5. ஸளாயதனவக்³கோ³

1. அனாத²பிண்டி³கோவாத³ஸுத்தம்

383. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி ஆபா³தி⁴கோ ஹோதி து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி [வந்தா³ஹி ஏவஞ்ச வதே³ஹி (ஸப்³ப³த்த²) அஞ்ஞஸுத்தேஸு பன நத்தி²] – ‘அனாத²பிண்டி³கோ, ப⁴ந்தே, க³ஹபதி ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. ஸோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’தி. யேன சாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி [வந்தா³ஹி ஏவஞ்ச வதே³ஹி (ஸப்³ப³த்த²) அஞ்ஞஸுத்தேஸு பன நத்தி²] – ‘அனாத²பிண்டி³கோ, ப⁴ந்தே, க³ஹபதி ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. ஸோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘ஸாது⁴ கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’’தி.

‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ புரிஸோ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ புரிஸோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அனாத²பிண்டி³கோ, ப⁴ந்தே, க³ஹபதி ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. ஸோ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’’தி. யேன சாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ புரிஸோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அனாத²பிண்டி³கோ, ப⁴ந்தே, க³ஹபதி ஆபா³தி⁴கோ து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. ஸோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி; ஏவஞ்ச வதே³தி – ‘ஸாது⁴ கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’’தி. அதி⁴வாஸேஸி கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ துண்ஹீபா⁴வேன.

384. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன பச்சா²ஸமணேன யேன அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி தே, க³ஹபதி, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம்? கச்சி தே து³க்கா² வேத³னா படிக்கமந்தி, நோ அபி⁴க்கமந்தி; படிக்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ அபி⁴க்கமோ’’தி?

‘‘ந மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, ப³லவா புரிஸோ திண்ஹேன ஸிக²ரேன முத்³த⁴னி [முத்³தா⁴னம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அபி⁴மத்தே²ய்ய [அபி⁴மந்தே²ய்ய (ஸீ. பீ.)]; ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தா வாதா முத்³த⁴னி [ஓஹனந்தி (ஸ்யா. கம்.)] ஊஹனந்தி [அதி⁴மத்தா வாதா ஸீலம் பரிகந்தந்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)]. ந மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, ப³லவா புரிஸோ த³ள்ஹேன வரத்தக²ண்டே³ன ஸீஸே ஸீஸவேட²ம் த³தே³ய்ய; ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தா ஸீஸே ஸீஸவேத³னா. ந மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன குச்சி²ம் பரிகந்தேய்ய; ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தா வாதா குச்சி²ம் பரிகந்தந்தி. ந மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, த்³வே ப³லவந்தோ புரிஸா து³ப்³ப³லதரம் புரிஸம் நானாபா³ஹாஸு க³ஹேத்வா அங்கா³ரகாஸுயா ஸந்தாபேய்யும், ஸம்பரிதாபேய்யும்; ஏவமேவ கோ² மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தோ காயஸ்மிம் டா³ஹோ. ந மே, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ’’தி.

385. ‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சக்கு²ம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே சக்கு²னிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஸோதம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே ஸோதனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந கா⁴னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே கா⁴னனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஜிவ்ஹம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே ஜிவ்ஹானிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந காயம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே காயனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந மனம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே மனோனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ரூபம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே ரூபனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஸத்³த³ம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி…பே… ந க³ந்த⁴ம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ரஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந போ²ட்ட²ப்³ப³ம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந த⁴ம்மம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி ந ச மே த⁴ம்மனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சக்கு²விஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே சக்கு²விஞ்ஞாணனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஸோதவிஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந கா⁴னவிஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந காயவிஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந மனோவிஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி ந ச மே மனோவிஞ்ஞாணனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந காயஸம்ப²ஸ்ஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே மனோஸம்ப²ஸ்ஸனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜாவேத³னானிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந கா⁴னஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஜிவ்ஹாஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந காயஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜாவேத³னானிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

386. ‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந பத²வீதா⁴தும் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஆபோதா⁴தும் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந தேஜோதா⁴தும் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந வாயோதா⁴தும் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஆகாஸதா⁴தும் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந விஞ்ஞாணதா⁴தும் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே விஞ்ஞாணதா⁴துனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ரூபம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே ரூபனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந வேத³னம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஸஞ்ஞம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஸங்கா²ரே உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந விஞ்ஞாணம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே விஞ்ஞாணனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே ஆகாஸானஞ்சாயதனனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி… ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி ந ச மே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந இத⁴லோகம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே இத⁴லோகனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந பரலோகம் உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே பரலோகனிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். தஸ்மாதிஹ தே, க³ஹபதி, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘யம்பி மே தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுபரியேஸிதம் அனுசரிதம் மனஸா தம்பி ந உபாதி³யிஸ்ஸாமி, ந ச மே தம்னிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, க³ஹபதி, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.

387. ஏவம் வுத்தே, அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி பரோதி³, அஸ்ஸூனி பவத்தேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஓலீயஸி கோ² த்வம், க³ஹபதி, ஸம்ஸீத³ஸி கோ² த்வம், க³ஹபதீ’’தி? ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே ஆனந்த³, ஓலீயாமி, நபி ஸம்ஸீதா³மி; அபி ச மே தீ³க⁴ரத்தம் ஸத்தா² பயிருபாஸிதோ மனோபா⁴வனீயா ச பி⁴க்கூ²; ந ச மே ஏவரூபீ த⁴ம்மீ கதா² ஸுதபுப்³பா³’’தி. ‘‘ந கோ², க³ஹபதி, கி³ஹீனம் ஓதா³தவஸனானம் ஏவரூபீ த⁴ம்மீ கதா² படிபா⁴தி; பப்³ப³ஜிதானம் கோ², க³ஹபதி, ஏவரூபீ த⁴ம்மீ கதா² படிபா⁴தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே ஸாரிபுத்த, கி³ஹீனம்பி ஓதா³தவஸனானம் ஏவரூபீ த⁴ம்மீ கதா² படிபா⁴து. ஸந்தி ஹி, ப⁴ந்தே, குலபுத்தா அப்பரஜக்க²ஜாதிகா, அஸ்ஸவனதா த⁴ம்மஸ்ஸ பரிஹாயந்தி; ப⁴விஸ்ஸந்தி த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஞாதாரோ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச ஆனந்தோ³ அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி, அசிரபக்கந்தே ஆயஸ்மந்தே ச ஸாரிபுத்தே ஆயஸ்மந்தே ச ஆனந்தே³, காலமகாஸி துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜி. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² அனாத²பிண்டி³கோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ஹி அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘இத³ஞ்ஹி தம் ஜேதவனம், இஸிஸங்க⁴னிஸேவிதம்;

ஆவுத்த²ம் த⁴ம்மராஜேன, பீதிஸஞ்ஜனனம் மம.

‘‘கம்மம் விஜ்ஜா ச த⁴ம்மோ ச, ஸீலம் ஜீவிதமுத்தமம்;

ஏதேன மச்சா ஸுஜ்ஜ²ந்தி, ந கோ³த்தேன த⁴னேன வா.

‘‘தஸ்மா ஹி பண்டி³தோ போஸோ, ஸம்பஸ்ஸம் அத்த²மத்தனோ;

யோனிஸோ விசினே த⁴ம்மம், ஏவம் தத்த² விஸுஜ்ஜ²தி.

‘‘ஸாரிபுத்தோவ பஞ்ஞாய, ஸீலேன உபஸமேன;

யோபி பாரங்க³தோ பி⁴க்கு², ஏதாவபரமோ ஸியா’’தி.

இத³மவோச அனாத²பிண்டி³கோ தே³வபுத்தோ. ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா² அஹோஸி. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ தே³வபுத்தோ – ‘‘ஸமனுஞ்ஞோ மே ஸத்தா²’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி.

388. அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இமம், பி⁴க்க²வே, ரத்திம் அஞ்ஞதரோ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ தே³வபுத்தோ மம் கா³தா²ஹி அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘இத³ஞ்ஹி தம் ஜேதவனம், இஸிஸங்க⁴னிஸேவிதம்;

ஆவுத்த²ம் த⁴ம்மராஜேன, பீதிஸஞ்ஜனனம் மம.

