7. ஸத்தமோ பரிச்சே²தோ³

விபாகசித்தப்பவத்தினித்³தே³ஸவண்ணனா

376. அனந்தஞாணேன நிரங்க³ணேன,

கு³ணேஸினா காருணிகேன தேன;

வுத்தே விபாகே மதிபாடவத்த²ம்,

விபாகசித்தப்பப⁴வம் ஸுணாத².

யேன ஜினேன அனந்தஞாணேன நிக்கிலேஸேன கு³ணேஸினா காருணிகேன தேன ஜினேன வுத்தே விபாகஸ்மிம் மதிபாடவத்த²ம் மதிசே²கபா⁴வத்தா²ய விபாகசித்தப்பப⁴வம் மயா ப⁴ணமானம் விபாகசித்தப்பவத்திம் தும்ஹே ஸுணாத².

377. ஏகூனதிம்ஸ கம்மானி, பாகா த்³வத்திம்ஸ ப⁴க³வதா த³ஸ்ஸிதா, கம்மானி தீஸு த்³வாரேஸு தி³ஸ்ஸரே, விபாகா ச²ஸு த்³வாரேஸு தி³ஸ்ஸந்தி.

378-9. குஸலம் காமலோகஸ்மிம் காமலோகம்ஹி குஸலம் பவத்தே, படிஸந்தி⁴யஞ்ச தம்தம்பச்சயமாக³ம்ம தம்தம்பச்சயம் படிச்ச. ஸோ ஸோ பச்சயோ தம்தம்பச்சயோ, ‘‘ததபச்சயோ’’தி வத்தப்³பே³ நிக்³க³ஹீதாக³மவஸேன ‘‘தம்தம்பச்சயோ’’தி வுத்தம். விச்சா²கம்மதா⁴ரயஸமாஸோயம். விவித⁴ம் ப²லம் த³தா³தி. ஏகாய சேதனாய ஏகா படிஸந்தி⁴ ப⁴க³வதா பகாஸிதா. நானாகம்மேஹி நானா படிஸந்தி⁴யோ ச ப⁴வந்தி.

380-1. திஹேதுகம் து யம் கம்மம் திஹேதுகம் யம் கம்மம் பன காமாவசரஸஞ்ஞிதம் திஹேதுகம் விபாகம் து³ஹேதுஞ்ச விபாகம் அஹேதுஞ்ச விபாகம் தே³தி. து³ஹேதுகம் து யம் கம்மம் து³ஹேதுகம் யம் கம்மம் பன, தம் கம்மம் திஹேதுகம் விபாகம் ந தே³தி, அத்தனோ விபாகம் து³ஹேதுஞ்ச அஹேதுஞ்ச தே³தி.

382-3. திஹேதுகேன கம்மேன, படிஸந்தி⁴ திஹேதுகா ஹோதி, து³ஹேதுகாபி படிஸந்தி⁴ ஹோதேவ, அஹேதுகா படிஸந்தி⁴ நேவ ஹோதி, உக்கட்ட²திஹேதுககம்மேன திஹேதுகா படிஸந்தி⁴, ஓமகதிஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகா படிஸந்தி⁴ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. து³ஹேதுகேன கம்மேன து³ஹேதுகா படிஸந்தி⁴, அஹேதுகாபி படிஸந்தி⁴ ஹோதேவ, திஹேதுகா படிஸந்தி⁴ நேவ ஹோதி. உக்கட்ட²து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகா படிஸந்தி⁴, ஓமகது³ஹேதுககம்மேன அஹேதுகா படிஸந்தி⁴ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

384. அஸங்கா²ரகம்மம் அஸங்கா²ரவிபாகம் தே³தி, ஸஸங்கா²ரவிபாகம்பி தே³தி, ஸஸங்கா²ரகம்மம் ஸஸங்கா²ரப²லம், ததா² அஸங்கா²ரப²லம் தே³தி.

385. ஏகாய சேதனாயேத்த² ஏத்த² ஏதாஸு சேதனாஸு ஏகாய குஸலாய சேதனாய ஸோளஸவிதா⁴ விபாகசித்தானி ப⁴வந்தி. இதி வசனம் ஜினோ பகாஸயே.

