4. தா³னவக்³கோ³

1-4. பட²மதா³னஸுத்தாதி³வண்ணனா

31-34. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே ஆஸஜ்ஜாதி யஸ்ஸ தே³தி, தஸ்ஸ ஆக³மனஹேது தேன ஸமாக³மனிமித்தம். ப⁴யாதி ப⁴யஹேது. நனு ப⁴யம் நாம லத்³த⁴காமதாராகா³த³யோ விய சேதனாய அவிஸுத்³தி⁴கரம், தம் கஸ்மா இத⁴ க³ஹிதந்தி? நயித³ம் தாதி³ஸம் வோஹாரப⁴யாதி³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் அதா³யகோ அகாரகோ’’திஆதி³ வுத்தம். அதா³ஸி மேதி யம் புப்³பே³ கதம் உபகாரம் சிந்தேத்வா தீ³யதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த³ஸ்ஸதி மேதி பச்சுபகாராஸீஸாய யம் தீ³யதி, தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஸாஹு தா³னந்தி தா³னம் நாமேதம் பண்டி³தபஞ்ஞத்தந்தி ஸாது⁴ஸமாசாரே ட²த்வா தே³தி. அலங்காரத்த²ந்தி உபஸோப⁴னத்த²ம். தா³னஞ்ஹி த³த்வா தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ பாமோஜ்ஜபீதிஸோமனஸ்ஸாத³யோ உப்பஜ்ஜந்தி, லோப⁴தோ³ஸஇஸ்ஸாமச்சே²ராத³யோபி விதூ³ரீ ப⁴வந்தி. இதா³னி தா³னம் அனுகூலத⁴ம்மபரிப்³ரூஹனேன பச்சனீகத⁴ம்மவிதூ³ரீகரணேன ச பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ உபஸோப⁴னாய ச பரிக்கா²ராய ச ஹோதீதி ‘‘அலங்காரத்த²ஞ்சேவ பரிக்கா²ரத்த²ஞ்ச தே³தீ’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘தா³னஞ்ஹி சித்தம் முது³ம் கரோதீ’’திஆதி³. முது³சித்தோ ஹோதி லத்³தா⁴ தா³யகே ‘‘இமினா மய்ஹம் ஸங்க³ஹோ கதோ’’தி, தா³தாபி லத்³த⁴ரி. தேன வுத்தம் ‘‘உபி⁴ன்னம்பி சித்தம் முது³ம் கரோதீ’’தி.

அத³ந்தத³மனந்தி அத³ந்தா அனஸ்ஸவாபிஸ்ஸ தா³னேன த³ந்தா அஸ்ஸவா ஹோந்தி, வஸே வத்தந்தி. அதா³னம் த³ந்ததூ³ஸகந்தி அதா³னம் புப்³பே³ த³ந்தானம் அஸ்ஸவானம்பி விகா⁴துப்பாத³னேன சித்தம் தூ³ஸேதி. உன்னமந்தி தா³யகா பியம்வதா³ ச பரேஸம் க³ருசித்தீகாரட்டா²னதாய. நமந்திபடிக்³கா³ஹகா தா³னேன பியவாசாய ச லத்³த⁴ஸங்க³ஹாஸங்கா³ஹகானம்.

சித்தாலங்காரதா³னமேவ உத்தமம் அனுபக்கிலிட்ட²தாய ஸுபரிஸுத்³த⁴தாய கு³ணவிஸேஸபச்சயதாய ச. து³தியாதீ³னி உத்தானத்தா²னேவ.

பட²மதா³னஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. தா³னூபபத்திஸுத்தவண்ணனா

35. பஞ்சமே தா³னபச்சயாதி தா³னகாரணா, தா³னமயபுஞ்ஞஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தாதி அத்தோ². உபபத்தியோதி மனுஸ்ஸேஸு தே³வேஸு ச நிப்³ப³த்தியோ. ட²பேதீதி ஏகவாரமேவ அனுப்பஜ்ஜித்வா யதா² உபரி தேனேவாகாரேன பவத்ததி, ஏவம் ட²பேதி. ததே³வ சஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி. வட்³டே⁴தீதி ப்³ரூஹேதி ந ஹாபேதி. விமுத்தந்தி அதி⁴முத்தம், நின்னம் போணம் பப்³பா⁴ரந்தி அத்தோ². விமுத்தந்தி வா விஸ்ஸட்ட²ம். நிப்பரியாயதோ உத்தரி நாம பணீதம் மஜ்ஜே²பி ஹீனமஜ்ஜி²மவிபா⁴க³ஸ்ஸ லப்³ப⁴னதோதி வுத்தம் ‘‘உத்தரி அபா⁴விதந்தி ததோ உபரிமக்³க³ப²லத்தா²ய அபா⁴வித’’ந்தி. ஸம்வத்ததி ததா²பணிஹிதம் தா³னமயம் சித்தம். யம் பன பாளியம் ‘‘தஞ்ச கோ²’’திஆதி³ வுத்தம், தம் தத்ருபபத்தியா விப³ந்த⁴கரது³ஸ்ஸீல்யாபா⁴வத³ஸ்ஸனபரம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந தா³னமயஸ்ஸ புஞ்ஞஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ தம்ஸம்வத்தனதாத³ஸ்ஸனபரந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸமுச்சி²ன்னராக³ஸ்ஸாதி ஸமுச்சி²ன்னகாமராக³ஸ்ஸ. தஸ்ஸ ஹி ஸியா ப்³ரஹ்மலோகே உபபத்தி, ந ஸமுச்சி²ன்னப⁴வராக³ஸ்ஸ. வீதராக³க்³க³ஹணேன சேத்த² காமேஸு வீதராக³தா அதி⁴ப்பேதா, யாய ப்³ரஹ்மலோகூபபத்தி ஸியா. தேனாஹ ‘‘தா³னமத்தேனேவா’’திஆதி³. யதி³ ஏவம் தா³னம் தத்த² கிமத்தி²யந்தி ஆஹ ‘‘தா³னம் பனா’’திஆதி³. தா³னேன முது³சித்தோதி ப³த்³தா⁴கா⁴தே வேரிபுக்³க³லேபி அத்தனோ தா³னஸம்படிச்ச²னேன முது³பூ⁴தசித்தோ.