‘‘கம்மம் விஜ்ஜா ச த⁴ம்மோ ச, ஸீலம் ஜீவிதமுத்தமம்;

ஏதேன மச்சா ஸுஜ்ஜ²ந்தி, ந கோ³த்தேன த⁴னேன வா.

‘‘தஸ்மா ஹி பண்டி³தோ போஸோ, ஸம்பஸ்ஸம் அத்த²மத்தனோ;

யோனிஸோ விசினே த⁴ம்மம், ஏவம் தத்த² விஸுஜ்ஜ²தி.

‘‘ஸாரிபுத்தோவ பஞ்ஞாய, ஸீலேன உபஸமேன;

யோபி பாரங்க³தோ பி⁴க்கு², ஏதாவபரமோ ஸியா’’தி.

‘‘இத³மவோச, பி⁴க்க²வே, ஸோ தே³வபுத்தோ. ‘ஸமனுஞ்ஞோ மே ஸத்தா²’தி மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸோ ஹி நூன ஸோ, ப⁴ந்தே, அனாத²பிண்டி³கோ தே³வபுத்தோ ப⁴விஸ்ஸதி. அனாத²பிண்டி³கோ, ப⁴ந்தே, க³ஹபதி ஆயஸ்மந்தே ஸாரிபுத்தே அபி⁴ப்பஸன்னோ அஹோஸீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ஆனந்த³! யாவதகம் கோ², ஆனந்த³, தக்காய பத்தப்³ப³ம், அனுப்பத்தம் தம் தயா. அனாத²பிண்டி³கோ ஸோ, ஆனந்த³, தே³வபுத்தோ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

அனாத²பிண்டி³கோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. ச²ன்னோவாத³ஸுத்தம்

389. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாசுந்தோ³ ஆயஸ்மா ச ச²ன்னோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே விஹரந்தி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ச²ன்னோ ஆபா³தி⁴கோ ஹோதி து³க்கி²தோ பா³ள்ஹகி³லானோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா மஹாசுந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாசுந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயாமாவுஸோ சுந்த³, யேனாயஸ்மா ச²ன்னோ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம கி³லானபுச்ச²கா’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² ஆயஸ்மா மஹாசுந்தோ³ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாசுந்தோ³ யேனாயஸ்மா ச²ன்னோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ச²ன்னேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி தே, ஆவுஸோ ச²ன்ன, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம்? கச்சி தே து³க்கா² வேத³னா படிக்கமந்தி, நோ அபி⁴க்கமந்தி; படிக்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ அபி⁴க்கமோ’’தி?

‘‘ந மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ப³லவா புரிஸோ திண்ஹேன ஸிக²ரேன முத்³த⁴னி அபி⁴மத்தே²ய்ய; ஏவமேவ கோ² மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தா வாதா முத்³த⁴னி ஊஹனந்தி. ந மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ப³லவா புரிஸோ த³ள்ஹேன வரத்தக்க²ண்டே³ன ஸீஸே ஸீஸவேட²ம் த³தே³ய்ய; ஏவமேவ கோ² மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தா ஸீஸே ஸீஸவேத³னா. ந மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன குச்சி²ம் பரிகந்தேய்ய; ஏவமேவ கோ² மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தா வாதா குச்சி²ம் பரிகந்தந்தி. ந மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, த்³வே ப³லவந்தோ புரிஸா து³ப்³ப³லதரம் புரிஸம் நானாபா³ஹாஸு க³ஹேத்வா அங்கா³ரகாஸுயா ஸந்தாபேய்யும் ஸம்பரிதாபேய்யும்; ஏவமேவ கோ² மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, அதி⁴மத்தோ காயஸ்மிம் டா³ஹோ. ந மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, க²மனீயம் ந யாபனீயம். பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி; அபி⁴க்கமோஸானம் பஞ்ஞாயதி, நோ படிக்கமோ. ஸத்த²ம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஆஹரிஸ்ஸாமி, நாவகங்கா²மி ஜீவித’’ந்தி.