386-92. வேத³னாபரிவத்தனம் ஆரம்மணேன ஹோதேவ, ததா³ரம்மணசித்தம்பி ஜவனேன நியாமிதம், ஸோமனஸ்ஸயுத்தே குஸலே ஜவனே ஜவிதே ததா³ரம்மணம்பி ஸோமனஸ்ஸயுத்தமேவ ஹோதீதி அத்தோ². உபேக்கா²யுத்தகுஸலேபி ஏஸேவ நயோ. காமாவசரசித்தேன குஸலேனாதி³னா பட²மேன குஸலேன துல்யேன விபாகசித்தேன. ததியாவிஸேஸனம். யேன ஸத்தேன க³ஹிதா படிஸந்தி⁴ சே யதி³, இட்டே² ப³லவாரம்மணே மனாபே அதிமஹந்தாரம்மணே தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ சக்கு²ஸ்ஸ சக்கு²பஸாத³ஸ்ஸ ஆபாத²ம் பாகடபா⁴வம் ஆக³தே ஸதி மனோதா⁴துயா தாய ப⁴வங்க³ஸ்மிம் ஆவட்டிதே ப⁴வங்க³ஸோதே சி²ந்தி³தே ஸதி சக்கு²விஞ்ஞாணகாதீ³ஸு வீதி²சித்தேஸு ஜாதேஸு பட²மம் குஸலம் காமமானஸம் ஜவனம் ஹுத்வா ஜாயதே. ஸத்தக்க²த்துவாரானி ஜவித்வான பட²மே மஹாகுஸலே க³தே ததே³வ தம் ஏவ இட்ட²ம் ஆரம்மணம் கத்வா தேனேவ பட²மமஹாகுஸலேன ஸதி³ஸம் ததா³ரம்மணவிபாகசித்தம். ஸந்தி⁴யா துல்யதோ படிஸந்தி⁴யா துல்யபா⁴வேன மூலப⁴வங்க³ந்தி மூலப⁴வங்க³ம் நாம ப⁴க³வதா பவுச்சதே. தஞ்ச ததா³ரம்மணசித்தம் ஸந்தீரணம் ஸோமனஸ்ஸயுத்தம் ஸந்தீரணம் த³ஸ்ஸனம் ஸம்படிச்ச²னம் ஏத்த² ஏதஸ்மிம் வீதி²சித்தே க³ணனூபக³சித்தானி க³ணனம் உபக³தானி சித்தானி சத்தாரி ஏவ ப⁴வந்தி.

393-4. யதா³ ஹி து³தியம் சித்தம், குஸலம் ஜவனம் யதா³ யஸ்மிம் காலே தஸ்ஸேவ ஸோமனஸ்ஸதிஹேதுனோ புக்³க³லஸ்ஸ து³தியம் குஸலம் சித்தம் ஜவனம் ஹோதி, ததா³ தஸ்மிம் காலே தேன ஜவனேன துல்யவிபாகம் ததா³ரம்மணம். தஸ்ஸ ஸந்தி⁴யா அஸமானத்தா தஸ்ஸ ததா³ரம்மணசித்தஸ்ஸ ஸந்தி⁴யா அஸமானத்தா த்³வே நாமானி அஸ்ஸ விபாகசித்தஸ்ஸ அனேன விபாகசித்தேன லப்³ப⁴ரே லப்³ப⁴ந்தி, ‘‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³’’ந்தி நாமம் ‘‘ததா³ரம்மணக’’ந்தி ச நாமம் இதி த்³வே நாமானி லப்³ப⁴ந்தி.

395-6. யதா³ தஸ்ஸேவ புக்³க³லஸ்ஸ ததியம் புஞ்ஞம் ஜவனம் ஹோதி, ததா³ தேன ஜவனேன ஸதி³ஸம் ததியம் பாகம் ததா³ரம்மணிகம் ஸியா. இத³ம் விபாகசித்தம் ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ந்தி ஆக³ந்துப⁴வங்க³ம் நாம ப⁴க³வதா வுச்சதே, புரிமானி ச பஞ்ச விபாகசித்தானி இமினா பன ததியவிபாகேன பன ஸத்³தி⁴ம் ச² சித்தானி ஹோந்தி.

397-8. யதா³ சதுத்த²ம் குஸலம் ஜவனம் ஹோதி, ததா³ தேன ஜவனேன துல்யம் சதுத்த²விபாகம் ததா³ரம்மணபா⁴வம் வஜே க³ச்சே²ய்ய. சதுத்த²விபாகம் ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ம் ததா³ரம்மணனாமகம் ஹோதி, புரிமானி ச² பாகானி இமினா ஸஹ சதுத்த²பாகேன ஸத்த சித்தானி ஹோந்தி.

