1. அட்டி²ஸுத்தம்

202. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ச லக்க²ணோ ஆயஸ்மா ச மஹாமோக்³க³ல்லானோ [மஹாமோக்³க³லானோ (க.)] கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே விஹரந்தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேனாயஸ்மா லக்க²ணோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் லக்க²ணம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயாமாவுஸோ [ஏஹி ஆவுஸோ (ஸ்யா. கம். க.)] லக்க²ண, ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பவிஸிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² ஆயஸ்மா லக்க²ணோ ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ கி³ஜ்ஜ²கூடா பப்³ப³தா ஓரோஹந்தோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் பதே³ஸே ஸிதம் பாத்வாகாஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா லக்க²ணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, ஹேது கோ பச்சயோ ஸிதஸ்ஸ பாதுகம்மாயா’’தி? ‘‘அகாலோ கோ², ஆவுஸோ லக்க²ண, ஏதஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ. ப⁴க³வதோ மம் ஸந்திகே ஏதம் பஞ்ஹம் புச்சா²’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ச லக்க²ணோ ஆயஸ்மா ச மஹாமோக்³க³ல்லானோ ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா லக்க²ணோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴யஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ கி³ஜ்ஜ²கூடா பப்³ப³தா ஓரோஹந்தோ அஞ்ஞதரஸ்மிம் பதே³ஸே ஸிதம் பாத்வாகாஸி. கோ நு கோ², ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, ஹேது கோ பச்சயோ ஸிதஸ்ஸ பாதுகம்மாயா’’தி?

‘‘இதா⁴ஹம், ஆவுஸோ, கி³ஜ்ஜ²கூடா பப்³ப³தா ஓரோஹந்தோ அத்³த³ஸம் அட்டி²கஸங்க²லிகம் வேஹாஸம் க³ச்ச²ந்திம். தமேனம் கி³ஜ்ஜா²பி காகாபி குலலாபி அனுபதித்வா அனுபதித்வா பா²ஸுளந்தரிகாஹி விதுதே³ந்தி விதச்சே²ந்தி விராஜேந்தி [விதுதே³ந்தி (ஸீ.), விதச்சே²ந்தி விப⁴ஜேந்தி (பீ. க.)]. ஸா ஸுத³ம் அட்டஸ்ஸரம் கரோதி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஆவுஸோ, ஏதத³ஹோஸி – ‘அச்ச²ரியம் வத, போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத, போ⁴! ஏவரூபோபி நாம ஸத்தோ ப⁴விஸ்ஸதி! ஏவரூபோபி நாம யக்கோ² ப⁴விஸ்ஸதி! ஏவரூபோபி நாம அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’’தி!!

அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘சக்கு²பூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தி; ஞாணபூ⁴தா வத, பி⁴க்க²வே, ஸாவகா விஹரந்தி, யத்ர ஹி நாம ஸாவகோ ஏவரூபம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸக்கி²ம் வா கரிஸ்ஸதி. புப்³பே³வ மே ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ தி³ட்டோ² அஹோஸி, அபி சாஹம் ந ப்³யாகாஸிம். அஹஞ்சேதம் [அஹமேவேதம் (ஸீ.)] ப்³யாகரேய்யம், பரே ச மே [பரே மே (ஸீ.)] ந ஸத்³த³ஹேய்யும். யே மே ந ஸத்³த³ஹேய்யும், தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. ஏஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ இமஸ்மிம்யேவ ராஜக³ஹே கோ³கா⁴தகோ அஹோஸி. ஸோ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகேன ப³ஹூனி வஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானி நிரயே பச்சித்வா தஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேன ஏவரூபம் அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் படிஸம்வேத³யதீ’’தி. (ஸப்³பே³ஸம் ஸுத்தந்தானம் ஏஸேவ பேய்யாலோ). பட²மம்.