8. அனுருத்³த⁴ஸம்யுத்தம்

1. ரஹோக³தவக்³கோ³

1. பட²மரஹோக³தஸுத்தம்

899. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யேஸம் கேஸஞ்சி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா விரத்³தா⁴, விரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ. யேஸம் கேஸஞ்சி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴, ஆரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸம்முகே² பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ அனுருத்³த⁴, பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴ ஹோந்தீ’’தி?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தம் காயே ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தம் காயே வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தம் காயே ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ப³ஹித்³தா⁴ காயே ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ காயே வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ காயே ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘ஸோ ஸசே ஆகங்க²தி – ‘அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி; ஸசே ஆகங்க²தி – ‘படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அப்படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி; ஸசே ஆகங்க²தி – ‘அப்படிகூலே ச படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி; ஸசே ஆகங்க²தி – ‘படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அப்படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி; ஸசே ஆகங்க²தி – ‘அப்படிகூலஞ்ச படிகூலஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரேய்யம் ஸதோ ஸம்பஜானோ’தி, உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ.

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் வேத³னாஸு ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தம் வேத³னாஸு வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தம் வேத³னாஸு ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, ப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் சித்தே…பே… ப³ஹித்³தா⁴ சித்தே…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ சித்தே ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ சித்தே வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ சித்தே ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ…பே… அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘ஸோ ஸசே ஆகங்க²தி – ‘அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி…பே… உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ.

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு…பே… ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு ஸமுத³யத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு வயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு ஸமுத³யவயத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘ஸோ ஸசே ஆகங்க²தி – ‘அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, படிகூலஸஞ்ஞீ தத்த² விஹரதி…பே… உபேக்க²கோ தத்த² விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴ ஹோந்தீ’’தி. பட²மம்.

2. து³தியரஹோக³தஸுத்தம்

900. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘யேஸம் கேஸஞ்சி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா விரத்³தா⁴, விரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ; யேஸம் கேஸஞ்சி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴, ஆரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ அனுருத்³த⁴, பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴ ஹோந்தீ’’தி?

‘‘இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தம் காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ப³ஹித்³தா⁴ காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் சித்தே…பே… ப³ஹித்³தா⁴ சித்தே…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு…பே… ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு…பே… அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஆரத்³தா⁴ ஹோந்தீ’’தி. து³தியம்.

3. ஸுதனுஸுத்தம்

901. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஸுதனுதீரே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா அனுருத்³தே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கதமேஸம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ த⁴ம்மானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ’’தி?

‘‘சதுன்னம் க்²வாஹம், ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ. கதமேஸம் சதுன்னம்? இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – இமேஸம் க்²வாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ. இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஹீனம் த⁴ம்மம் ஹீனதோ அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், மஜ்ஜி²மம் த⁴ம்மம் மஜ்ஜி²மதோ அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், பணீதம் த⁴ம்மம் பணீததோ அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி’’ந்தி. ததியம்.

4. பட²மகண்ட³கீஸுத்தம்

902. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ச அனுருத்³தோ⁴ ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸாகேதே விஹரந்தி கண்ட³கீவனே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தா யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா அனுருத்³தே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸேகே²னாவுஸோ அனுருத்³த⁴, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³பா³’’தி?

‘‘ஸேகே²னாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³பா³. கதமே சத்தாரோ? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு …பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – ஸேகே²னாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³பா³’’தி. சதுத்த²ம்.

5. து³தியகண்ட³கீஸுத்தம்

903. ஸாகேதனிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘அஸேகே²னாவுஸோ அனுருத்³த⁴, பி⁴க்கு²னா கதமே த⁴ம்மா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³பா³’’தி? ‘‘அஸேகே²னாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³பா³. கதமே சத்தாரோ? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – அஸேகே²னாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னா இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³பா³’’தி. பஞ்சமம்.