399-403. யதா³ யஸ்மிம் காலே தஸ்மிம் சக்கு²த்³வாரே இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணம் பன ததா² ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி ச, ததா³ வுத்தனயேன ஆவஜ்ஜனத³ஸ்ஸனஸம்படிச்ச²னசித்தேஸு ஜாதேஸு இத⁴ இமஸ்மிம் மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே ஆரம்மணவஸேன வேத³னா பரிவத்ததி, தஸ்மா உபேக்கா²ஸஹக³தம் ஸந்தீரணம் மனோ ஹோதி. உபேக்கா²ஸஹக³தேஸு ஏவ சதூஸுபி ஜவனேஸு ஜவிதேஸு தேஹி ஜவனேஹி துல்யானி சத்தாரி விபாகசித்தானி ஜாயரே. அச்சந்தம் ஏகந்தேன வேத³னாய உபேக்கா²வேத³னாய புரிமேஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தேஹி சித்தேஹி அஸமானத்தா சத்தாரி சித்தானி நாமதோ பிட்டி²ப⁴வங்கா³னி நாம ஹோந்தி, பிட்டி²ப⁴வங்கா³னி ஸோமனஸ்ஸவிபாகானம் பச்சா²பா⁴கே³ ப⁴வங்கா³னீதி அத்தோ². இமானி உபேக்கா²ஸஹக³தானி பஞ்ச விபாகானி புரிமேஹி ஸத்தஹி விபாகேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாத³ஸ விபாகானி ப⁴வந்தி. இதி வசனம் தீ⁴ரோ வினித்³தி³ஸே.

404-6. யதா² சக்கு²த்³வாரே த்³வாத³ஸ விபாகானி ஹோந்தி, ததா² ஏவம் ஸோதாதீ³ஸு த்³வாரேஸுபி த்³வாத³ஸ பாகானி ஹோந்தி. இதி வசனம் தீ⁴ரோ நித்³தி³ஸே, இமே மயா வுத்தா விபாகா ஸமஸட்டி² ப⁴வந்தி. ஏவம் இமினா மயா வுத்தப்பகாரேன ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே பவத்திதே ஸமஸட்டி² விபாகானி உப்பஜ்ஜந்தி, இமஸ்மிம் வசனே ஸம்ஸயோ நத்தி². க³ஹிதாக்³க³ஹணேனேத்த² ஏத்த² ஏதேஸு விபாகேஸு க³ஹிதானம் விபாகானம் அக்³க³ஹணேன சக்கு²த்³வாரே த்³வாத³ஸ பாகா, ஸோதவிஞ்ஞாணகாதீ³னி சத்தாரி சாதி ஸோளஸ பாகானி ஹோந்தி.

407-11. ஏகேன திஹேதுககுஸலேன அஸங்கா²ரிகேன கம்மேன ஆயூஹிதே யதா², ஏவமேவ ஸஸங்கா²ரதிஹேதுககுஸலேனாபி அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரஉபேக்கா²ஸஹக³தேஹிபி குஸலேஹி கம்மே ஆயூஹிதே பவத்திதே தேஸம் திண்ணம் குஸலானம் விபாகேஹி தீஹிபி தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா ஏஸேவ நயோ பண்டி³தேன ஜானிதப்³போ³. இத⁴ இமஸ்மிம் உபேக்கா²ஸஹக³தத்³வயே இட்ட²மஜ்ஜ²த்தகோ³சரஸ்ஸ வஸேன விபாகசித்தப்பவத்திம் பட²மம் த³ஸ்ஸேத்வா த³ஸ்ஸேதப்³பா³த² பச்சா² து, இட்ட²ஸ்மிம் கோ³சரே இத⁴ அத² பச்சா² மயா வுத்தசித்தப்பவத்திதோ பச்சா²காலே பன இத⁴ இமஸ்மிம் இட்ட²கோ³சரே ஏகேகஸ்மிம் பன த்³வாத³ஸ த்³வாத³ஸ பாகா பண்டி³தேன த³ஸ்ஸேதப்³பா³. க³ஹிதாக்³க³ஹணேனேத்த² ஏத்த² ஏதேஸு விபாகேஸு க³ஹிதானம் விபாகானம் அக்³க³ஹணேன ஸோளஸ பாகசித்தானி ஹோந்தி. புப்³பே³ காலே மயா வுத்தனயேனேவ ஸப்³ப³ம் வசனம் அஸேஸதோ அஸேஸபா⁴வேன பண்டி³தேன ஞேய்யம்.

412-4. திஹேதுகேன கம்மேன, படிஸந்தி⁴ திஹேதுகா ப⁴வதி, இதி அயம் வாரோ ஏத்தாவதா ஏத்தகேன வசனேன மயா வுத்தோ. ஏகம் கம்மம் ஏகஸ்மிம் ப⁴வே ஏகம் படிஸந்தி⁴ம் ஜனேதி, ததோ படிஸந்தி⁴தோ அபரம் அஞ்ஞம் து³தியம் படிஸந்தி⁴ம் ந ஜனேதி, பவத்தியம் அனேகானி விபாகானி ஸஞ்ஜனேதி. ஹி ஸச்சம் ‘‘ஏகம் கம்ம’’ந்திஆதி³கம் வசனம். ஏகஸ்மா பீ³ஜா ஏகதோ பீ³ஜதோ ஏகம் அங்குரம் ஜாயதி, அஸ்ஸ பீ³ஜஸ்ஸ ப³ஹூனி ப²லானி ஹேதுப்பவத்திதோ ஸலிலாதி³ஹேதுப்பத்தியா ஹோந்தி.

