9. போட்ட²பாத³ஸுத்தவண்ணனா

போட்ட²பாத³பரிப்³பா³ஜகவத்து²வண்ணனா

406. ஸாவத்தி²யந்தி ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மந்தி ஆஹ ‘‘ஸாவத்தி²ம் உபனிஸ்ஸாயா’’தி. ஜேதஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ வனேதி ஜேதேன நாம ராஜகுமாரேன ரோபிதே உபவனே. நிவாஸபா²ஸுதாதி³னா பப்³ப³ஜிதா ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ, விஹாரோ. போ²டோ பாதே³ஸு ஜாதோதி போட்ட²பாதோ³. வத்த²ச்சா²யாசா²த³னபப்³ப³ஜூபக³தத்தா ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகோ. ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலோதி மஹாவிப⁴வதாய மஹாஸாரதாபத்தோ ப்³ராஹ்மணோ. ஸமயந்தி ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸோ, தம் தம் ஸமயந்தி அத்தோ². பவத³ந்தீதி பகாரதோ வத³ந்தி, அத்தனா அத்தனா உக்³க³ஹிதனியாமேன யதா² ததா² ஸமயம் வத³ந்தீதி அத்தோ². ‘‘பபு⁴தயோ’’தி இமினா தோதே³ய்யஜாணுஸோணீஸோணத³ண்டா³தி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி, பரிப்³பா³ஜகாத³யோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகாதி³கே. திந்து³காசீரமேத்த² அத்தீ²தி திந்து³காசீரோ, ஆராமோ. ததா² ஏகா ஸாலா ஏத்தா²தி ஏகஸாலகோ, தஸ்மிம் திந்து³காசீரே ஏகஸாலகே.

அனேகாகாரானவஸேஸஞேய்யத்த²விபா⁴வனதோ, அபராபருப்பத்திதோ ச ப⁴க³வதோ ஞாணம் தத்த² பத்த²டம் விய ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பத்த²ரித்வா’’தி, யதோ தஸ்ஸ ஞாணஜாலதா வுச்சதி, வேனேய்யானம் தத³ந்தோக³த⁴தா ஹேட்டா² வுத்தாயேவ. வேனேய்யஸத்தபரிக்³க³ண்ஹனத்த²ம் ஸமன்னாஹாரே கதே பட²மம் நேஸம் வேனேய்யபா⁴வேனேவ உபட்டா²னம் ஹோதி, அத² ஸரணக³மனாதி³வஸேன கிச்சனிப்ப²த்தி வீமம்ஸீயதீதி ஆஹ ‘‘கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸதீதி உபபரிக்க²ந்தோ’’தி. நிரோத⁴ந்தி ஸஞ்ஞானிரோத⁴ம். நிரோதா⁴ வுட்டா²னந்தி ததோ நிரோத⁴தோ வுட்டா²னம் ஸஞ்ஞுப்பத்திம். ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஞாணேன ஸம்ஸந்தி³த்வாதி யதா² தே நிரோத⁴ம், நிரோத⁴தோ வுட்டா²னஞ்ச ப்³யாகரிம்ஸு, ப்³யாகரிஸ்ஸந்தி ச, ததா² ப்³யாகரணவஸேன ஸம்ஸந்தி³த்வா. ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோதி ஹத்தி²ஸாரினோ புத்தோ. ‘‘யுக³ந்த⁴ரபப்³ப³தம் பரிக்கி²பித்வா’’தி இத³ம் பரிகப்பவசனம் ‘‘தாதி³ஸம் அத்தி² சே, தம் வியா’’தி. மேக⁴வண்ணந்தி ரத்தமேக⁴வண்ணம், ஸஞ்ஜா²ப்பபா⁴னுரஞ்ஜிதமேக⁴ஸங்காஸந்தி அத்தோ². பச்சக்³க⁴ந்தி அபி⁴னவம் ஆதி³தோ ததா²லத்³த⁴வோஹாரேன, அனஞ்ஞபரிபோ⁴க³தாய, ததா² வா ஸத்து² அதி⁴ட்டா²னேன ஸோ பத்தோ ஸப்³ப³காலம் ‘‘பச்சக்³க⁴ம்’’ த்வேவ வுச்சதி, ஸிலாதி³வுத்தரதனலக்க²ணூபபத்தியா வா ஸோ பத்தோ ‘‘பச்சக்³க⁴’’ந்தி வுச்சதி.

407. அத்தனோ ருசிவஸேன ஸத்³த⁴ம்மட்டி²திஜ்ஜா²ஸயவஸேன, ந பரேன உஸ்ஸாஹிதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அதிப்பக³பா⁴வமேவ தி³ஸ்வா’’தி இத³ம் பூ⁴தகத²னம் ந தாவ பி⁴க்கா²சாரவேலா ஸம்பத்தாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ப⁴க³வா ஹி ததா³ காலஸ்ஸேவ விஹாரதோ நிக்க²ந்தோ ‘‘வாஸனாபா⁴கி³யாய த⁴ம்மதே³ஸனாய போட்ட²பாத³ம் அனுக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. யன்னூனாஹந்தி அஞ்ஞத்த² ஸம்ஸயபரிதீ³பனோ, இத⁴ பன ஸம்ஸயபரிதீ³பனோ விய. கஸ்மாதி ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³. ஸம்ஸயோ நாம நத்தி² போ³தி⁴மூலே ஏவ ஸமுக்³கா⁴டிதத்தா. பரிவிதக்கபுப்³ப³பா⁴கோ³தி அதி⁴ப்பேதகிச்சஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³பரிவிதக்கோ ஏவ. பு³த்³தா⁴னம் லப்³ப⁴தீதி ‘‘கரிஸ்ஸாம, ந கரிஸ்ஸாமா’’திஆதி³கோ ஏஸ சித்தசாரோ பு³த்³தா⁴னம் லப்³ப⁴தி ஸம்ப⁴வதி விசாரணவஸேன பவத்தனதோ, ந பன ஸம்ஸயவஸேன. தேனாஹாதி யேன பு³த்³தா⁴னம்பி லப்³ப⁴தி, தேனேவாஹ ப⁴க³வா ‘‘யன்னூனாஹ’’ந்தி. பரிகப்பனே வாயம் நிபாதோ. ‘‘உபஸங்கமேய்ய’’ந்தி கிரியாபதே³ன வுச்சமானோ ஏவ ஹி அத்தோ² ‘‘யன்னூனா’’தி நிபாதபதே³ன ஜோதீயதி. அஹம் யன்னூன உபஸங்கமேய்யந்தி யோஜனா. யதி³ பனாதி இத³ம்பி தேன ஸமானத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘யதி³ பனாஹந்தி அத்தோ²’’தி.

408. யதா² உன்னதப்பாயோ ஸத்³தோ³ உன்னாதோ³, ஏவம் விபுலபா⁴வேன உபரூபரி பவத்தோபி உன்னாதோ³தி தது³ப⁴யம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா பாளியம் ‘‘உன்னாதி³னியா’’தி வத்வா புன விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³யா’’தி வுத்தந்தி தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘உச்சம் நத³மானாயா’’திஆதி³மாஹ. அஸ்ஸாதி பரிஸாய. உத்³த⁴ம்க³மனவஸேனாதி உன்னதப³ஹுலதாய உக்³க³ந்த்வா உக்³க³ந்த்வா பவத்தனவஸேன. தி³ஸாஸு பத்த²டவஸேனாதி விபுலபா⁴வேன பூ⁴தபரம்பராய ஸப்³ப³தி³ஸாஸு பத்த²ரணவஸேன. இதா³னி பரிப்³பா³ஜகபரிஸாய உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³த³தாய காரணம், தஸ்ஸ ச பவத்திஆகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. காமஸ்ஸாதோ³ நாம காமகு³ணஸ்ஸாதோ³. காமப⁴வாதி³க³தோ அஸ்ஸாதோ³ ப⁴வஸ்ஸாதோ³.

409. ஸண்ட²பேஸீதி ஸம்யமனவஸேன ஸம்மதே³வ ட²பேஸி, ஸண்ட²பனஞ்சேத்த² திரச்சா²னகதா²ய அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்மிம் அகா³ரவஸ்ஸ ஜஹாபனவஸேன ஆசாரஸ்ஸ ஸிக்கா²பனம், யதா²வுத்ததோ³ஸஸ்ஸ நிகூ³ஹனஞ்ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸிக்கா²பேஸீ’’திஆதி³. அப்பஸத்³த³ந்தி நிஸ்ஸத்³த³ம், உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³பா⁴வந்தி அதி⁴ப்பாயோ. நப்பமஜ்ஜந்தீதி ந அகா³ரவம் கரோந்தி.

410. நோ ஆக³தே ஆனந்தோ³தி ப⁴க³வதி ஆக³தே நோ அம்ஹாகம் ஆனந்தோ³ பீதி ஹோதி. பியஸமுதா³சாராதி பியாலாபா. ‘‘பச்சுக்³க³மனம் அகாஸீ’’தி வத்வா ந கேவலமயமேவ, அத² கோ² அஞ்ஞேபி பப்³ப³ஜிதா யேபு⁴ய்யேன ப⁴க³வதோ அபசிதிம் கரோந்தேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வந்தஞ்ஹீ’’திஆதி³ம் வத்வா, தத்த² காரணமாஹ ‘‘உச்சாகுலீனதாயா’’தி, தேன ஸாஸனே அப்பஸன்னாபி குலகா³ரவேன ப⁴க³வதி அபசிதிம் கரோந்தே வாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏதஸ்மிம் அந்தரே கா நாம கதா²தி ஏதஸ்மிம் யதா²வுத்தபரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரே கதா² கா நாம. விப்பகதா ஆரத்³தா⁴ ஹுத்வா அபரியோஸிதா. ‘‘கா கதா² விப்பகதா’’தி வத³ந்தோ அத்த²தோ தஸ்ஸா பரியோஸாபனம் படிஜானாதி நாம. ‘‘கா கதா²’’தி ச அவிஸேஸசோத³னாதி யஸ்ஸா தஸ்ஸா ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி கதா²ய பரியோஸாபனம் படிஞ்ஞாதஞ்ச ஹோதி, தஞ்ச பரேஸம் அஸப்³ப³ஞ்ஞூனம் அவிஸயந்தி ஆஹ ‘‘பரியந்தம் நேத்வா தே³மீதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸீ’’தி.

அபி⁴ஸஞ்ஞானிரோத⁴கதா²வண்ணனா

411. ஸுகாரணந்தி ஸுந்த³ரம் அத்தா²வஹம் ஹிதாவஹம் காரணம். நானாதித்தே²ஸு நானாலத்³தீ⁴ஸு நியுத்தாதி நானாதித்தி²கா, தே ஏவ நானாதித்தி²யா க-காரஸ்ஸ ய-காரம் கத்வா. குதூஹலமேத்த² அத்தீ²தி கோதூஹலா, ஸா ஏவ ஸாலாதி கோதூஹலஸாலா, தேனாஹ ‘‘கோதூஹலுப்பத்திட்டா²னதோ’’தி. ஸஞ்ஞானிரோதே⁴தி ஸஞ்ஞாஸீஸேனாயம் தே³ஸனா, தஸ்மா ஸஞ்ஞாஸஹக³தா ஸப்³பே³பி த⁴ம்மா ஸங்க³ய்ஹந்தி, தத்த² பன சித்தம் பதா⁴னந்தி ஆஹ ‘‘சித்தனிரோதே⁴’’தி. அச்சந்தனிரோத⁴ஸ்ஸ பன தேஹி அனதி⁴ப்பேதத்தா, அவிஸயத்தா ச ‘‘க²ணிகனிரோதே⁴’’தி ஆஹ. காமம் ஸோபி தேஸம் அவிஸயோவ, அத்த²தோ பன நிரோத⁴கதா² வுச்சமானா தத்தே²வ திட்ட²தீதி ததா² வுத்தம். கித்திகோ⁴ஸோதி ‘‘அஹோ பு³த்³தா⁴னுபா⁴வோ ப⁴வந்தரபடிச்ச²ன்னம் காரணம் ஏவம் ஹத்தா²மலகம் விய பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸேதி, ஸாவகே ச ஏதி³ஸே ஸம்வரஸமாதா³னே பதிட்டா²பேதீ’’தி து²திகோ⁴ஸோ யாவ ப⁴வக்³கா³ பத்த²ரதி. படிபா⁴க³கிரியந்தி பளாஸவஸேன படிபா⁴க³பூ⁴தம் பயோக³ம் கரோந்தோ. ப⁴வந்தரஸமயந்தி தத்ர தத்ர வுட்ட²னஸமயம் அபூ⁴தபரிகப்பிதம் கிஞ்சி உப்பாதி³யம் வத்து²ம் அத்தனோ ஸமயம் கத்வா. கிஞ்சிதே³வ ஸிக்கா²பத³ந்தி ‘‘ஏலமூகே³ன ப⁴விதப்³ப³ம், ஏத்தகம், வேலம் ஏகஸ்மிம்யேவ டா²னே நிஸீதி³தப்³ப³’’ந்தி ஏவமாதி³கம் கிஞ்சிதே³வ காரணம் ஸிக்கா²கோட்டா²ஸம் கத்வா பஞ்ஞபேந்தி. நிரோத⁴கத²ந்தி நிரோத⁴ஸமாபத்திகத²ம்.