390. ‘‘மாயஸ்மா ச²ன்னோ ஸத்த²ம் ஆஹரேஸி. யாபேதாயஸ்மா ச²ன்னோ. யாபேந்தம் மயம் ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் இச்சா²ம. ஸசே ஆயஸ்மதோ ச²ன்னஸ்ஸ நத்தி² ஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி, அஹம் ஆயஸ்மதோ ச²ன்னஸ்ஸ ஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி பரியேஸிஸ்ஸாமி. ஸசே ஆயஸ்மதோ ச²ன்னஸ்ஸ நத்தி² ஸப்பாயானி பே⁴ஸஜ்ஜானி, அஹம் ஆயஸ்மதோ ச²ன்னஸ்ஸ ஸப்பாயானி பே⁴ஸஜ்ஜானி பரியேஸிஸ்ஸாமி. ஸசே ஆயஸ்மதோ ச²ன்னஸ்ஸ நத்தி² பதிரூபா உபட்டா²கா, அஹம் ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமி. மாயஸ்மா ச²ன்னோ ஸத்த²ம் ஆஹரேஸி. யாபேதாயஸ்மா ச²ன்னோ. யாபேந்தம் மயம் ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் இச்சா²மா’’தி.

‘‘நபி மே, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, நத்தி² ஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி; நபி மே நத்தி² ஸப்பாயானி பே⁴ஸஜ்ஜானி; நபி மே நத்தி² பதிரூபா உபட்டா²கா; அபி சாவுஸோ ஸாரிபுத்த, பரிசிண்ணோ மே ஸத்தா² தீ³க⁴ரத்தம் மனாபேனேவ நோ அமனாபேன. ஏதஞ்ஹி, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஸாவகஸ்ஸ பதிரூபம் யம் ஸத்தா²ரம் பரிசரேய்ய மனாபேனேவ நோ அமனாபேன. ‘அனுபவஜ்ஜம் ச²ன்னோ பி⁴க்கு² ஸத்த²ம் ஆஹரிஸ்ஸதீ’தி ஏவமேதம் [ஏவமேவ கோ² த்வம் (க.)], ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, தா⁴ரேஹீ’’தி. ‘‘புச்சே²ய்யாம மயம் ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் கஞ்சிதே³வ தே³ஸம், ஸசே ஆயஸ்மா ச²ன்னோ ஓகாஸம் கரோதி பஞ்ஹஸ்ஸ வேய்யாகரணாயா’’தி. ‘‘புச்சா²வுஸோ ஸாரிபுத்த, ஸுத்வா வேதி³ஸ்ஸாமீ’’தி.

391. ‘‘சக்கு²ம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, சக்கு²விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸஸி? ஸோதம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, ஸோதவிஞ்ஞாணம்…பே… கா⁴னம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, கா⁴னவிஞ்ஞாணம்… ஜிவ்ஹம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் … காயம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, காயவிஞ்ஞாணம்… மனம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, மனோவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸஸீ’’தி?

‘‘சக்கு²ம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, சக்கு²விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஸோதம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த…பே… கா⁴னம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த… ஜிவ்ஹம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த… காயம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த… மனம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, மனோவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி.

392. ‘‘சக்கு²ஸ்மிம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, சக்கு²விஞ்ஞாணே சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு கிம் தி³ஸ்வா கிம் அபி⁴ஞ்ஞாய சக்கு²ம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸஸி? ஸோதஸ்மிம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, ஸோதவிஞ்ஞாணே … கா⁴னஸ்மிம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, கா⁴னவிஞ்ஞாணே… ஜிவ்ஹாய, ஆவுஸோ ச²ன்ன, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணே… காயஸ்மிம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, காயவிஞ்ஞாணே… மனஸ்மிம், ஆவுஸோ ச²ன்ன, மனோவிஞ்ஞாணே மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு கிம் தி³ஸ்வா கிம் அபி⁴ஞ்ஞாய மனம் மனோவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸஸீ’’தி?

