3. ஸாகேதஸுத்தம்
513. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாகேதே விஹரதி அஞ்ஜனவனே மிக³தா³யே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அத்தி² நு கோ², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம யானி பஞ்சிந்த்³ரியானி தானி பஞ்ச ப³லானி ஹோந்தி, யானி பஞ்ச ப³லானி தானி பஞ்சிந்த்³ரியானி ஹோந்தீ’’தி?
‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம யானி பஞ்சிந்த்³ரியானி தானி பஞ்ச ப³லானி ஹோந்தி, யானி பஞ்ச ப³லானி தானி பஞ்சிந்த்³ரியானி ஹோந்தி’’.
‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம யானி பஞ்சிந்த்³ரியானி தானி பஞ்ச ப³லானி ஹோந்தி, யானி பஞ்ச ப³லானி தானி பஞ்சிந்த்³ரியானி ஹோந்தி? யம், பி⁴க்க²வே, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் தம் ஸத்³தா⁴ப³லம், யம் ஸத்³தா⁴ப³லம் தம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்; யம் வீரியிந்த்³ரியம் தம் வீரியப³லம், யம் வீரியப³லம் தம் வீரியிந்த்³ரியம்; யம் ஸதிந்த்³ரியம் தம் ஸதிப³லம், யம் ஸதிப³லம் தம் ஸதிந்த்³ரியம்; யம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் தம் ஸமாதி⁴ப³லம், யம் ஸமாதி⁴ப³லம் தம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம்; யம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம் தம் பஞ்ஞாப³லம், யம் பஞ்ஞாப³லம் தம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நதீ³ பாசீனனின்னா பாசீனபோணா பாசீனபப்³பா⁴ரா, தஸ்ஸ மஜ்ஜே² தீ³போ. அத்தி², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம தஸ்ஸா நதி³யா ஏகோ ஸோதோ த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி [ஸங்க²ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)]. அத்தி² பன, பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம தஸ்ஸா நதி³யா த்³வே ஸோதானி த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி.
‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம தஸ்ஸா நதி³யா ஏகோ ஸோதோ த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி? யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ தீ³பஸ்ஸ புரிமந்தே [புரத்தி²மந்தே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] உத³கம், யஞ்ச பச்சி²மந்தே உத³கம் – அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம தஸ்ஸா நதி³யா ஏகோ ஸோதோ த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி.
‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம தஸ்ஸா நதி³யா த்³வே ஸோதானி த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி? யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ தீ³பஸ்ஸ உத்தரந்தே உத³கம், யஞ்ச த³க்கி²ணந்தே உத³கம் – அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம தஸ்ஸா நதி³யா த்³வே ஸோதானி த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் தம் ஸத்³தா⁴ப³லம், யம் ஸத்³தா⁴ப³லம் தம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்; யம் வீரியிந்த்³ரியம் தம் வீரியப³லம், யம் வீரியப³லம் தம் வீரியிந்த்³ரியம்; யம் ஸதிந்த்³ரியம் தம் ஸதிப³லம், யம் ஸதிப³லம் தம் ஸதிந்த்³ரியம்; யம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் தம் ஸமாதி⁴ப³லம், யம் ஸமாதி⁴ப³லம் தம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம்; யம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம் தம் பஞ்ஞாப³லம், யம் பஞ்ஞாப³லம் தம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம். பஞ்சன்னம், பி⁴க்க²வே, இந்த்³ரியானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி. ததியம்.