10. ஆனாபானஸம்யுத்தம்
1. ஏகத⁴ம்மவக்³கோ³
1. ஏகத⁴ம்மஸுத்தம்
977. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தத்ர கோ²…பே… ஏதத³வோச – ‘‘ஏகத⁴ம்மோ, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. கதமோ ஏகத⁴ம்மோ? ஆனாபானஸ்ஸதி [ஆனாபானஸதி (ஸீ. பீ.)]. கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ [ஸதோ (ப³ஹூஸு) ததியபாராஜிகேபி] பஸ்ஸஸதி. தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி; ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி; ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விமோசயம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘விமோசயம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘அனிச்சானுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘அனிச்சானுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விராகா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘விராகா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா’’தி. பட²மம்.
2. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸுத்தம்
978. ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆனாபானஸ்ஸதிஸஹக³தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம், ஆனாபானஸ்ஸதிஸஹக³தம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி…பே… ஆனாபானஸ்ஸதிஸஹக³தம் உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா’’தி. து³தியம்.
3. ஸுத்³தி⁴கஸுத்தம்
979. ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா’’தி. ததியம்.
4. பட²மப²லஸுத்தம்
980. ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. ஏவம் பா⁴விதாய கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதியா ஏவம் ப³ஹுலீகதாய த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²லம் பாடிகங்க²ம் – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞா, ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதா’’தி. சதுத்த²ம்.
5. து³தியப²லஸுத்தம்
981. ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா. கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி கத²ம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி ஏவம் ப³ஹுலீகதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா.
‘‘ஏவம் பா⁴விதாய கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதியா ஏவம் ப³ஹுலீகதாய ஸத்த ப²லா ஸத்தானிஸம்ஸா பாடிகங்கா². கதமே ஸத்த ப²லா ஸத்தானிஸம்ஸா? தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே படிகச்ச அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தி; நோ சே தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே படிகச்ச அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தி. அத² மரணகாலே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தி; நோ சே தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே படிகச்ச அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தி, நோ சே மரணகாலே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴தி. அத² பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி… உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி… அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி… ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி… உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ – ஏவம் பா⁴விதாய கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதியா ஏவம் ப³ஹுலீகதாய இமே ஸத்த ப²லா ஸத்தானிஸம்ஸா பாடிகங்கா²’’தி. பஞ்சமம்.
6. அரிட்ட²ஸுத்தம்
982. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தத்ர கோ² ப⁴க³வா…பே… ஏதத³வோச – ‘‘பா⁴வேத² நோ தும்ஹே பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதி’’ந்தி? ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா அரிட்டோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி ஆனாபானஸ்ஸதி’’ந்தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், அரிட்ட², பா⁴வேஸி ஆனாபானஸ்ஸதி’’ந்தி? ‘‘அதீதேஸு மே, ப⁴ந்தே, காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ பஹீனோ, அனாக³தேஸு மே காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ விக³தோ, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ [அஜ்ஜ²த்தம் ப³ஹித்³தா⁴ (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ச மே த⁴ம்மேஸு படிக⁴ஸஞ்ஞா ஸுப்படிவினீதா. ஸோ [ஸோஹம் (?)] ஸதோவ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி, ஸதோவ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி. ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, பா⁴வேமி ஆனாபானஸ்ஸதி’’ந்தி.
‘‘‘அத்தே²ஸா, அரிட்ட², ஆனாபானஸ்ஸதி, நேஸா நத்தீ²’தி வதா³மி. அபி ச, அரிட்ட², யதா² ஆனாபானஸ்ஸதி வித்தா²ரேன பரிபுண்ணா ஹோதி தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா அரிட்டோ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘கத²ஞ்ச, அரிட்ட², ஆனாபானஸ்ஸதி வித்தா²ரேன பரிபுண்ணா ஹோதி? இத⁴, அரிட்ட², பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி. தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் கோ², அரிட்ட², ஆனாபானஸ்ஸதி வித்தா²ரேன பரிபுண்ணா ஹோதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.
