3. அம்ப³ட்ட²ஸுத்தவண்ணனா

அத்³தா⁴னக³மனவண்ணனா

254. அபுப்³ப³பத³வண்ணனாதி அத்த²ஸம்வண்ணனாவஸேன ஹேட்டா² அக்³க³ஹிததாய அபுப்³ப³ஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ வண்ணனா அத்த²விப⁴ஜனா. ‘‘ஹித்வா புனப்புனாக³தமத்த²’’ந்தி (தீ³. நி. அட்ட². 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²) ஹி வுத்தம். ஜனபதி³னோதி ஜனபத³வந்தோ, ஜனபத³ஸ்ஸ வா இஸ்ஸரா ராஜகுமாரா கோ³த்தவஸேன கோஸலா நாம. யதி³ ஏகோ ஜனபதோ³, கத²ம் ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘ரூள்ஹிஸத்³தே³னா’’தி. அக்க²ரசிந்தகா ஹி ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு யுத்தே விய ஈதி³ஸலிங்க³வசனானி இச்ச²ந்தி, அயமேத்த² ரூள்ஹி யதா² அஞ்ஞத்த²பி ‘‘குரூஸு விஹரதி, அங்கே³ஸு விஹரதீ’’தி ச. தப்³பி³ஸேஸனேபி ஜனபத³-ஸத்³தே³ ஜாதி-ஸத்³தே³ ஏகவசனமேவ. போராணா பனாதி பன-ஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதனோ, தேன புது²அத்த²விஸயதாய ஏவஞ்சேதம் புது²வசனந்தி வக்க²மானவிஸேஸம் ஜோதேதி. ப³ஹுப்பபே⁴தோ³ ஹி ஸோ பதே³ஸோ தியோஜனஸதபரிமாணதாய. நங்க³லானிபி ச²ட்³டே³த்வாதி கம்மப்பஹானவஸேன நங்க³லானிபி பஹாய, நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்சேதம். ந கேவலம் கஸ்ஸகா ஏவ, அத² கோ² அஞ்ஞேபி மனுஸ்ஸா அத்தனோ அத்தனோ கிச்சம் பஹாய தத்த² ஸன்னிபதிம்ஸு. ‘‘ஸோ பதே³ஸோ’’தி பதே³ஸஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம், வசனவிபல்லாஸேன வா, தே பதே³ஸாதி அத்தோ². கோஸலாதி வுச்சதி குஸலா ஏவ கோஸலாதி கத்வா.

சாரிகந்தி சரணம், சரணம் வா சாரோ, ஸோ ஏவ சாரிகா. தயித³ம் மக்³க³க³மனம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம், ந சுண்ணிகக³மனமத்தந்தி ஆஹ ‘‘அத்³தா⁴னக³மனம் க³ச்ச²ந்தோ’’தி. தம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சாரிகா ச நாமேஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தூ³ரேபீதி நாதிதூ³ரேபி. ஸஹஸா க³மனந்தி ஸீக⁴க³மனம். மஹாகஸ்ஸபபச்சுக்³க³மனாதி³ம் ஏகதே³ஸேன வத்வா வனவாஸீதிஸ்ஸஸாமணேரஸ்ஸ வத்து²ம் வித்தா²ரேத்வா ஜனபத³சாரிகம் கதே²தும் ‘‘ப⁴க³வா ஹீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஆகாஸகா³மீஹி ஏவ ஸத்³தி⁴ம் க³ந்துகாமோ ‘‘ச²ளபி⁴ஞ்ஞானம் ஆரோசேஹீ’’தி ஆஹ.

ஸங்க⁴கம்மவஸேன ஸிஜ்ஜ²மானாபி உபஸம்பதா³ ஸத்து² ஆணாவஸேனேவ ஸிஜ்ஜ²னதோ ‘‘பு³த்³த⁴தா³யஜ்ஜம் தே த³ஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தந்தி வத³ந்தி. அபரே பன அபரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸஸ்ஸேவ தஸ்ஸ உபஸம்பத³ம் அனுஜானந்தோ ‘‘த³ஸ்ஸாமீ’’தி அவோசாதி வத³ந்தி. உபஸம்பாதே³த்வாதி த⁴ம்மஸேனாபதினா உபஜ்ஜா²யேன உபஸம்பாதே³த்வா.

நவயோஜனஸதிகம்பி டா²னம் மஜ்ஜி²மதே³ஸபரியாபன்னமேவ, ததோ பரம் நாதி⁴ப்பேதம் துரிதசாரிகாவஸேன அக³மனதோ. ஸமந்தாதி க³தக³தட்டா²னஸ்ஸ சதூஸு பஸ்ஸேஸு ஸமந்ததோ. அஞ்ஞேனபி காரணேனாதி பி⁴க்கூ²னம் ஸமத²விபஸ்ஸனாதருணபா⁴வதோ அஞ்ஞேனபி மஜ்ஜி²மமண்ட³லே வேனேய்யானம் ஞாணபரிபாகாதி³காரணேன மஜ்ஜி²மமண்ட³லம் ஓஸரதி.‘‘ஸத்தஹி வா’’திஆதி³ ‘‘ஏகமாஸம் வா’’திஆதி³னா வுத்தானுக்கமேன யோஜேதப்³ப³ம்.

ஸரீரபா²ஸுகத்தா²யாதி ஏகஸ்மிம்யேவ டா²னே நிப³த்³த⁴வாஸவஸேன உஸ்ஸன்னதா⁴துகஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ விசரணேன பா²ஸுகத்தா²ய. அட்டு²ப்பத்திகாலாபி⁴கங்க²னத்தா²யாதி அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴பமஸுத்த (அ. நி. 7.72) மக⁴தே³வஜாதகாதி³ (ஜா. 1.1.9) தே³ஸனானம் விய த⁴ம்மதே³ஸனாய அட்டு²ப்பத்திகாலம் ஆகங்க²மானேன. ஸுராபானஸிக்கா²பத³பஞ்ஞாபனே (பாசி. 328) விய ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞாபனத்தா²ய. போ³த⁴னேய்யஸத்தே அங்கு³லிமாலாதி³கே (ம. நி. 2.347) போ³த⁴னத்தா²ய. கஞ்சி, கதிபயே வா புக்³க³லே உத்³தி³ஸ்ஸ சாரிகா நிப³த்³த⁴சாரிகா. தத³ஞ்ஞா அனிப³த்³த⁴சாரிகா.

த³ஸஸஹஸ்ஸி லோகதா⁴துயாதி ஜாதிகே²த்தபூ⁴தே த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே. தத்த² ஹி ஸத்தே பரிபக்கிந்த்³ரியே பஸ்ஸிதும் பு³த்³த⁴ஞாணம் அபி⁴னீஹரித்வா டி²தோ ப⁴க³வா ஞாணஜாலம் பத்த²ரதீதி வுச்சதி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஜாலஸ்ஸ அந்தோ பவிட்டோ²தி தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ கோ³சரபா⁴வம் உபக³தோ. ப⁴க³வா கிர மஹாகருணாஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்டா²ய ‘‘யே ஸத்தா ப⁴ப்³பா³ பரிபாகஞாணா அஜ்ஜ மயா வினேதப்³பா³, தே மய்ஹம் ஞாணஸ்ஸ உபட்ட²ஹந்தூ’’தி சித்தம் அதி⁴ட்டா²ய ஸமன்னாஹரதி. தஸ்ஸ ஸஹ ஸமன்னாஹாரா ஏகோ வா த்³வே வா ப³ஹூ வா ததா³ வினயூபகா³ வேனேய்யா ஞாணஸ்ஸ ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தி அயமேத்த² பு³த்³தா⁴னுபா⁴வோ. ஏவம்பி ஆபாத²மாக³தானம் பன நேஸம் உபனிஸ்ஸயம் புப்³ப³சரியம் புப்³ப³ஹேதும் ஸம்பதி வத்தமானஞ்ச படிபத்திம் ஓலோகேதி, தேனாஹ ‘‘அத² ப⁴க³வா’’திஆதி³. வாத³படிவாத³ம் கத்வாதி ‘‘ஏவம் நு தே அம்ப³ட்டா²’’திஆதி³னா மயா வுத்தவசனஸ்ஸ ‘‘யே ச கோ² தே போ⁴ கோ³தம முண்ட³கா ஸமணகா’’திஆதி³னா படிவசனம் கத்வா திக்க²த்தும் இப்³ப⁴வாத³னிபாதனவஸேன நானப்பகாரம் அஸம்பி⁴வாக்யம் ஸாது⁴ஸபா⁴வாய வாசாய வத்தும் அயுத்தவசனம் வக்க²தி. நிப்³பி³ஸேவனந்தி விக³ததுத³னம், மானத³ப்³ப³வஸேன அபக³தபரிப்ப²ந்த³னந்தி அத்தோ².

அவஸரிதப்³ப³ந்தி உபக³ந்தப்³ப³ம். இச்சா²னங்க³லேதி இத³ம் ததா³ ப⁴க³வதோ கோ³சரகா³மனித³ஸ்ஸனம் ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மந்தி கத்வா. ‘‘இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³’’தி நிவாஸனட்டா²னத³ஸ்ஸனம் அதி⁴கரணே பு⁴ம்மந்தி. தது³ப⁴யம் விவரந்தோ ‘‘இச்சா²னங்க³லம் உபனிஸ்ஸாயா’’திஆதி³மாஹ. த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஸோ அத⁴ம்மனிக்³க³ண்ஹனபரா படிபத்தி, ஸா ச ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவஸேனாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸீலக²ந்தா⁴வார’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யதா²பி⁴ருசிதேனாதி தி³ப்³ப³விஹாராதீ³ஸு யேன யேன அத்தனோ அபி⁴ருசிதேன விஹாரேன.

போக்க²ரஸாதிவத்து²வண்ணனா

255. மந்தேதி இருப்³பே³தா³தி³மந்தஸத்தே². போக்க²ரே கமலே ஸயமானோ நிஸீதீ³தி போக்க²ரஸாதீ. ஸாதி வுச்சதி ஸமஸண்டா²னம், போக்க²ரே ஸண்டா²னாவயவே ஜாதோதி ‘‘போக்க²ரஸாதீ’’திபி வுச்சதி. ஸேதபோக்க²ரஸதி³ஸோதி ஸேதபது³மவண்ணோ. ஸுவட்டிதாதி வட்டபா⁴வஸ்ஸ யுத்தட்டா²னே ஸுட்டு² வட்டுலா. காளவங்க³திலகாதீ³னம் அபா⁴வேன ஸுபரிஸுத்³தா⁴.

இமஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கீதி³ஸோ புப்³ப³யோகோ³, யேன நம் ப⁴க³வா அனுக்³க³ண்ஹிதும் தம் டா²னம் உபக³தோதி ஆஹ ‘‘அயம் பனா’’திஆதி³. பது³மக³ப்³பே⁴ நிப்³ப³த்தி தேனாயம் ஸம்ஸேத³ஜோ ஜாதோ. ந புப்ப²தீதி ந விகஸதி. ரஜதபி³ம்ப³கந்தி ரூபியமயம் ரூபகம்.

அஜ்ஜா²வஸதீதி ஏத்த² அதி⁴-ஸத்³தோ³ இஸ்ஸரியத்த²தீ³பனோ, ஆஸத்³தோ³ மரியாத³த்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி⁴ப⁴வித்வா’’திஆதி³மாஹ. தேஹி யுத்தத்தா ஹி உக்கட்ட²ந்தி உபயோக³வசனம், தேனாஹ ‘‘உபஸக்³க³வஸேனா’’திஆதி³. யாய மரியாதா³யாதி யாய அவத்தா²ய.நக³ரஸ்ஸ வத்து²ந்தி ‘‘அயம் க²ணோ, ஸுமுஹுத்தம் மா அதிக்கமீ’’தி ரத்திவிபா⁴யனம் அனுரக்க²ந்தா ரத்தியம் உக்கா ட²பேத்வா உக்காஸு ஜலமானாஸு நக³ரஸ்ஸ வத்து²ம் அக்³க³ஹேஸும், தஸ்மா உக்காஸு டி²தாதி உக்கட்டா², உக்காஸு விஜ்ஜோதயந்தீஸு டி²தா பதிட்டி²தாதி மூலவிபு⁴ஜாதி³பக்கே²பேன ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³, நிருத்தினயேன வா உக்காஸு டி²தாஸு டி²தா ஆஸீதி உக்கட்டா². அபரே பன ப⁴ணந்தி ‘‘பூ⁴மிபா⁴க³ஸம்பத்தியா, உபகரணஸம்பத்தியா, மனுஸ்ஸஸம்பத்தியா ச தம் நக³ரம் உக்கட்ட²கு³ணயோக³தோ உக்கட்டா²தி நாமம் லபீ⁴’’தி. தஸ்ஸாதி ‘‘உக்கட்ட²’’ந்தி உபயோக³வஸேன வுத்தபத³ஸ்ஸ. அனுபயோக³த்தாதி விஸேஸனபா⁴வேன அனுபயுத்தத்தா. ஸேஸபதே³ஸூதி ‘‘ஸத்துஸ்ஸத³’’ந்திஆதி³பதே³ஸு. யதா²விதி⁴ ஹி அனுபயோகோ³ புரிமஸ்மிம். தத்தா²தி ‘‘உபஸக்³க³வஸேனா’’திஆதி³னா வுத்தவிதா⁴னே. ‘‘ஸத்³த³ஸத்த²தோ பரியேஸிதப்³ப³’’ந்தி ஏதேன ஸத்³த³லக்க²ணானுக³தோ வாயம் ஸத்³த³ப்பயோகோ³தி த³ஸ்ஸேதி. உபஅனுஅதி⁴ஆஇதிஏவம்புப்³ப³கே வஸனகிரியாடா²னே உபயோக³வசனமேவ பாபுணாதீதி ஸத்³த³விதூ³ இச்ச²ந்தி.