‘‘சக்கு²ஸ்மிம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, சக்கு²விஞ்ஞாணே சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு நிரோத⁴ம் தி³ஸ்வா நிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞாய சக்கு²ம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஸோதஸ்மிம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஸோதவிஞ்ஞாணே… கா⁴னஸ்மிம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, கா⁴னவிஞ்ஞாணே… ஜிவ்ஹாய, ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணே… காயஸ்மிம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, காயவிஞ்ஞாணே… மனஸ்மிம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, மனோவிஞ்ஞாணே மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு நிரோத⁴ம் தி³ஸ்வா நிரோத⁴ம் அபி⁴ஞ்ஞா மனம் மனோவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி.

393. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா மஹாசுந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் ஏதத³வோச – ‘‘தஸ்மாதிஹ, ஆவுஸோ ச²ன்ன, இத³ம்பி தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் [வசனம் (ஸீ.)], நிச்சகப்பம் மனஸி காதப்³ப³ம் – ‘நிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலிதம், அனிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலிதம் நத்தி². சலிதே அஸதி பஸ்ஸத்³தி⁴, பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸதி நதி ந ஹோதி. நதியா அஸதி ஆக³திக³தி ந ஹோதி. ஆக³திக³தியா அஸதி சுதூபபாதோ ந ஹோதி. சுதூபபாதே அஸதி நேவித⁴ ந ஹுரம் ந உப⁴யமந்தரேன. ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸா’’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ச ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மா ச மஹாசுந்தோ³ ஆயஸ்மந்தம் ச²ன்னம் இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம்ஸு.

394. அத² கோ² ஆயஸ்மா ச²ன்னோ அசிரபக்கந்தே ஆயஸ்மந்தே ச ஸாரிபுத்தே ஆயஸ்மந்தே ச மஹாசுந்தே³ ஸத்த²ம் ஆஹரேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயஸ்மதா, ப⁴ந்தே, ச²ன்னேன ஸத்த²ம் ஆஹரிதம். தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’தி? ‘‘நனு தே, ஸாரிபுத்த, ச²ன்னேன பி⁴க்கு²னா ஸம்முகா²யேவ அனுபவஜ்ஜதா ப்³யாகதா’’தி? ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே, புப்³ப³ஜிரம் [பப்பஜிதஞ்ஹிதம் (க.), உபவஜ்ஜிதம் (க.), புப்³ப³விஜ்ஜனம், புப்³ப³விஜ்ஜ²னம், புப்³ப³விசிரம் (ஸம்யுத்தகே)] நாம வஜ்ஜிகா³மோ. தத்தா²யஸ்மதோ ச²ன்னஸ்ஸ மித்தகுலானி ஸுஹஜ்ஜகுலானி உபவஜ்ஜகுலானீ’’தி. ‘‘ஹோந்தி [போஸந்தி (க.)] ஹேதே, ஸாரிபுத்த, ச²ன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மித்தகுலானி ஸுஹஜ்ஜகுலானி உபவஜ்ஜகுலானி. நாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏத்தாவதா ‘ஸஉபவஜ்ஜோ’தி வதா³மி. யோ கோ², ஸாரிபுத்த, இமஞ்ச காயம் நிக்கி²பதி அஞ்ஞஞ்ச காயம் உபாதி³யதி தமஹம் ‘ஸஉபவஜ்ஜோ’தி வதா³மி. தம் ச²ன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நத்தி². ‘அனுபவஜ்ஜோ ச²ன்னோ பி⁴க்கு² ஸத்த²ம் ஆஹரேஸீ’தி ஏவமேதம், ஸாரிபுத்த, தா⁴ரேஹீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

ச²ன்னோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. புண்ணோவாத³ஸுத்தம்

395. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன ஓவாதே³ன ஓவத³து, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி, புண்ண, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஸந்தி கோ², புண்ண, சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா. தம் சே பி⁴க்கு² அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ தம் அபி⁴னந்த³தோ அபி⁴வத³தோ அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ உப்பஜ்ஜதி நந்தீ³ [நந்தி³ (ஸ்யா. கம்.)]. ‘நந்தீ³ஸமுத³யா து³க்க²ஸமுத³யோ, புண்ணா’தி வதா³மி.

