5. ஸேய்யோஹமஸ்மிஸுத்தம்

108. ‘‘கிஸ்மிம் நு கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதி கிம் உபாதா³ய கிம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி, ஹீனோஹமஸ்மீதி வா ஹோதீ’’தி?

‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா.

‘‘சக்கு²ஸ்மிம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதி சக்கு²ம் உபாதா³ய சக்கு²ம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி, ஹீனோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி…பே… ஜிவ்ஹாய ஸதி…பே… மனஸ்மிம் ஸதி மனம் உபாதா³ய மனம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி, ஹீனோஹமஸ்மீதி வா ஹோதி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, சக்கு² நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி?

‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?

‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், அபி நு தம் அனுபாதா³ய ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா அஸ்ஸ, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா அஸ்ஸ, ஹீனோஹமஸ்மீதி வா அஸ்ஸா’’தி?

‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’…பே… ஜிவ்ஹா… காயோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி?

‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’…பே….

‘‘மனோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி?

‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’.

‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?

‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், அபி நு தம் அனுபாதா³ய ஸேய்யோஹமஸ்மீதி வா அஸ்ஸ, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி வா அஸ்ஸ, ஹீனோஹமஸ்மீதி வா அஸ்ஸா’’தி?

‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ சக்கு²ஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி…பே… மனஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி; விராகா³ விமுச்சதி; விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதீ’’தி. பஞ்சமம்.