415-21. து³ஹேதுகேன கம்மேன, படிஸந்தி⁴ து³ஹேதுகா ஹோதி, இதி வசனம் அயம் வாரோ அனுபுப்³பே³ன அனுபடிபாடியா ஆக³தோ. இத⁴ இமஸ்மிம் அதி⁴காரே து³ஹேதுகேன புஞ்ஞேன ஸோமனஸ்ஸயுத்தேன அஸங்கா²ரிகேன சித்தேன கம்மே ஆயூஹிதே பன து³ஹேதுகேன ஸோமனஸ்ஸயுத்தகுஸலேன துல்யேன பாகேன யேன ஸத்தேன க³ஹிதா படிஸந்தி⁴ சே, இட்டே² ஆரம்மணே தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³தே ஸோமனஸ்ஸயுத்தே ஞாணஹீனே குஸலமானஸே தஸ்மிம் து³ஹேதுகே ஸத்தக்க²த்தும் ஜவித்வான க³தே தம் ஏவ ஆரம்மணம் கத்வா தத³னந்தரம் தஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ அனந்தரம் தம்ஸரிக்க²கம் தேன ஜவனேன ஸதி³ஸம் ஏகந்தம் அஸங்கா²ரிகமானஸம் ஜாயதி. தந்தி தம் சித்தம் மூலப⁴வங்க³ந்தி மூலப⁴வங்க³ம் நாம ததா³ரம்மணமிச்சபி ததா³ரம்மணம் நாம உப⁴யம்பி நாமம் தஸ்ஸேவ நாமம் தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஏவ நாமம். இதி ஏவம் இமினா பகாரேன ப⁴க³வதா பரிதீ³பிதம். து³ஹேதுகே ஸஸங்கா²ரே குஸலே ஜவனே ஜவிதேபி ச தம்ஸமம் தேன சித்தேன ஸதி³ஸம் ஆக³ந்துகஸங்கா²தம் ததா³ரம்மணமானஸம் ஹோதி.

422-9. ததே²வ ச ததா² ஏவ ச இட்ட²மஜ்ஜ²த்தகோ³சரே து³ஹேதூனம் த்³வின்னம் உபேக்கா²யுத்தானம் ஜவனானம் அனந்தரம் தாதி³ஸானி தேஹி ஜவனேஹி ஸதி³ஸானி த்³வே ததா³ரம்மணமானஸானி ஜாயந்தே, தேஸம் ததா³ரம்மணமானஸானம் ‘‘பிட்டி²ப⁴வங்க³’’ந்தி நாமம், ‘‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³’’ந்தி ச நாமம் ஹோதி. ஸந்தீரணத்³வயஞ்சேவ த³ஸ்ஸனம் ஸம்படிச்ச²னம் இமானி த்³வே ப⁴வங்கா³னி சாதி அட்ட² விபாகா சக்கு²த்³வாரே ஹோந்தி. ஏவம் இமினா மயா வுத்தப்பகாரேன பஞ்சஸு த்³வாரேஸுபி ச அட்ட² அட்ட² விபாகே கத்வா பவத்தியம் சத்தாலீஸ விபாகானி ப⁴வந்தி. க³ஹிதாக்³க³ஹணேனேத்த², சக்கு²த்³வாரே பனட்ட² ச ஏத்த² ஏதேஸு விபாகேஸு க³ஹிதானம் விபாகானம் அக்³க³ஹணேன சக்கு²த்³வாரே அட்ட² ச விபாகா ஸோதகா⁴னாதி³னா விபாகேன ஸத்³தி⁴ம் த்³வாத³ஸ ஏவ விபாகானி ப⁴வந்தி. ஏகாய சேதனாயேவம் ஏவம் இமினா மயா வுத்தப்பகாரேன ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே பவத்திதே பன ஸதி த்³வாத³ஸேவ விபாகானி ப⁴வந்தி. இதி வசனம் விஜிதகுஸலயுத்³த⁴ஸங்கா³மேன பகாஸிதம் தே³ஸிதம். து³ஹேதுகத்தயேனாபி, ஸேஸேன ஸதி³ஸேன து மயா வுத்ததோ து³ஹேதுதோ ஸேஸேன து³ஹேதுகத்தயேனாபி ஸதி³ஸேன பாகேன ஆதி³ன்னஸந்தி⁴னோ க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஏவம் நயோ மதோ கதி²தோ நிரங்க³ணேன. து³ஹேதுகேன கம்மேன து³ஹேதுகா படிஸந்தி⁴ ஹோதி. இதி அயம் வாரோ ச ஏத்தாவதா ஏத்தகேன வசனேன மயா வுத்தோ.