தேஸூதி கோதூஹலஸாலாயம் ஸன்னிபதிதேஸு தித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணேஸு. ஏகச்சேதி ஏகே. புரிமோதி ‘‘அஹேதூ அப்பச்சயா’’தி ஏவம்வாதீ³. ய்வாயம் இத⁴ உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா. ஸமாபத்திந்தி அஸஞ்ஞபா⁴வாவஹம் ஸமாபத்திம். நிரோதே⁴தி ஸஞ்ஞானிரோதே⁴. ஹேதும் அபஸ்ஸந்தோதி யேன ஹேதுனா அஸஞ்ஞப⁴வே ஸஞ்ஞாய நிரோதோ⁴ ஸப்³ப³ஸோ அனுப்பாதோ³, யேன ச ததோ சுதஸ்ஸ இத⁴ பஞ்சவோகாரப⁴வே தஸ்ஸா உப்பாதோ³, தம் அவிஸயதாய அபஸ்ஸந்தோ.

நந்தி பட²மவாதி³ம். நிஸேதே⁴த்வாதி ‘‘ந கோ² நாமேதம் போ⁴ ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் படிக்கி²பித்வா. அஸஞ்ஞிகபா⁴வந்தி முஞ்சா²பத்தியா கிரியமயஸஞ்ஞாவஸேன விக³தஸஞ்ஞிபா⁴வம். வக்க²தி ஹி ‘‘விஸஞ்ஞீ ஹுத்வா’’தி. விக்க²ம்ப⁴னவஸேன கிலேஸானம் ஸந்தாபனேன அத்தந்தபோ. கோ⁴ரதபோதி து³க்கரதாய பீ⁴மதபோ. பரிமாரிதிந்த்³ரியோதி நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வாபாத³னேன ஸப்³ப³ஸோ மிலாபிதசக்கா²தி³ந்த்³ரியோ. ப⁴க்³கோ³தி ப⁴ஞ்ஜிதகுஸலஜ்ஜா²ஸயோ. ஏவமாஹாதி ‘‘ஏவம் ஸஞ்ஞா ஹி போ⁴ புரிஸஸ்ஸ அத்தா’’திஆதி³ஆகாரேன ஸஞ்ஞானிரோத⁴மாஹ. இமினா நயேன இதோ பரேஸு த்³வீஸு டா²னேஸு யதா²ரஹம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ஆத²ப்³ப³ணபயோக³ந்தி ஆத²ப்³ப³ணவேத³விஹிதம் ஆத²ப்³ப³ணிகானம் விஸஞ்ஞிபா⁴வாபாத³னபயோக³ம். ஆத²ப்³ப³ணம் பயோஜேத்வாதி ஆத²ப்³ப³ணவேதே³ ஆக³தஅக்³கி³ஜுஹனபுப்³ப³கம் மந்தஜப்பனம் பயோஜேத்வா ஸீஸச்சி²ன்னதாதி³த³ஸ்ஸனேன ஸஞ்ஞானிரோத⁴மாஹ. தஸ்ஸாதி யஸ்ஸ ஸீஸச்சி²ன்னதாதி³ த³ஸ்ஸிதம், தஸ்ஸ.

யக்க²தா³ஸீனந்தி தே³வதா³ஸீனம், யா ‘‘தே³வதாப⁴தியோதிபி’’ வுச்சந்தி. மத³னித்³த³ந்தி ஸுராமத³னிமித்தகம் ஸுபனம் தே³வதூபஹாரந்தி நச்சனகா³யனாதி³னா தே³வதானம் பூஜம். ஸுராபாதிந்தி பாதிபுண்ணம் ஸுரம். தி³வாதி அதிதி³வா உஸ்ஸூரே.

ஏலமூக³கதா² வியாதி இமேஸம் பண்டி³தமானீனம் கதா² அந்த⁴பா³லகதா²ஸதி³ஸீ. சத்தாரோ நிரோதே⁴தி அஞ்ஞமஞ்ஞவிது⁴ரே சத்தாரோ நிரோதே⁴ ஏதே பஞ்ஞபேந்தி. ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞவிருத்³த⁴னானாஸபா⁴வேன தேன ப⁴விதப்³ப³ம், அத² கோ² ஏகஸபா⁴வேன, தேனாஹ ‘‘இமினா சா’’திஆதி³. அஞ்ஞேனேவாதி இமேஹி வுத்தாகாரதோ அஞ்ஞாகாரேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம். ‘‘அயம் நிரோதோ⁴, அயம் நிரோதோ⁴’’தி ஆமேடி³தவசனம் ஸத்தா² அத்தனோ தே³ஸனாவிலாஸேன அனேகாகாரவோகாரம் நிரோத⁴ம் விபா⁴வேஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம் அஹோ நூனாதி ஏத்த² அஹோதி அச்ச²ரியே, நூனாதி அனுஸ்ஸரணே நிபாதோ. தஸ்மா அஹோ நூன ப⁴க³வா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணதே³ஸனத்தா நிரோத⁴ம்பி அஹோ அச்ச²ரியம் கத்வா கதே²ய்ய மஞ்ஞேதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அஹோ நூன ஸுக³தோ’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அச்ச²ரியவிபா⁴வனதோ ஏவ சேத்த² த்³விக்க²த்தும் வசனம், அச்ச²ரியத்தோ²பி சேத்த² அஹோ-ஸத்³தோ³. ஸோ யஸ்மா அனுஸ்ஸரணமுகே²னேவ தேன க³ஹிதோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘அஹோ நூனாதி அனுஸ்ஸரணத்தே²’’தி. காலபுக்³க³லாதி³விபா⁴கே³ன ப³ஹுபே⁴த³த்தா இமேஸம் நிரோத⁴த⁴ம்மானந்தி ப³ஹுவசனம், குஸல-ஸத்³த³யோகே³ன ஸாமிவசனம் பு⁴ம்மத்தே² த³ட்ட²ப்³ப³ம். சிண்ணவஸிதாயாதி நிரோத⁴ஸமாபத்தியம் வஸீபா⁴வஸ்ஸ சிண்ணத்தா. ஸபா⁴வம் ஜானாதீதி நிரோத⁴ஸ்ஸ ஸபா⁴வம் யாதா²வதோ ஜானாதி.

அஹேதுகஸஞ்ஞுப்பாத³னிரோத⁴கதா²வண்ணனா

412. க⁴ரமஜ்ஜே²யேவ பக்க²லிதாதி க⁴ரதோ ப³ஹி க³ந்துகாமா புரிஸா மக்³க³ம் அனோதரித்வா க⁴ராஜிரேன ஸமதலே விவடங்க³ணே ஏவ பக்க²லனம் பத்தா, ஏவம் ஸம்பத³மித³ந்தி அத்தோ². அஸாதா⁴ரணோ ஹேது, ஸாதா⁴ரணோ பச்சயோதி ஏவமாதி³ விபா⁴கே³ன இத⁴ பயோஜனம் நத்தி² ஸஞ்ஞாய அகாரணபா⁴வபடிக்கே²பத்தா சோத³னாயாதி வுத்தம் ‘‘காரணஸ்ஸேவ நாம’’ந்தி.

பாளியம் ‘‘உப்பஜ்ஜந்திபி நிருஜ்ஜ²ந்திபீ’’தி வுத்தம், தத்த² ‘‘ஸஹேதூ ஸப்பச்சயா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா பன நிருஜ்ஜ²ந்தியேவ, ந திட்ட²ந்தீ’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி வசனம், ந நிரோத⁴ஸ்ஸ ஸஹேதுஸப்பச்சயபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். உப்பாதோ³ ஹி ஸஹேதுகோ, ந நிரோதோ⁴. யதி³ ஹி நிரோதோ⁴பி ஸஹேதுகோ ஸியா, தஸ்ஸ நிரோதே⁴னாபி ப⁴விதப்³ப³ம் அங்குராதீ³னம் விய, ந ச தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ அத்தி². தஸ்மா வுத்தனயேனேவ பாளியா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயஞ்ச நயோ க²ணனிரோத⁴வஸேன வுத்தோ. யோ பன யதா²பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ஸப்³ப³ஸோவ அனுப்பாத³னிரோதோ⁴, ஸோ ‘‘ஸஹேதுகோ’’தி வேதி³தப்³போ³ ததா²ரூபாய படிபத்தியா வினா அபா⁴வதோ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஸிக்கா² ஏகா ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²தீ’’தி. (தீ³. நி. 1.412) ததோ ஏவ ச இதா⁴பி வுத்தம் ‘‘ஸஞ்ஞாய ஸஹேதுகம் உப்பாத³னிரோத⁴ம் தீ³பேது’’ந்தி.

ஸிக்கா² ஏகாதி ஏத்த² ஸிக்கா²தி கரணே பச்சத்தவசனம், ஏக-ஸத்³தோ³ அஞ்ஞபரியாயோ ‘‘இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தி ஸதோ வா பன ஸத்தஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.85 ஆத³யோ; ம. நி. 3.21) விய, ந ஸங்க்²யாவாசீதி ஆஹ ‘‘ஸிக்கா² ஏகா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸிக்கா²ய ஏகச்சா ஸஞ்ஞா ஜாயந்தீ’’தி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

413. தத்தா²தி தஸ்ஸம் உபரிதே³ஸனாயம். ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்மாஸங்கப்பவஸேன பரியாபன்னத்தா ஆக³தாதி ஸபா⁴வதோ உபகாரதோ ச பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ பரியாபன்னத்தா ஸங்க³ஹிதத்தா ததியா அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்மாஸங்கப்பவஸேன ஆக³தா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘யா சாவுஸோ விஸாக² ஸம்மாதி³ட்டி², யோ ச ஸம்மாஸங்கப்போ, இமே த⁴ம்மா பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதா’’தி (ம. நி. 1.462) காமஞ்சேத்த² வுத்தனயேன திஸ்ஸோபி ஸிக்கா² ஆக³தா ஏவ, ததா²பி அதி⁴சித்தஸிக்கா²ய ஏவ அபி⁴ஸஞ்ஞானிரோதோ⁴ த³ஸ்ஸிதோ, இதரா தஸ்ஸ ஸம்பா⁴ரபா⁴வேன ஆனீதா.

பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³தி பஞ்சகாமகோட்டா²ஸே ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜனகராகோ³. அஸமுப்பன்னகாமசாரோதி வத்தமானுப்பன்னதாவஸேன அஸமுப்பன்னோ யோ கோசி காமசாரோ யா காசி லோபு⁴ப்பத்தி. புரிமோ விஸயவஸேன நியமிதத்தா காமகு³ணாரம்மணோவ லோபோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³, இதரோ பன ஜா²னனிகந்திப⁴வராகா³தி³ப்பபே⁴தோ³ ஸப்³போ³பி லோப⁴சாரோ காமனட்டே²ன காமேஸு பவத்தனதோ. ஸப்³பே³பி ஹி தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா காமனீயட்டே²ன காமாதி. உப⁴யேஸம்பி காமஸஞ்ஞாதினாமதா ஸஹசரணஞாயேனாதி ‘‘காமஸஞ்ஞா’’தி பது³த்³தா⁴ரம் கத்வா தது³ப⁴யம் நித்³தி³ட்ட²ம்.

‘‘தத்தா²’’திஆதி³ அஸமுப்பன்னகாமசாரதோ பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ஸ்ஸ விஸேஸத³ஸ்ஸனம். காமம் பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³பி அஸமுப்பன்னோ ஏவ மக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴டீயதி, தஸ்மிம் பன ஸமுக்³கா⁴டிதேபி ந ஸப்³போ³ ராகோ³ ஸமுக்³கா⁴டம் க³ச்ச²தி, தஸ்மா பஞ்சகாமகு³ணிகராக³க்³க³ஹணேன ந இதரஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ ராக³ஸ்ஸ க³ஹணம் ஹோதீதி உப⁴யஸாதா⁴ரணேன பரியாயேன உப⁴யம் ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் காமஸஞ்ஞாக்³க³ஹணம் கதந்தி தது³ப⁴யம் ஸரூபதோ விஸேஸதோ ச த³ஸ்ஸேத்வா ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகபா⁴வதோ ‘‘அஸமுப்பன்னகாமசாரோ பன இமஸ்மிம் டா²னே வட்டதீ’’தி வுத்தம்.

ஸதி³ஸத்தாதி காமஸஞ்ஞாதி³பா⁴வேன ஸமானத்தா, ஏதேன பாளியம் ‘‘புரிமா’’தி ஸதி³ஸகப்பனாவஸேன வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. அனாக³தா ஹி இத⁴ ‘‘நிருஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தா அனுப்பாத³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, தேனாஹ ‘‘அனுப்பன்னாவ நுப்பஜ்ஜதீ’’தி.

நீவரணவிவேகதோ ஜாதத்தா விவேகஜேஹி பட²மஜ்ஜா²னபீதிஸுகே²ஹி ஸஹ அக்கா²தப்³பா³, தம்கோட்டா²ஸிகா வாதி விவேகஜம் பீதிஸுக²ஸங்கா²தா. நானத்தஸஞ்ஞாபடிக⁴ஸஞ்ஞாஹி நிபுணதாய ஸுகு²மபூ⁴ததாய ஸுகு²மஸஞ்ஞா பூ⁴தா ஸுகு²மபா⁴வேன, பரமத்த²பா⁴வேன அவிபரீதஸபா⁴வா. ஜா²னம் தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பா⁴வனாஸித்³தா⁴ ஸண்ஹஸுகு²மதா நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னவஸேன விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘காமச்ச²ந்தா³தி³ஓளாரிகங்க³ப்பஹானவஸேன ஸுகு²மா’’தி. பூ⁴ததாயாதி விஜ்ஜமானதாய. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³வாரேஸு.

ஸமாபஜ்ஜனாதி⁴ட்டா²னானி விய வுட்டா²னம் ஜா²னே பரியாபன்னம்பி ஹோதி யதா² தம் த⁴ம்மானம் ப⁴ங்க³க்க²ணோ த⁴ம்மேஸு, ந ஆவஜ்ஜனபச்சவேக்க²ணானீதி ‘‘பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ அதி⁴ட்ட²ஹந்தோ வுட்ட²ஹந்தோ ச ஸிக்க²தீ’’தி வுத்தம், ந ‘‘ஆவஜ்ஜந்தோ பச்சவேக்க²ந்தோ’’தி. தந்தி பட²மஜ்ஜா²னம். தேனாதி ஹேதும்ஹி கரணவசனம், தஸ்மா பட²மஜ்ஜா²னேன ஹேதுபூ⁴தேனாதி அத்தோ². ஹேதுபா⁴வோ சேத்த² ஜா²னஸ்ஸ யதா²வுத்தஸஞ்ஞாய உப்பத்தியா ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வோ காமஸஞ்ஞாய நிரோத⁴ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயதாவ, தஞ்ச கோ² ஸுத்தந்தபரியாயேன. ததா² சேவ ஸம்வண்ணிதம் ‘‘ததா²ரூபாய படிபத்தியா வினா அபா⁴வதோ’’தி. ஏதேனுபாயேனாதி ய்வாயம் பட²மஜ்ஜா²னதப்படிபக்க²ஸஞ்ஞாவஸேன ‘‘ஸிக்கா² ஏகா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, ஸிக்கா² ஏகா ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²தீ’’தி ஏத்த² அத்தோ² வுத்தோ, ஏதேன நயேன. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³வாரேஸு.

414. யஸ்மா பனேத்த² ஸமாபத்திவஸேன தம்தம்ஸஞ்ஞானம் உப்பாத³னிரோதே⁴ வுச்சமானே அங்க³வஸேன ஸோ வுத்தோதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. ‘‘அங்க³தோ ஸம்மஸன’’ந்தி அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய லக்க²ணவசனம். அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனஞ்ஹி கரோந்தோ ஸமாபத்திம் பத்வா அங்க³தோ ஸம்மஸனம் கரோதி, ந ச ஸஞ்ஞா ஸமாபத்தியா கிஞ்சி அங்க³ம் ஹோதி. வுத்தஞ்ச ‘‘இத³ஞ்ச ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாதி ஏவம் அங்க³தோ ஸம்மஸனம் உத்³த⁴ட’’ந்தி. அங்க³தோதி வா அவயவதோதி அத்தோ², அனுபத³த⁴ம்மதோதி வுத்தம் ஹோதி. ததே³வாதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனமேவ.

யதோ கோ²தி பச்சத்தே நிஸ்ஸக்கவசனந்தி ஆஹ ‘‘யோ நாமா’’தி யதா² ‘‘ஆதி³ம்ஹீ’’தி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ‘‘ஆதி³தோ’’தி வுச்சதி இதரவிப⁴த்திதோபி தோ-ஸத்³த³ஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ. ஸகஸ்மிம் அத்தனா அதி⁴க³தே ஸஞ்ஞா ஸகஸஞ்ஞா, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸகஸஞ்ஞீ, தேனாஹ ‘‘அத்தனோ பட²மஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞவா’’தி. ஸகஸஞ்ஞீதி சேத்த² உபரி வுச்சமானனிரோத⁴பாத³கதாய ஸாதிஸயாய ஜா²னஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வஜோதகோ ஈ-காரோ த³ட்ட²ப்³போ³, தேனேவாஹ ‘‘அனுபுப்³பே³ன ஸஞ்ஞக்³க³ம் பு²ஸதீ’’திஆதி³. தஸ்மா தத்த² தத்த² ஸகஸஞ்ஞிதாக்³க³ஹணேன தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஜா²னே ஸப்³ப³ஸோ ஸுசிண்ணவஸீபா⁴வோ தீ³பிதோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

லோகியானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம், ஸாமிஅத்தே² ஏவ வா. யத³க்³கே³ன ஹி தம் தேஸு ஸேட்ட²ம், தத³க்³கே³ன தேஸம்பி ஸேட்ட²ந்தி. ‘‘லோகியான’’ந்தி விஸேஸனம் லோகுத்தரஸமாபத்தீஹி தஸ்ஸ அஸேட்ட²பா⁴வதோ. ‘‘கிச்சகாரகஸமாபத்தீன’’ந்தி விஸேஸனம் அகிச்சகாரகஸமாபத்திதோ தஸ்ஸ அஸேட்ட²பா⁴வதோ. அகிச்சகாரகதா சஸ்ஸா படுஸஞ்ஞாகிச்சாபா⁴வவசனதோ விஞ்ஞாயதி. யதே²வ ஹி தத்த² ஸஞ்ஞா, ஏவம் ப²ஸ்ஸாத³யோ பீதி. யத³க்³கே³ன ஹி தத்த² ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்தியா பகதிவிபஸ்ஸகானம் ஸம்மஸிதும் அஸக்குணேய்யரூபேன டி²தா, தத³க்³கே³ன ஹேட்டி²மஸமாபத்தித⁴ம்மா விய படுகிச்சகரணஸமத்தா²பி ந ஹோந்தீதி. ஸ்வாயமத்தோ² பரமத்த²மஞ்ஜுஸாயம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் ஆருப்பகதா²யம் (விஸுத்³தி⁴. டீ. 1.286) ஸவிஸேஸம் வுத்தோ, தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. கேசி பன ‘‘யதா² ஹேட்டி²மா ஹேட்டி²மா ஸமாபத்தியோ உபரிமானம் உபரிமானம் அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தி, ந ஏவம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி கஸ்ஸசிபி அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் ஸாதே⁴தி, தஸ்மா ஸா அகிச்சகாரிகா, இதரா கிச்சகாரிகா வுத்தா’’தி வத³ந்தி, தத³யுத்தம் தஸ்ஸாபி விபஸ்ஸனாசித்தபரித³மனாதீ³னம் அதி⁴ட்டா²னகிச்சஸாத⁴னதோ. தஸ்மா புரிமோயேவ அத்தோ² யுத்தோ.

பகப்பேதீதி ஸம்வித³ஹதி. ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ ஹி ஜா²னஸுக²ம் அத்தனி ஸம்வித³ஹதி நாம. அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி ஆயூஹதி, ஸம்பிண்டே³தீதி அத்தோ². ஸம்பிண்ட³னத்தோ² ஹி ஸமுத³யட்டோ². யஸ்மா நிகந்திவஸேன சேதனாகிச்சஸ்ஸ மத்த²கப்பத்தி, தஸ்மா ப²லூபசாரேன காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிகந்திம் குருமானோ அபி⁴ஸங்க²ரோதி நாமா’’தி வுத்தம். இமா இதா³னி மே லப்³ப⁴மானா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜே²ய்யும் தம்ஸமதிக்கமேனேவ உபரிஜா²னத்தா²ய சேதனாபி⁴ஸங்க²ரணஸம்ப⁴வதோ. அஞ்ஞாதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாஹி அஞ்ஞா. ததோ தூ²லதரபா⁴வதோ ஓளாரிகா. கா பன தாதி ஆஹ ‘‘ப⁴வங்க³ஸஞ்ஞா’’தி. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ வுட்டா²ய ஏவ ஹி உபரிஜா²னத்தா²ய சேதனாபி⁴ஸங்க²ரணானி ப⁴வேய்யும், வுட்டா²னஞ்ச ப⁴வங்க³வஸேன ஹோதி. யாவ ச உபரி ஜா²னஸமாபஜ்ஜனம், தாவ அந்தரந்தரா ப⁴வங்க³ப்பவத்தீதி ஆஹ ‘‘ப⁴வங்க³ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜேய்யு’’ந்தி.

சேதேந்தோவாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஜ்ஜா²னம் ஏகம் த்³வே சித்தவாரே ஸமாபஜ்ஜந்தோ ஏவ. ந சேதேதி ததா² ஹேட்டி²மஜ்ஜா²னேஸு விய வா புப்³பா³போ⁴கா³பா⁴வதோ புப்³பா³போ⁴க³வஸேன ஹி ஜா²னம் பகப்பேந்தோ இத⁴ ‘‘சேதேதீ’’தி வுத்தோ. யஸ்மா ‘‘அஹமேதம் ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேமி உபஸம்பாதே³மி ஸமாபஜ்ஜாமீ’’தி ஏவம் அபி⁴ஸங்க²ரணம் தத்த² ஸாலயஸ்ஸேவ ஹோதி, ந அனாலயஸ்ஸ, தஸ்மா ஏகம் சித்தக்க²ணிகம்பி ஜா²னம் பவத்தேந்தோ தத்த² அப்பஹீனனிகந்திகதாய அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோ ஏவாதி அத்தோ². யஸ்மா பனஸ்ஸ ததா² ஹேட்டி²மஜ்ஜா²னேஸு விய வா தத்த² புப்³பா³போ⁴கோ³ நத்தி², தஸ்மா ‘‘ந அபி⁴ஸங்க²ரோதீ’’தி வுத்தம். ‘‘இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’திஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ விவரணம். ‘‘ஸ்வாயமத்தோ²’’திஆதி³னா தமேவத்த²ம் உபமாய படிபாதே³தி.