7. மஹாகப்பினஸுத்தம்
983. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாகப்பினோ ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹோதி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாகப்பினம் அவிதூ³ரே நிஸின்னம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. தி³ஸ்வான பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி –
‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ப²ந்தி³தத்தம் வா’’தி? ‘‘யதா³பி மயம், ப⁴ந்தே, தம் ஆயஸ்மந்தம் பஸ்ஸாம ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வா நிஸின்னம் ஏகம் வா ரஹோ நிஸின்னம், ததா³பி மயம் தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ ந பஸ்ஸாம காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ப²ந்தி³தத்தம் வா’’தி.
‘‘யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா நேவ காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா, ந சித்தஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா, தஸ்ஸ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴. கதமஸ்ஸ ச, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா நேவ காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா, ந சித்தஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா?
‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா நேவ காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா, ந சித்தஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா. கத²ம் பா⁴விதே ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம்ஹி கத²ம் ப³ஹுலீகதே நேவ காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா, ந சித்தஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா?
‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதே ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம்ஹி ஏவம் ப³ஹுலீகதே நேவ காயஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா, ந சித்தஸ்ஸ இஞ்ஜிதத்தம் வா ஹோதி ப²ந்தி³தத்தம் வா’’தி. ஸத்தமம்.
8. பதீ³போபமஸுத்தம்
984. ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ. கத²ம் பா⁴விதோ ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ?
‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி. தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதோ கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ.
‘‘அஹம்பி ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, புப்³பே³வ ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ போ³தி⁴ஸத்தோவ ஸமானோ இமினா விஹாரேன ப³ஹுலம் விஹராமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, இமினா விஹாரேன ப³ஹுலம் விஹரதோ நேவ காயோ கிலமதி ந சக்கூ²னி; அனுபாதா³ய ச மே ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சி.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘நேவ மே காயோ கிலமேய்ய ந சக்கூ²னி, அனுபாதா³ய ச மே ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சேய்யா’தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘யே மே கே³ஹஸிதா ஸரஸங்கப்பா தே பஹீயேய்யு’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘அப்படிகூலே படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘படிகூலே அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘படிகூலே ச அப்படிகூலே ச படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘படிகூலே ச அப்படிகூலே ச அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘அப்படிகூலஞ்ச படிகூலஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரேய்யம் ஸதோ ஸம்பஜானோ’தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரேய்யம் ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³ய்யம், யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீதி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா அனந்தோ ஆகாஸோதி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம அனந்தம் விஞ்ஞாணந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, அயமேவ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஸாது⁴கம் மனஸி காதப்³போ³.
‘‘ஏவம் பா⁴விதே கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம்ஹி ஏவம் ப³ஹுலீகதே, ஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, ஸா ‘அனிச்சா’தி பஜானாதி, ‘அனஜ்ஜோ²ஸிதா’தி பஜானாதி, ‘அனபி⁴னந்தி³தா’தி பஜானாதி; து³க்க²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, ‘ஸா அனிச்சா’தி பஜானாதி, ‘அனஜ்ஜோ²ஸிதா’தி பஜானாதி, ‘அனபி⁴னந்தி³தா’தி பஜானாதி; அது³க்க²மஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, ‘ஸா அனிச்சா’தி பஜானாதி, ‘அனஜ்ஜோ²ஸிதா’தி பஜானாதி, ‘அனபி⁴னந்தி³தா’தி பஜானாதி’’.