உஸ்ஸத³தா நாமேத்த² ப³ஹுலதாதி, தம் ப³ஹுலதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப³ஹுஜன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். க³ஹேத்வா போஸேதப்³ப³ம் போஸாவனியம். ஆவிஜ்ஜி²த்வாதி பரிக்கி²பித்வா.

ரஞ்ஞா விய பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி வா ராஜபோ⁴க்³க³ம். ரஞ்ஞோ தா³யபூ⁴தந்தி குலபரம்பராய யோக்³யபா⁴வேன ராஜதோ லத்³த⁴தா³யபூ⁴தம். தேனாஹ ‘‘தா³யஜ்ஜந்தி அத்தோ²’’தி. ராஜனீஹாரேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ உத்³த⁴ம் பரிபோ⁴க³லாப⁴ஸ்ஸ ஸேட்ட²தே³ய்யதா நாம நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ச²த்தம் உஸ்ஸாபேத்வா ராஜஸங்கே²பேன பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ஸப்³ப³ம் சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜ’’ந்தி ஸரீரத³ண்ட³த⁴னத³ண்டா³தி³ பே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் த³ண்ட³மாஹ. நதீ³தித்த²பப்³ப³தாதீ³ஸூதி நதீ³தித்த²பப்³ப³தபாத³கா³மத்³வாரஅடவிமுகா²தீ³ஸு. ‘‘ராஜதா³ய’’ந்தி இமினாவ ரஞ்ஞோ தி³ன்னபா⁴வே ஸித்³தே⁴ ‘‘ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன தி³ன்ன’’ந்தி வசனம் கிமத்தி²யந்தி ஆஹ ‘‘தா³யகராஜதீ³பனத்த²’’ந்திஆதி³. நிஸ்ஸட்ட²பரிச்சத்தந்தி முத்தசாக³வஸேன பரிச்சத்தம் கத்வா. ஏவஞ்ஹி தம் ஸேட்ட²தே³ய்யம் உத்தமதே³ய்யம் ஜாதம்.

உபலபீ⁴தி ஸவனவஸேன உபலபீ⁴தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோதத்³வார…பே… அஞ்ஞாஸீ’’தி ஆஹ. அவதா⁴ரணப²லத்தா ஸப்³ப³ம்பி வாக்யம் அந்தோக³தா⁴வதா⁴ரணந்தி ஆஹ ‘‘பத³பூரணமத்தே நிபாதோ’’தி. ‘‘அவதா⁴ரணத்தே²’’தி பன இமினா இட்ட²தோவதா⁴ரணத்த²ம் கோ²-ஸத்³த³க்³க³ஹணந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஸ்ஸோஸீ’’தி பத³ம் கோ²-ஸத்³தே³ க³ஹிதே தேன பு²ல்லிதமண்டி³தம் விய ஹோந்தம் பூரிதம் நாம ஹோதி, தேன ச புரிமபச்சி²மபதா³னி ஸிலிட்டா²னி ஹோந்தி, ந தஸ்மிம் அக்³க³ஹிதேதி ஆஹ ‘‘பத³பூரணேன ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தாமத்தமேவா’’தி. மத்த-ஸத்³தோ³ விஸேஸனிவத்திஅத்தோ², தேனஸ்ஸ அனத்த²ந்தரதீ³பனதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி, ஏவ-ஸத்³தே³ன பன ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தாய ஏகந்திகதா.

ஸமிதபாபத்தாதி அச்சந்தம் அனவஸேஸதோ ஸவாஸனம் ஸமிதபாபத்தா. ஏவஞ்ஹி பா³ஹிரகவிராக³ஸேக்கா²ஸேக்க²பாபஸமனதோ ப⁴க³வதோ பாபஸமனம் விஸேஸிதம் ஹோதி, தேனாஹ வுத்தஞ்ஹேதந்திஆதி³. அனேகத்த²த்தா நிபாதானம் இத⁴ அனுஸ்ஸவத்தோ² அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘க²லூதி அனுஸ்ஸவத்தே² நிபாதோ’’தி. ஆலபனமத்தந்தி பியாலாபவசனமத்தம். பியஸமுதா³ஹாரோ ஹேதே ‘‘போ⁴’’தி வா ‘‘ஆவுஸோ’’தி வா ‘‘தே³வானம் பியா’’தி வா. கோ³த்தவஸேனாதி ஏத்த² க³ம் தாயதீதி கோ³த்தம். கோ³தமோதி ஹி பவத்தமானம் வசனம், பு³த்³தி⁴ஞ்ச தாயதி ஏகம்ஸிகவிஸயதாய ரக்க²தீதி கோ³த்தம். யதா² ஹி பு³த்³தி⁴ ஆரம்மணபூ⁴தேன அத்தே²ன வினா ந வத்ததி, ஏவம் அபி⁴தா⁴னம் அபி⁴தே⁴ய்யபூ⁴தேன, தஸ்மா ஸோ கோ³த்தஸங்கா²தோ அத்தோ² தானி தாயதி ரக்க²தீதி வுச்சதி. கோ பன ஸோதி? அஞ்ஞகுலபரம்பராஸாதா⁴ரணம் தஸ்ஸ குலஸ்ஸ ஆதி³புரிஸஸமுதா³க³தம் தம்குலபரியாபன்னஸாதா⁴ரணம் ஸாமஞ்ஞரூபந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச ‘‘ஸமணோ’’தி இமினா ஸரிக்க²கஜனேஹி ப⁴க³வதோ ப³ஹுமதபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஸமிதபாபதாகித்தனதோ. ‘‘கோ³தமோ’’தி இமினா லோகியஜனேஹி உளாரகுலஸம்பூ⁴ததாதீ³பனதோ.

உச்சாகுலபரிதீ³பனம் உதி³தோதி³தவிபுலக²த்தியகுலவிபா⁴வனதோ. ஸப்³ப³க²த்தியானஞ்ஹி ஆதி³பூ⁴தமஹாஸம்மதமஹாராஜதோ பட்டா²ய அஸம்பி⁴ன்னம் உளாரதமம் ஸக்யராஜகுலம். கேனசி பாரிஜுஞ்ஞேனாதி ஞாதிபாரிஜுஞ்ஞபோ⁴க³பாரிஜுஞ்ஞாதி³னா கேனசி பாரிஜுஞ்ஞேன பாரிஹானியா. அனபி⁴பூ⁴தோ அனஜ்ஜோ²த்த²தோ. ததா² ஹி தஸ்ஸ குலஸ்ஸ ந கிஞ்சி பாரிஜுஞ்ஞம் லோகனாத²ஸ்ஸ அபி⁴ஜாதியம், அத² கோ² வட்³டி⁴யேவ. அபி⁴னிக்க²மனே ச ததோபி ஸமித்³த⁴தமபா⁴வோ லோகே பாகடோ பஞ்ஞாதோ. இதி ‘‘ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ’’தி இத³ம் வசனம் ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴பப்³ப³ஜிதபா⁴வதீ³பனம் வுத்தம் மஹந்தம் ஞாதிபரிவட்டம், மஹந்தஞ்ச போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய பப்³ப³ஜிதபா⁴வஸித்³தி⁴தோ. ஸுந்த³ரந்தி ப⁴த்³த³கம். ப⁴த்³த³கதா ச பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஹிதஸுகா²வஹபா⁴வேன வேதி³தப்³பா³தி ஆஹ அத்தா²வஹம் ஸுகா²வஹந்தி. தத்த² அத்தா²வஹந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்த²ஸம்ஹிதஹிதாவஹம். ஸுகா²வஹந்தி யதா²வுத்ததிவித⁴ஸுகா²வஹம். ததா²ரூபானந்தி தாதி³ஸானம். யாதி³ஸேஹி பன கு³ணேஹி ப⁴க³வா ஸமன்னாக³தோ, தேஹி சதுப்பமாணிகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸப்³ப³தா²பி அச்சந்தாய ஸத்³தா⁴ய பஸாத³னீயோ தேஸம் யதா²பூ⁴தஸபா⁴வத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ யதா²ரூபோதிஆதி³மாஹ. தத்த² யதா²பூ⁴தம்…பே… அரஹதந்தி இமினா த⁴ம்மப்பமாணானம், லூக²ப்பமாணானஞ்ச ஸத்தானம் ப⁴க³வதோ பஸாதா³வஹதம் த³ஸ்ஸேதி. தம் த³ஸ்ஸனேனேவ ச இதரேஸம்பி அத்த²தோ பஸாதா³வஹதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம் தத³வினாபா⁴வதோ. த³ஸ்ஸனமத்தம்பி ஸாது⁴ ஹோதீதி ஏத்த² கோஸியஸகுணவத்து²ம் (ம. நி. அட்ட². 1.144; கு². பா. அட்ட². 10) கதே²தப்³ப³ம்.

அம்ப³ட்ட²மாணவகதா²வண்ணனா

256. மந்தே பரிவத்தேதீதி வேதே³ ஸஜ்ஜா²யதி, பரியாபுணாதீதி அத்தோ². மந்தே தா⁴ரேதீதி யதா²அதீ⁴தே மந்தே அஸம்முட்டே² கத்வா ஹத³யே ட²பேதி ஓட்ட²பஹதகரணவஸேன, ந அத்த²விபா⁴வனவஸேன.

ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னந்தி ஏத்த² வசனீயவாசகபா⁴வேன அத்த²ம் ஸத்³த³ஞ்ச நிக²ட³தி பி⁴ந்த³தி விப⁴ஜ்ஜ த³ஸ்ஸேதீதி நிக²ண்டு³, ஸா ஏவ இத⁴ க²-காரஸ்ஸ க⁴-காரம் கத்வா ‘‘நிக⁴ண்டூ³’’தி வுத்தோ. கிடயதி க³மேதி ஞாபேதி கிரியாதி³விபா⁴க³ம், தம் வா அனவஸேஸபரியாதா³னதோ க³மேந்தோ பூரேதீதி கேடுப⁴ம். வேவசனப்பகாஸகந்தி பரியாயஸத்³த³தீ³பகம், ஏகேகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அனேகபரியாயவசனவிபா⁴வகந்தி அத்தோ². நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்சேதம் அனேகேஸம்பி அத்தா²னம் ஏகஸத்³த³வசனீயதாவிபா⁴வனவஸேனபி தஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ பவத்தத்தா. வசீபே⁴தா³தி³லக்க²ணா கிரியா கப்பீயதி ஏதேனாதி கிரியாகப்போ, ஸோ பன வண்ணபத³ஸம்ப³ந்த⁴பத³த்தா²தி³விபா⁴க³தோ ப³ஹுவிகப்போதி ஆஹ ‘‘கிரியாகப்பவிகப்போ’’தி. இத³ஞ்ச மூலகிரியாகப்பக³ந்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸோ ஹி ஸதஸஹஸ்ஸபரிமாணோ நயசரியாதி³பகரணம். டா²னகரணாதி³விபா⁴க³தோ, நிப்³ப³சனவிபா⁴க³தோ ச அக்க²ரா பபே⁴தீ³யந்தி ஏதேஹீதி அக்க²ரப்பபே⁴தா³, ஸிக்கா²னிருத்தியோ. ஏதேஸந்தி வேதா³னம்.

தே ஏவ வேதே³ பத³ஸோ காயதீதி பத³கோ. தம் தம் ஸத்³த³ம் தத³த்த²ஞ்ச ப்³யாகரோதி ப்³யாசிக்க²தி ஏதேனாதி ப்³யாகரணம், ஸத்³த³ஸத்த²ம். ஆயதிம் ஹிதம் தேன லோகோ ந யததி ந ஈஹதீதி லோகாயதம். தஞ்ஹி க³ந்த²ம் நிஸ்ஸாய ஸத்தா புஞ்ஞகிரியாய சித்தம்பி ந உப்பாதே³ந்தி.

வயதீதி வயோ, ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானேஸு கத்த²சி அபரிகிலமந்தோ அவித்தா²யந்தோ தே க³ந்தே² ஸந்தா⁴ரேதி பூரேதீதி அத்தோ². த்³வே படிஸேதா⁴ பகதிம் க³மேந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவயோ ந ஹோதீ’’தி வத்வா தத்த² அவயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவயோ நாம…பே… ந ஸக்கோதீ’’தி வுத்தம். ‘‘அனுஞ்ஞாதோ’’தி பத³ஸ்ஸ கம்மஸாத⁴னவஸேன, ‘‘படிஞ்ஞாதோ’’தி பன பத³ஸ்ஸ கத்துஸாத⁴னவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆசரியேனா’’திஆதி³மாஹ. ஆசரியபரம்பராப⁴தம் ஆசரியகம். க³ரூதி பா⁴ரியம் அத்தானம் ததோ மோசேத்வா க³மனம் து³க்கரம் ஹோதி. அனத்தோ²பி உப்பஜ்ஜதி நிந்தா³ப்³யாரோஸஉபாரம்பா⁴தி³.