பச்சா²பா⁴கே³தி பிதுக⁴ரஸ்ஸ பச்சா²பா⁴கே³. ததோ புத்தக⁴ரதோ. லத்³த⁴க⁴ரமேவாதி யதோ அனேன பி⁴க்கா² லத்³தா⁴, தமேவ க⁴ரம் புத்தகே³ஹமேவ. ஆஸனஸாலா விய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி ததோ பிதுக⁴ரபுத்தக⁴ரட்டா²னியானம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனனிரோத⁴ஸமாபத்தீனம் உபக³ந்தப்³ப³தோ. பிதுக⁴ரம் அமனஸிகரித்வாதி பவிஸித்வா ஸமதிக்கந்தம்பி பிதுக⁴ரம் ந மனஸி கத்வா. புத்தக⁴ரஸ்ஸேவ ஆசிக்க²னம் விய ஏகம் த்³வே சித்தவாரே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம்பி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ந மனஸி கத்வா பரதோ நிரோத⁴ஸமாபத்திஅத்தா²ய ஏவ மனஸிகாரோ. ஏவம் அமனஸிகாரஸாமஞ்ஞேன, மனஸிகாரஸாமஞ்ஞேன ச உபமுபமேய்யதா வேதி³தப்³பா³ ஆசிக்க²னேனபி மனஸிகாரஸ்ஸேவ ஜோதிதத்தா. ந ஹி மனஸிகாரேன வினா ஆசிக்க²னம் ஸம்ப⁴வதி.

தா ஜா²னஸஞ்ஞாதி தா ஏகம் த்³வே சித்தவாரே பவத்தா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞா. நிருஜ்ஜ²ந்தீதி பதே³ஸேனேவ நிருஜ்ஜ²ந்தி, புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரவஸேன பன உபரி அனுப்பாதோ³. யதா² ச ஜா²னஸஞ்ஞானம், ஏவம் இதரஸஞ்ஞானம் பீதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞா ச ஓளாரிகா ப⁴வங்க³ஸஞ்ஞா நுப்பஜ்ஜந்தீ’’தி, யதா²பரிச்சி²ன்னகாலந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோ ஏவம் படிபன்னோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ ஏவம் யதா²வுத்தே ஸஞ்ஞாக்³கே³ டி²தோ அரஹத்தே, அனாகா³மிப²லே வா பதிட்டி²தோ பி⁴க்கு² த்³வீஹி ப²லேஹி ஸமன்னாக³மோ, திண்ணம் ஸங்கா²ரானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴, ஸோளஸவிதா⁴ ஞாணசரியா, நவவிதா⁴ ஸமாதி⁴சரியாதி இமேஸம் வஸேன நிரோத⁴படிபாத³னபடிபத்திம் படிபன்னோ. பு²ஸதீதி ஏத்த² பு²ஸனம் நாம விந்த³னம் படிலத்³தீ⁴தி ஆஹ ‘‘விந்த³தி படிலப⁴தீ’’தி. அத்த²தோ பன யதா²பரிச்சி²ன்னகாலம் சித்தசேதஸிகானம் ஸப்³ப³ஸோ அப்பவத்தி ஏவ.

அபீ⁴தி உபஸக்³க³மத்தம் நிரத்த²கம், தஸ்மா ‘‘ஸஞ்ஞா’’ இச்சேவ அத்தோ². நிரோத⁴பதே³ன அனந்தரிகம் கத்வா ஸமாபத்திபதே³ வத்தப்³பே³ தேஸம் த்³வின்னம் அந்தரே ஸம்பஜானபத³ம் ட²பிதந்தி ஆஹ ‘‘நிரோத⁴பதே³ன அனந்தரிகம் கத்வா வுத்த’’ந்தி, தேனாஹ ‘‘அனுபடி…பே… அத்தோ²’’தி. தத்ராபீதி தஸ்மிம்பி ததா² பதா³னுபுப்³பி³ட²பனேபி அயம் விஸேஸத்தோ²தி யோஜனா. ஸம்பஜானந்தஸ்ஸாதி தம் தம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய தத்த² தத்த² ஸங்கா²ரானம் ஸம்மஸனவஸேன பஜானந்தஸ்ஸ. அந்தேதி யதா²வுத்தாய நிரோத⁴படிபத்தியா பரியோஸானே. து³தியவிகப்பே ஸம்பஜானந்தஸ்ஸாதி ஸம்பஜானகாரினோதி அத்தோ², தேன நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸப்³ப³பாடிஹாரிகபஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் அத்த²ஸாதி⁴கா பஞ்ஞா கிச்சதோ த³ஸ்ஸிதா ஹோதி, தேனாஹ ‘‘பண்டி³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி.

ஸப்³பா³காரேனாதி ‘‘ஸமாபத்தியா ஸரூபவிஸேஸோ, ஸமாபஜ்ஜனகோ, ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ டா²னம், காரணம், ஸமாபஜ்ஜனாகாரோ’’தி ஏவமாதி³ ஸப்³ப³ப்பகாரேன. தத்தா²தி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³. (விஸுத்³தீ⁴. 2.867) கதி²ததோவாதி கதி²தட்டா²னதோ ஏவ க³ஹேதப்³பா³, ந இத⁴ தம் வதா³ம புனருத்திபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏவம் கோ² அஹந்தி ஏத்த² ஆகாரத்தோ² ஏவம்-ஸத்³தோ³ உக்³க³ஹிதாகாரத³ஸ்ஸனந்தி கத்வா. ஏவம் போட்ட²பாதா³தி ஏத்த² பன ஸம்படிச்ச²னத்தோ², தேனாஹ ‘‘ஸுஉக்³க³ஹிதம் தயாதி அனுஜானந்தோ’’தி.

415. ஸஞ்ஞா அக்³கா³ ஏத்தா²தி ஸஞ்ஞாக்³க³ம், ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். அட்ட²ஸு ஸமாபத்தீஸுபி ஸஞ்ஞாக்³க³ம் அத்தி² உபலப்³ப⁴தீதி சிந்தேத்வா. ‘‘புதூ²’’தி பாளியம் லிங்க³விபல்லாஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ப³ஹூனிபீ’’தி. ‘‘யதா²’’தி இமினா பகாரவிஸேஸோ கரணப்பகாரோ க³ஹிதோ, ந பகாரஸாமஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘யேன யேன கஸிணேனா’’தி, பத²வீகஸிணேன கரணபூ⁴தேனா’’தி ச. ஜா²னம் தாவ யுத்தோ கரணபா⁴வோ ஸஞ்ஞானிரோத⁴பு²ஸனஸ்ஸ ஸாத⁴கதமபா⁴வதோ, கத²ம் கஸிணானந்தி? தேஸம்பி ஸோ யுத்தோ ஏவ. யத³க்³கே³ன ஹி ஜா²னானம் நிரோத⁴பு²ஸனஸ்ஸ ஸாத⁴கதம் அபா⁴வோ, தத³க்³கே³ன கஸிணானம்பி தத³வினாபா⁴வதோ. அனேககரணாபி கிரியா ஹோதியேவ யதா² ‘‘அஸ்ஸேன யானேன தீ³பிகாய க³ச்ச²தீ’’தி.

ஏகவாரந்தி ஸகிம். புரிமஸஞ்ஞானிரோத⁴ந்தி காமஸஞ்ஞாதி³புரிமஸஞ்ஞாய நிரோத⁴ம், ந நிரோத⁴ஸமாபத்திஸஞ்ஞிதம் ஸஞ்ஞானிரோத⁴ம். ஏகம் ஸஞ்ஞாக்³க³ந்தி ஏகம் ஸஞ்ஞாபூ⁴தம் அக்³க³ம் ஸேட்ட²ந்தி அத்தோ² ஹேட்டி²மஸஞ்ஞாய உக்கட்ட²பா⁴வதோ. ஸஞ்ஞா ச ஸா அக்³க³ஞ்சாதி ஸஞ்ஞாக்³க³ம், ந ஸஞ்ஞாஸு அக்³க³ந்தி. த்³வே வாரேதி த்³விக்க²த்தும். ஸேஸகஸிணேஸூதி கஸிணானம்யேவ க³ஹணம் நிரோத⁴கதா²ய அதி⁴கதத்தா. ததோ ஏவ சேத்த² ஜா²னக்³க³ஹணேன கஸிணஜ்ஜா²னானி ஏவ க³ஹிதானீதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பட²மஜ்ஜா²னேன கரணபூ⁴தேனா’’தி ஆரம்மணம் அனாமஸித்வா வத³தி யதா² ‘‘யேன யேன கஸிணேனா’’தி ஏத்த² ஜா²னம் அனாமஸித்வா வுத்தம். ‘‘இதீ’’திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் ஸங்க³ஹேத்வா நிக³மனவஸேன வத³தி. ஸப்³ப³ம்பீதி ஸப்³ப³ம் ஏகவாரம் ஸமாபன்னஜா²னம். ஸங்க³ஹேத்வாதி ஸஞ்ஜானனலக்க²ணேன தம்ஸபா⁴வாவிஸேஸதோ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ஹேத்வா. அபராபரந்தி புனப்புனம்.

416. ஜா²னபத³ட்டா²னம் விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴ந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன ஸஞ்ஞாஞாணானி த³ஸ்ஸிதானி பட²மனயே. து³தியனயே பன யஸ்மா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³கே³ன க⁴டேந்தஸ்ஸ மக்³க³ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன ஸஞ்ஞாஞாணானி த³ஸ்ஸிதானி. யஸ்மா பன பட²மனயோ லோகியத்தா ஓளாரிகோ, து³தியனயோ மிஸ்ஸகோ தஸ்மா தது³ப⁴யம் அஸம்பா⁴வேத்வா அச்சந்தஸுகு²மம் ஸுப⁴ம் தி²ரம் நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரமேவ த³ஸ்ஸேதும் மக்³க³ப²லவஸேன ஸஞ்ஞாஞாணானி த³ஸ்ஸிதானி ததியனயே. தயோபேதே நயா மக்³க³ஸோத⁴னவஸேன த³ஸ்ஸிதா.

‘‘அயம் பனேத்த² ஸாரோ’’தி விபா⁴வேதும் திபிடகமஹாஸிவத்தே²ரவாதோ³ ஆப⁴தோ. நிரோத⁴ம் புச்சி²த்வா தஸ்மிம் கதி²தே தத³னந்தரம் ஸஞ்ஞாஞாணுப்பத்திம் புச்ச²ந்தோ அத்த²தோ நிரோத⁴தோ வுட்டா²னம் புச்ச²தி நாம, நிரோத⁴தோ ச வுட்டா²னம் அரஹத்தப²லுப்பத்தியா வா ஸியா அனாகா³மிப²லுப்பத்தியா வா, தத்த² ஸஞ்ஞா பதா⁴னா, தத³னந்தரஞ்ச பச்சவேக்க²ணஞாணந்தி தது³ப⁴யம் நித்³தா⁴ரேந்தோ தே²ரோ ‘‘கிம் இமே பி⁴க்கூ² ப⁴ணந்தீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘கிம் இமே பி⁴க்கூ² ப⁴ணந்தீ’’தி ததா³ தீ³க⁴னிகாயதந்திம் பரிவத்தந்தே இமம் டா²னம் பத்வா யதா²வுத்தேன படிபாடியா தயோ நயே கதே²ந்தே பி⁴க்கூ² ஸந்தா⁴ய வத³தி.