‘‘ஸுக²ம் [ஸோ ஸுக²ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) ம. நி. 3.364 அட்ட²கதா²டீகா ஓலோகேதப்³பா³] சே வேத³னம் வேத³யதி, விஸம்யுத்தோ நம் வேத³யதி; து³க்க²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, விஸம்யுத்தோ நம் வேத³யதி; அது³க்க²மஸுக²ம் சே வேத³னம் வேத³யதி, விஸம்யுத்தோ நம் வேத³யதி. ஸோ காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, ‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னா இதே⁴வ ஸப்³ப³வேத³யிதானி அனபி⁴னந்தி³தானி ஸீதீப⁴விஸ்ஸந்தீ’தி பஜானாதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தேலஞ்ச படிச்ச, வட்டிஞ்ச படிச்ச தேலப்பதீ³போ ஜா²யேய்ய, தஸ்ஸேவ தேலஸ்ஸ ச வட்டியா ச பரியாதா³னா அனாஹாரோ நிப்³பா³யேய்ய; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘காயபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யமானோ ‘ஜீவிதபரியந்திகம் வேத³னம் வேத³யாமீ’தி பஜானாதி, ‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³ உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னா இதே⁴வ ஸப்³ப³வேத³யிதானி அனபி⁴னந்தி³தானி ஸீதீப⁴விஸ்ஸந்தீ’தி பஜானாதீ’’தி. அட்ட²மம்.
9. வேஸாலீஸுத்தம்
985. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தி, அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதி, அஸுப⁴பா⁴வனாய வண்ணம் பா⁴ஸதி.
அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதும். நாம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நாஸ்ஸுத⁴ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதி, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேன.
அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² – ‘‘ப⁴க³வா அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தி, அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதி, அஸுப⁴பா⁴வனாய வண்ணம் பா⁴ஸதீ’’தி அனேகாகாரவோகாரம் அஸுப⁴பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி. தே இமினா காயேன அட்டீயமானா [அட்டியமானா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ஹராயமானா ஜிகு³ச்ச²மானா ஸத்த²ஹாரகம் பரியேஸந்தி. த³ஸபி பி⁴க்கூ² ஏகாஹேன ஸத்த²ம் ஆஹரந்தி, வீஸம்பி…பே… திம்ஸம்பி பி⁴க்கூ² ஏகாஹேன ஸத்த²ம் ஆஹரந்தி.
அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸ அட்³ட⁴மாஸஸ்ஸ அச்சயேன படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கிம் நு கோ², ஆனந்த³, தனுபூ⁴தோ விய பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’தி? ‘‘ததா² ஹி பன, ப⁴ந்தே, ‘ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தி, அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதி, அஸுப⁴பா⁴வனாய வண்ணம் பா⁴ஸதீ’தி அனேகாகாரவோகாரம் அஸுப⁴பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி. தே இமினா காயேன அட்டீயமானா ஹராயமானா ஜிகு³ச்ச²மானா ஸத்த²ஹாரகம் பரியேஸந்தி. த³ஸபி பி⁴க்கூ² ஏகாஹேன ஸத்த²ம் ஆஹரந்தி, வீஸம்பி பி⁴க்கூ²… திம்ஸம்பி பி⁴க்கூ² ஏகாஹேன ஸத்த²ம் ஆஹரந்தி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அஞ்ஞம் பரியாயம் ஆசிக்க²து யதா²யம் பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அஞ்ஞாய ஸண்ட²ஹேய்யா’’தி.
‘‘தேனஹானந்த³, யாவதிகா பி⁴க்கூ² வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி தே ஸப்³பே³ உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிபாதேஹீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யாவதிகா பி⁴க்கூ² வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி தே ஸப்³பே³ உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிபாதேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸன்னிபதிதோ [ஸன்னிபாதிதோ (ஸீ.)], ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. யஸ்ஸ தா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி.
அத² கோ² ப⁴க³வா யேன உபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அயம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ஸந்தோ சேவ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ உப்பன்னுப்பன்னே ச பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதி’’.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே ஊஹதம் ரஜோஜல்லம், தமேனம் மஹாஅகாலமேகோ⁴ டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ஸந்தோ சேவ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ உப்பன்னுப்பன்னே ச பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதி. கத²ம் பா⁴விதோ ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ ஸந்தோ சேவ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ உப்பன்னுப்பன்னே ச பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதி?
‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதோ கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ ஸந்தோ சேவ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ உப்பன்னுப்பன்னே ச பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதீ’’தி. நவமம்.
