபமா.

கா³மதோதி அத்தனோ வஸனகா³மதோ. மந்தேதி ஆத²ப்³ப³னமந்தே. தே ஹி ப்³ராஹ்மணா அரஞ்ஞே ஏவ வாசேந்தி ‘‘மா அஞ்ஞே அஸ்ஸோஸு’’ந்தி. ததா² அகாஸீதி சத்தாரோ கோட்டா²ஸே அகாஸி. ஏவமேத்த² வம்மிகபஞ்ஹஸ்ஸேவ வஸேன உபமா ஆக³தா, ஸேஸானம் வஸேன ஹேட்டா² வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³.

லங்க³னட்டே²ன நிவாரணட்டே²ன லங்கீ³, பலிகோ⁴. ஞாணமுகே²தி விபஸ்ஸனாஞாணவீதி²யம். பததீதி பவத்ததி. கம்மட்டா²னஉக்³க³ஹபரிபுச்சா²வஸேனாதி சதுஸச்சகம்மட்டா²னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனேன தஸ்ஸ அத்த²பரிபுச்சா²வஸேன சேவ விபஸ்ஸனாஸங்கா²த-அத்த²வினிச்ச²ய-பரிபுச்சா²வஸேன ச. ஸப்³ப³ஸோ ஞாதும் இச்சா² ஹி பரிபுச்சா². விபஸ்ஸனா ச அனிச்சாதி³தோ ஸப்³ப³தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் ஞாதும் இச்ச²தி. ஏவம் விபஸ்ஸனாவஸேன அவிஜ்ஜாபஹானமாஹ, உபரிகத்தப்³ப³ஸப்³பா⁴வதோ ந தாவ மக்³க³வஸேன.

வல்லிஅந்தரே வாதி வா-ஸத்³தோ³ பம்ஸுஅந்தரே வா மத்திகந்தரே வாதி அவுத்தவிகப்பத்தோ². சித்தாவிலமத்தகோவாதி சித்தக்கோ²ப⁴மத்தகோவ. அனிக்³க³ஹிதோதி படிஸங்கா²னப³லேன அனிவாரிதோ. முக²விகுலனம் முக²ஸங்கோசோ. ஹனுஸஞ்சோபனம் பாபேதி அந்தோஜப்பனாவத்தா²யம். தி³ஸா விலோகனம் பாபேதி யத்த² பா³தே⁴தப்³போ³ டி²தோ, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம் நிவாரகபரிவாரணத்த²ம். த³ண்ட³ஸத்தா²பி⁴னிபாதந்தி த³ண்ட³ஸத்தா²னம் பரஸ்ஸ உபரி நிபாதனாவத்த²ம். யேன கோதே⁴ன அனிக்³க³ஹிதேன மாதாதி³கம் அகா⁴தேதப்³ப³ம் உக்³கா⁴தேத்வா ‘‘அயுத்தம் வத மயா கத’’ந்தி அத்தானம்பி ஹனதி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘பரகா⁴தனம்பி அத்தகா⁴தனம்பி பாபேதீ’’தி. யேன வா பரஸ்ஸ ஹஞ்ஞமானஸ்ஸ வஸேன கா⁴தகோபி கா⁴தனம் பாபுணாதி, தாதி³ஸஸ்ஸ வஸேனாயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கோத⁴ஸாமஞ்ஞேன ஹேதம் வுத்தம் ‘‘பரம் கா⁴தேத்வா அத்தானம் கா⁴தேதீ’’தி. பரமுஸ்ஸத³க³தோதி பரமுக்கம்ஸக³தோ. த³ள்ஹம் பரிஸ்ஸயமாவஹதாய கோதோ⁴வ கோதூ⁴பாயாஸோ. தேனாஹ ‘‘ப³லவப்பத்தோ’’திஆதி³.

த்³வேதா⁴பத²ஸமா ஹோதி அப்படிபத்திஹேதுபா⁴வதோ.

குஸலத⁴ம்மோ ந திட்ட²தி நீவரணேஹி நிவாரிதபரமத்தா. ஸமத²புப்³ப³ங்க³மம் விபஸ்ஸனம் பா⁴வயதோ பட²மம் ஸமதே²ன நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னம் ஹோதி, விபஸ்ஸனா பன தத³ங்க³வஸேனேவ தானி நீஹரதீதி வுத்தம் ‘‘விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³வஸேனா’’தி.