257. ‘‘அப்³பு⁴க்³க³தோ’’தி ஏத்த² அபி⁴ஸத்³த³யோகே³ன இத்த²ம்பூ⁴தாக்²யானத்த²வஸேனேவ உபயோக³வசனம்.

258. லக்க²ணானீதி லக்க²ணதீ³பனானி மந்தபதா³னி. அந்தரதா⁴யந்தீதி ந கேவலம் லக்க²ணமந்தானியேவ, அத² கோ² அஞ்ஞானிபி ப்³ராஹ்மணானம் ஞாணப³லாபா⁴வேன அனுக்கமேன அந்தரதா⁴யந்தி. ததா² ஹி வத³ந்தி ‘‘ஏகஸதம் அத்³த⁴ரியம் ஸாகா² ஸஹஸ்ஸவத்தகோ ஸாமா’’திஆதி³. பணிதி⁴ …பே… மஹதோதி ஏத்த² பணிதி⁴மஹதோ ஸமாதா³னமஹதோதி ஆதி³னா பச்சேகம் மஹந்த-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. பணிதி⁴மஹந்ததாதி³ சஸ்ஸ பு³த்³த⁴வம்ஸசரியாபிடகவண்ணனாதி³வஸேன வேதி³தப்³போ³. நிட்டா²தி நிப்ப²த்தியோ. ப⁴வபே⁴தே³தி ப⁴வவிஸேஸே. இதோ ச ஏத்தோ ச ப்³யாபேத்வா டி²ததா விஸடபா⁴வோ.

ஜாதிஸாமஞ்ஞதோதி லக்க²ணஜாதியா லக்க²ணபா⁴வமத்தேன ஸமானபா⁴வதோ. யதா² ஹி பு³த்³தா⁴னம் லக்க²ணானி ஸுவிஸதா³னி, ஸுபரிப்³யத்தானி, பரிபுண்ணானி ச ஹோந்தி, ந ஏவம் சக்கவத்தீனம், தேனாஹ ‘‘ந தேஹேவ பு³த்³தோ⁴ ஹோதீ’’தி. அபி⁴ரூபதா, தீ³கா⁴யுகதா, அப்பாதங்கதா, ப்³ராஹ்மணாதீ³னம் பியமனாபதாதி இமேஹி சதூஹி அச்ச²ரியஸபா⁴வேஹி. தா³னம், பியவசனம், அத்த²சரியா, ஸமானத்ததாதி இமேஹி சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி. ரஞ்ஜனதோதி பீதிஜனனதோ. சக்கம் சக்கரதனம் வத்தேதி பவத்தேதீதி சக்கவத்தீ. ஸம்பத்திசக்கேஹி ஸயம் வத்ததி, தேஹி ச பரம் ஸத்தனிகாயம் வத்தேதி பவத்தேதீதி சக்கவத்தீ. பரஹிதாவஹோ இரியாபத²சக்கானம் வத்தோ வத்தனம் ஏதஸ்ஸ, ஏத்தா²தி வா சக்கவத்தீ. அப்படிஹதம் வா ஆணாஸங்கா²தம் சக்கம் வத்தேதீதி சக்கவத்தீ. க²த்தியமண்ட³லாதி³ஸஞ்ஞிதம் சக்கம் ஸமூஹம் அத்தனோ வஸே வத்தேதீதி சக்கவத்தீ சக்கவத்திவத்தஸங்கா²தம் த⁴ம்மம் சரதி, சக்கவத்திவத்தஸங்கா²தோ த⁴ம்மோ ஏதஸ்மிம் அத்தீ²தி வா த⁴ம்மிகோ. த⁴ம்மதோ அனபேதத்தா த⁴ம்மோ ரஞ்ஜனட்டே²ன ராஜாதி த⁴ம்மராஜா. ‘‘ராஜா ஹோதி சக்கவத்தீ’’தி வுத்தத்தா ‘‘சாதுரந்தோ’’தி பத³ம் சதுதீ³பிஸ்ஸரதம் விபா⁴வேதீதி ஆஹ ‘‘சதுஸமுத்³த³அந்தாயா’’திஆதி³. தத்த² ‘‘சதுத்³தீ³பவிபூ⁴ஸிதாயா’’தி அவத்வா ‘‘சதுப்³பி³தா⁴’’தி வித⁴க்³க³ஹணம் தம்தம்பரித்ததீ³பானம்பி ஸங்க³ஹத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கோபாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன காமமோஹமானமதா³தி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. விஜிதாவீதி விஜிதவா. கேனசி அகம்பியட்டே²ன ஜனபதே³ தா²வரியப்பத்தோ, த³ள்ஹப⁴த்திபா⁴வதோ வா, ஜனபதோ³ தா²வரியம் பத்தோ ஏத்தா²தி ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ.

சித்தீகதபா⁴வாதி³னாபி (கு². பா. அட்ட². 3; தீ³. நி. அட்ட². 2.33; ஸு. நி. அட்ட². 1.226; மஹானி. அட்ட². 50) சக்கஸ்ஸ ரதனட்டோ² வேதி³தப்³போ³. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ரதினிமித்ததாய வா சித்தீகதாதி³பா⁴வஸ்ஸ ரதிஜனனட்டே²ன ஏகஸங்க³ஹதாய விஸும் அக்³க³ஹணம். இமேஹி பன ரதனேஹி ராஜா சக்கவத்தீ யம் யமத்த²ம் பச்சனுபோ⁴தி, தம் தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமேஸு பனா’’திஆதி³ வுத்தம். அஜிதம் ஜினாதி மஹேஸக்க²தாஸம்வத்தனியகம்மனிஸ்ஸந்த³பா⁴வதோ. விஜிதே யதா²ஸுக²ம் அனுவிசரதி ஹத்தி²ரதனம் அஸ்ஸரதனஞ்ச அபி⁴ருஹித்வா தேஸம் ஆனுபா⁴வேன அந்தோபாதராஸேயேவ ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் அனுஸம்யாயித்வா ராஜதா⁴னிமேவ பச்சாக³மனதோ. பரிணாயகரதனேன விஜிதமனுரக்க²தி தேன தத்த² தத்த² காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ ஸம்விதா⁴னதோ. அவஸேஸேஹீதி மணிரதனஇத்தி²ரதனக³ஹபதிரதனேஹி. தத்த² மணிரதனேன யோஜனப்பமாணே பதே³ஸே அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா ஆலோகத³ஸ்ஸனாதி³னா ஸுக²மனுப⁴வதி, இத்தி²ரதனேன அதிக்கந்தமானுஸகரூபஸம்பத்தித³ஸ்ஸனாதி³வஸேன, க³ஹபதிரதனேன இச்சி²திச்சி²தமணிகனகரஜதாதி³த⁴னபடிலாப⁴வஸேன.

உஸ்ஸாஹஸத்தியோகோ³ தேன கேனசி அப்படிஹதாணாசக்கபா⁴வஸித்³தி⁴தோ பச்சி²மேனாதி பரிணாயகரதனேன. தஞ்ஹி ஸப்³ப³ராஜகிச்சேஸு குஸலம் அவிரஜ்ஜ²னயோக³ம், தேனாஹ ‘‘மந்தஸத்தியோகோ³’’தி. ஹத்தி²அஸ்ஸரதனானம் மஹானுபா⁴வதாய கோஸஸம்பத்தியாபி பபா⁴வஸம்பத்திஸித்³தி⁴தோ ‘‘ஹத்தி²…பே… யோகோ³’’தி வுத்தம். (கோஸோ ஹி நாம ஸதி உஸ்ஸாஹஸம்பத்தியம் து³க்³க³ம் தேஜம் குஸுமோரம் பரக்கமம் பப்³ப³தோமுக²ம் அமோஸபஹரணம்) திவித⁴ஸத்தியோக³ப²லம் பரிபுண்ணம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸேஸேஹீதி ஸேஸேஹி பஞ்சஹி ரதனேஹி.

அதோ³ஸகுஸலமூலஜனிதகம்மானுபா⁴வேனாதி அதோ³ஸஸங்கா²தேன குஸலமூலேன ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன உப்பாதி³தகம்மஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன ஸம்பஜ்ஜந்தி ஸோம்மதரரதனஜாதிகத்தா. மஜ்ஜி²மானி மணிஇத்தி²க³ஹபதிரதனானி. அலோப⁴…பே… கம்மானுபா⁴வேன ஸம்பஜ்ஜந்தி உளாரஸ்ஸ த⁴னஸ்ஸ, உளாரத⁴னபடிலாப⁴காரணஸ்ஸ ச பரிச்சாக³ஸம்பதா³ஹேதுகத்தா. பச்சி²மந்தி பரிணாயகரதனம். தஞ்ஹி அமோஹ…பே… கம்மானுபா⁴வேன ஸம்பஜ்ஜதி மஹாபஞ்ஞேனேவ சக்கவத்திராஜகிச்சஸ்ஸ பரிணேதப்³ப³த்தா. உபதே³ஸோ நாம ஸவிஸேஸம் ஸத்தன்னம் ரதனானம் விசாரணவஸேன பவத்தோ கதா²ப³ந்தோ⁴.

ஸரணதோ படிபக்க²வித⁴மனதோ ஸூரா, தேனாஹ ‘‘அபீ⁴ருகஜாதிகா’’தி. அஸுரே விஜினித்வா டி²தத்தா வீரோ, ஸக்கோ தே³வானம் இந்தோ³. தஸ்ஸ அங்க³ம் தே³வபுத்தோ ஸேனங்க³பா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘வீரங்க³ரூபாதி தே³வபுத்தஸதி³ஸகாயா’’தி. ‘‘ஏகே’’தி ஸாரஸமாஸாசரியமாஹ. ஸபா⁴வோதி ஸபா⁴வபூ⁴தோ அத்தோ². வீரகாரணந்தி வீரபா⁴வகாரணம். வீரியமயஸரீரா வியாதி ஸவிக்³க³ஹவீரியஸதி³ஸா, ஸவிக்³க³ஹம் சே வீரியம் ஸியா தம்ஸதி³ஸாதி அத்தோ². நனு ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ படிஸேனா நாம நத்தி², ய’மஸ்ஸ புத்தா பமத்³தே³ய்யும், அத² கஸ்மா பரஸேனப்பமத்³த³னாதி வுத்தந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ஸசேதிஆதி³, தேன பரஸேனா ஹோது வா மா வா தே பன ஏவம் மஹானுபா⁴வாதி த³ஸ்ஸேதி. த⁴ம்மேனாதி கதுபசிதேன அத்தனோ புஞ்ஞத⁴ம்மேன. தேன ஹி ஸஞ்சோதி³தா பத²வியம் ஸப்³ப³ராஜானோ பச்சுக்³க³ந்த்வா ‘‘ஸ்வாக³தம் தே மஹாராஜா’’தி ஆதி³ம் வத்வா அத்தனோ ரஜ்ஜம் ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ நிய்யாதேந்தி, தேன வுத்தம் ‘‘ஸோ இமம்…பே… அஜ்ஜா²வஸதீ’’தி. அட்ட²கதா²யம் பன தஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ சிரதரம் விபச்சிதும் பச்சயபூ⁴தம் சக்கவத்திவத்தஸமுதா³க³தம் பயோக³ஸம்பத்திஸங்கா²தம் த⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பாணோ ந ஹந்தப்³போ³திஆதி³னா பஞ்சஸீலத⁴ம்மேனா’’தி வுத்தம். ஏவஞ்ஹி ‘‘அத³ண்டே³ன அஸத்தே²னா’’தி இத³ம் வசனம் ஸுட்டு²தரம் ஸமத்தி²தம் ஹோதீதி. யஸ்மா ராகா³த³யோ பாபத⁴ம்மா உப்பஜ்ஜமானா ஸத்தஸந்தானம் சா²தே³த்வா பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²ந்தி குஸலப்பவத்திம் நிவாரேந்தி, தஸ்மா தே ‘‘ச²த³னா, ச²தா³’’தி ச வுத்தா. விவடேத்வாதி விக³மேத்வா. பூஜாரஹதா வுத்தா ‘‘அரஹதீதி அரஹ’’ந்தி. தஸ்ஸா பூஜாரஹதாய. யஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, தஸ்மா அரஹந்தி. பு³த்³த⁴த்தஹேதுபூ⁴தா விவட்டச்ச²த³தா வுத்தா ஸவாஸனஸப்³ப³கிலேஸப்பஹானபுப்³ப³கத்தா பு³த்³த⁴பா⁴வஸ்ஸ.