தா³னூபபத்திஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. புஞ்ஞகிரியவத்து²ஸுத்தவண்ணனா

36. ச²ட்டே² புஜ்ஜப⁴வப²லம் நிப்³ப³த்தேந்தி, அத்தனோ ஸந்தானம் புனந்தீதி வா புஞ்ஞானி ச தானி ஹேதுபச்சயேஹி கத்தப்³ப³தோ கிரியா சாதி புஞ்ஞகிரியா, தாயேவ ச தேஸம் தேஸம் பியமனாபதாதி³ஆனிஸம்ஸானம் வத்து²பா⁴வதோ புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி.

அனுச்சி²ன்னப⁴வமூலஸ்ஸ அனுக்³க³ஹவஸேன, பூஜாவஸேன வா அத்தனோ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ பரஸ்ஸ பரிச்சாக³சேதனா தீ³யதி ஏதேனாதி தா³னம், தா³னமேவ தா³னமயம். பத³பூரணமத்தம் மய-ஸத்³தோ³. சீவராதீ³ஸு சதூஸு பச்சயேஸு (தீ³. நி. அட்ட². 3.305), அன்னாதீ³ஸு வா த³ஸஸு தா³னவத்தூ²ஸு, ரூபாதீ³ஸு வா ச²ஸு ஆரம்மணேஸு தம் தம் தே³ந்தஸ்ஸ தேஸம் உப்பாத³னதோ பட்டா²ய புப்³ப³பா⁴கே³ பரிச்சாக³காலே பச்சா² ஸோமனஸ்ஸசித்தேன அனுஸ்ஸரணே சாதி தீஸு காலேஸு பவத்தசேதனா தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² நாம.

நிச்சஸீலஉபோஸத²ஸீலாதி³வஸேன பஞ்ச அட்ட² த³ஸ வா ஸீலானி ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ ‘‘ஸீலபூரணத்த²ம் பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி விஹாரம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பப்³ப³ஜந்தஸ்ஸ, மனோரத²ம் மத்த²கம் பாபேத்வா ‘‘பப்³ப³ஜிதோ வதம்ஹி ஸாது⁴ ஸுட்டூ²’’தி ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ, ஸத்³தா⁴ய பாதிமோக்க²ம் பரிபூரேந்தஸ்ஸ, பஞ்ஞாய சீவராதி³கே பச்சயே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, ஸதியா ஆபாத²க³தேஸு ரூபாதீ³ஸு சக்கு²த்³வாராதீ³னி ஸம்வரந்தஸ்ஸ, வீரியேன ஆஜீவம் ஸோதே⁴ந்தஸ்ஸ ச பவத்தசேதனா ஸீலதி, ஸீலேதீதி வா ஸீலமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² நாம.

படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 1.48) வுத்தேன விபஸ்ஸனாமக்³கே³ன சக்கு²ம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ, ஸோதம்…பே… கா⁴னம்…பே… ஜிவ்ஹம்…பே… காயம்…பே… ரூபே…பே… த⁴ம்மே…பே… சக்கு²விஞ்ஞாணம்…பே… மனோவிஞ்ஞாணம்…பே… சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் …பே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸம்…பே… சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம்…பே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம்…பே… ஜராமரணம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ யா சேதனா, யா ச பத²வீகஸிணாதீ³ஸு ஸப்³பா³ஸு அட்ட²த்திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு பவத்தா ஜா²னசேதனா, யா ச அனவஜ்ஜேஸு கம்மாயதனஸிப்பாயதனவிஜ்ஜாட்டா²னேஸு பரிசயமனஸிகாராதி³வஸேன பவத்தா சேதனா, ஸப்³பா³ ஸா பா⁴வேதி ஏதாயாதி பா⁴வனாமயம் வுத்தனயேன புஞ்ஞகிரியவத்து² சாதி பா⁴வனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து².