430-8. து³ஹேதுகேன கம்மேன அஹேதுகா படிஸந்தி⁴ ஹோதி, இதி அயம் வாரோ அனுபுப்³பே³ன படிபாடியா ஆக³தோ. தேஸு சதூஸுபி து³ஹேதுகேஸு குஸலேஸு சித்தேஸு அஞ்ஞதரேனேவ ஹேதுகேன கம்மே ஆயூஹிதே பவத்திதே ஸதி தஸ்ஸேவ து³ஹேதுகஸ்ஸ குஸலஜவனஸ்ஸ பாகபூ⁴தாய உபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுகாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆதி³ன்னபடிஸந்தி⁴னோ ஸத்தஸ்ஸ ஸா படிஸந்தி⁴ கம்மஸதி³ஸா நாம ந வத்தப்³பா³ பண்டி³தேஹி. ஹி ஸச்சம் ‘‘படிஸந்தி⁴ ந வத்தப்³பா³’’திஆதி³கம் வசனம். கம்மம் து³ஹேதுகம் ஹோதி, படிஸந்தி⁴ அஹேதுகா ஹோதி. தஸ்ஸ தே³ஹினோ ஸத்தஸ்ஸ வுட்³டி⁴முபேதஸ்ஸ வுட்³டி⁴ம் உபக³தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே பன இட்ட²மஜ்ஜ²த்தகோ³சரே ஆபாத²மாக³தே ஸதி து³ஹேதுகானம் சதுன்னம் புஞ்ஞானம் யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஜவனஸ்ஸ அவஸானம்ஹி இத³ம் அஹேதுகம் மனோ ததா³ரம்மணபா⁴வேன ஜாயதி. ஏத்த² ஏதஸ்மிம் வசனே ஸம்ஸயோ ஸந்தே³ஹோ நத்தி², தம் அஹேதுகசித்தம் மூலப⁴வங்க³ஞ்ச ததா³ரம்மணமேவ ச ஹோதி. சக்கு²விஞ்ஞாணகாதீ³ஸுபி வீதி²சித்தேஸு ஜாதேஸு உபேக்கா²ஸஹக³தம்யேவ ஸந்தீரணம்பி ச ஹோதி. தேஸு ஏகம் ட²பேத்வான, க³ஹிதாக்³க³ஹணேனித⁴ தேஸு த்³வீஸு ஸந்தீரணததா³ரம்மணகிச்சேஸு விபாகேஸு ஏகம் ஸந்தீரணகிச்சம் ததா³ரம்மணகிச்சம் தம் சித்தம் ட²பேத்வா க³ஹிதானம் விபாகானம் அக்³க³ஹணேன இத⁴ இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே க³ணனூபக³சித்தானி தீணியேவ ப⁴வந்தி.

439-41. இட்டே² ஆரம்மணே சக்கு²-த்³வாரே ஆபாத²மாக³தே ததா³ ஸந்தீரணஞ்சேவ ஸோமனஸ்ஸயுத்தம்யேவ ஹோதி, ததா³ரம்மணமானஸஞ்ச ஸோமனஸ்ஸயுத்தம்யேவ ஹோதி, தேஸு ஸந்தீரணததா³ரம்மணகிச்சேஸு விபாகேஸு ஏகேகம் ஸந்தீரணகிச்சம், ததா³ரம்மணகிச்சம் வா சித்தம் க³ஹேத்வா புரிமானி ச தீணி சத்தாரி ஏவ விபாகானி ப⁴வந்தி. ஏவம் இமினா மயா வுத்தப்பகாரேன பஞ்சஸு த்³வாரேஸுபி சத்தாரி சத்தாரி விபாகசித்தானீதி பவத்தியம் விபாகானி வீஸதி சித்தானி ஹோந்தி.