அரஹம் வட்டாபா⁴வேனாதி ப²லேன ஹேதுஅனுமானத³ஸ்ஸனம். ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ச²த³னாபா⁴வேனாதி ஹேதுனா ப²லானுமானத³ஸ்ஸனம். ஹேதுத்³வயம் வுத்தம் ‘‘விவட்டோ விச்ச²தோ³ சா’’தி. து³தியேன வேஸாரஜ்ஜேனாதி ‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ’’திஆதி³னா வுத்தேன வேஸாரஜ்ஜேன. புரிமஸித்³தீ⁴தி புரிமஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்த²ஸித்³தீ⁴தி அத்தோ². பட²மேனாதி ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.150; அ. நி. 4.8) வுத்தேன வேஸாரஜ்ஜேன. து³தியஸித்³தீ⁴தி து³தியஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்த²ஸித்³தி⁴, பு³த்³த⁴த்த²ஸித்³தீ⁴தி அத்தோ². ததியசதுத்தே²ஹீதி ‘‘யே கோ² பன தே அந்தராயிகா த⁴ம்மா’’திஆதி³னா, (ம. நி. 1.150; அ. நி. 4.8) ‘‘யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²யா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.150; அ. நி. 4.8) ச வுத்தேஹி ததியசதுத்தே²ஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி. ததியஸித்³தீ⁴தி விவட்டச்ச²த³னதாஸித்³தி⁴ யாதா²வதோ அந்தராயிகனிய்யானிகத⁴ம்மாபதே³ஸேன ஹி ஸத்து² விவட்டச்ச²த³னபா⁴வோ லோகே பாகடோ அஹோஸி. புரிமம் த⁴ம்மசக்கு²ந்தி புரிமபத³ம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மசக்கு²ம் ஸாதே⁴தி கிலேஸாரீனம், ஸம்ஸாரசக்கஸ்ஸ ச அரானம் ஹதபா⁴வதீ³பனதோ. து³தியம் பத³ம் பு³த்³த⁴சக்கு²ம் ஸாதே⁴தி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ தம்ஸப்³பா⁴வதோ. ததியம் பத³ம் ஸமந்தசக்கு²ம் ஸாதே⁴தி ஸவாஸனஸப்³ப³கிலேஸப்பஹானதீ³பனதோ. ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி ஹி வத்வா ‘‘விவட்டச்ச²தோ³’’தி வசனம் பு³த்³த⁴பா⁴வாவஹமேவ ஸப்³ப³கிலேஸப்பஹானம் விபா⁴வேதி. ‘‘ஸூரபா⁴வ’’ந்தி லக்க²ணவிபா⁴வனே விஸத³ஞாணதம்.

259. ஏவம் போ⁴தி ஏத்த² ஏவந்தி வசனஸம்படிச்ச²னே நிபாதோ. வசனஸம்படிச்ச²னஞ்சேத்த² ‘‘ததா² மயம் தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் வேதி³ஸ்ஸாம, த்வம் மந்தானம் படிக்³க³ஹேதா’’தி ச ஏவம் பவத்தஸ்ஸ போக்க²ரஸாதினோ வசனஸ்ஸ ஸம்படிக்³க³ஹோதி ஆஹ. ‘‘ஸோபி தாயா’’திஆதி³. தத்த² தாயாதி தாய யதா²வுத்தாய ஸமுத்தேஜனாய. அயானபூ⁴மிந்தி யானஸ்ஸ அபூ⁴மிம். தி³வாபதா⁴னிகாதி தி³வாபதா⁴னானுயுஞ்ஜனகா.

260. யதி³பி புப்³பே³ அம்ப³ட்ட²குலம் அப்பஞ்ஞாதம், ததா³ பன பஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘ததா³ கிரா’’திஆதி³. அதுரிதோதி அவேகா³யந்தோ.

261. யதா² க²மனீயாதீ³னி புச்ச²ந்தோதி யதா² ப⁴க³வா ‘‘கச்சி வோ மாணவா க²மனீயம், கச்சி யாபனீய’’ந்திஆதி³னா க²மனீயாதீ³னி புச்ச²ந்தோ தேஹி மாணவேஹி ஸத்³தி⁴ம் பட²மம் பவத்தமோதோ³ அஹோஸி புப்³ப³பா⁴ஸிதாய தத³னுகரணேன ஏவம் தேபி மாணவா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸமப்பவத்தமோதா³ அஹேஸுந்தி யோஜனா. தம் பன ஸமப்பவத்தமோத³தம் உபமாய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸீதோத³கம் வியா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸம்மோதி³தந்தி ஸம்ஸந்தி³தம். ஏகீபா⁴வந்தி ஸம்மோத³னகிரியாய ஸமானதம். க²மனீயந்தி ‘‘இத³ம் சதுசக்கம் நவத்³வாரம் ஸரீரயந்தம் து³க்க²ப³ஹுலதாய ஸபா⁴வதோ து³ஸ்ஸஹம் கச்சி க²மிதும் ஸக்குணேய்ய’’ந்தி புச்ச²ந்தி, யாபனீயந்தி ஆஹாராதி³பச்சயபடிப³த்³த⁴வுத்திகம் சிரப்பப³ந்த⁴ஸங்கா²தாய யாபனாய கச்சி யாபேதும் ஸக்குணேய்யம். ஸீஸரோகா³தி³ஆபா³தா⁴பா⁴வேன கச்சி அப்பாபா³த⁴ம், து³க்க²ஜீவிகாபா⁴வேன கச்சி அப்பாதங்கம், தம்தம்கிச்சகரணே உட்டா²னஸுக²தாய கச்சி லஹுட்டா²னம், தத³னுரூபப³லயோக³தோ கச்சி ப³லம், ஸுக²விஹாரஸப்³பா⁴வேன கச்சி பா²ஸுவிஹாரோ அத்தீ²தி ஸப்³ப³த்த² கச்சி-ஸத்³த³ம் யோஜேத்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ப³லப்பத்தா பீதி பீதியேவ. தருணபீதி பாமோஜ்ஜம். ஸம்மோத³னம் ஜனேதி கரோதீதி ஸம்மோத³னிகம் ததே³வ ஸம்மோத³னீயம். ஸம்மோதி³தப்³ப³தோ ஸம்மோத³னீயந்தி இத³ம் பன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஸம்மோதி³தும் யுத்தபா⁴வதோ’’தி. ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ அனுஸ்ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘ஸரணீய’’ந்தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸாரணீய’’ந்தி தீ³க⁴ம் கத்வா வுத்தம். ‘‘ஸுய்யமானஸுக²தோ’’தி ஆபாத²மது⁴ரதமாஹ, ‘‘அனுஸ்ஸரியமானஸுக²தோ’’தி விமத்³த³ரமணீயதம். ‘‘ப்³யஞ்ஜனபரிஸுத்³த⁴தாயா’’தி ஸபா⁴வனிருத்திபா⁴வேன தஸ்ஸா கதா²ய வசனசாதுரியமாஹ, ‘‘அத்த²பரிஸுத்³த⁴தாயா’’தி அத்த²ஸ்ஸ நிருபக்கிலேஸதம். அனேகேஹி பரியாயேஹீதி அனேகேஹி காரணேஹி.

அபஸாதே³ஸ்ஸாமீதி மங்கும் கரிஸ்ஸாமி. கண்டே² ஓலம்பே³த்வாதி உபோ⁴ஸு க²ந்தே⁴ஸு ஸாடகம் ஆஸஜ்ஜேத்வா கண்டே² ஓலம்பி³த்வா. து³ஸ்ஸகண்ணம் க³ஹேத்வாதி நிவத்த²ஸாடகஸ்ஸ த³ஸாகோடிம் ஏகேன ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா. சங்கமம் அபி⁴ருஹித்வாதி சங்கமிதும் ஆரபி⁴த்வா. தா⁴துஸமதாதி ரஸாதி³தா⁴தூனம் ஸமாவத்த²தா, அரோக³தாதி அத்தோ². அனாசாரபா⁴வஸாரணீயந்தி அனாசாரபா⁴வேன ஸரணீயம். ‘‘அனாசாரோ வதாய’’ந்தி ஸரிதப்³ப³கம்.

262. ‘‘ப⁴வக்³க³ம் க³ஹேதுகாமோ வியா’’திஆதி³ அஸக்குணேய்யத்தா து³க்கரம் கிச்சம் ஆரப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். அஸக்குணேய்யஞ்ஹேதம் ஸதே³வகேனாபி லோகேன, யதி³த³ம் ப⁴க³வதோ அபஸாத³னம், தேனாஹ ‘‘அட்டா²னே வாயமதீ’’தி. அயம் பா³லோ ‘‘மயி கிஞ்சி அகதே²ந்தே மயா ஸத்³தி⁴ம் கதே²தும்பி ந விஸஹதீ’’தி மானமேவ பக்³க³ண்ஹிஸ்ஸதி, கதே²ந்தே பன கதா²பஸங்கே³னஸ்ஸ ஜாதிகோ³த்தே விபா⁴விதே மானனிக்³க³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதீதி ப⁴க³வா ‘‘ஏவம் நு தே’’திஆதி³மாஹ. தேன வுத்தம் ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா’’திஆதி³. ஆசாரஸமாசாரஸிக்கா²பனேன ஆசரியா, தேஸம் பன ஆசரியானம் பகட்டா² ஆசரியாதி பாசரியா யதா² பபிதாமஹோதி, தேனாஹ ‘‘ஆசரியேஹி ச தேஸம் பாசரியேஹி சா’’தி.

பட²மஇப்³ப⁴வாத³வண்ணனா

263. தீஸு இரியாபதே²ஸூதி டா²னக³மனனிஸஜ்ஜாஸு. கதா²பளாஸந்தி கதா²வஸேன யுக³க்³கா³ஹம். ஸயானேன ஆசரியேன ஸத்³தி⁴ம் ஸயானஸ்ஸ கதா² நாம ஆசாரோ ந ஹோதி, தம் இதரேஹி ஸதி³ஸம் கத்வா கத²னம் இத⁴ கதா²பளாஸோ.

தஸ்ஸ பன யம் அனாசாரபா⁴வவிபா⁴வனம் ஸத்தா²ரா அம்ப³ட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் கதே²ந்தேன கதம், தம் ஸங்கீ³திஅனாருள்ஹம் பரம்பராப⁴தந்தி உபரி பாளியா ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததோ கிரா’’திஆதி³மாஹ. முண்ட³கா ஸமணகாதி ச க³ரஹாயம் க-ஸத்³தோ³, தேனாஹ ‘‘ஹீளேந்தோ’’தி. இப⁴ஸ்ஸ பயோகோ³ இபோ⁴ உத்தரபத³லோபேன, தம் இப⁴ம் அரஹந்தீதி இப்³பா⁴. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யதா² இபோ⁴ ஹத்தி²வாஹனபூ⁴தோ பரஸ்ஸ வஸேன வத்ததி, ந அத்தனோ, ஏவம் ஏதேபி ப்³ராஹ்மணானம் ஸுஸ்ஸுஸகா ஸுத்³தா³ பரஸ்ஸ வஸேன வத்தந்தி, ந அத்தனோ, தஸ்மா இப⁴ஸதி³ஸபயோக³தாய இப்³பா⁴தி. தே பன குடும்பி³கதாய க⁴ரவாஸினோ க⁴ரஸ்ஸாமிகா ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘க³ஹபதிகா’’தி. கண்ஹாதி கண்ஹஜாதிகா. தி³ஜா ஏவ ஹி ஸுத்³த⁴ஜாதிகா, ந இதரேதி தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ, தேனாஹ ‘‘காளகா’’தி. முக²தோ நிக்க²ந்தாதி ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³புரிஸா ப்³ரஹ்முனோ முக²தோ நிக்க²ந்தா, அயம் தேஸம் பட²முப்பத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘ஸமணா பிட்டி²பாத³தோ’’தி இத³ம் பனஸ்ஸ ‘‘முக²தோ நிக்க²ந்தா’’திஆதி³வசனதோபி அதிவிய அஸமவேக்கி²தவசனம் சதுவண்ணபரியாபன்னஸ்ஸேவ ஸமணபா⁴வஸம்ப⁴வதோ. அனியமேத்வாதி அவிஸேஸேத்வா, அனுத்³தே³ஸிகபா⁴வேனாதி அத்தோ².

மானுஸ்ஸயவஸேன கதே²தீதி மானுஸ்ஸயம் அவஸ்ஸாய அத்தானம் உக்கம்ஸேந்தோ, பரே ச வம்பே⁴ந்தோ ‘‘முண்ட³கா’’தி ஆதி³ம் கதே²தி. ஜானாபேமீதி ஜாதிகோ³த்தஸ்ஸ பமாணம் யாதா²வதோ விபா⁴வனேன பமாணம் ஜானாபேமீதி. அத்தோ² ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அத்தி²கம் த³ண்டி³கஞாயேன.

‘‘யாயேவ கோ² பனத்தா²யா’’தி இத்தி²லிங்க³வஸேன வுத்தந்தி வத³ந்தி, தம் பரதோ ‘‘புரிஸலிங்க³வஸேனேவா’’தி வக்க²மானத்தா யுத்தம். யாய அத்தா²யாதி வா புல்லிங்க³வஸேனேவ தத³த்தே² ஸம்பதா³னவசனம், யஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ அத்தா²யாதி அத்தோ². அஸ்ஸாதி அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஞ்ஞேஸந்தி அஞ்ஞேஸம் ஸாது⁴ரூபானம். ஸந்திகம் ஆக³தானந்தி கு³ருட்டா²னியானம் ஸந்திகம் உபக³தானம். வத்தந்தி தேஹி சரிதப்³ப³ஆசாரம். அஸிக்கி²தோதி ஆசாரம் அஸிக்கி²தோ. ததோ ஏவ அப்பஸ்ஸுதோ. பா³ஹுஸச்சஞ்ஹி நாம யாவதே³வ உபஸமத்த²ம் இச்சி²தப்³ப³ம், தத³பா⁴வதோ அம்ப³ட்டோ² அப்பஸ்ஸுதோ அஸிக்கி²தோ ‘‘அவுஸிதோ’’தி விஞ்ஞாயதி, தேனாஹ ‘‘ஏதஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³.