6. ததியகண்ட³கீஸுத்தம்

904. ஸாகேதனிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘கதமேஸம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ த⁴ம்மானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ’’தி? ‘‘சதுன்னம் க்²வாஹம், ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ. கதமேஸம் சதுன்னம்? இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – இமேஸம் க்²வாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ. இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஸஹஸ்ஸம் லோகம் அபி⁴ஜானாமீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. தண்ஹக்க²யஸுத்தம்

905. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தத்ர கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஏதத³வோச –

‘‘சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா தண்ஹக்க²யாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே சத்தாரோ? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி…பே… வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – இமே கோ², ஆவுஸோ, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா தண்ஹக்க²யாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸலளாகா³ரஸுத்தம்

906. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஸலளாகா³ரே. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி…பே… ஏதத³வோச – ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, க³ங்கா³ நதீ³ பாசீனனின்னா பாசீனபோணா பாசீனபப்³பா⁴ரா. அத² மஹாஜனகாயோ ஆக³ச்சே²ய்ய குத்³தா³லபிடகம் [குத்³தா³லபிடகம் (ப³ஹூஸு)] ஆதா³ய – ‘மயம் இமம் க³ங்கா³னதி³ம் பச்சா²னின்னம் கரிஸ்ஸாம பச்சா²போணம் பச்சா²பப்³பா⁴ர’ந்தி. தம் கிம் மஞ்ஞதா²வுஸோ, அபி நு ஸோ மஹாஜனகாயோ க³ங்கா³னதி³ம் பச்சா²னின்னம் கரேய்ய பச்சா²போணம் பச்சா²பப்³பா⁴ர’’ந்தி? ‘‘நோ ஹேதம், ஆவுஸோ’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘க³ங்கா³, ஆவுஸோ, நதீ³ பாசீனனின்னா பாசீனபோணா பாசீனபப்³பா⁴ரா. ஸா ந ஸுகரா பச்சா²னின்னம் காதும் பச்சா²போணம் பச்சா²பப்³பா⁴ரம். யாவதே³வ ச பன ஸோ மஹாஜனகாயோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி.

‘‘ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²ம் சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேந்தம் சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ப³ஹுலீகரோந்தம் ராஜானோ வா ராஜமஹாமத்தா வா மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதீ வா ஸாலோஹிதா வா போ⁴கே³ஹி அபி⁴ஹட்டு²ம் பவாரேய்யும் – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, கிம் தே இமே காஸாவா அனுத³ஹந்தி? கிம் முண்டோ³ கபாலமனுஸஞ்சரஸி? ஏஹி ஹீனாயாவத்தித்வா போ⁴கே³ ச பு⁴ஞ்ஜஸ்ஸு புஞ்ஞானி ச கரோஹீ’’’தி.

‘‘ஸோ வத, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேந்தோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ப³ஹுலீகரோந்தோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்திஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யஞ்ஹி தம், ஆவுஸோ, சித்தம் தீ³க⁴ரத்தம் விவேகனின்னம் விவேகபோணம் விவேகபப்³பா⁴ரம் தம் வத ஹீனாயாவத்திஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. கத²ஞ்சாவுஸோ, பி⁴க்கு² சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேதி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ப³ஹுலீகரோதீதி? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி…பே… வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஏவம் கோ², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேதி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ப³ஹுலீகரோதீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. அம்ப³பாலிவனஸுத்தம்

907. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ச அனுருத்³தோ⁴ ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ வேஸாலியம் விஹரந்தி அம்ப³பாலிவனே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச –

‘‘விப்பஸன்னானி கோ² தே, ஆவுஸோ அனுருத்³த⁴, இந்த்³ரியானி, பரிஸுத்³தோ⁴ முக²வண்ணோ பரியோதா³தோ. கதமேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ விஹாரேன ஏதரஹி ப³ஹுலம் விஹரதீ’’தி? ‘‘சதூஸு க்²வாஹம், ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ ஏதரஹி ப³ஹுலம் விஹராமி. கதமேஸு சதூஸு? இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – இமேஸு க்²வாஹம், ஆவுஸோ, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ ஏதரஹி ப³ஹுலம் விஹராமி. யோ ஸோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ, ஸோ இமேஸு சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தோ ப³ஹுலம் விஹரதீ’’தி.