10. கிமிலஸுத்தம்
986. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கிமிலாயம் [கிம்பி³லாயம் (ஸீ. பீ.)] விஹரதி வேளுவனே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் கிமிலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ நு கோ², கிமில, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ’’தி?
ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா கிமிலோ துண்ஹீ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா…பே… ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் கிமிலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ நு கோ², கிமில, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ’’தி? ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா கிமிலோ துண்ஹீ அஹோஸி.
ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ; ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ! யம் ப⁴க³வா ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம் பா⁴ஸேய்ய. ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி.
‘‘தேனஹானந்த³, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ ச, ஆனந்த³, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதோ கோ², ஆனந்த³, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ’’.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி; ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி; ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – காயே காயானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? காயஞ்ஞதராஹம், ஆனந்த³, ஏதம் வதா³மி யதி³த³ம் – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம். தஸ்மாதிஹானந்த³, காயே காயானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? வேத³னாஞ்ஞதராஹம், ஆனந்த³, ஏதம் வதா³மி, யதி³த³ம் – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் [அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் (பீ. க.) ம. நி. 3.145] ஸாது⁴கம் மனஸிகாரம். தஸ்மாதிஹானந்த³, வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம்…பே… ஸமாத³ஹம் சித்தம்…பே… ‘விமோசயம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘விமோசயம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நாஹம், ஆனந்த³, முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அஸம்பஜானஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனம் வதா³மி. தஸ்மாதிஹானந்த³, சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ‘அனிச்சானுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி…பே… விராகா³னுபஸ்ஸீ…பே… நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஸோ யம் தம் ஹோதி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானம் பஹானம் தம் பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. தஸ்மாதிஹானந்த³, த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, சதுமஹாபதே² [சாதும்மஹாபதே² (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] மஹாபம்ஸுபுஞ்ஜோ. புரத்தி²மாய சேபி தி³ஸாயம் ஆக³ச்சே²ய்ய ஸகடம் வா ரதோ² வா, உபஹனதேவ தம் பம்ஸுபுஞ்ஜம்; பச்சி²மாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய…பே… உத்தராய சேபி தி³ஸாய…பே… த³க்கி²ணாய சேபி தி³ஸாய ஆக³ச்சே²ய்ய ஸகடம் வா ரதோ² வா, உபஹனதேவ தம் பம்ஸுபுஞ்ஜம். ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோபி உபஹனதேவ பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே; வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோபி உபஹனதேவ பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே’’தி. த³ஸமம்.
ஏகத⁴ம்மவக்³கோ³ பட²மோ.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
ஏகத⁴ம்மோ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸுத்³தி⁴கஞ்ச து³வே ப²லா;
அரிட்டோ² கப்பினோ தீ³போ, வேஸாலீ கிமிலேன சாதி.
2. து³தியவக்³கோ³
1. இச்சா²னங்க³லஸுத்தம்
987. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, தேமாஸம் படிஸல்லீயிதும். நாம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நாஸ்ஸுத⁴ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதி, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேன.
அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸ தேமாஸஸ்ஸ அச்சயேன படிஸல்லானா வுட்டி²தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸசே கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘கதமேனாவுஸோ, விஹாரேன ஸமணோ கோ³தமோ வஸ்ஸாவாஸம் ப³ஹுலம் விஹாஸீ’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னா கோ², ஆவுஸோ, ப⁴க³வா வஸ்ஸாவாஸம் ப³ஹுலம் விஹாஸீ’தி. இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதோ அஸ்ஸஸாமி, ஸதோ பஸ்ஸஸாமி. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாமி, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாமி; ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாமி, ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாமி; ‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி பஜானாமி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி பஜானாமி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி பஜானாமி’’.
‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அரியவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ப்³ரஹ்மவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ததா²க³தவிஹாரோ’ இதிபி. ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அரியவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ப்³ரஹ்மவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ததா²க³தவிஹாரோ’ இதிபி. யே தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸேகா² அப்பத்தமானஸா அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானா விஹரந்தி தேஸம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ஆஸவானம் க²யாய ஸம்வத்ததி. யே ச கோ² தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தா தேஸம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய சேவ ஸம்வத்ததி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாய ச.
‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அரியவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ப்³ரஹ்மவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ததா²க³தவிஹாரோ’ இதிபி. ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அரியவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ப்³ரஹ்மவிஹாரோ’ இதிபி, ‘ததா²க³தவிஹாரோ’ இதிபீ’’தி. பட²மம்.
2. கங்கே²ய்யஸுத்தம்
988. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா லோமஸகம்பி⁴யோ [லோமஸவங்கி³ஸோ (ஸீ. பீ.)] ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ யேனாயஸ்மா லோமஸகம்பி⁴யோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் லோமஸகம்பி⁴யம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ ஆயஸ்மந்தம் லோமஸகம்பி⁴யம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸோ ஏவ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸேகோ² விஹாரோ ஸோ ததா²க³தவிஹாரோ, உதா³ஹு அஞ்ஞோவ [அஞ்ஞோ (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ஸேகோ² விஹாரோ அஞ்ஞோ ததா²க³தவிஹாரோ’’தி?
‘‘ந கோ², ஆவுஸோ மஹானாம, ஸ்வேவ ஸேகோ² விஹாரோ, ஸோ ததா²க³தவிஹாரோ. அஞ்ஞோ கோ², ஆவுஸோ மஹானாம, ஸேகோ² விஹாரோ, அஞ்ஞோ ததா²க³தவிஹாரோ. யே தே, ஆவுஸோ மஹானாம, பி⁴க்கூ² ஸேகா² அப்பத்தமானஸா அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானா விஹரந்தி, தே பஞ்ச நீவரணே பஹாய விஹரந்தி. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்த³னீவரணம் பஹாய விஹரந்தி, ப்³யாபாத³னீவரணம்…பே… தி²னமித்³த⁴னீவரணம்…பே… உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம்…பே… விசிகிச்சா²னீவரணம் பஹாய விஹரந்தி.
‘‘யேபி தே, ஆவுஸோ மஹானாம, பி⁴க்கூ² ஸேகா² அப்பத்தமானஸா அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானா விஹரந்தி, தே இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய விஹரந்தி.
‘‘யே ச கோ² தே, ஆவுஸோ மஹானாம, பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தா, தேஸம் பஞ்ச நீவரணா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா [அனபா⁴வகதா (ஸீ. பீ.)] ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்த³னீவரணம் பஹீனம் உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம்; ப்³யாபாத³னீவரணம் பஹீனம்…பே… தி²னமித்³த⁴னீவரணம்…பே… உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம்…பே… விசிகிச்சா²னீவரணம் பஹீனம் உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம்.
‘‘யே தே, ஆவுஸோ மஹானாம, பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தா, தேஸம் இமே பஞ்ச நீவரணா பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தத³மினாபேதம், ஆவுஸோ மஹானாம, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² – அஞ்ஞோவ ஸேகோ² விஹாரோ, அஞ்ஞோ ததா²க³தவிஹாரோ.
‘‘ஏகமித³ம், ஆவுஸோ மஹானாம, ஸமயம் ப⁴க³வா இச்சா²னங்க³லே விஹரதி இச்சா²னங்க³லவனஸண்டே³. தத்ர கோ², ஆவுஸோ மஹானாம, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, தேமாஸம் படிஸல்லீயிதும். நாம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’தி. ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’தி கோ², ஆவுஸோ மஹானாம, தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நாஸ்ஸுத⁴ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதி, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேன.