264. கோத⁴வஸசித்ததாய அஸகமனோ. மானனிம்மத³னத்த²ந்தி மானஸ்ஸ நிம்மத³னத்த²ம். உக்³கி³லேத்வாதி ஸினேஹபானேன கிலின்னம் உப்³ப³மனம் கத்வா. கோ³த்தேன கோ³த்தந்தி தேன வுத்தேன புராதனகோ³த்தேன இதா³னி தம் தம் அனவஜ்ஜஸஞ்ஞிதம் கோ³த்தம் ஸாவஜ்ஜதோ உட்டா²பேத்வா உத்³த⁴ரித்வா. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² கோ³த்தம் ஆதி³புரிஸவஸேன, குலாபதோ³ஸோ, தத³ன்வயே உப்பன்னஅபி⁴ஞ்ஞாதபுரிஸவஸேன வேதி³தப்³போ³ யதா² ‘‘ஆதி³ச்சோ, மக⁴தே³வோ’’தி. கோ³த்தமூலஸ்ஸ கா³ரய்ஹதாய அமானவத்து²பா⁴வபவேத³னதோ ‘‘மானத்³த⁴ஜம் மூலே சே²த்வா’’தி வுத்தம். க⁴ட்டேந்தோதி ஓமஸந்தோ.

யஸ்மிம் மானுஸ்ஸயகோது⁴ஸ்ஸயா அஞ்ஞமஞ்ஞூபத்த²த்³தா⁴, ஸோ ‘‘சண்டோ³’’தி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘சண்டா³தி மானனிஸ்ஸிதகோத⁴யுத்தா’’தி. க²ராதி சித்தேன, வாசாய ச கக்க²ளா. லஹுகாதி தருணா. ப⁴ஸ்ஸாதி ‘‘ஸாஹஸிகா’’தி கேசி வத³ந்தி, ‘‘ஸாரம்ப⁴கா’’தி அபரே. ஸமானாதி ஹோந்தா, ப⁴வமானாதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஸந்தாதி புரிமபத³ஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி. ந ஸக்கரோந்தீதி ஸக்காரம் ந கரோந்தி. அபசிதிகம்மந்தி பணிபாதகம்ம நானுலோமந்தி அத்தனோ ஜாதியா ந அனுச்ச²விகந்தி அத்தோ².

து³தியஇப்³ப⁴வாத³வண்ணனா

265. காமம் ஸக்யராஜகுலே யோ ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³த⁴தரோ ஸமத்தோ² ச, ஸோ ஏவ அபி⁴ஸேகம் லப⁴தி, ஏகச்சோ பன அபி⁴ஸித்தோ ஸமானோ ‘‘இத³ம் ரஜ்ஜம் நாம ப³ஹுகிச்சம் ப³ஹுப்³யாபார’’ந்தி ததோ நிப்³பி³ஜ்ஜ ரஜ்ஜம் வயஸா அனந்தரஸ்ஸ நிய்யாதேதி, கதா³சி ஸோபி அஞ்ஞஸ்ஸாதி தாதி³ஸே ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸக்யாதி அபி⁴ஸித்தராஜானோ’’தி. குலவம்ஸம் ஜானந்தீதி கண்ஹாயனதோ பட்டா²ய பரம்பராக³தம் அனுஸ்ஸவவஸேன ஜானந்தி. குலாபி⁴மானினோ ஹி யேபு⁴ய்யேன பரேஸம் உச்சாவசம் குலம் ததா² ததா² உதா³ஹரந்தி, அத்தனோ ச குலவம்ஸம் ஜானந்தி, ஏவம் அம்ப³ட்டோ²பி. ததா² ஹி ஸோ பரதோ ப⁴க³வதா புச்சி²தோ வஜிரபாணிப⁴யேன யாதா²வதோ கதே²ஸி.

ததியஇப்³ப⁴வாத³வண்ணனா

266. கே²த்தலேட்³டூ³னந்தி கே²த்தே கஸனவஸேன நங்க³லேன உட்டா²பிதலேட்³டூ³னம். ‘‘லடுகிகா’’ இச்சேவ பஞ்ஞாதா கு²த்³த³கஸகுணிகா லடுகிகோபமவண்ணனாயம் ‘‘சாதகஸகுணிகா’’தி (ம. நி. அட்ட². 3.150) வுத்தா. கோத⁴வஸேன லக்³கி³துந்தி உபனய்ஹிதும், ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴துந்தி அத்தோ². ‘‘அம்ஹே ஹம்ஸகோஞ்சமோரஸமே கரோதீ’’தி இமினா ‘‘ந தம் கோசி ஹம்ஸோ வா’’திஆதி³வசனம் ஸங்கீ³திம் அனாருள்ஹம் ததா³ ப⁴க³வதா வுத்தமேவாதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஏவம் நு தே’’திஆதி³வசனம், ‘‘அவுஸிதவாயேவா’’திஆதி³வசனஞ்ச மானவஸேன ஸமணேன கோ³தமேன வுத்தந்தி மஞ்ஞதீதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘நிம்மானோ தா³னி ஜாதோதி மஞ்ஞமானோ’’தி.

தா³ஸிபுத்தவாத³வண்ணனா

267. நிம்மாதே³தீதி அ-காரஸ்ஸ ஆ-காரம் கத்வா நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘நிம்மதே³தீ’’தி. காமம் கோ³த்தம் நாமேதம் பிதிதோ லத்³த⁴ப்³ப³ம், ந மாதிதோ ந ஹி ப்³ராஹ்மணானம் ஸகோ³த்தாய ஆவாஹவிவாஹோ இச்சி²தோ, கோ³த்தனாமம் பன யஸ்மா ஜாதிஸித்³த⁴ம், ந கித்திமம், ஜாதி ச உப⁴யஸம்ப³ந்தி⁴னீ, தஸ்மா ‘‘மாதாபேத்திகந்தி மாதாபிதூனம் ஸந்தக’’ந்தி வுத்தம். நாமகோ³த்தந்தி கோ³த்தனாமம், ந கித்திமனாமம், ந கு³ணனாமம் வா. தத்த² ‘‘கண்ஹாயனோ’’தி நிருள்ஹா யா நாமபண்ணத்தி, தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பண்ணத்திவஸேன நாமந்தி. தம் பன கண்ஹஇஸிதோ பட்டா²ய தஸ்மிம் குலபரம்பராவஸேன ஆக³தம், ந ஏதஸ்மிம்யேவ நிருள்ஹம், தேன வுத்தம் ‘‘பவேணீவஸேன கோ³த்த’’ந்தி. கோ³த்த-பத³ஸ்ஸ பன அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. அனுஸ்ஸரதோதி ஏத்த² ந கேவலம் அனுஸ்ஸரணம் அதி⁴ப்பேதம், அத² கோ² குலஸுத்³தி⁴வீமம்ஸனவஸேனாதி ஆஹ ‘‘குலகோடிம் ஸோதே⁴ந்தஸ்ஸா’’தி. அய்யபுத்தாதி அய்யிகபுத்தாதி ஆஹ ‘‘ஸாமினோ புத்தா’’தி. தி³ஸா ஓக்காகரஞ்ஞோ அந்தோஜாதா தா³ஸீதி ஆஹ ‘‘க⁴ரதா³ஸியா புத்தோ’’தி. ஏத்த² ச யஸ்மா அம்ப³ட்டோ² ஜாதிம் நிஸ்ஸாய மானத்த²த்³தோ⁴, ந சஸ்ஸ யாதா²வதோ ஜாதியா அவிபா⁴விதாய மானனிக்³க³ஹோ ஹோதி, மானனிக்³க³ஹே ச கதே அபரபா⁴கே³ ரதனத்தயே பஸீதி³ஸ்ஸதி, ந ‘‘தா³ஸீ’’தி வாசா ப²ருஸவாசா நாம ஹோதி சித்தஸ்ஸ ஸண்ஹபா⁴வதோ. அப⁴யஸுத்தஞ்சேத்த² (ம. நி. 2.83; அ. நி. 4.184) நித³ஸ்ஸனம். கேசி ச ஸத்தா அக்³கி³னா விய லோஹாத³யோ கக்க²ளாய வாசாய முது³பா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் நிப்³பி³ஸேவனம் காதுகாமோ ‘‘அய்யபுத்தா ஸக்யா ப⁴வந்தி, தா³ஸிபுத்தோ த்வமஸி ஸக்யான’’ந்தி அவோச.

ட²பேந்தீதி பஞ்ஞபேந்தி, தேனாஹ ‘‘ஓக்காகோ’’திஆதி³. பபா⁴ நிச்ச²ரதி த³ந்தானம் அதிவிய பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வதோ.

பட²மகப்பிகானந்தி பட²மகப்பஸ்ஸ ஆதி³காலே நிப்³ப³த்தானம். கிர-ஸத்³தோ³ அனுஸ்ஸவத்தே², தேன யோ வுச்சமானாய ராஜபரம்பராய கேஸஞ்சி மதிபே⁴தோ³, தம் உல்லிங்கே³தி. மஹாஸம்மதஸ்ஸாதி ‘‘அயம் நோ ராஜா’’தி மஹாஜனேன ஸம்மன்னித்வா ட²பிதத்தா ‘‘மஹாஸம்மதோ’’தி ஏவம் ஸம்மதஸ்ஸ. யம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி –

‘‘ஆதி³ச்சகுலஸம்பூ⁴தோ, ஸுவிஸுத்³த⁴கு³ணாகரோ;

மஹானுபா⁴வோ ராஜாஸி, மஹாஸம்மதனாமகோ.

யோ சக்கு²பூ⁴தோ லோகஸ்ஸ, கு³ணரம்ஸிஸமுஜ்ஜலோ;

தமோனுதோ³ விரோசித்த², து³தியோ விய பா⁴ணுமா.

ட²பிதா யேன மரியாதா³, லோகே லோகஹிதேஸினா;

வவத்தி²தா ஸக்குணந்தி, ந விலங்க⁴யிதும் ஜனா.

யஸஸ்ஸினம் தேஜஸ்ஸினம், லோகஸீமானுரக்க²கம்;

ஆதி³பூ⁴தம் மஹாவீரம், கத²யந்தி ‘மனூ’தி ய’’ந்தி.

தஸ்ஸ ச புத்தபபுத்தபரம்பரம் ஸந்தா⁴ய –

‘‘தஸ்ஸ புத்தோ மஹாதேஜோ, ரோஜோ நாம மஹீபதி;

தஸ்ஸ புத்தோ வரரோஜோ, பவரோ ராஜமண்ட³லே.

தஸ்ஸாஸி கல்யாணகு³ணோ, கல்யாணோ நாம அத்ரஜோ;

ராஜா தஸ்ஸாஸி தனயோ, வரகல்யாணனாமகோ.

தஸ்ஸ புத்தோ மஹாவீரோ, மந்தா⁴தா காமபோ⁴கி³னம்;

அக்³க³பூ⁴தோ மஹிந்தே³ன, அட்³ட⁴ரஜ்ஜேன பூஜிதோ.

தஸ்ஸ ஸூனு மஹாதேஜோ, வரமந்தா⁴துனாமகோ;

‘உபோஸதோ²’தி நாமேன, தஸ்ஸ புத்தோ மஹாயஸோ.

வரோ நாம மஹாதேஜோ, தஸ்ஸ புத்தோ மஹாவரோ;

தஸ்ஸாஸி உபவரோதி, புத்தோ ராஜா மஹாப³லோ.

தஸ்ஸ புத்தோ மக⁴தே³வோ, தே³வதுல்யோ மஹீபதி;

சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானி, தஸ்ஸ புத்தபரம்பரா.

தேஸம் பச்சி²மகோ ராஜா, ‘ஓக்காகோ’ இதி விஸ்ஸுதோ;

மஹாயஸோ மஹாதேஜோ, அகு²த்³தோ³ ராஜமண்ட³லே’’தி.

ஆதி³ தேஸம் பச்ச²தோதி தேஸம் மக⁴தே³வ பரம்பரபூ⁴தானம் களாரஜனகபரியோஸானானம் அனேகஸதஸஹஸ்ஸானம் ராஜூனம் அபரபா⁴கே³ ஓக்காகோ நாம ராஜா அஹோஸி, தஸ்ஸ பரம்பராபூ⁴தானம் அனேகஸதஸஹஸ்ஸானம் ராஜூனம் அபரபா⁴கே³ அபரோ ஓக்காகோ நாம ராஜா அஹோஸி, தஸ்ஸ பரம்பரபூ⁴தானம் அனேகஸதஸஹஸ்ஸானம் ராஜூனம் அபரபா⁴கே³ புனாபரோ ஓக்காகோ நாம ராஜா அஹோஸி, தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தயோ ஓக்காகவம்ஸா அஹேஸும். தேஸு ததியஓக்காகஸ்ஸா’’திஆதி³.

ஸஹஸா வரம் அதா³ஸிந்தி புத்தத³ஸ்ஸனேன ஸோமனஸ்ஸப்பத்தோ ஸஹஸா அவீமம்ஸித்வா துட்டி²யா வஸேன வரம் அதா³ஸிம், ‘‘யம் இச்ச²ஸி, தம் க³ண்ஹா’’தி. ரஜ்ஜம் பரிணாமேதும் இச்ச²தீதி ஸா ஜந்துகுமாரஸ்ஸ மாதா மம தம் வரதா³னம் அந்தரம் கத்வா இமம் ரஜ்ஜம் பரிணாமேதும் இச்ச²தீதி.

நப்பஸஹேய்யாதி ந பரியத்தோ ப⁴வேய்ய.