‘‘கும்மோவ அங்கா³னி ஸகே கபாலே’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.17) கும்மஸ்ஸ அங்க³பா⁴வேன விஸேஸதோ பாத³ஸீஸானி ஏவ வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘பஞ்சேவ அங்கா³னி ஹோந்தீ’’தி. விபஸ்ஸனாசாரஸ்ஸ வுச்சமானத்தா அதி⁴காரதோ ஸம்மஸனீயானமேவ த⁴ம்மானம் இத⁴ க³ஹணந்தி ‘‘ஸப்³பே³பி ஸங்க²தா த⁴ம்மா’’தி விஸேஸம் கத்வாவ வுத்தம். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி.

ஸுனந்தி கோட்டந்தி ஏத்தா²தி ஸூனா, அதி⁴குட்டனந்தி ஆஹ ‘‘ஸூனாய உபரீ’’தி. அஸினாதி மம்ஸகந்தனேன. கா⁴தியமானாதி ஹஞ்ஞமானா விபா³தி⁴யமானா. வத்து²காமானம் உபரி கத்வாதி வத்து²காமேஸு ட²பேத்வா தே அச்சாதா⁴னம் கத்வா. கந்திதாதி சி²ந்தி³தா. கோட்டிதாதி பி³லஸோ விப⁴ஜிதா. ச²ந்த³ராக³ப்பஹானந்தி ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம்.

ஸம்மத்தாதி முச்சி²தா ஸம்மூள்ஹா. நந்தீ³ராக³ம் உபக³ம்ம வட்டம் வட்³டே⁴ந்தீதி ஸம்மூள்ஹத்தா ஏவஆதீ³னவம் அபஸ்ஸந்தா நந்தீ³ராக³ஸ்ஸ ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா தம் பரிப்³ரூஹேந்தி. நந்தீ³ராக³ப³த்³தா⁴தி நந்தீ³ராகே³ லக்³க³த்தா தேன ப³த்³தா⁴. வட்டே லக்³க³ந்தீதி தேபூ⁴மகே வட்டே ஸஜ்ஜந்தி. தத்த² ஸஜ்ஜத்தா ஏவ து³க்க²ம் பத்வாபி ந உக்கண்ட²ந்தி ந நிப்³பி³ந்த³ந்தி. இத⁴ அனவஸேஸப்பஹானம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘சதுத்த²மக்³கே³ன நந்தீ³ராக³ப்பஹானம் கதி²த’’ந்தி.

அனங்க³ணஸுத்தே (ம. நி. அட்ட². 1.63) பகாஸிதோ ஏவ ‘‘ச²ந்தா³தீ³ஹி ந க³ச்ச²ந்தீ’’திஆதி³னா. ‘‘பு³த்³தோ⁴ ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³ ‘‘நமோ கரோஹீ’’தி (ம. நி. 1.249, 251) வுத்தனமக்காரஸ்ஸ கரணாகாரத³ஸ்ஸனம். போ³தா⁴யாதி சதுஸச்சஸம்போ³தா⁴ய. ததா² த³மத²ஸமத²தரணபரினிப்³பா³னானி அரியமக்³க³வஸேன வேதி³தப்³பா³னி. ஸமத²பரினிப்³பா³னானி பன அனுபாதி³ஸேஸவஸேனபி யோஜேதப்³பா³னி. கம்மட்டா²னம் அஹோஸீதி விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் அஹோஸி. ஏதஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸாதி ஏதஸ்ஸ பன்னரஸமஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ அத்தோ². ஏவம் இதரேஸுபி வத்தப்³ப³ம் விபஸ்ஸனாகம்மட்டா²னம் கீ²ணாஸவகு³ணேஹி மத்த²கம் பாபேந்தோ யதா²னுஸந்தி⁴னாவ தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸி, ந புச்சி²தானுஸந்தி⁴னாதி அதி⁴ப்பாயோ. நனு ச புச்சா²வஸேனாயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி? ஸச்சம் ஆரத்³தா⁴, ஏவம் பன ‘‘புச்சா²வஸிகோ நிக்கே²போ’’தி வத்தப்³ப³ம், ந ‘‘புச்சா²னுஸந்தி⁴வஸேன நிட்ட²பிதா’’தி. அந்தரபுச்சா²வஸேன தே³ஸனாய அபரிவத்திதத்தா ஆரம்பா⁴னுரூபமேவ பன தே³ஸனா நிட்ட²பிதா.

வம்மிகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.