‘‘அத² கோ², ஆவுஸோ, ப⁴க³வா தஸ்ஸ தேமாஸஸ்ஸ அச்சயேன படிஸல்லானா வுட்டி²தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘ஸசே கோ², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – கதமேனாவுஸோ, விஹாரேன ஸமணோ கோ³தமோ வஸ்ஸாவாஸம் ப³ஹுலம் விஹாஸீதி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னா கோ², ஆவுஸோ, ப⁴க³வா வஸ்ஸாவாஸம் ப³ஹுலம் விஹாஸீதி. இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, ஸதோ அஸ்ஸஸாமி, ஸதோ பஸ்ஸஸாமி. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தோ தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீதி பஜானாமி, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸந்தோ தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீதி பஜானாமி…பே… படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி பஜானாமி, படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி பஜானாமி’’.
‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – அரியவிஹாரோ இதிபி, ப்³ரஹ்மவிஹாரோ இதிபி, ததா²க³தவிஹாரோ இதிபி. ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – அரியவிஹாரோ இதிபி, ப்³ரஹ்மவிஹாரோ இதிபி, ததா²க³தவிஹாரோ இதிபி.
‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஸேகா² அப்பத்தமானஸா அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானா விஹரந்தி, தேஸம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ஆஸவானம் க²யாய ஸம்வத்ததி.
‘‘யே ச கோ² தே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தா, தேஸம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸுக²விஹாராய சேவ ஸம்வத்ததி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாய ச.
‘‘யஞ்ஹி தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – அரியவிஹாரோ இதிபி, ப்³ரஹ்மவிஹாரோ இதிபி, ததா²க³தவிஹாரோ இதிபி. ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – அரியவிஹாரோ இதிபி, ப்³ரஹ்மவிஹாரோ இதிபி, ததா²க³தவிஹாரோ இதிபீ’’தி. ‘‘இமினா கோ² ஏதம், ஆவுஸோ மஹானாம, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம், யதா² – அஞ்ஞோவ ஸேகோ² விஹாரோ, அஞ்ஞோ ததா²க³தவிஹாரோ’’தி. து³தியம்.
3. பட²மஆனந்த³ஸுத்தம்
989. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, ஏகத⁴ம்மோ [ஏகோ த⁴ம்மோ (ஸீ.)] பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி?
‘‘அத்தி² கோ², ஆனந்த³, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி.
‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, ஏகத⁴ம்மோ [ஏகோ த⁴ம்மோ (ஸீ.)] பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி? ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கோ², ஆனந்த³, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தி’’.
‘‘கத²ம் பா⁴விதோ, ஆனந்த³, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி. தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி’’. ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி; ரஸ்ஸம் வா…பே… ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – காயே காயானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? காயஞ்ஞதராஹம், ஆனந்த³, ஏதம் வதா³மி, யதி³த³ம் – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம். தஸ்மாதிஹானந்த³, காயே காயானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்’’.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ‘பீதிப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி …பே… ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³…பே… சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³…பே… ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? வேத³னாஞ்ஞதராஹம், ஆனந்த³, ஏதம் வதா³மி, யதி³த³ம் – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸாது⁴கம் மனஸிகாரம். தஸ்மாதிஹானந்த³, வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘சித்தப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம்…பே… ஸமாத³ஹம் சித்தம்…பே… ‘விமோசயம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘விமோசயம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நாஹம், ஆனந்த³, முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அஸம்பஜானஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனம் வதா³மி. தஸ்மாதிஹானந்த³, சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அனிச்சானுபஸ்ஸீ…பே… விராகா³னுபஸ்ஸீ…பே… நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஸோ யம் தம் ஹோதி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானம் பஹானம் தம் பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. தஸ்மாதிஹானந்த³, த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘ஏவம் பா⁴விதோ கோ², ஆனந்த³, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி.