ஏகமேகஞ்சேத்த² யதா²ரஹம் புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய கரோந்தஸ்ஸ காயகம்மம் ஹோதி. தத³த்த²ம் வாசம் நிச்சா²ரேந்தஸ்ஸ வசீகம்மம். காயங்க³ம் வாசங்க³ஞ்ச அசோபேத்வா மனஸா சிந்தயந்தஸ்ஸ மனோகம்மம். அன்னாதீ³னி தே³ந்தஸ்ஸ சாபி ‘‘அன்னதா³னாதீ³னி தே³மீ’’தி வா, தா³னபாரமிம் ஆவஜ்ஜேத்வா வா தா³னகாலே தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஹோதி. யதா² ஹி கேவலம் ‘‘அன்னதா³னாதீ³னி தே³மீ’’தி தா³னகாலே தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஹோதி, ஏவம் ‘‘இத³ம் தா³னமயம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா பச்சயோ ஹோதூ’’தி தா³னபாரமிம் ஆவஜ்ஜேத்வா தா³னகாலேபி தா³னஸீஸேனேவ பவத்திதத்தா. வத்தஸீஸே ட²த்வா த³த³ந்தோ ‘‘ஏதம் தா³னம் நாம மய்ஹம் குலவம்ஸஹேது பவேணிசாரித்த’’ந்தி சாரித்தஸீஸேன வா தே³ந்தோ சாரித்தஸீலத்தா ஸீலமயம். க²யதோ வயதோ ஸம்மஸனம் பட்ட²பேத்வா த³த³தோ பா⁴வனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஹோதி. யதா² ஹி தே³ய்யத⁴ம்மபரிச்சாக³வஸேன வத்தமானாபி தா³னசேதனா வத்தஸீஸே ட²த்வா த³த³தோ ஸீலமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஹோதி புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ அபரபா⁴கே³ சேதனாய ச ததா²பவத்தத்தா.

புஞ்ஞகிரியவத்து²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7-8. ஸப்புரிஸதா³னஸுத்தாதி³வண்ணனா

37-38. ஸத்தமே விசேய்ய தே³தீதி ஏத்த² த்³வே விசினனானி த³க்கி²ணேய்யவிசினனம், த³க்கி²ணாவிசினனஞ்ச. தேஸு விபன்னஸீலே இதோ ப³ஹித்³தா⁴ பஞ்சனவுதி பாஸண்ட³பே⁴தே³ ச த³க்கி²ணேய்யே பஹாய ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னானம் ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதானம் தா³னம் த³க்கி²ணேய்யவிசினனம் நாம. லாமகலாமகே பச்சயே அபனேத்வா பணீதபணீதே விசினித்வா தேஸம் தா³னம் த³க்கி²ணாவிசினனம் நாம. தேனாஹ ‘‘இமஸ்ஸ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³. அட்ட²மே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

ஸப்புரிஸதா³னஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9-10. அபி⁴ஸந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

39-40. நவமே புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³தி புஞ்ஞனதி³யோ. குஸலாபி⁴ஸந்தா³தி குஸலானம் பவாஹா. ஸுக²ஸ்ஸாஹாராதி ஸுக²பச்சயா. அக்³கா³னீதி ஞாதத்தா அக்³க³ஞ்ஞானி. சிரரத்தம் ஞாதத்தா ரத்தஞ்ஞானி. அரியானம் ஸாதூ⁴னம் வம்ஸானீதி ஞாதத்தா வம்ஸஞ்ஞானி. போராணானம் ஆதி³புரிஸானம் ஏதானீதி போராணானி. ஸப்³ப³ஸோ கேனசிபி பகாரேன ஸாதூ⁴ஹி ந கிண்ணானி ந கி²த்தானி ச²ட்³டி³தானீதி அஸம்கிண்ணானி. அயஞ்ச நயோ நேஸம் யதா² அதீதே, ஏவம் ஏதரஹி அனாக³தே சாதி ஆஹ ‘‘அஸம்கிண்ணபுப்³பா³னி ந ஸம்கியந்தி ந ஸம்கியிஸ்ஸந்தீ’’தி. ததோ ஏவ அப்படிகுட்டா²னி. ந ஹி கதா³சி விஞ்ஞூ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஹிம்ஸாதி³பாபத⁴ம்மம் அனுஜானந்தி. அபரிமாணானம் ஸத்தானம் அப⁴யம் தே³தீதி ஸப்³பே³ஸு பூ⁴தேஸு நிஹிதத³ண்ட³த்தா ஸகலஸ்ஸபி ஸத்தகாயஸ்ஸ ப⁴யாபா⁴வம் தே³தி. அவேரந்தி வேராபா⁴வம். அப்³யாப³ஜ்ஜ²ந்தி நித்³து³க்க²தம். ஏவமேத்த² ஸங்கே²பதோ பாளிவண்ணனா வேதி³தப்³பா³. த³ஸமே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

அபி⁴ஸந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தா³னவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.