நிக்க²ம்மாதி க⁴ராவாஸதோ, காமேஹி ச நிக்க²மித்வா. ஹேட்டா² சாதி ச-ஸத்³தே³ன ‘‘அஸீதிஹத்தே²’’தி இத³ம் அனுகட்³ட⁴தி. தேஹீதி மிக³ஸூகரேஹி, மண்டூ³கமூஸிகேஹி ச. தேதி ஸீஹப்³யக்³கா⁴த³யோ, ஸப்பபி³ளாரா ச.

அவஸேஸாஹி அத்தனோ அத்தனோ கனிட்டா²ஹி.

வட்³ட⁴மானானந்தி அனாத³ரே ஸாமிவசனம். குட்ட²ரோகோ³ நாம ஸாஸமஸூரீரோகா³ விய யேபு⁴ய்யேன ஸங்கமனஸபா⁴வோதி வுத்தம் ‘‘அயம் ரோகோ³ ஸங்கமதீதி சிந்தேத்வா’’தி.

மிக³ஸூகராதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வனசரஸோணாதி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி.

தஸ்மிம் நிஸின்னேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க²த்தியமாயாரோசனேன அத்தனோ க²த்தியபா⁴வம் ஜானாபேத்வா.

நக³ரம் மாபேஹீதி ஸாஹாரம் நக³ரம் மாபேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ.

கேஸக்³க³ஹணந்தி கேஸவேணிப³ந்த⁴னம். து³ஸ்ஸக்³க³ஹணந்தி வத்த²ஸ்ஸ நிவாஸனாகாரோ.

268. அத்தனோ உபாரம்ப⁴மோசனத்தா²யாதி ஆசரியேன அம்ப³ட்டே²ன ச அத்தனோ அத்தனோ உபரி பாபேதப்³ப³உபவாத³ஸ்ஸ அபனயனத்த²ம். அஸ்மிம் வசனேதி ‘‘சத்தாரோமே போ⁴ கோ³தம வண்ணா’’திஆதி³னா அத்தனா வுத்தே, போ⁴தா ச கோ³தமேன வுத்தே ‘‘ஜாதிவாதே³’’தி இமஸ்மிம் யதா²தி⁴கதே வசனே. தத்த² பன யஸ்மா வேதே³ வுத்தவிதி⁴னாவ தேன படிமந்தேதப்³ப³ம் ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘வேத³த்தயவசனே’’தி, ‘‘ஏதஸ்மிம் வா தா³ஸிபுத்தவசனே’’தி ச.

270. த⁴ம்மோ நாம காரணம் ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 718) விய, ஸஹ த⁴ம்மேனாதி ஸஹத⁴ம்மோ, ஸஹத⁴ம்மோ ஏவ ஸஹத⁴ம்மிகோதி ஆஹ ‘‘ஸஹேதுகோ’’தி.

271. தஸ்மா ததா³ படிஞ்ஞாதத்தா. தாஸேத்வா பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேஸ்ஸாமீதி ஆக³தோ யதா² தம் ஸச்சகஸமாக³மே. ‘‘ப⁴க³வா சேவ பஸ்ஸதி அம்ப³ட்டோ² சா’’தி ஏத்த² இதரேஸம் அத³ஸ்ஸனே காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதி³ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஆவாஹேத்வாதி மந்தப³லேன ஆனேத்வா. தஸ்ஸாதி அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ. வாத³ஸங்க⁴ட்டேதி வாசாஸங்க⁴ட்டே.

272. தாணந்தி க³வேஸமானோதி, ‘‘அயமேவ ஸமணோ கோ³தமோ இதோ ப⁴யதோ மம தாயகோ’’தி ப⁴க³வந்தம்யேவ ‘‘தாண’’ந்தி பரியேஸந்தோ உபக³ச்ச²ந்தோ. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. தாயதீதி யதா²உபட்டி²தப⁴யதோ பாலேதி, தேனாஹ ‘‘ரக்க²தீ’’தி, ஏதேன தாண-ஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துஸாத⁴னதமாஹ. யது²பட்டி²தேன ப⁴யேன உபத்³து³தோ நிலீயதி ஏத்தா²தி லேணம், உபலயனம், ஏதேன லேண-ஸத்³த³ஸ்ஸ அதி⁴கரணஸாத⁴னதமாஹ. ‘‘ஸரதீ’’தி ஏதேன ஸரண-ஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துஸாத⁴னதமாஹ.

அம்ப³ட்ட²வம்ஸகதா²வண்ணனா

274. க³ங்கா³ய த³க்கி²ணதோதி க³ங்கா³ய நதி³யா த³க்கி²ணதி³ஸாய. ஆவுத⁴ம் ந பரிவத்ததீதி ஸரம் வாஸத்திஆதி³ம் வா பரஸ்ஸ உபரி கி²பிதுகாமஸ்ஸ ஹத்த²ம் ந பரிவத்ததி, ஹத்தே² பன அபரிவத்தேந்தே குதோ ஆவுத⁴பரிவத்தனந்தி ஆஹ ‘‘ஆவுத⁴ம் ந பரிவத்ததீ’’தி. ஸோ கிர ‘‘கத²ம் நாமாஹம் தி³ஸாய தா³ஸியா குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தோ’’தி தம் ஹீனம் ஜாதிம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ ‘‘ஹந்தா³ஹம் யதா² ததா² இமம் ஜாதிம் ஸோதே⁴ஸ்ஸாமீ’’தி நிக்³க³தோ, தேனாஹ ‘‘இதா³னி மே மனோரத²ம் பூரேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³. விஜ்ஜாப³லேன ராஜானம் தாஸேத்வா தஸ்ஸ தீ⁴துயா லத்³த⁴காலதோ பட்டா²ய ம்யாயம் ஜாதிஸோதி⁴தா ப⁴விஸ்ஸதீதி தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. அம்ப³ட்ட²ம் நாம விஜ்ஜந்தி ஸத்தானம் ஸரீரே அப்³ப⁴ங்க³ம் ட²பேதீதி அம்ப³ட்டா²தி ஏவம் லத்³த⁴னாமம் விஜ்ஜம், மந்தந்தி அத்தோ². யதோ அம்ப³ட்டா² ஏதஸ்மிம் அத்தீ²தி அம்ப³ட்டோ²தி கண்ஹோ இஸி பஞ்ஞாயித்த², தம்ப³ம்ஸஜாததாய அயம் மாணவோ ‘‘அம்ப³ட்டோ²’’தி வோஹரீயதி.

ஸேட்ட²மந்தே வேத³மந்தேதி அதி⁴ப்பாயோ. மந்தானுபா⁴வேன ரஞ்ஞோ பா³ஹுக்க²ம்ப⁴மத்தம் ஜாதம் தேன பனஸ்ஸ பா³ஹுக்க²ம்பே⁴ன ராஜா, ‘‘கோ ஜானாதி, கிம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பீ⁴தோ உஸ்ஸங்கீ உத்ராஸோ அஹோஸி, தேனாஹ ‘‘ப⁴யேன வேத⁴மானோ அட்டா²ஸீ’’தி. ஸோத்தி² ப⁴த்³த³ந்தேதி ஆதி³வசனம் அவோசும். ‘‘அயம் மஹானுபா⁴வோ இஸீ’’தி மஞ்ஞமானா.

உந்த்³ரியிஸ்ஸதீதி விப்பகிரியிஸ்ஸதி, தேனாஹ ‘‘பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி. மந்தே பரிவத்திதேதி பா³ஹுக்க²ம்ப⁴கமந்தஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴கவிஜ்ஜாஸங்கா²தே மந்தே ‘‘ஸரோ ஓதரதூ’’தி பரிவத்திதே. ஏவரூபானஞ்ஹி மந்தானம் ஏகம்ஸேனேவ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴கவிஜ்ஜா ஹோந்தியேவ யதா² தம் குஸுமாரகவிஜ்ஜானம். அத்தனோ தீ⁴து அபவாத³மோசனத்த²ம் தஸ்ஸ பு⁴ஜிஸ்ஸகரணம். தஸ்ஸானுரூபே இஸ்ஸரியே ட²பனத்த²ம் உளாரே ச நம் டா²னே ட²பேஸி.

க²த்தியஸேட்ட²பா⁴வவண்ணனா

275. ஸமஸ்ஸாஸனத்த²மாஹ கருணாயந்தோ, ந குலீனபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம், தேனாஹ ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா’’திஆதி³. ப்³ராஹ்மணேஸூதி ப்³ராஹ்மணானம் ஸமீபே, ததோ ப்³ராஹ்மணேஹி லத்³த⁴ப்³ப³ம் ஆஸனாதி³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ப்³ராஹ்மணானம் அந்தரே’’தி வுத்தம். கேவலம் ஸத்³தா⁴ய காதப்³ப³ம் ஸத்³த⁴ம், பரலோகக³தே ஸந்தா⁴ய ந ததோ கிஞ்சி அபத்தே²ந்தேன காதப்³ப³ந்தி அத்தோ², தேனாஹ ‘‘மதகே உத்³தி³ஸ்ஸ கதப⁴த்தே’’தி. மங்க³லாதி³ப⁴த்தேதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன உஸ்ஸவதே³வதாராத⁴னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. யஞ்ஞப⁴த்தேதி பாபஸஞ்ஞமாதி³வஸேன கதப⁴த்தே. பாஹுனகானந்தி அதிதீ²னம். க²த்தியபா⁴வம் அப்பத்தோ உப⁴தோ ஸுஜாததாபா⁴வதோ, தேனாஹ ‘‘அபரிஸுத்³தோ⁴தி அத்தோ²’’தி.

276. இத்தி²ம் கரித்வாதி ஏத்த² கரணம் கிரியாஸாமஞ்ஞவிஸயந்தி ஆஹ ‘‘இத்தி²ம் பரியேஸித்வா’’தி. ப்³ராஹ்மணகஞ்ஞம் இத்தி²ம் க²த்தியகுமாரஸ்ஸ ப⁴ரியாபூ⁴தம் க³ஹேத்வாபி க²த்தியாவ ஸேட்டா², ஹீனா ப்³ராஹ்மணாதி யோஜனா. புரிஸேன வா புரிஸம் கரித்வாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. பகரணேதி ராகா³தி³வஸேன பது³ட்டே² பக்க²லிதே காரணே, தேனாஹ ‘‘தோ³ஸே’’தி. ப⁴ஸ்ஸதி நிரத்த²கபா⁴வேன கி²பீயதீதி ப⁴ஸ்ஸம், சா²ரிகா.

277. ஜனிதஸ்மிந்தி கம்மகிலேஸேஹி நிப்³ப³த்தே. ஜனே ஏதஸ்மிந்தி வா ஜனேதஸ்மிம், மனுஸ்ஸேஸூதி அத்தோ², தேனாஹ ‘‘கோ³த்தபடிஸாரினோ’’தி. ஸம்ஸந்தி³த்வாதி க⁴டேத்வா, அவிருத்³த⁴ம் கத்வாதி அத்தோ².

பட²மபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

விஜ்ஜாசரணகதா²வண்ணனா

278. இத³ம் வட்டதீதி இத³ம் அஜ்ஜே²னாதி³ கத்தும் லப்³ப⁴தி. ஜாதிவாத³வினிப³த்³தா⁴தி ஜாதிஸன்னிஸ்ஸிதவாதே³ வினிப³த்³தா⁴. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸேவ அஜ்ஜே²னஜ்ஜா²பனயஜனயாஜனாத³யோதி ஏவம் யே அத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னவஸேன பவத்தா, ததோ ஏவ தே மானவாத³படிப³த்³தா⁴ ச ஹோந்தி. யே பன ஆவாஹவிவாஹவினிப³த்³தா⁴, தே ஏவ ஸம்ப³ந்த⁴த்தயவஸேன ‘‘அரஹஸி வா மம் த்வம், ந வா மம் த்வம் அரஹஸீ’’தி ஏவம் பவத்தனகா.

யத்தா²தி யஸ்ஸம் விஜ்ஜாசரணஸம்பத்தியம். லக்³கி³ஸ்ஸாமாதி ஓலக்³கா³ அந்தோக³தா⁴ ப⁴விஸ்ஸாமாதி சிந்தயிம்ஹ. பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜாசரணானியேவ ‘‘விஜ்ஜாசரணானீ’’தி க³ஹேத்வா டி²தோ பரமத்த²தோ விஜ்ஜாசரணேஸு விப⁴ஜியமானேஸு ஸோ ததோ தூ³ரதோ அபனீதோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘தூ³ரமேவ அவக்கி²பீ’’தி. ஸமுதா³க³மதோ பபு⁴தீதிஆதி³ஸமுட்டா²னதோ பட்டா²ய.

279. திவித⁴ம் ஸீலந்தி கு²த்³த³காதி³பே⁴த³ம் திவித⁴ம் ஸீலம். ஸீலவஸேனேவாதி ஸீலபரியாயேனேவ. கிஞ்சி கிஞ்சீதி அஹிம்ஸனாதி³யமனியமலக்க²ணம் கிஞ்சி கிஞ்சி ஸீலம் அத்தி². தத்த² தத்தே²வ லக்³கே³ய்யாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம்யேவ ப்³ராஹ்மணஸமயஸித்³தே⁴ ஸீலமத்தே ‘‘சரண’’ந்தி லக்³கே³ய்ய. அட்ட²பி ஸமாபத்தியோ சரணந்தி நிய்யாதிதா ஹோந்தி ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னனித்³தே³ஸேனேவ அரூபஜ்ஜா²னானம்பி நித்³தி³ட்ட²பா⁴வாபத்திதோ நிய்யாதிதா நித³ஸ்ஸிதா.