யஸ்ஸ யதா² மக்³க³வீதி²யம் மக்³க³ப²லஞாணேஸு உப்பன்னேஸு நியமதோ மக்³க³ப²லபச்சவேக்க²ணஞாணானி ஹோந்தி, ஏவம் ப²லஸமாபத்தியம் ப²லபச்சவேக்க²ணஞாணந்தி ஆஹ ‘‘பச்சா² பச்சவேக்க²ணஞாண’’ந்தி. ‘‘இத³ம் அரஹத்தப²ல’’ந்தி இத³ம் பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனம். ப²லஸமாதி⁴ஸஞ்ஞாபச்சயாதி ப²லஸமாதி⁴ஸஹக³தஸஞ்ஞாபச்சயா. கிர-ஸத்³தோ³ அனுஸ்ஸரணத்தோ². யதா²தி⁴க³தத⁴ம்மானுஸ்ஸரணபக்கி²யா ஹி பச்சவேக்க²ணா. ஸமாதி⁴ஸீஸேன சேத்த² ஸப்³ப³ம் அரஹத்தப²லம் க³ஹிதம் ஸஹசரணஞாயேன, தஸ்மிம் அஸதி பச்சவேக்க²ணாய அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘இத³ப்பச்சயா’’தி.

ஸஞ்ஞாஅத்தகதா²வண்ணனா

417. தே³ஸனாய ஸண்ஹபா⁴வேன ஸாரம்ப⁴மக்கி²ஸ்ஸாதி³மலவிஸோத⁴னதோ ஸுதமயஞாணம் ந்ஹாபிதம் விய, ஸுகு²மபா⁴வேன தனுலேபனவிலித்தம் விய, திலக்க²ணப்³பா⁴ஹததாய குண்ட³லாதி³அலங்காரவிபூ⁴ஸிதம் விய ச ஹோதி, தத³னுபஸேவதோ ஞாணஸ்ஸ ச ததா²பா⁴வோ தம்ஸமங்கி³னோ புக்³க³லஸ்ஸ ததா²பா⁴வாபத்தி, நிரோத⁴கதா²ய நிவேஸனஞ்சஸ்ஸ ஸிரிஸயனப்பவேஸனஸதி³ஸந்தி ஆஹ ‘‘ஸண்ஹஸுகு²ம…பே… ஆரோபிதோபீ’’தி. தத்தா²தி தஸ்ஸம் நிரோத⁴கதா²யம். ஸுக²ம் அவிந்த³ந்தோ மந்த³பு³த்³தி⁴தாய அலப⁴ந்தோ. மலவிதூ³ஸிததாய கூ³த²ட்டா²னஸதி³ஸம். அத்தனோ லத்³தி⁴ம் அத்ததி³ட்டி²ம். அனுமதிம் க³ஹேத்வாதி அனுஞ்ஞம் க³ஹேத்வா ‘‘ஏதி³ஸோ மே அத்தா’’தி அனுஜானாபேத்வா, அத்தனோ லத்³தி⁴யம் பதிட்ட²பேத்வாதி அத்தோ². கம் பனாதி ஓளாரிகோ, மனோமயோ, அரூபீதி திண்ணம் அத்தவாதா³னம் வஸேன திவிதே⁴ஸு கதமந்தி அத்தோ². பரிஹரந்தோதி வித்³த⁴ம்ஸனதோ பரிஹரந்தோ, நிகூ³ஹந்தோதி அதி⁴ப்பாயோ. யஸ்மா சதுஸந்ததிரூபப்பப³ந்த⁴ம் ஏகத்தவஸேன க³ஹேத்வா ரூபீபா⁴வதோ ‘‘ஓளாரிகோ அத்தா’’தி பச்சேதி அத்தவாதீ³, அன்னபானோபதா⁴னதஞ்சஸ்ஸ பரிகப்பேத்வா ‘‘ஸஸ்ஸதோ’’தி மஞ்ஞதி, ரூபீபா⁴வதோ ஏவ ச ஸஞ்ஞாய அஞ்ஞத்தம் ஞாயாக³தமேவ, யம் வேத³வாதி³னோ ‘‘அன்னமயோ, பானமயோ’’தி ச த்³விதா⁴ வோஹரந்தி, தஸ்மா பரிப்³பா³ஜகோ தம் ஸந்தா⁴யா ‘‘ஓளாரிகம் கோ²’’தி ஆஹ.

தத்த² யதி³ அத்தா ரூபீ, ந ஸஞ்ஞீ, ஸஞ்ஞாய அரூபபா⁴வத்தா, ரூபத⁴ம்மானஞ்ச அஸஞ்ஜானனஸபா⁴வத்தா, ரூபீ ச ஸமானோ யதி³ தவ மதேன நிச்சோ, ஸஞ்ஞா அபராபரம் பவத்தனதோ தத்த² தத்த² பி⁴ஜ்ஜதீதி பே⁴த³ஸப்³பா⁴வதோ அனிச்சா, ஏவம்பி ‘‘அஞ்ஞா ஸஞ்ஞா, அஞ்ஞோ அத்தா’’தி ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ அசேதனோதி ந கம்மஸ்ஸ காரகோ, ப²லஸ்ஸ ச ந உபபு⁴ஞ்ஜகோதி ஆபன்னமேவ, தேனாஹ ‘‘ஓளாரிகோ ச ஹி தே’’திஆதி³. பச்சாக³ச்ச²தோதி பச்சாக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, ஜானதோதி அத்தோ². ‘‘அஞ்ஞா ச ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தி, அஞ்ஞா ச ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி கஸ்மா வுத்தம், நனு உப்பாத³புப்³ப³கோ நிரோதோ⁴, ந ச உப்பன்னம் அனிருஜ்ஜ²கம் நாம அத்தீ²தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘சதுன்னஞ்ச க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதி³.

418-420. மனோமயந்தி ஜா²னமனஸோ வஸேன மனோமயம். யோ ஹி பா³ஹிரபச்சயனிரபேக்கோ², ஸோ மனஸாவ நிப்³ப³த்தோதி மனோமயோ. ரூபலோகே நிப்³ப³த்தஸரீரம் ஸந்தா⁴ய வத³தி, யம் வேத³வாதி³னோ ஆனந்த³மயோ, விஞ்ஞாணமயோதி ச த்³விதா⁴ வோஹரந்தி. தத்ராபீதி ‘‘மனோமயோ அத்தா’’தி இமஸ்மிம்பி பக்கே². தோ³ஸே தி³ன்னேதி ‘‘அஞ்ஞாவ ஸஞ்ஞா ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா தோ³ஸே தி³ன்னே. இதா⁴பி புரிமவாதே³ வுத்தனயேனேவ தோ³ஸத³ஸ்ஸனம் வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ – யதி³ அத்தா மனோமயோ, ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கீ³, அஹீனிந்த்³ரியோ ச ப⁴வேய்ய, ஏவம் ஸதி ‘‘ரூபம் அத்தா ஸியா, ந ச ஸஞ்ஞீ’’தி புப்³பே³ விய வத்தப்³ப³ம். தேனாஹ – ‘‘மனோமயோ ச ஹி தே’’திஆதி³. கஸ்மா பனாயம் பரிப்³பா³ஜகோ பட²மம் ஓளாரிகம் அத்தானம் படிஜானித்வா தம் லத்³தி⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா புன மனோமயம் அத்தானம் படிஜானாதி, தஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அரூபிம் அத்தானம் படிஜானாதீதி? காமஞ்சேத்த² காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ, ததா²பி இமே தித்தி²யா நாம அனவட்டி²தசித்தா து²ஸராஸிம்ஹி நிகா²தகா²ணுகோ விய சஞ்சலாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² நாம உம்மத்தகோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸஞ்ஞாயாதி பகதிஸஞ்ஞாய. உப்பாத³னிரோத⁴ம் இச்ச²தி அபராபரம் பவத்தாய ஸஞ்ஞாய உத³யவயத³ஸ்ஸனதோ. ததா²பி ‘‘ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞா’’தி பவத்தஸமஞ்ஞம் ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தஸ்ஸ ச அவிச்சே²த³ம் பரிகப்பேந்தோ ஸஸ்ஸதம் மஞ்ஞதி, தேனாஹ ‘‘அத்தானம் பன ஸஸ்ஸதம் மஞ்ஞதீ’’தி.

ததே²வாதி யதா² ‘‘ரூபீ அத்தா’’தி, ‘‘மனோமயோ அத்தா’’தி ச வாத³த்³வயே ஸஞ்ஞாய அத்ததோ அஞ்ஞதா, ததா² சஸ்ஸ அசேதனதாதி³தோ³ஸப்பஸங்கோ³ து³ன்னிவாரோ, ததே²வ இமஸ்மிம் வாதே³ தோ³ஸோ. தேனாஹ ‘‘ததே²வஸ்ஸ தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி. மிச்சா²த³ஸ்ஸனேனாதி அத்ததி³ட்டி²ஸங்கா²தேன மிச்சா²பி⁴னிவேஸேன. அபி⁴பூ⁴தத்தாதி அனாதி³காலபா⁴விதபா⁴வேன அஜ்ஜோ²த்த²டத்தா நிவாரிதஞாணசாரத்தா. தம் நானத்தம் அஜானந்தோதி யேன ஸந்ததிக⁴னேன, ஸமூஹக⁴னேன ச வஞ்சிதோ பா³லோ பப³ந்த⁴வஸேன பவத்தமானம் த⁴ம்மஸமூஹம் மிச்சா²கா³ஹவஸேன ‘‘அத்தா’’தி, ‘‘நிச்சோ’’தி ச அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரதி, தம் ஏகத்தஸஞ்ஞிதம் க⁴னக்³க³ஹணம் வினிபு⁴ஜ்ஜ யாதா²வதோ ஜானனம் க⁴னவினிப்³போ⁴கோ³, ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் தித்தி²யானம் ஸோ நத்தீ²தி அயம்பி பரிப்³பா³ஜகோ தாதி³ஸஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ பரிபாகஸ்ஸ அபா⁴வதோ வுச்சமானம்பி நாஞ்ஞாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ப⁴க³வதா வுச்சமானம்பி தம் நானத்தம் அஜானந்தோ’’தி. ஸஞ்ஞா நாமாயம் நானாரம்மணா நானாக்க²ணே உப்பஜ்ஜதி, வேதி சாதி ஸஞ்ஞாய உப்பாத³னிரோத⁴ம் பஸ்ஸந்தோபி ஸஞ்ஞாமயம் ஸஞ்ஞாபூ⁴தம் அத்தானம் பரிகப்பேத்வா யதா²வுத்தக⁴னவினிப்³போ⁴கா³பா⁴வதோ நிச்சமேவ கத்வா மஞ்ஞதி தி³ட்டி²மஞ்ஞனாய. ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ச தஸ்ஸ ஸண்ஹஸுகு²மபரமக³ம்பீ⁴ரத⁴ம்மதா ந ஞாயதேவாதி வுத்தம் ‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ²’’திஆதி³.

தி³ட்டி²ஆதீ³ஸு ‘‘ஏவமேத’’ந்தி த³ஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸனம் தி³ட்டி². தஸ்ஸா ஏவ புப்³ப³பா⁴க³பூ⁴தம் ‘‘ஏவமேத’’ந்தி நிஜ்ஜா²னவஸேன க²மனம் க²ந்தி. ததா² ரோசனம் ருசி. ‘‘அஞ்ஞதா²’’திஆதி³ தேஸம் தி³ட்டி²ஆதீ³னம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸனம். தத்த² அஞ்ஞதா²தி யதா² அரியவினயே அந்தத்³வயம் அனுபக்³க³ம்ம மஜ்ஜி²மா படிபதா³வஸேன த³ஸ்ஸனம் ஹோதி, ததோ அஞ்ஞதா²யேவ. அஞ்ஞதே³வாதி யம் பரமத்த²தோ விஜ்ஜதி க²ந்தா⁴யதனாதி³, தஸ்ஸ ச அனிச்சதாதி³, ததோ அஞ்ஞதே³வ பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானம் அத்தானம் ஸஸ்ஸதாதி³ தே க²மதி சேவ ருச்சதி ச. ஆயுஞ்ஜனம் அனுயுஞ்ஜனம் ஆயோகோ³, தேனாஹ ‘‘யுத்தபயுத்ததா’’தி. படிபத்தியாதி பரமத்தசிந்தனாதி³பரிப்³பா³ஜகபடிபத்தியா. து³ஜ்ஜானமேதம் த⁴ம்மதம் த்வம் ‘‘அயம் பரமத்தோ², அயம் ஸம்முதீ’’தி இமஸ்ஸ விபா⁴க³ஸ்ஸ து³ப்³பி³பா⁴க³த்தா. ‘‘யதி³ ஏதம் து³ஜ்ஜானம், தம் தாவ திட்ட²து, இமம் பனத்த²ம் ப⁴க³வந்தம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா யதா² படிபஜ்ஜி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² பரிப்³பா³ஜகோ’’திஆதி³ வுத்தம். அஞ்ஞோ வா ஸஞ்ஞதோதி ஸஞ்ஞாஸபா⁴வதோ அஞ்ஞோ ஸபா⁴வோ வா அத்தா ஹோதூதி அத்தோ². அஸ்ஸாதி அத்தனோ.