442-8. சக்கு²த்³வாரே து சத்தாரி, க³ஹிதாக்³க³ஹணேனித⁴ க³ஹிதானம் விபாகானம் அக்³க³ஹணேன சக்கு²த்³வாரே பன சத்தாரி விபாகானி இத⁴ இமஸ்மிம் இட்டா²ரம்மணே ஸோதகா⁴னாதி³னா விபாகேன ஸத்³தி⁴ம் அஹேதுகம் அட்ட²கம் ஹோதி ஏவ. அஹேதுகபடிஸந்தி⁴ஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ து³ஹேதுகம், திஹேதுகம் வா ததா³ரம்மணம் ந ப⁴வே ந ப⁴வேய்ய, து³ஹேதுபடிஸந்தி⁴னோ ஸத்தஸ்ஸ திஹேதுகம் ததா³ரம்மணம் ந ப⁴வே. ஜாதா ஸுக³தியம் யேன, பாகேன படிஸந்தி⁴ து ஸுக³தியம் யேன பாகேன படிஸந்தி⁴ ஜாதா, தேன விபாகேன துல்யம்பி, ஹீனம் வா தேஸம் ததா³ரம்மணம் ப⁴வேய்ய. மனுஸ்ஸலோகம் ஸந்தா⁴ய, வுத்தஞ்சாஹேதுகட்ட²கம் ஸுக³தியம் அஹேதுகட்ட²கஞ்ச மனுஸ்ஸலோகஞ்ச ஸந்தா⁴ய படிச்ச காரணம் கத்வா மயா வுத்தம். சதூஸுபி அபாயேஸு பன அபேதோ அயோ பதிட்டா² ஏதேஹீதி அபாயோ, தேஸு. பவத்தே அஹேதுகம் அட்ட²கம் ஆபாயிகேஹி லப்³ப⁴தி. தே²ரோ நேரயிகானம் து, த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வஸ்ஸதி தி²ரோ தி²ரகாரத⁴ம்மோ யஸ்மிம் அத்தீ²தி தே²ரோ, து³தியஅக்³க³ஸாவகபூ⁴தோ இத்³தி⁴மா மோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ நேரயிகானம் நிரயே ஜாதானம் ஸத்தானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வஸ்ஸதி, ‘‘உச்ச²ங்கே³ மம் நிஸீதி³த்வா’’திஆதீ³ஸு விய தே³வம் வஸ்ஸாபேதீதி அத்தோ². க³ந்த⁴ம் வாயுஞ்ச மாபேதி யதா³, ததா³ பன தேஸம் நேரயிகானம் ஸத்தானம் தேஹி நேரயிகஸத்தேஹி தே²ரம் தி³ஸ்வா, த⁴ம்மஞ்ச ஸுத்வா, க³ந்த⁴ஞ்ச கா⁴யித்வா ஜலம் உத³கஞ்ச பிவதம் பிவந்தானம் முது³ம் வாயுஞ்ச தேஹி பு²ஸதம் பு²ஸந்தானம் தேஸம் நேரயிகஸத்தானம் சக்கு²விஞ்ஞாணகாதீ³னி பஞ்சபி புஞ்ஞஜானி ஏவ குஸலவிபாகானி ஏவ ஸந்தீரணத்³வயம் புஞ்ஞஜம் ஏவ குஸலவிபாகம் ஏவ புஞ்ஞஜா ஏவ ஏகா மனோதா⁴து இதி அட்ட²கம் ஹோதி.

449-50. அயம் தாவ கதா² ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணகாதீ³னி புஞ்ஞஜானேவா’’திஆதி³கா அயம் கதா² இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தகோ³சரே காமாவசரே புஞ்ஞானம் ஜவனானம் வஸேன மயா வுத்தா. ததா³ரம்மணசேதஸோ ததா³ரம்மணசித்தஸ்ஸ யம் நியமத்தம் ‘‘ததா³ரம்மணமானஸம் ஜவனேன நியாமித’’ந்திஆதி³வசனேன மயா வுத்தம், தம் நியமத்தம் குஸலம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸோமனஸ்ஸயுத்தே காமாவசரகுஸலே ஜவிதே ததா³ரம்மணம்பி ஸோமனஸ்ஸயுத்தமேவ ஹோதி, உபேக்கா²யுத்தே காமாவசரகுஸலே ஜவிதே ததா³ரம்மணம்பி உபேக்கா²யுத்தமேவ ஹோதி, நேதம் அகுஸலே உபேக்கா²யுத்தே விசிகிச்சா²தி³கே அகுஸலே ஜவனே பன ஜவிதே ஸோமனஸ்ஸயுத்தம்பி ததா³ரம்மணம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதிபி வசனம் ஆசரியேன தீ³பிதம்.