‘‘கத²ம் பா⁴விதா சானந்த³, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா கத²ம் ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி? யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி – உபட்டி²தாஸ்ஸ [உபட்டி²தஸ்ஸதி (பீ. க.)] தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ [தஸ்மிம் ஸமயே ஆனந்த³ பி⁴க்கு²னோ (பீ. க.), தஸ்மிம் ஸமயே (ம. நி. 3.149)] ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா². யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ உபட்டி²தா ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா² – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘ஸோ ததா² ஸதோ விஹரந்தோ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதி பவிசரதி பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதி. யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ததா² ஸதோ விஹரந்தோ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதி பவிசரதி பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதி – த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதோ பவிசரதோ பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதோ ஆரத்³த⁴ம் ஹோதி வீரியம் அஸல்லீனம். யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதோ பவிசரதோ பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதோ ஆரத்³த⁴ம் ஹோதி வீரியம் அஸல்லீனம் – வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி பீதி நிராமிஸா. யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி பீதி நிராமிஸா – பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘பீதிமனஸ்ஸ காயோபி பஸ்ஸம்ப⁴தி, சித்தம்பி பஸ்ஸம்ப⁴தி. யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பீதிமனஸ்ஸ காயோபி பஸ்ஸம்ப⁴தி, சித்தம்பி பஸ்ஸம்ப⁴தி – பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘பஸ்ஸத்³த⁴காயஸ்ஸ ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பஸ்ஸத்³த⁴காயஸ்ஸ ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி – ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘ஸோ ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி – உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி – உபட்டி²தாஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா². யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ உபட்டி²தா ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா² – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. (யதா² பட²மம் ஸதிபட்டா²னம், ஏவம் வித்தா²ரேதப்³ப³ம்).
‘‘ஸோ ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. யஸ்மிம் ஸமயே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி – உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவம் பா⁴விதா கோ², ஆனந்த³, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஏவம் ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி.
‘‘கத²ம் பா⁴விதா, ஆனந்த³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கத²ம் ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தி? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம், த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி …பே… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் பா⁴விதா கோ², ஆனந்த³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஏவம் ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி. ததியம்.
4. து³தியஆனந்த³ஸுத்தம்
990. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², ஆனந்த³, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா, ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி. ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா…பே… ‘‘அத்தா²னந்த³, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி.
‘‘கதமோ சானந்த³, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி? ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴, ஆனந்த³, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி. ‘‘கத²ம் பா⁴விதோ சானந்த³, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴, கத²ம் ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா…பே… ஏவம் பா⁴விதா கோ², ஆனந்த³, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஏவம் ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி. சதுத்த²ம்.
5. பட²மபி⁴க்கு²ஸுத்தம்
991. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி? ‘‘அத்தி² கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி.
‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி? ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி.
‘‘கத²ம் பா⁴விதோ ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா…பே… ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஏவம் ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி. பஞ்சமம்.
6. து³தியபி⁴க்கு²ஸுத்தம்
992. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தீ’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா…பே… ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி’’.
‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே பரிபூரேதி, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி, ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா த்³வே த⁴ம்மே பரிபூரேந்தி? ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகத⁴ம்மோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீதி.
‘‘கத²ம் பா⁴விதோ ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோவ பஸ்ஸஸதி…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி’’.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, ரஸ்ஸம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி…பே… ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³…பே… ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – காயே காயானுபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? காயஞ்ஞதராஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதம் வதா³மி, யதி³த³ம் – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, காயே காயானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பீதிப்படிஸம்வேதீ³…பே… ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³…பே… சித்தஸங்கா²ரப்படிஸம்வேதீ³…பே… ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? வேத³னாஞ்ஞதராஹம், பி⁴க்க²வே, ஏதம் வதா³மி, யதி³த³ம் – அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸாது⁴கம் மனஸிகாரம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சித்தப்படிஸம்வேதீ³…பே… அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம்…பே… ‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி; ‘விமோசயம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘விமோசயம் சித்தம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நாஹம், பி⁴க்க²வே, முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அஸம்பஜானஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனம் வதா³மி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அனிச்சானுபஸ்ஸீ…பே… விராகா³னுபஸ்ஸீ…பே… நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ…பே… ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி, ‘படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’தி ஸிக்க²தி – த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஸோ யம் தம் ஹோதி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானம் பஹானம் தம் பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ பி⁴க்கு² தஸ்மிம் ஸமயே விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.