சதுஅபாயமுக²கதா²வண்ணனா

280. அஸம்பாபுணந்தோதி ஆரபி⁴த்வா ஸம்பத்தும் அஸக்கோந்தோ. அவிஸஹமானோதி ஆரபி⁴துமேவ அஸக்கோந்தோ. கா²ரிந்தி பரிக்கா²ரம். தம் பன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரணீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அரணீதி அக்³கி³த⁴மனகம் அரணீத்³வயம். ஸுஜாதி த³ப்³பி³. ஆதி³-ஸத்³தே³ன தித³ண்ட³திக⁴டிகாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி கா²ரிப⁴ரிதந்தி கா²ரீஹி புண்ணம். நனு உபஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸாஸனிகோபி யோ கோசி அனுபஸம்பன்னோ அத்த²தோ பரிசாரகோவ, கிம் அங்க³ம் பன பா³ஹிரகபப்³ப³ஜிதேதி தத்த² விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காமஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். வுத்தனயேனாதி ‘‘கப்பியகரண…பே… வத்தகரணவஸேனா’’தி ஏவம் வுத்தேன நயேன. பரிசாரகோ ஹோதி உபஸம்பன்னபா⁴வஸ்ஸ விஸிட்ட²பா⁴வதோ. ‘‘நவகோடிஸஹஸ்ஸானீ’’திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.20; படி. ம. அட்ட². 37) வுத்தப்பபே⁴தா³னம் அனேகஸஹஸ்ஸானம் ஸம்வரவினயானம் ஸமாதி³யித்வா வத்தனேன உபரிபூ⁴தா அக்³க³பூ⁴தா ஸம்பதா³தி ஹி ‘‘உபஸம்பதா³’’தி வுச்சதீதி. கு³ணாதி⁴கோபீதி கு³ணேஹி உக்கட்டோ²பி. அயம் பனாதி வுத்தலக்க²ணோ தாபஸோ.

தாபஸா நாம கம்மவாதி³கிரியாவாதி³னோ, ந ஸாஸனஸ்ஸ படாணீபூ⁴தா, யதோ நேஸம் பப்³ப³ஜிதும் ஆக³தானம் தித்தி²யபரிவாஸேன வினாவ பப்³ப³ஜ்ஜா அனுஞ்ஞாதாதி கத்வா ‘‘கஸ்மா பனா’’தி சோத³னம் ஸமுட்ட²பேதி சோத³கோ. ஆசரியோ ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³னா சோத³னம் பரிஹரதி. ‘‘ஓஸக்கிஸ்ஸதீ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘இமஸ்மிஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். கு²ரதா⁴ரூபமந்தி கு²ரதா⁴ரானம் மத்த²கேனேவ அக்கமித்வா க³மனூபமம். அஞ்ஞேதி அஞ்ஞே பி⁴க்கூ². அக்³கி³ஸாலந்தி அக்³கி³ஹுத்தஸாலம். நானாதா³ரூஹீதி பலாஸத³ண்டா³தி³னானாவித⁴ஸமிதா⁴தா³ரூஹி.

இத³ந்தி ‘‘சதுத்³வாரம் ஆகா³ரம் கத்வா’’திஆதி³னா வுத்தம். அஸ்ஸாதி அஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. படிபத்திமுக²ந்தி கோஹஞ்ஞபடிபத்தியா முக²மத்தம். ஸோ ஹி நானாவிதே⁴ன கோஹஞ்ஞேன லோகம் விம்ஹாபேந்தோ தத்த² அச்ச²தி, தேனாஹ ‘‘இமினா ஹி முகே²ன ஸோ ஏவம் படிபஜ்ஜதீ’’தி.

க²லாதீ³ஸு மனுஸ்ஸானம் ஸந்திகே உபதிட்டி²த்வா வீஹிமுக்³க³திலமாஸாதீ³னி பி⁴க்கா²சரியானியாமேன ஸங்கட்³டி⁴த்வா உஞ்ச²னம் உஞ்சா², ஸா ஏவ சரியா வுத்தி ஏதேஸந்தி உஞ்சா²சரியா. அக்³கி³பக்கேன ஜீவந்தீதி அக்³கி³பக்கிகா, ந அக்³கி³பக்கிகா அனக்³கி³பக்கிகா. உஞ்சா²சரியா ஹி க²லேஸு க³ந்த்வா க²லக்³க³ம் நாம மனுஸ்ஸேஹி தி³ய்யமானம் த⁴ஞ்ஞம் க³ண்ஹந்தி, தம் இமே ந க³ண்ஹந்தீதி அனக்³கி³பக்கிகா நாம ஜாதா. அஸாமபாகாதி அஸயம்பாசகா. அஸ்மமுட்டி²னா முட்டி²பாஸாணேன வத்தந்தீதி அஸ்மமுட்டி²கா. த³ந்தேன உப்பாடிதம் வக்கலம் ருக்க²த்தசோ த³ந்தவக்கலம், தேன வத்தந்தீதி த³ந்தவக்கலிகா. பவத்தம் ருக்கா²தி³தோ பாதிதம் ப²லம் பு⁴ஞ்ஜந்தீதி பவத்தப²லபோ⁴ஜினோ. ஜிண்ணபக்கதாய பண்டு³பூ⁴தம் பலாஸம், தம்ஸதி³ஸஞ்ச பண்டு³பலாஸம், தேன வத்தந்தீதி பண்டு³பலாஸிகா, ஸயம்பதிதபுப்ப²ப²லபத்தபோ⁴ஜினோ.

இதா³னி தே அட்ட²விதே⁴பி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். ஸங்கட்³டி⁴த்வாதி பி⁴க்கா²சரியாவஸேன லத்³த⁴த⁴ஞ்ஞம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா.

பரியேட்டி² நாம து³க்கா²தி பரேஸம் கே³ஹதோ கே³ஹம் க³ந்த்வா பரியேட்டி² நாம தீ³னவுத்திபா⁴வேன து³க்கா². பாஸாணஸ்ஸ பரிக்³க³ஹோ து³க்கோ² பப்³ப³ஜிதஸ்ஸாதி வா த³ந்தேஹேவ உப்பாடேத்வா கா²த³ந்தி.

இமாஹி சதூஹியேவாதி ‘‘கா²ரிவித⁴ம் ஆதா³யா’’திஆதி³னா வுத்தாஹி சதூஹி ஏவ தாபஸபப்³ப³ஜ்ஜாஹீதி.

282. அபாயே வினாஸே நியுத்தோ ஆபாயிகோ. தப்³பா⁴வம் பரிபூரேதும் அஸக்கோந்தோ தேன அபரிபுண்ணோ அபரிபூரமானோ, கரணே சேதம் பச்சத்தவசனம், தேனாஹ ‘‘ஆபாயிகேனாபி அபரிபூரமானேனா’’தி.

புப்³ப³கஇஸிபா⁴வானுயோக³வண்ணனா

283. தீ³யதீதி த³த்தி, த³த்தியேவ த³த்திகந்தி ஆஹ ‘‘தி³ன்னக’’ந்தி. யதி³ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஸம்முகீ²பா⁴வோ ரஞ்ஞோ ந தா³தப்³போ³, கஸ்மாஸ்ஸ உபஸங்கமனம் ந படிக்கி²த்தந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. கே²த்தவிஜ்ஜாயாதி நீதிஸத்தே². பயாதந்தி ஸத்³த⁴ம், ஸஸ்ஸதிகம் வா, தேனாஹ ‘‘அபி⁴ஹரித்வா தி³ன்ன’’ந்தி. கஸ்மா ப⁴க³வா ‘‘ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ த³த்திகம் பு⁴ஞ்ஜதீ’’திஆதி³னா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ மம்மவசனம் அவோசாதி தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இத³ம் பன காரண’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

284. ரதூ²பத்த²ரேதி ரத²ஸ்ஸ உபரி அத்த²ரிதபதே³ஸே. பாகடமந்தனந்தி பகாஸபூ⁴தம் மந்தனம். தஞ்ஹி ஸுத்³தா³தீ³ஹி ஞாயதீதி ந ரஹஸ்ஸமந்தனம். ப⁴ணதீதி அபி நு ப⁴ணதி.

285. பவத்தாரோதி பாவசனபா⁴வேன வத்தாரோ, யஸ்மா தே தேஸம் மந்தானம் பவத்தகா, தஸ்மா ஆஹ ‘‘பவத்தயிதாரோ’’தி. ஸுத்³தே³ ப³ஹி கத்வா ரஹோ பா⁴ஸிதப்³ப³ட்டே²ன மந்தா ஏவ, தம்தம்அத்த²படிபத்திஹேதுதாய பத³ந்தி மந்தபத³ம், அனுபனீதாஸாதா⁴ரணதாய வா ரஹஸ்ஸபா⁴வேன வத்தப்³ப³ம் ஹிதகிரியாய அதி⁴க³முபாயம். ஸஜ்ஜா²யிதந்தி கா³யனவஸேன ஸஜ்ஜா²யிதம், தம் பன உத³த்தானுத³த்தாதீ³னம் ஸரானம் ஸம்பாத³னவஸேனேவ இச்சி²தந்தி ஆஹ ‘‘ஸரஸம்பத்திவஸேனா’’தி. அஞ்ஞேஸம் வுத்தந்தி பாவசனபா⁴வேன அஞ்ஞேஸம் வுத்தம். ஸமுபப்³யூள்ஹந்தி ஸங்க³ஹேத்வா உபரூபரி ஸஞ்ஞூள்ஹம். ராஸிகதந்தி இருவேத³யஜுவேத³ஸாமவேதா³தி³வஸேன, தத்தா²பி பச்சேகம் மந்தப்³ரஹ்மாதி³வஸேன, அஜ்ஜா²யானுவாகாதி³வஸேன ச ராஸிகதம்.

தேஸந்தி மந்தானம் கத்தூனம். தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா ஓலோகேத்வாதி தி³ப்³ப³சக்கு²பரிப⁴ண்டே³ன யதா²கம்மூபக³ஞாணேன ஸத்தானம் கம்மஸ்ஸகதாதி³ம் பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனட்டே²ன தி³ப்³ப³சக்கு²ஸதி³ஸேன புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அதீதகப்பே ப்³ராஹ்மணானம் மந்தஜ்ஜே²னவிதி⁴ஞ்ச ஓலோகேத்வா. பாவசனேன ஸஹ ஸம்ஸந்தி³த்வாதி கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ யம் வசனம் வட்டஸன்னிஸ்ஸிதம், தேன ஸஹ அவிருத்³த⁴ம் கத்வா. ந ஹி தேஸம் விவட்டஸன்னிஸ்ஸிதோ அத்தோ² பச்சக்கோ² ஹோதி. அபராபரே பனாதி அட்ட²காதீ³ஹி அபரா பரே பச்சி²மா ஓக்காகராஜகாலாதீ³ஸு உப்பன்னா. பக்கி²பித்வாதி அட்ட²காதீ³ஹி க³ந்தி²தமந்தபதே³ஸு கிலேஸஸன்னிஸ்ஸிதபதா³னம் தத்த² தத்த² பதே³ பக்கி²பனம் கத்வா. விருத்³தே⁴ அகம்ஸூதி ப்³ராஹ்மணத⁴ம்மிகஸுத்தாதீ³ஸு ஆக³தனயேன ஸம்கிலேஸிகத்த²தீ³பனதோ பச்சனீகபூ⁴தே அகம்ஸு. இதா⁴தி ‘‘த்யாஹம் மந்தே அதீ⁴யாமீ’’தி ஏதஸ்மிம் டா²னே. படிஞ்ஞம் அக்³க³ஹேத்வாதி ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸீ’’தி ஏவம் படிஞ்ஞம் அக்³க³ஹேத்வாவ.

286. நிராமக³ந்தா⁴தி கிலேஸாஸுசிவஸேன விஸ்ஸக³ந்த⁴ரஹிதா. அனித்தி²க³ந்தா⁴தி இத்தீ²னம் க³ந்த⁴மத்தஸ்ஸபி அவிஸஹனேன இத்தி²க³ந்த⁴ரஹிதா. ஏத்த² ச ‘‘நிராமக³ந்தா⁴’’தி ஏதேன தேஸம் போராணானம் ப்³ராஹ்மணானம் விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸதம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘அனித்தி²க³ந்தா⁴ ப்³ரஹ்மசாரினோ’’தி ஏதேன ஏகவிஹாரிதம், ‘‘ரஜோஜல்லத⁴ரா’’தி ஏதேன மண்ட³னவிபூ⁴ஸனானுயோகா³பா⁴வம், ‘‘அரஞ்ஞாயதனே பப்³ப³தபாதே³ஸு வஸிம்ஸூ’’தி ஏதேன மனுஸ்ஸூபசாரம் பஹாய விவித்தவாஸம், ‘‘வனமூலப²லாஹாரா வஸிம்ஸூ’’தி ஏதேன ஸாலிமம்ஸோத³னாதி³பணீதாஹாரபடிக்கே²பம், ‘‘யதா³’’திஆதி³னா யானவாஹனபடிக்கே²பம், ‘‘ஸப்³ப³தி³ஸாஸூ’’திஆதி³னா ரக்கா²வரணபடிக்கே²பம், ஏவஞ்ச வத³ந்தோ மிச்சா²படிபதா³பக்கி²கம் ஸாசரியஸ்ஸ அம்ப³ட்ட²ஸ்ஸ வுத்திம் உபாதா³ய ஸம்மாபடிபதா³பக்கி²காபி தேஸம் ப்³ராஹ்மணானம் வுத்தி அரியவினயே ஸம்மாபடிபத்திம் உபாதா³ய மிச்சா²படிபதா³யேவ. குதஸ்ஸ ஸல்லேக²படிபத்தியுத்ததாதி. ‘‘ஏவம் ஸுதே’’திஆதி³னா ப⁴க³வா அம்ப³ட்ட²ம் ஸந்தஜ்ஜேந்தோ நிக்³க³ண்ஹாதீதி த³ஸ்ஸேதி.