லோகீயதி தி³ஸ்ஸதி ஏத்த² புஞ்ஞபாபம், தப்³பி³பாகோ சாதி லோகோ, அத்தா. ஸோ ஹிஸ்ஸ காரகோ, வேத³கோ சாதி இச்சி²தோ. தி³ட்டி²க³தந்தி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’திஆதி³ (தீ³. நி. 1.31; உதா³. 55) நயப்பவத்தம் தி³ட்டி²க³தம். ந ஹேஸ தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³அத்த²னிஸ்ஸிதோ தத³ஸம்வத்தனதோ. யோ ஹி ததா³வஹோ, ஸோ தம்னிஸ்ஸிதோதி வத்தப்³ப³தம் லபே⁴ய்ய யதா² தம் புஞ்ஞஞாணஸம்பா⁴ரோ. ஏதேனேவ தஸ்ஸ ந த⁴ம்மனிஸ்ஸிததாபி ஸம்வண்ணிதா த³ட்ட²ப்³பா³. ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸாதி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியம், ததே³வ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகம் யதா² ‘‘வினயோ ஏவ வேனயிகோ’’தி, (பாரா. அட்ட². 21) தேனாஹ ‘‘ஸிக்க²த்தயஸங்கா²தஸ்ஸா’’திஆதி³. தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸஸ்ஸ ஸம்ஸாரவட்டே நிப்³பி³தா³விராக³னிரோது⁴பஸமாஸம்வத்தனம் வட்டந்தோக³த⁴த்தா, தஸ்ஸ வட்டஸம்ப³ந்த⁴னதோ ச. ததா² அபி⁴ஞ்ஞாஸம்போ³த⁴னிப்³பா³னாஸம்வத்தனஞ்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபி⁴ஜானனாயாதி ஞாதபரிஞ்ஞாவஸேன அபி⁴ஜானனத்தா²ய. ஸம்பு³ஜ்ஜ²னத்தா²யாதி தீரணபஹானபரிஞ்ஞாவஸேன ஸம்போ³த⁴னத்தா²யாதி வத³ந்தி. அபி⁴ஜானனாயாதி அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞாவஸேன ஜானனாய, தம் பன வட்டஸ்ஸ பச்சக்க²கரணமேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பச்சக்க²கிரியாயா’’தி. ஸம்பு³ஜ்ஜ²னத்தா²யாதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயவஸேன படிவேதா⁴ய.

காமம் தண்ஹாபி து³க்க²ஸபா⁴வா, தஸ்ஸா பன ஸமுத³யபா⁴வேன விஸும் க³ஹிதத்தா ‘‘தண்ஹம் ட²பேத்வா’’தி வுத்தம். பபா⁴வனதோ உப்பாத³னதோ. து³க்க²ம் பபா⁴வேந்தீபி தண்ஹா அவிஜ்ஜாதி³பச்சயந்தரஸஹிதா ஏவ பபா⁴வேதி, ந கேவலாதி ஆஹ ‘‘ஸப்பச்சயா’’தி. உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தீதி உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தினிமித்தம், நப்பவத்தந்தி ஏத்த² து³க்க²ஸமுத³யா ஏதஸ்மிம் வா அதி⁴க³தேதி அப்பவத்தி. து³க்க²னிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி அதி⁴க³ச்ச²தி, தத³த்த²ம் படிபதா³ சாதி து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீபடிபதா³. மக்³க³பாதுபா⁴வோதி அக்³க³மக்³க³ஸமுப்பாதோ³. ப²லஸச்சி²கிரியாதி அஸேக்க²ப²லாதி⁴க³மோ. ஆகாரந்தி தம் க³மனலிங்க³ம்.

421. ஸமந்ததோ நிக்³க³ண்ஹனவஸேன தோத³னம் விஜ்ஜ²னம் ஸன்னிதோத³கம், வாசாயாதி ச பச்சத்தே கரணவசனந்தி ஆஹ ‘‘வசனபதோதே³னா’’தி. ஸஜ்ஜ²ப்³ப⁴ரிதந்தி ஸமந்ததோ பு⁴ஸம் அரிதம் அகம்ஸூதி ஸதமத்தேஹி துத்தகேஹி விய திம்ஸஸதமத்தா பரிப்³பா³ஜகா வாசாபதோத³னேஹி துதி³ம்ஸு ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானந்தி பரமத்த²ஸபா⁴வதோ உபலப்³ப⁴மானம், நபகதிஆதி³ விய அனுபலப்³ப⁴மானம். தச்ச²ந்தி ஸச்சம். தத²ந்தி அவிபரீதம் லோகுத்தரத⁴ம்மேஸூதி விஸயே பு⁴ம்மம் தே த⁴ம்மே விஸயம் கத்வா. டி²தஸபா⁴வந்தி அவட்டி²தஸபா⁴வம், தது³ப்பாத³கந்தி அத்தோ². லோகுத்தரத⁴ம்மனியாமதந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மஸம்பாபனனியாமேன நியதம், தேனாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னஞ்ஹீ’’திஆதி³. ஏதி³ஸாதி ‘‘த⁴ம்மட்டி²தத’’ந்திஆதி³னா வுத்தப்பகாரா.

சித்தஹத்தி²ஸாரிபுத்தபோட்ட²பாத³வத்து²வண்ணனா

422. ஸுகு²மேஸு அத்த²ந்தரேஸூதி க²ந்தா⁴யதனாதீ³ஸு ஸுகு²மஞாணகோ³சரேஸு த⁴ம்மேஸு. குஸலோதி புப்³பே³ பு³த்³த⁴ஸாஸனே கதபரிசயதாய சே²கோ அஹோஸி. கி³ஹிபா⁴வே ஆனிஸம்ஸகதா²யகதி²தத்தா ஸீலவந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ததா² கத²னேன விப்³ப⁴மனே நியோஜிதத்தா இதா³னி ஸயம்பி ஸீலவா ஏவ ஹுத்வா ச² வாரே (த⁴. ப. அட்ட². 37; ஜா. அட்ட². 1.1.69) விப்³ப⁴மி. கம்மஸரிக்க²கேன ஹி ப²லேன ப⁴விதப்³ப³ம். மஹாஸாவகஸ்ஸ கதி²தேதி மஹாஸாவகஸ்ஸ மஹாகோட்டி²கத்தே²ரஸ்ஸ அபஸாத³னகதி²தனிமித்தம். பதிட்டா²தும் அஸக்கோந்தோதி ஸாஸனே பதிட்ட²ம் லத்³து⁴ம் அஸக்கோந்தோ.

423. பஞ்ஞாசக்கு²னோ நத்தி²தாயாதி ஸுவுத்தது³ருத்தஸமவிஸமத³ஸ்ஸனஸமத்த²பஞ்ஞாசக்கு²னோ அபா⁴வேன. சக்கு²மாதி ஏத்த² யாதி³ஸேன சக்கு²னா புரிஸோ ‘‘சக்கு²மா’’தி வுத்தோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுபா⁴ஸிதா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏககோட்டா²ஸாதி ஏகந்திகா, நிப்³பா³னாவஹபா⁴வேன நிச்சி²தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ட²பிதாதி வவத்தா²பிதா. ந ஏககோட்டா²ஸா ந ஏகந்திகா, ந நிப்³பா³னாவஹபா⁴வேன நிச்சி²தா வட்டந்தோக³த⁴பா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏகம்ஸிகத⁴ம்மவண்ணனா

425. ‘‘கஸ்மா ஆரபீ⁴’’தி காரணம் புச்சி²த்வா ‘‘அனிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி பயோஜனம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம். ஸதி ஹி ப²லஸித்³தி⁴யம் ஹேதுஸித்³தோ⁴யேவ ஹோதீதி. பஞ்ஞாபிதனிட்டா²யாதி பவேதி³தவிமுத்திமக்³க³ஸ்ஸ, வட்டது³க்க²பரியோஸானம் க³ச்ச²தி ஏதாயாதி ‘‘நிட்டா²’’தி விமுத்தி வுத்தா. நிட்டா²மக்³கோ³ ஹி இத⁴ உத்தரபத³லோபேன ‘‘நிட்டா²’’தி வுத்தோ. தஸ்ஸ ஹி அனிய்யானிகதா, நிய்யானிகதா ச வுச்சதி, ந நிட்டா²ய. நிய்யானம் வா நிக்³க³மனம் நிஸ்ஸரணம், வட்டது³க்க²ஸ்ஸ வுபஸமோதி அத்தோ². நிய்யானமேவ நிய்யானிகம், ந நிய்யானிகம் அனிய்யானிகம், ஸோ ஏவ பா⁴வோ அனிய்யானிகபா⁴வோ, தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘ஏவ’’ந்தி ‘‘நிப்³பா³னம் நிப்³பா³ன’’ந்தி வசனமத்தஸாமஞ்ஞம் க³ஹேத்வா வத³தி, ந பன பரமத்த²தோ தேஸம் ஸமயே நிப்³பா³னபஞ்ஞாபனஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோ, தேன வுத்தம் ‘‘ஸா ச ந நிய்யானிகா’’திஆதி³. லோகதூ²பிகாதி³வஸேனாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அஞ்ஞோ புரிஸோ, அஞ்ஞா பகதீ’’தி பகதிபுரிஸந்தராவபோ³தோ⁴ மோக்கோ², பு³த்³தி⁴ஆதி³கு³ணவினிமுத்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸகத்தனி அவட்டா²னம் மோக்கோ², காயபவத்திக³திஜாதிப³ந்தா⁴னம் அப்பமஜ்ஜனவஸேன அப்பவத்தோ மோக்கோ², யஞ்ஞேஹி ஜுதேன பரேன புரிஸேன ஸலோகதா மோக்கோ², ஸமீபதா மோக்கோ², ஸஹயோகோ³ மோக்கோ²தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. யதா²பஞ்ஞத்தாதி பஞ்ஞத்தப்பகாரா ஹுத்வா ந நிய்யாதி, யேனாகாரேன ‘‘நிட்டா² பாபுணீயதீ’’தி தேஹி பவேதி³தா, தேனாகாரேன தஸ்ஸா அப்பத்தப்³ப³தோ ந நிய்யாதி. பண்டி³தேஹி படிக்கி²த்தாதி ‘‘நாயம் நிட்டா² படிபதா³ வட்டஸ்ஸ அனதிக்கமனதோ’’தி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பண்டி³தேஹி படிக்கி²த்தா. நிவத்ததீதி படிக்கே²பஸ்ஸ காரணவசனம், தஸ்மா தேஹி பஞ்ஞத்தா நிட்டா² படிபதா³ ந நிய்யாதி, அஞ்ஞத³த்து² தம்ஸமங்கி³னம் புக்³க³லம் ஸம்ஸாரே ஏவ பரிப்³ப⁴மாபேந்தீ நிவத்ததி.