‘‘லாபா⁴ வத நோ, ஆவுஸோ, ஸுலத்³த⁴ம் வத நோ, ஆவுஸோ! யே மயம் ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ ஸம்முகா²வ அஸ்ஸும்ஹ ஆஸபி⁴ம் வாசம் பா⁴ஸமானஸ்ஸா’’தி. நவமம்.

10. பா³ள்ஹகி³லானஸுத்தம்

908. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி அந்த⁴வனஸ்மிம் ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோசும் –

‘‘கதமேனாயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ விஹாரேன விஹரதோ உப்பன்னா ஸாரீரிகா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²ந்தீ’’தி? ‘‘சதூஸு கோ² மே, ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தஸ்ஸ விஹரதோ உப்பன்னா ஸாரீரிகா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. கதமேஸு சதூஸு? இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராமி…பே… வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – இமேஸு கோ² மே, ஆவுஸோ, சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தஸ்ஸ விஹரதோ உப்பன்னா ஸாரீரிகா து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²ந்தீ’’தி. த³ஸமம்.

ரஹோக³தவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

ரஹோக³தேன த்³வே வுத்தா, ஸுதனு கண்ட³கீ தயோ;

தண்ஹக்க²யஸலளாகா³ரம், அம்ப³பாலி ச கி³லானந்தி.

2. து³தியவக்³கோ³

1. கப்பஸஹஸ்ஸஸுத்தம்

909. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா அனுருத்³தே⁴ன ஸத்³தி⁴ம்…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோசும் –

‘‘கதமேஸம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ த⁴ம்மானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ’’தி? ‘‘சதுன்னம் க்²வாஹம், ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ. கதமேஸம் சதுன்னம்? இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராமி…பே… வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராமி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – இமேஸம் க்²வாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மஹாபி⁴ஞ்ஞதம் பத்தோ. இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா கப்பஸஹஸ்ஸம் அனுஸ்ஸராமீ’’தி. பட²மம்.

2. இத்³தி⁴வித⁴ஸுத்தம்

910. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴மி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோமி…பே… யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேமீ’’தி. து³தியம்.

3. தி³ப்³ப³ஸோதஸுத்தம்

911. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய உபோ⁴ ஸத்³தே³ ஸுணாமி தி³ப்³பே³ ச மானுஸே ச யே தூ³ரே ஸந்திகே சா’’தி. ததியம்.

4. சேதோபரியஸுத்தம்

912. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ஸராக³ம் வா சித்தம் ‘ஸராக³ம் சித்த’ந்தி பஜானாமி…பே… அவிமுத்தம் வா சித்தம் ‘அவிமுத்தம் சித்த’ந்தி பஜானாமீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. டா²னஸுத்தம்

913. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. கம்மஸமாதா³னஸுத்தம்

914. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் கம்மஸமாதா³னானம் டா²னஸோ ஹேதுஸோ விபாகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸப்³ப³த்த²கா³மினிஸுத்தம்

915. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஸப்³ப³த்த²கா³மினிப்படிபத³ம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. நானாதா⁴துஸுத்தம்

916. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. நானாதி⁴முத்திஸுத்தம்

917. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. நவமம்.

10. இந்த்³ரியபரோபரியத்தஸுத்தம்

918. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. த³ஸமம்.

11. ஜா²னாதி³ஸுத்தம்

919. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் வுட்டா²னம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

12. புப்³பே³னிவாஸஸுத்தம்

920. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமீ’’தி. த்³வாத³ஸமம்.

13. தி³ப்³ப³சக்கு²ஸுத்தம்

921. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸாமி சவமானே உபபஜ்ஜமானே…பே… இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமீ’’தி. தேரஸமம்.

14. ஆஸவக்க²யஸுத்தம்

922. ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே² த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமீ’’தி. சுத்³த³ஸமம்.

து³தியோ வக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மஹாபி⁴ஞ்ஞம் இத்³தி⁴ தி³ப்³ப³ம், சேதோபரியம் டா²னம் கம்மம்;

ஸப்³ப³த்த²தா⁴துதி⁴முத்தி, இந்த்³ரியம் ஜா²னம் திஸ்ஸோ விஜ்ஜாதி.

அனுருத்³த⁴ஸம்யுத்தம் அட்ட²மம்.