451-7. இத⁴ இமஸ்மிம் அதி⁴ப்பாயே அகுஸலசித்தேஸு ஸோமனஸ்ஸயுத்தேஸு சதூஸுபி இட்டே² ஆரம்மணே தேஸு சித்தேஸு ஜவிதேஸு ஸோமனஸ்ஸயுத்தா அஹேதுமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து தத³னந்தரம் தேஸம் அகுஸலஜவனானம் அனந்தரம் ததா³ரம்மணபா⁴வேன ஜாயதி. உபேக்கா²யுத்தேஸு ச²ஸு அகுஸலசித்தேஸு இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே கோ³சரே ஜவிதேஸு புஞ்ஞஜா உபேக்கா²ஸஹக³தா அஹேதுமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஏவ தத³னந்தரம் வா தேஸம் உபேக்கா²ஸஹக³தானம் ச²ன்னம் அகுஸலஜவனானம் அனந்தரம் ததா³ரம்மணபா⁴வேன ஜாயதி. இட்டா²ரம்மணயோக³ஸ்மிம் பு³த்³த⁴ரூபாதி³இட்டா²ரம்மணயோக³ஸ்மிம் கங்க²தோ ‘‘பு³த்³தோ⁴ நு கோ², நோ பு³த்³தோ⁴’’தி கங்க²ந்தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ உத்³த⁴தஸ்ஸ வா ஸத்தஸ்ஸ ததா³ரம்மணமானஸம் ஸோமனஸ்ஸயுத்தம் அஹேதுகம் விபாகம் ஹோதி பிட்டி²ப⁴வங்க³ம். ஸோமனஸ்ஸயுதே சித்தே, ஜவனே ஜவிதே பன ஸோமனஸ்ஸயுத்தா ஏவ பஞ்ச ததா³ரம்மணமானஸா பண்டி³தேன க³வேஸிதப்³பா³. உபேக்கா²ஸஹக³தே சித்தே ஜவனே பன ஜவிதே ஸதி உபேக்கா²ஸஹக³தா ச² ச ததா³ரம்மணமானஸா பண்டி³தேன க³வேஸிதப்³பா³.

458-63. திஹேதுஸோமனஸ்ஸேன, ஆதி³ன்னபடிஸந்தி⁴னோ ஸத்தஸ்ஸ ஜா²னதோ பரிஹீனஸ்ஸ விப்படிஸாரினோ தம் ஜா²னம் பச்சவேக்க²தோ பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸயுத்தம் சித்தம் ஹோதி. தஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ அனந்தரம் கிம் மானஸம் ஜாயதே, த்வம் தோ³மனஸ்ஸயுத்தஜவனஸ்ஸ அனந்தரமானஸம் ப்³ரூஹி கதே²ஹி. பட்டா²னே படிஸித்³தா⁴ ஹி தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸானந்தரம் ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்தி பட்டா²னே படிஸித்³தா⁴ பட்டா²னப்பகரணே ப⁴க³வதா நிவாரிதா, அஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ வா அனந்தரம் தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்தி பட்டா²னே பட்டா²னப்பகரணே படிஸித்³தா⁴ ப⁴க³வதா நிவாரிதா. மஹக்³க³தம் பனாரப்³ப⁴ மஹக்³க³தம் படிச்ச ஜவனே ஜவிதேபி ச ததா³ரம்மணமானஸம் தத்தே²வ தஸ்மிம் பட்டா²னே ஏவ படிஸித்³த⁴ம் ப⁴க³வதா நிவாரிதம். தஸ்மா காரணா ப⁴வங்க³பாதோ வா ததா³ரம்மணமேவ வா ந ஹோதி. கிம் நு காதப்³ப³ம் தேஸம் ப⁴வங்க³ததா³ரம்மணானம் அபா⁴வே காரணம் யம் காதப்³ப³ம், அம்ஹேஹி தம் காரணம் கிம் நு புச்சா²ம, தம் தத³த்த²ம் ஆபி⁴த⁴ம்மிகபா⁴வேன ஆபி⁴த⁴ம்மிக தம் காரணம் வத³ வதா³ஹி. உபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து புஞ்ஞாபுஞ்ஞவிபாகா ததா³ரம்மணிகா ஸியா ப⁴வேய்ய.