வேட²கேஹீதி வேட²கபட்டகாஹி. ஸமந்தானக³ரந்தி நக³ரஸ்ஸ ஸமந்ததோ. கதஸுதா⁴கம்மம் பாகாரஸ்ஸ அதோ⁴பா⁴கே³ டா²னம் வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

த்³வேலக்க²ணத³ஸ்ஸனவண்ணனா

287. ந ஸக்கோதிஸங்குசிதே இரியாபதே² அனவஸேஸதோ தேஸம் து³ப்³பி³பா⁴வனதோ. க³வேஸீதி ஞாணேன பரியேஸனமகாஸி. ஸமானயீதி ஞாணேன ஸங்கலேந்தோ ஸம்மா ஆனயி ஸமாஹரி. ‘‘கங்க²தீ’’தி பத³ஸ்ஸ ஆகங்க²தீதி அயமத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அஹோ வத பஸ்ஸேய்யந்தி பத்த²னம் உப்பாதே³தீ’’தி. கிச்ச²தீதி கிலமதி. ‘‘கங்க²தீ’’தி பத³ஸ்ஸ புப்³பே³ ஆஸிஸனத்த²தம் வத்வா இதா³னிஸ்ஸ ஸம்ஸயத்த²தமேவ விகப்பந்தரவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கங்கா²ய வா து³ப்³ப³லா விமதி வுத்தா’’தி ஆஹ. தீஹி த⁴ம்மேஹீதி திப்பகாரேஹி ஸம்ஸயத⁴ம்மேஹி. காலுஸியபா⁴வோதி அப்பஸன்னதாய ஹேதுபூ⁴தோ ஆவிலபா⁴வோ.

யஸ்மா ப⁴க³வதோ கோஸோஹிதம் ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஆவேணிகம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம் வத்த²கு³ய்ஹம் ஸுவிஸுத்³த⁴கஞ்சனமண்ட³லஸன்னிகாஸம், அத்தனோ ஸண்டா²னஸன்னிவேஸஸுந்த³ரதாய ஆஜானேய்யக³ந்த⁴ஹத்தி²னோ வரங்க³பரமசாருபா⁴வம், விகஸமானதபனியாரவிந்த³ஸமுஜ்ஜலகேஸராவத்தவிலாஸம், ஸஞ்ஜா²பபா⁴னுரஞ்ஜிதஜலவனந்தராபி⁴லக்கி²தஸம்புண்ணசந்த³மண்ட³லஸோப⁴ஞ்ச அத்தனோ ஸிரியா அபி⁴பு⁴ய்ய விராஜதி, யம் பா³ஹிரப்³ப⁴ந்தரமலேஹி அனுபக்கிலிட்ட²தாய, சிரகாலம் ஸுபரிசிதப்³ரஹ்மசரியாதி⁴காரதாய, ஸுஸண்டி²தஸண்டா²னஸம்பத்தியா ச, கோபீனம்பி ஸந்தம் அகோபீனமேவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ப⁴க³வதோ ஹீ’’திஆதி³. பஹூதபா⁴வந்தி புது²லபா⁴வம். ஏத்தே²வ ஹி தஸ்ஸ ஸம்ஸயோ, தனுமுது³ஸுகுமாரதாதீ³ஸு பனஸ்ஸ கு³ணேஸு விசாரணா ஏவ நாஹோஸி.

288. ஹிரிகரணோகாஸந்தி ஹிரியிதப்³ப³ட்டா²னம். சா²யந்தி படிபி³ம்ப³ம். கத²ம் கீதி³ஸந்தி ஆஹ ‘‘இத்³தி⁴யா’’திஆதி³. சா²யாரூபகமத்தந்தி ப⁴க³வதோ படிபி³ம்ப³ரூபம். தஞ்ச கோ² பு³த்³த⁴ஸந்தானதோ வினிமுத்தத்தா ரூபகமத்தம் ப⁴க³வதோ ஸரீரவண்ணஸண்டா²னாவயவம் இத்³தி⁴மயம் பி³ம்ப³கமத்தம். தம் பன ரூபகமத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா யதா² அத்தனோ பு³த்³த⁴ரூபம் ந தி³ஸ்ஸதி, ததா² கத்வா த³ஸ்ஸேதி. நின்னேத்வாதி நீஹரித்வா. கல்லோஸீதி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே குஸலோ சே²கோ அஸி. ததா²கரணேனாதி கதி²னஸூசிம் விய கரணேன. ஏத்தா²தி பஹூதஜிவ்ஹாய. முது³பா⁴வோ பகாஸிதோ அமுது³னோ க⁴னஸுகு²மபா⁴வாபாத³னத்த²ம் அஸக்குணேய்யத்தா தீ³க⁴பா⁴வோ, தனுபா⁴வோ சாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

291. ‘‘அத்த²சரகேனா’’தி இமினா ப்³யதிரேகமுகே²ன அனத்த²சரகதம்யேவ விபா⁴வேதி. ந அஞ்ஞத்ராதி ந அஞ்ஞஸ்மிம் ஸுக³தியந்தி அத்தோ². உபனேத்வா உபனேத்வாதி தம் தம் தோ³ஸம் உபனேத்வா உபனேத்வா, தேனாஹ ‘‘ஸுட்டு²தா³ஸாதி³பா⁴வம் ஆரோபேத்வா’’தி. பாதேஸீதி பவட்டனவஸேன பாதேஸி.

போக்க²ரஸாதிபு³த்³தூ⁴பஸங்கமனவண்ணனா

293-6. ஆக³மா நூதி ஆக³தோ நு. கோ²தி நிபாதமத்தம். இதா⁴தி ஏத்த², தும்ஹாகம் ஸந்திகந்தி அத்தோ². அதி⁴வாஸேதூதி ஸாதி³யது, தம் பன ஸாதி³யனம் மனஸா ஸம்படிக்³க³ஹோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸம்படிச்ச²தூ’’தி.

297. யாவத³த்த²ந்தி யாவ அத்தோ², தாவ போ⁴ஜனேன ததா³ கதந்தி அத்தோ². ஓணித்தந்தி ஆமிஸாபனயனேன ஸுசிகதம், தேனாஹ ‘‘ஹத்தே² ச பத்தஞ்ச தோ⁴வித்வா’’தி.

298. அனுபுப்³பி³ம் கத²ந்தி அனுபுப்³ப³ம் கதே²தப்³ப³கத²ம், தேனாஹ ‘‘அனுபடிபாடிகத²’’ந்தி. கா பன ஸா? தா³னாதி³கதா²தி ஆஹ ‘‘தா³னானந்தரம் ஸீல’’ந்திஆதி³. தேன தா³னகதா² தாவ பசுரஜனேஸுபி பவத்தியா ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணத்தா, ஸுகரத்தா, ஸீலே பதிட்டா²னஸ்ஸ உபாயபா⁴வதோ ச ஆதி³தோ கதே²தப்³பா³. பரிச்சாக³ஸீலோ ஹி புக்³க³லோ பரிக்³க³ஹிதவத்தூ²ஸு நிஸ்ஸங்க³பா⁴வதோ ஸுகே²னேவ ஸீலானி ஸமாதி³யதி, தத்த² ச ஸுப்பதிட்டி²தோ ஹோதி. ஸீலேன தா³யகபடிக்³கா³ஹகஸுத்³தி⁴தோ பரானுக்³க³ஹம் வத்வா பரபீளானிவத்திவசனதோ, கிரியத⁴ம்மம் வத்வா அகிரியத⁴ம்மவசனதோ, போ⁴க³ஸம்பத்திஹேதும் வத்வா ப⁴வஸம்பத்திஹேதுவசனதோ ச தா³னகதா²னந்தரம் ஸீலகதா² கதே²தப்³பா³, தஞ்சே தா³னஸீலம் வட்டனிஸ்ஸிதம், அயம் ப⁴வஸம்பத்தி தஸ்ஸ ப²லந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் இமேஹி ச தா³னஸீலமயேஹி பணீதபணீததராதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஹி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஹி ஏதா சாதுமஹாராஜிகாதீ³ஸு பணீதபணீததராதி³பே⁴த³பி⁴ன்னா அபரிமேய்யா தி³ப்³ப³போ⁴க³ஸம்பத்தியோ லத்³த⁴ப்³பா³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் தத³னந்தரம் ஸக்³க³கதா². ஸ்வாயம் ஸக்³கோ³ ராகா³தீ³ஹி உபக்கிலிட்டோ², ஸப்³ப³தா²னுபக்கிலிட்டோ² அரியமக்³கோ³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸக்³கா³னந்தரம் மக்³கோ³ கதே²தப்³போ³. மக்³க³ஞ்ச கதே²ந்தேன தத³தி⁴க³முபாயஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸக்³க³பரியாபன்னாபி, பகே³வ இதரே ஸப்³பே³பி காமா நாம ப³ஹ்வாதீ³னவா அனிச்சா அத்³து⁴வா விபரிணாமத⁴ம்மாதி காமானம் ஆதீ³னவோ, ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸஞ்ஹிதாதி தேஸம் ஓகாரோ லாமகபா⁴வோ, ஸப்³பே³பி ப⁴வா கிலேஸானம் வத்து²பூ⁴தாதி தத்த² ஸம்கிலேஸோ, ஸப்³ப³ஸம்கிலேஸவிப்பமுத்தம் நிப்³பா³னந்தி நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸோ ச கதே²தப்³போ³தி அயமத்தோ² போ³தி⁴தோதி வேதி³தப்³போ³. மக்³கோ³தி சேத்த² இதி-ஸத்³தே³ன ஆதி³அத்த²தீ³பனதோ ‘‘காமானம் ஆதீ³னவோ’’தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோதி ஏவமயம் அத்த²வண்ணனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. ‘‘தஸ்ஸ உப்பத்திஆகாரத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி கஸ்மா வுத்தம், நனு மக்³க³ஞாணம் அஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணம், ந ஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தஞ்ஹீ’’திஆதி³. தத்த² படிவிஜ்ஜ²ந்தந்தி அஸம்மோஹபடிவேத⁴வஸேன படிவிஜ்ஜ²ந்தம், தேனாஹ ‘‘கிச்சவஸேனா’’தி.

போக்க²ரஸாதிஉபாஸகத்தபடிவேத³னாகதா²வண்ணனா

299. ஏத்த² ச ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’திஆதி³ பாளியம் த³ஸ்ஸனம் நாம ஞாணத³ஸ்ஸனதோ அஞ்ஞம்பி அத்தி², தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘பத்தத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். பத்தி ச ஞாணஸம்பத்திதோ அஞ்ஞம்பி விஜ்ஜதீதி ததோ விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘விதி³தத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். ஸா பனேஸா விதி³தத⁴ம்மதா ஏகதே³ஸதோபி ஹோதீதி நிப்பதே³ஸதோ விதி³தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ’’தி வுத்தம். தேனஸ்ஸ ஸச்சாபி⁴ஸம்போ³த⁴ம்யேவ தீ³பேதி. மக்³க³ஞாணஞ்ஹி ஏகாபி⁴ஸமயவஸேன பரிஞ்ஞாதி³கிச்சம் ஸாதே⁴ந்தம் நிப்பதே³ஸேன சதுஸச்சத⁴ம்மம் ஸமந்ததோ ஓகா³ள்ஹம் நாம ஹோதி, தேனாஹ ‘‘தி³ட்டோ² அரியஸச்சத⁴ம்மோ ஏதேனாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மோ’’தி. திண்ணா விசிகிச்சா²தி ஸப்படிப⁴யகந்தாரஸதி³ஸா ஸோளஸவத்து²கா, அட்ட²வத்து²கா ச திண்ணா விதிண்ணா விசிகிச்சா². விக³தா கத²ங்கதா²தி பவத்திஆதீ³ஸு. ‘‘ஏவம் நு கோ², ந நு கோ²’’தி ஏவம் பவத்திகா விக³தா ஸமுச்சி²ன்னா கத²ங்கதா². வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோதி ஸாரஜ்ஜகரானம் பாபத⁴ம்மானம் பஹீனத்தா, தப்படிபக்கே²ஸு ச ஸீலாதி³கு³ணேஸு ஸுப்பதிட்டி²தத்தா வேஸாரஜ்ஜம் விஸாரத³பா⁴வம் வேய்யத்தியம் பத்தோ அதி⁴க³தோ. ஸாயம் வேஸாரஜ்ஜப்பத்தி ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வோதி கத்வா ஆஹ ‘‘ஸத்து²ஸாஸனே’’தி. அத்தனா பச்சக்க²தோ தி³ட்ட²த்தா அதி⁴க³தத்தா ந பரம் பச்சேதி, ந தஸ்ஸ பரோ பச்சேதப்³போ³ அத்தீ²தி அபரப்பச்சயோ. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம் அவுத்தம், தம் பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அம்ப³ட்ட²ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.