பதா⁴னம் ஜானனம் நாம பச்சக்க²தோ ஜானனம் தஸ்ஸ பமாணஜேட்ட²பா⁴வதோ, இதரஸ்ஸ ஸம்ஸயானுப³த்³த⁴த்தாதி வுத்தம் ‘‘ஜானம் பஸ்ஸ’’ந்தி. தேனேத்த² த³ஸ்ஸனேன ஜானனம் விஸேஸேதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – தும்ஹாகம் ஏகந்தஸுகே² லோகே பச்சக்க²தோ ஞாணத³ஸ்ஸனம் அத்தீ²தி. ஜானந்தி வா தஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அனுமானவிஸயதம் புச்ச²தி, பஸ்ஸந்தி பச்சக்க²தோ கோ³சரதம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – அபி தும்ஹாகம் லோகோ பச்சக்க²தோ ஞாதோ, உதா³ஹு அனுமானதோதி.

யஸ்மா லோகே பச்சக்க²பூ⁴தோ அத்தோ² இந்த்³ரியகோ³சரபா⁴வேன பாகடோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தி³ட்ட²புப்³பா³னீ’’திஆதி³. தி³ட்ட²புப்³பா³னீதி தி³ட்ட²வா, த³ஸ்ஸனபூ⁴தேன, தத³னுக³தேன ச ஞாணேன க³ஹிதபுப்³பா³னீதி அத்தோ². ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘ஸரீரஸண்டா²னாதீ³னீ’’தி வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. ‘‘அப்பாடிஹீரக த’’ந்தி அனுனாஸிகலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘அப்பாடிஹீரகம் த’’ந்தி ‘‘அப்பாடிஹீரம் கத’’ந்தி ஏவமேத்த² வண்ணேந்தி. படிபக்க²ஹரணதோ படிஹாரியம், ததே³வ பாடிஹாரியம், உத்தரவிரஹிதம் வசனம். பாடிஹாரியமேவேத்த² ‘‘பாடிஹீரக’’ந்தி வா வுத்தம். ந பாடிஹீரகம் அப்பாடிஹீரகம் பரேஹி வுச்சமானஉத்தரேஹி ஸஉத்தரத்தா, தேனாஹ ‘‘படிஹரணவிரஹித’’ந்தி. ஸஉத்தரஞ்ஹி வசனம் தேன உத்தரேன படிஹாரீயதி அதிவிபரிவத்தீயதி. ததோ ஏவ நிய்யானஸ்ஸ படிஹரணமக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘அனிய்யானிக’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி.

426. விலாஸோ லீளா. ஆகப்போ கேஸப³ந்த⁴வத்த²க்³க³ஹணம் ஆதி³ஆகாரவிஸேஸோ, வேஸஸம்விதா⁴னம் வா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பா⁴வாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘பா⁴வோ’’தி ச சாதுரியம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தயோஅத்தபடிலாப⁴வண்ணனா

428. ஆஹிதோ அஹம் மானோ ஏத்தா²தி அத்தா, அத்தபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘அத்தபடிலாபோ⁴தி அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴’’தி. காமப⁴வம் த³ஸ்ஸேதி தஸ்ஸ இதரத்³வயத்தபா⁴வதோ ஓளாரிகத்தா. ரூபப⁴வம் த³ஸ்ஸேதி ஜா²னமனேன நிப்³ப³த்தம் ஹுத்வா ரூபீபா⁴வேன உபலப்³ப⁴னதோ. ஸம்கிலேஸிகா த⁴ம்மா நாம த்³வாத³ஸ அகுஸலசித்துப்பாதா³ தத³பா⁴வே கஸ்ஸசி ஸம்கிலேஸஸ்ஸாபி அஸம்ப⁴வதோ. வோதா³னியா த⁴ம்மா நாம ஸமத²விபஸ்ஸனா தாஸம் வஸேன ஸப்³ப³ஸோ சித்தவோதா³னஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோ.

429. படிபக்க²த⁴ம்மானம் அஸமுச்சே²தே³ பன ந கதா³சிபி அனவஜ்ஜத⁴ம்மானம் பாரிபூரீ, வேபுல்லம் வா ஸம்ப⁴வதி, ஸமுச்சே²தே³ பன ஸதி ஏவ ஸம்ப⁴வதீதி மக்³க³பஞ்ஞாப²லபஞ்ஞா-க்³க³ஹணம். தா ஹி ஸகிம் பரிபுண்ணா பரிபுண்ணா ஏவ அபரிஹானத⁴ம்மத்தா. தருணபீதீதி உப்பன்னமத்தா அலத்³தா⁴ஸேவனா து³ப்³ப³லா பீதி. ப³லவதுட்டீ²தி புனப்புனம் உப்பத்தியா லத்³தா⁴ஸேவனா உபரிவிஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தா தி²ரதரா பீதி. ‘‘யம் அவோசும்ஹா’’திஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யம் வோஹாரம் ‘‘ஸம்கிலேஸிகவோதா³னியத⁴ம்மானம் பஹானாபி⁴வுத்³தி⁴னிட்ட²ம் பஞ்ஞாய பாரிபூரிவேபுல்லபூ⁴தம் இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அபரப்பச்சயேன ஞாணேன பச்சக்க²தோ ஸம்பாதே³த்வா விஹரிஸ்ஸதீ’’தி கத²யிம்ஹ. தத்த² தஸ்மிம் விஹாரே தஸ்ஸ மம ஓவாத³கரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் வுத்தப்பகாரேன விஹரணனிமித்தம் பமோத³ப்பபா⁴விதா பீதி ச ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்ஸா ச பச்சயபூ⁴தம் பஸ்ஸத்³தி⁴த்³வயம் ஸம்மதே³வ உபட்டி²தா ஸதி ச உக்கம்ஸக³தம் ஞாணஞ்ச ததா²பூ⁴தோ ச ஸோ விஹாரோ. ஸந்தபணீததாய அதப்பகோ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ ஸுக²விஹாரோதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி.

பட²மஜ்ஜா²னே படிலத்³த⁴மத்தே ஹீனபா⁴வதோ பீதி து³ப்³ப³லா பாமோஜ்ஜபக்கி²கா, ஸுவிபா⁴விதே பன தஸ்மிம் பகு³ணே ஸா பணீதா ப³லவபா⁴வதோ பரிபுண்ணகிச்சா பீதீதி வுத்தம் ‘‘பட²மஜ்ஜா²னே பாமோஜ்ஜாத³யோ ச²பி த⁴ம்மா லப்³ப⁴ந்தீ’’தி. ‘‘ஸுகோ² விஹாரோ’’தி இமினா ஸமாதி⁴ க³ஹிதோ. ஸுக²ம் க³ஹிதந்தி அபரே, தேஸம் மதேன ஸந்தஸுக²தாய உபேக்கா² சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ‘‘ஸுக²’’ந்தி இச்சி²தா, தேனாஹ ‘‘ததா² சதுத்தே²’’திஆதி³. பாமோஜ்ஜம் நிவத்ததீதி து³ப்³ப³லபீதிஸங்கா²தம் பாமோஜ்ஜம் ச²ஸு த⁴ம்மேஸு நிவத்ததி ஹாயதி. விதக்கவிசாரக்கோ²ப⁴விரஹேன து³தியஜ்ஜா²னே ஸப்³ப³தா³ பீதி ப³லவதீ ஏவ ஹோதி, ந பட²மஜ்ஜா²னே விய கதா³சி து³ப்³ப³லா. ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனா பாத³கஜ்ஜா²னமேவாதி உபரி மக்³க³ம் அகதே²த்வா கேவலம் விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னம் கதி²தம். சதூஹி மக்³கே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் விபஸ்ஸனா கதி²தாதி விபஸ்ஸனாய பாத³கபா⁴வேன ஜா²னானி கதே²த்வா ததோ பரம் விபஸ்ஸனாபுப்³ப³கா சத்தாரோபி மக்³கா³ கதி²தாதி அத்தோ². சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்தி கதி²தாதி பட²மஜ்ஜா²னிகாதி³கா ப²லஸமாபத்தியோ அகதே²த்வா சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா ஏவ ப²லஸமாபத்தி கதி²தா. பீதிவேவசனமேவ கத்வாதி த்³வின்னம் பீதீனம் ஏகஸ்மிம் சித்துப்பாதே³ அனுப்பஜ்ஜனதோ பாமோஜ்ஜம் பீதிவேவசனமேவ கத்வா. பீதிஸுகா²னம் அபரிச்சத்தத்தா, ‘‘ஸுகோ² ச விஹாரோ’’தி ஸாதிஸயஸ்ஸ ஸுக²விஹாரஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ச து³தியஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்தி நாம கதி²தா. காமம் பட²மஜ்ஜா²னேபி பீதிஸுகா²னி லப்³ப⁴ந்தி, தானி பன விதக்கவிசாரக்கோ²பே⁴ன ந ஸந்தபணீதானி, ஸந்தபணீதானி ச இதா⁴தி⁴ப்பேதானி.

432-437. விபா⁴வனத்தோ²தி பகாஸனத்தோ² ஸரூபதோ நிரூபனத்தோ², தேனாஹ ‘‘அயம் ஸோ’’திஆதி³. நந்தி ஓளாரிகம் அத்தபடிலாப⁴ம். ஸப்படிஹரணந்தி பரேன சோதி³தவசனேன ஸபரிஹாரம் ஸஉத்தரம். துச்சோ²தி முஸா அபூ⁴தோ. ஸ்வேவாதி ஸோ ஏவ அத்தபடிலாபோ⁴. தஸ்மிம் ஸமயே ஹோதீதி தஸ்மிம் பச்சுப்பன்னஸமயே விஜ்ஜமானோ ஹோதி. அத்தபடிலாபோ⁴த்வேவ நிய்யாதேஸி, ந நம் ஸரூபதோ நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேஸி. ரூபாத³யோ சேத்த² த⁴ம்மாதி ரூபவேத³னாத³யோ ஏவ ஏத்த² லோகே ஸபா⁴வத⁴ம்மா. அத்தபடிலாபோ⁴தி பன தே ரூபாதி³கே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ உபாதா³ய பஞ்ஞத்தி, தேனாஹ ‘‘நாமமத்தமேத’’ந்தி. நாமபண்ணத்திவஸேனாதி நாமபூ⁴தபஞ்ஞத்திமத்ததாவஸேன.

438. ஏவஞ்ச பன வத்வாதி ‘‘அத்தபடிலாபோ⁴தி ரூபாதி³கே உபாதா³ய பஞ்ஞத்திமத்த’’ந்தி இமமத்த²ம் ‘‘யஸ்மிம் சித்த ஸமயே’’திஆதி³னா வத்வா. படிபுச்சி²த்வா வினயனத்த²ந்தி யதா² பரே புச்சே²ய்யும், தேனாகாரேன காலவிபா⁴க³தோ படிபதா³னி புச்சி²த்வா தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஞாபனவஸேன வினயனத்த²ம். தஸ்மிம் ஸமயே ஸச்சோ அஹோஸீதி தஸ்மிம் அதீதஸமயே உபாதா³னஸ்ஸ விஜ்ஜமானதாய ஸச்சபூ⁴தோ விஜ்ஜமானோ விய வத்தப்³போ³ அஹோஸி, ந பன அனாக³தோ இதா³னி பச்சுப்பன்னோ வா அத்தபடிலாபோ⁴ தது³பாதா³னஸ்ஸ ததா³ அவிஜ்ஜமானத்தா. யே தே அதீதா த⁴ம்மா அதீதஸமயே அதீதத்தபடிலாப⁴ஸ்ஸ உபாதா³னபூ⁴தா ரூபாத³யோ. தே ஏதரஹி நத்தி² நிருத்³த⁴த்தா. ததோ ஏவ அஹேஸுந்தி ஸங்க்²யம் க³தா. தஸ்மாதி தஸ்மிம்யேவ ஸமயே லப்³ப⁴னதோ. ஸோபி தது³பாதா³னோ மே அத்தபடிலாபோ⁴ தஸ்மிம்யேவ அதீதஸமயே ஸச்சோ பூ⁴தோ விஜ்ஜமானோ விய அஹோஸி. அனாக³தபச்சுப்பன்னானந்தி அனாக³தானஞ்சேவ பச்சுப்பன்னானஞ்ச ரூபத⁴ம்மானம் உபாதா³னபூ⁴தானம் ததா³ தஸ்மிம் அதீதஸமயே அபா⁴வா தது³பாதா³னோ அனாக³தோ பச்சுப்பன்னோ ச அத்தபடிலாபோ⁴ தஸ்மிம் அதீதஸமயே மோகோ⁴ துச்சோ² முஸா நத்தீ²தி அத்தோ². நாமமத்தமேவாதி ஸமஞ்ஞாமத்தமேவ. அத்தபடிலாப⁴ம் படிஜானாதி பரமத்த²தோ அனுபலப்³ப⁴மானத்தா.

‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினா யே தே அனாக³தா த⁴ம்மா, தே ஏதரஹி நத்தி², ‘‘ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி பன ஸங்க்²யம் க³மிஸ்ஸந்தி, தஸ்மா ஸோபி மே அத்தபடிலாபோ⁴ தஸ்மிம்யேவ ஸமயே ஸச்சோ ப⁴விஸ்ஸதி. அதீதபச்சுப்பன்னானம் பன த⁴ம்மானம் ததா³ அபா⁴வா தஸ்மிம் ஸமயே மோகோ⁴ அதீதோ மோகோ⁴ பச்சுப்பன்னோ. யே இமே பச்சுப்பன்னா த⁴ம்மா, தே ஏதரஹி அத்தி², தஸ்மா யோயம் மே அத்தபடிலாபோ⁴, ஸோ இதா³னி ஸச்சோ. அதீதானாக³தானம் பன த⁴ம்மானம் இதா³னி அபா⁴வா தஸ்மிம் ஸமயே மோகோ⁴ அதீதோ மோகோ⁴ அனாக³தோதி ஏவம் அத்த²தோ நாமமத்தமேவ அத்தபடிலாப⁴ம் படிஜானாதீதி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி.

439-443. ஸம்ஸந்தி³துந்தி ஸமானேதும். யஸ்மிம் ஸமயே கீ²ரம் ஹோதீதி யஸ்மிம் காலே பூ⁴துபாதா³யஸஞ்ஞிதம் உபாதா³னவிஸேஸம் உபாதா³ய கீ²ரபஞ்ஞத்தி ஹோதி. ந தஸ்மிம்…பே… க³ச்ச²தி கீ²ரபஞ்ஞத்திஉபாதா³னஸ்ஸ த³தி⁴ஆதி³பஞ்ஞத்தியா அனுபாதா³னதோ. படினியதவத்து²கா ஹி ஏகா லோகஸமஞ்ஞா, தேனாஹ ‘‘யே த⁴ம்மே உபாதா³யா’’திஆதி³. தத்த² ஸங்கா²யதி ஏதாயாதி ஸங்கா², பஞ்ஞத்தி. நித்³தா⁴ரேத்வா வசந்தி வத³ந்தி ஏதாயாதி நிருத்தி. நமந்தி ஏதேனாதி நாமம். வோஹரந்தி ஏதேனாதி வோஹாரோ, பஞ்ஞத்தியேவ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்தா²தி ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே’’திஆதி³னா கீ²ரே வுத்தனயம் த³தி⁴ஆதீ³ஸு அதிதி³ஸதி.

ஸமனுஜானனமத்தகானீதி ‘‘இத³ம் கீ²ரம், இத³ம் த³தீ⁴’’திஆதி³னா தாதி³ஸே பூ⁴துபாதா³யரூபவிஸேஸே லோகே பரம்பராப⁴தம் பஞ்ஞத்திம் அப்படிக்கி²பித்வா ஸமனுஜானனம் விய பச்சயவிஸேஸவிஸிட்ட²ம் ரூபாதி³க²ந்த⁴ஸமூஹம் உபாதா³ய ‘‘ஓளாரிகோ அத்தபடிலாபோ⁴’’தி ச ‘‘மனோமயோ அத்தபடிலாபோ⁴’’தி ச ‘‘அரூபோ அத்தபடிலாபோ⁴’’தி ச ததா² ததா² ஸமனுஜானனமத்தகானி, ந ச தப்³பி³னிமுத்தோ உபாதா³னதோ அஞ்ஞோ கோசி அத்தோ² அத்தீ²தி அத்தோ². நிருத்திமத்தகானீதி ஸத்³த³னிருத்தியா க³ஹணூபாயமத்தகானி. ‘‘ஸத்தோ ப²ஸ்ஸோதி ஹி ஸத்³த³க்³க³ஹணுத்தரகாலம் தத³னுவித்³த⁴பண்ணத்திக்³க³ஹணமுகே²னேவ தத³த்தா²வபோ³தோ⁴. வசனபத²மத்தகானீதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். வோஹாரமத்தகானீதி ததா² ததா² வோஹாரமத்தகானி. நாமபண்ணத்திமத்தகானீதி தஸ்ஸேவ வேவசனம், தம்தம்னாமபஞ்ஞாபனமத்தகானி. ஸப்³ப³மேதந்தி ‘‘அத்தபடிலாபோ⁴’’தி வா ‘‘ஸத்தோ’’தி வா ‘‘போஸோ’’தி வா ஸப்³ப³மேதம் வோஹாரமத்தகம் பரமத்த²தோ அனுபலப்³ப⁴னதோ, தேனாஹ ‘‘யஸ்மா பரமத்த²தோ ஸத்தோ நாம நத்தீ²’’திஆதி³.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா தம் பு³த்³தே⁴ஹிபி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் பன த்³வே கதா²’’திஆதி³. ஸம்முதியா வோஹாரஸ்ஸ கத²னம் ஸம்முதிகதா². பரமத்த²ஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ கத²னம் பரமத்த²கதா². அனிச்சாதி³கதா²பி பரமத்த²ஸன்னிஸ்ஸிதகதா² பரமத்த²கதா²தி கத்வா பரமத்த²கதா². பரமத்த²த⁴ம்மோ ஹி ‘‘அனிச்சோ, து³க்கோ², அனத்தா’’தி ச வுச்சதி, ந ஸம்முதித⁴ம்மோ. கஸ்மா பனேவம் து³விதா⁴ பு³த்³தா⁴னம் கதா²பவத்தீதி தத்த² காரணமாஹ ‘‘தத்த² யோ’’திஆதி³னா. யஸ்மா பரமத்த²கதா²ய ஸச்சஸம்படிவேதோ⁴, அரியஸச்சகதா² ச ஸிகா²ப்பத்தா தே³ஸனா, தஸ்மா வினேய்யபுக்³க³லவஸேன ஸம்முதிகத²ம் கதே²ந்தோபி ப⁴க³வா பரமத்த²கத²ம்யேவ கதே²தீதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸ ப⁴க³வா ஆதி³தோவ…பே… கதே²தீ’’தி, தேனாஹ ‘‘ததா²’’திஆதி³, தேனஸ்ஸ கத்த²சி ஸம்முதிகதா²புப்³பி³கா பரமத்த²கதா² ஹோதி புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேன, கத்த²சி பரமத்த²கதா²புப்³பி³கா ஸம்முதிகதா². இதி வினேய்யத³மனகுஸலஸ்ஸ ஸத்து² வினேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன ததா² ததா² தே³ஸனாபவத்தீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³த்த² பன ப⁴க³வா த⁴ம்மதம் அவிஜஹந்தோ ஏவ ஸம்முதிம் அனுவத்ததி, ஸம்முதிம் அபரிச்சஜந்தோயேவ த⁴ம்மதம் விபா⁴வேதி, ந தத்த² அபி⁴னிவேஸாதிதா⁴வனானி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஜனபத³னிருத்திம் நாபி⁴னிவிஸேய்ய, ஸமஞ்ஞம் நாதிதா⁴வேய்யா’’தி.

பட²மம் ஸம்முதிம் கத்வா கத²னம் பன வேனேய்யவஸேன யேபு⁴ய்யேன பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணந்தி தம் காரணேன ஸத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பகதியா பனா’’திஆதி³மாஹ. நனு ச ஸம்முதி நாம பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானத்தா அபூ⁴தா, தம் கத²ம் பு³த்³தா⁴ கதே²ந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸம்முதிகத²ம் கதே²ந்தாபீ’’திஆதி³. ஸச்சமேவாதி தத²மேவ. ஸபா⁴வமேவாதி ஸம்முதிபா⁴வேன தம்ஸபா⁴வமேவ, தேனாஹ ‘‘அமுஸாவா’’தி. பரமத்த²ஸ்ஸ பன ஸச்சாதி³பா⁴வே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி².

இமேஸம் பன ஸம்முதிபரமத்தா²னம் கோ விஸேஸோ? யஸ்மிம் பி⁴ன்னே, பு³த்³தி⁴யா வா அவயவவினிப்³போ⁴கே³ கதே ந தம்ஸஞ்ஞா, ஸோ க⁴டபடாதி³ப்பபே⁴தோ³ ஸம்முதி, தப்³பி³பரியாயதோ பரமத்தோ². ந ஹி கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வே அயம் நயோ லப்³ப⁴தி. ஏவம் ஸந்தேபி வுத்தனயேன ஸம்முதிபி ஸச்சஸபா⁴வா ஏவாதி ஆஹ ‘‘து³வே ஸச்சானி அக்கா²ஸீ’’திஆதி³.

இதா³னி நேஸம் ஸச்சஸபா⁴வம் காரணேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸங்கேதவசனம் ஸச்சந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² ஸங்கேதவசனம் ஸச்சம் விஸம்வாத³னாபா⁴வதோ. தத்த² ஹேதுமாஹ ‘‘லோகஸம்முதிகாரண’’ந்தி. லோகஸித்³தா⁴ ஹி ஸம்முதி ஸங்கேதவசனஸ்ஸ அவிஸம்வாத³னதாய காரணம். பரமோ உத்தமோ அத்தோ² பரமத்தோ², த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தஸபா⁴வோ. தஸ்ஸ வசனம் ஸச்சம் யாதா²வதோ அவிஸம்வாத³னவஸேன ச பவத்தனதோ. தத்த² காரணமாஹ ‘‘த⁴ம்மானம் பூ⁴தலக்க²ண’’ந்தி, ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் யோ பூ⁴தோ அவிபரீதோ ஸபா⁴வோ, தஸ்ஸ லக்க²ணம் அங்க³னம் ஞாபனந்தி கத்வா.

யதி³ ததா²க³தோ பரமத்த²ஸச்சம் ஸம்மதே³வ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா டி²தோபி லோகஸமஞ்ஞம் க³ஹேத்வாவ வத³தி, கோ ஏத்த² லோகியமஹாஜனேஹி விஸேஸோதி ஆஹ. ‘‘யாஹி ததா²க³தோ வோஹரதி அபராமாஸ’’ந்திஆதி³. லோகியமஹாஜனோ அப்பஹீனபராமாஸத்தா ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா பராமஸந்தோ வோஹரதி, ததா²க³தோ பன ஸப்³ப³ஸோ பஹீனபராமாஸத்தா அபராமஸந்தோ யஸ்மா லோகஸமஞ்ஞாஹி வினா லோகியோ அத்தோ² லோகே கேனசி து³விஞ்ஞேய்யோ, தஸ்மா தாஹி தம் வோஹரதி. ததா² வோஹரந்தோ ஏவ ச அத்தனோ தே³ஸனாவிலாஸேன வேனேய்யஸத்தே பரமத்த²ஸச்சே பதிட்ட²பேதி. தே³ஸனம் வினிவட்டேத்வாதி ஹேட்டா² பவத்திதகதா²ய வினிவட்டேத்வா விவேசேத்வா தே³ஸனம் ‘‘அபராமாஸ’’ந்தி தண்ஹாமானபராமாஸப்பஹானகித்தனேன அரஹத்தனிகூடேன நிட்டா²பேஸி. யம் யம் பனேத்த² அத்த²தோ ந விப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

போட்ட²பாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.