464-7. இமஸ்ஸ ததா³ரம்மணஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனம் கிம் நத்தி²? தம் ததா³ரம்மணமானஸம் கத²ம் கேன பகாரேன ஜாயதே? ப⁴வங்க³ஆவஜ்ஜனானம் சித்தானம் கிம் ஆவஜ்ஜனமத்தம்? மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸாபி கிம் ஆவஜ்ஜனம் நத்தி²? நிரோதா⁴ ச நிரோத⁴தோ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப²லசித்தஸ்ஸ வாதி மயா ஸுதம், ஏவம் இமினா மயா வுத்தப்பகாரேன ஆவஜ்ஜனம் நத்தி². வினா ஆவஜ்ஜனேனாபி, ஹோது ஜாயது மானஸம் சித்தம் ஆவஜ்ஜனேன வினா ஆவஜ்ஜனம் வஜ்ஜேத்வா ஹோது ஜாயது, கிமஸ்ஸாரம்மணம் அஸ்ஸ ததா³ரம்மணமானஸஸ்ஸ கிம் ஆரம்மணம், பண்டி³த, த்வம் ஆரம்மணம் யதி³ ஜானாஸி, தம் ஆரம்மணம் ப்³ரூஹி மய்ஹம் கதே²ஹி. வினா ஆரம்மணேனேதம் ஏதம் மானஸம் ஆரம்மணேன வினா ஆரம்மணம் வஜ்ஜேத்வா ந ஜாயதி. ஹி ஸச்சம் ‘‘வினா ஆரம்மணேனேத’’ந்திஆதி³கம் வசனம், ததா³ரம்மணமானஸம் யதா³ தோ³மனஸ்ஸயுத்தம் ஜவனம் மஹக்³க³தாரம்மணம் ஜவதி, ததா³ தஸ்மிம்யேவ ஜவனசித்தக்க²ணே பரித்தேஸு காமாவசராரம்மணேஸு யம் கிஞ்சி பரித்தாரம்மணம் ஆரப்³ப⁴ படிச்ச ஜாயதி.

468-73. உதுபீ³ஜனியாமோ ச உதுனியாமோ பீ³ஜனியாமோ ச கம்மத⁴ம்மனியாமதா ச கம்மனியாமதா ச ஸீலாதி³பாரமீத⁴ம்மனியாமதா ச சித்தஸ்ஸ நியாமோ சாதி பஞ்ச நியாமதா பண்டி³தேன ஞேய்யா. தத்த² தேஸு பஞ்சஸு நியாமேஸு ஸப்³பே³ஸம் பன ருக்கா²னம் ஏகப்பஹாரேன ப²லபுப்பா²தி³தா⁴ரணம் உது, அயம் உதுனியாமதா. தேஸம் தேஸம் து பீ³ஜானம், தம்தம்துல்யப²லுப்³ப⁴வோ தேஸம் தேஸம் பீ³ஜானம் பன தேஹி தேஹி பீ³ஜேஹி துல்யானம்பி ஸஸ்ஸானம் ப²லானம் உப்பத்தி, அயம் பீ³ஜனியாமதா. மத்த²கே நாளிகேரஸ்ஸ நாளிகேரப²லஸ்ஸ மத்த²கே சி²த்³த³த்தம் சி²த்³த³பா⁴வோ, அயம் பீ³ஜஜோ பீ³ஜதோ ஜாதோ நியாமோ. திஹேதுககம்மம் திஹேதுகஞ்ச விபாகம் து³ஹேதுகஞ்ச விபாகம் அஹேதுகஞ்ச விபாகம் யதோ யம் கம்மம் தே³தி, அயம் கம்மனியாமதா. போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஜாதியம் ஜினங்குரஸ்ஸ ஜாதிக்க²ணே மேத³னீகம்பனாதி³கம் அனேகவிஸேஸத்தம், அயம் ஸீலாதி³பாரமீத⁴ம்மனியாமதா. தேன கோ³சரேன பஸாத³ஸ்மிம் க⁴ட்டிதே ஸதி இத⁴ இமஸ்மிம் சித்தவீதி²யம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் சித்தானம் உப்பத்தி, அயம் சித்தனியாமதா.

474. யோ புக்³க³லோ தீ⁴ரோ தீ⁴ரஸம்பன்னோ கு³ணஸம்பன்னோ விக்கி²த்தபாபோ மோஹந்த⁴காராபக³மம் அந்த⁴காரமனிஸ்ஸாய அவிஜ்ஜானிஸ்ஸரணம் யதி³ச்சே² ஸசே இச்சே²ய்ய, ஸோ தீ⁴ரோ இமம் அபி⁴த⁴ம்மாவதாரப்பகரணம் அந்த⁴ஜ்ஜனானம் அந்த⁴ஸதி³ஸபா³லஜனானம் ஹத³யந்த⁴காரம் வித்³த⁴ம்ஸனம் அந்த⁴காரஸன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸ யஸ்ஸ ஹத³யஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸனகரம் ஜலந்தம் தீ³பம் ஜலமானம் தீ³பம். பயத்தோதி பகாரேன யததி வீரியம் கரோதீதி பயத்தோ, ஸததம் ஸப்³ப³தா³ ஸிக்கே²த² ஸஜ்ஜா²யனதா⁴ரணசிந்தனவஸேன ஸிக்கே²ய்ய.

இதி அபி⁴த⁴ம்மாவதாரடீகாய

விபாகசித்தப்பவத்தினித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்தமோ பரிச்சே²தோ³.