‘‘ஏவம் பா⁴விதோ கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பரிபூரேதி.
‘‘கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா கத²ம் ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி? யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி – உபட்டி²தாஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா². யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ உபட்டி²தா ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா² – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘ஸோ ததா² ஸதோ விஹரந்தோ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதி பவிசரதி பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதி. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ததா² ஸதோ விஹரந்தோ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதி பவிசரதி பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதி – த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதோ பவிசரதோ பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதோ ஆரத்³த⁴ம் ஹோதி வீரியம் அஸல்லீனம். யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞாய பவிசினதோ பவிசரதோ பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதோ ஆரத்³த⁴ம் ஹோதி வீரியம் அஸல்லீனம் – வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி பீதி நிராமிஸா. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி பீதி நிராமிஸா – பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘பீதிமனஸ்ஸ காயோபி பஸ்ஸம்ப⁴தி, சித்தம்பி பஸ்ஸம்ப⁴தி. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பீதிமனஸ்ஸ காயோபி பஸ்ஸம்ப⁴தி, சித்தம்பி பஸ்ஸம்ப⁴தி – பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘பஸ்ஸத்³த⁴காயஸ்ஸ ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பஸ்ஸத்³த⁴காயஸ்ஸ ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி – ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘ஸோ ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி – உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.
‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி – உபட்டி²தாஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா². யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ உபட்டி²தா ஸதி ஹோதி அஸம்முட்டா² – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி…பே….
ஸோ ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ததா²ஸமாஹிதம் சித்தம் ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தா ஹோதி – உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ ஆரத்³தோ⁴ ஹோதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு² பா⁴வேதி, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ தஸ்மிம் ஸமயே பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா ஏவம் ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தி.
‘‘கத²ம் பா⁴விதா ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கத²ம் ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்; த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்…பே… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் பா⁴விதா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ஏவம் ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.
7. ஸம்யோஜனப்பஹானஸுத்தம்
993. ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ஸம்யோஜனப்பஹானாய ஸம்வத்ததி…பே…. ஸத்தமம்.
8. அனுஸயஸமுக்³கா⁴தஸுத்தம்
994. …அனுஸயஸமுக்³கா⁴தாய ஸம்வத்ததி…. அட்ட²மம்.
9. அத்³தா⁴னபரிஞ்ஞாஸுத்தம்
995. …அத்³தா⁴னபரிஞ்ஞாய ஸம்வத்ததி…. நவமம்.
10. ஆஸவக்க²யஸுத்தம்
996. ஆஸவானம் க²யாய ஸம்வத்ததி. கத²ம் பா⁴விதோ ச, பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கத²ம் ப³ஹுலீகதோ ஸம்யோஜனப்பஹானாய ஸம்வத்ததி… அனுஸயஸமுக்³கா⁴தாய ஸம்வத்ததி… அத்³தா⁴னபரிஞ்ஞாய ஸம்வத்ததி… ஆஸவானம் க²யாய ஸம்வத்ததி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா…பே. … படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி, படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி. ஏவம் பா⁴விதோ கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ ஏவம் ப³ஹுலீகதோ ஸம்யோஜனப்பஹானாய ஸம்வத்ததி…பே… அனுஸயஸமுக்³கா⁴தாய ஸம்வத்ததி…பே… அத்³தா⁴னபரிஞ்ஞாய ஸம்வத்ததி…பே… ஆஸவானம் க²யாய ஸம்வத்ததீதி. த³ஸமம்.
து³தியோ வக்³கோ³.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
இச்சா²னங்க³லம் கங்கே²ய்யம், ஆனந்தா³ அபரே து³வே;
பி⁴க்கூ² ஸம்யோஜனானுஸயா, அத்³தா⁴னம் ஆஸவக்க²யந்தி.
ஆனாபானஸம்யுத்தம் த³ஸமம்.