‘‘ஸந்தி கோ², புண்ண, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா. தம் சே பி⁴க்கு² அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ தம் அபி⁴னந்த³தோ அபி⁴வத³தோ அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ உப்பஜ்ஜதி நந்தீ³. ‘நந்தீ³ஸமுத³யா து³க்க²ஸமுத³யோ, புண்ணா’தி வதா³மி.

‘‘ஸந்தி ச கோ², புண்ண, சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா. தம் சே பி⁴க்கு² நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ தம் அனபி⁴னந்த³தோ அனபி⁴வத³தோ அனஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ நந்தீ³ நிருஜ்ஜ²தி. ‘நந்தீ³னிரோதா⁴ து³க்க²னிரோதோ⁴, புண்ணா’தி வதா³மி.

‘‘ஸந்தி ச கோ², புண்ண, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³… மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா. தம் சே பி⁴க்கு² நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ தம் அனபி⁴னந்த³தோ அனபி⁴வத³தோ அனஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தோ நந்தீ³ நிருஜ்ஜ²தி. ‘நந்தீ³னிரோதா⁴ து³க்க²னிரோதோ⁴, புண்ணா’தி வதா³மி.

‘‘இமினா ச த்வம் புண்ண, மயா ஸம்கி²த்தேன ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ கதரஸ்மிம் ஜனபதே³ விஹரிஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘இமினாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ, அத்தி² ஸுனாபரந்தோ நாம ஜனபதோ³, தத்தா²ஹம் விஹரிஸ்ஸாமீ’’தி.

396. ‘‘சண்டா³ கோ², புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா; ப²ருஸா கோ², புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா. ஸசே தம், புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா அக்கோஸிஸ்ஸந்தி பரிபா⁴ஸிஸ்ஸந்தி, தத்த² தே, புண்ண, கிந்தி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே மம், ப⁴ந்தே, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா அக்கோஸிஸ்ஸந்தி பரிபா⁴ஸிஸ்ஸந்தி, தத்த² மே ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ப⁴த்³த³கா [ப⁴த்³ரகா (க.)] வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, ஸுப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, யம் மே நயிமே பாணினா பஹாரம் தே³ந்தீ’தி. ஏவமேத்த² [ஏவம்மேத்த² (?)], ப⁴க³வா, ப⁴விஸ்ஸதி; ஏவமேத்த², ஸுக³த, ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘ஸசே பன தே, புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா பாணினா பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² பன தே, புண்ண, கிந்தி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா பாணினா பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² மே ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, ஸுப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, யம் மே நயிமே லேட்³டு³னா பஹாரம் தே³ந்தீ’தி. ஏவமேத்த², ப⁴க³வா, ப⁴விஸ்ஸதி; ஏவமேத்த², ஸுக³த, ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘ஸசே பன தே, புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா லேட்³டு³னா பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² பன தே, புண்ண, கிந்தி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா லேட்³டு³னா பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² மே ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, ஸுப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, யம் மே நயிமே த³ண்டே³ன பஹாரம் தே³ந்தீ’தி. ஏவமேத்த², ப⁴க³வா, ப⁴விஸ்ஸதி; ஏவமேத்த², ஸுக³த, ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘ஸசே பன தே, புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா த³ண்டே³ன பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² பன தே, புண்ண, கிந்தி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா த³ண்டே³ன பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² மே ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, ஸுப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, யம் மே நயிமே ஸத்தே²ன பஹாரம் தே³ந்தீ’தி. ஏவமேத்த², ப⁴க³வா, ப⁴விஸ்ஸதி; ஏவமேத்த², ஸுக³த, ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘ஸசே பன தே, புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா ஸத்தே²ன பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² பன தே, புண்ண, கிந்தி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா ஸத்தே²ன பஹாரம் த³ஸ்ஸந்தி, தத்த² மே ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, ஸுப⁴த்³த³கா வதிமே ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா, யம் மம் [யம் மே (ஸீ. பீ. க.)] நயிமே திண்ஹேன ஸத்தே²ன ஜீவிதா வோரோபேந்தீ’தி. ஏவமேத்த², ப⁴க³வா, ப⁴விஸ்ஸதி; ஏவமேத்த², ஸுக³த, ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘ஸசே பன தம், புண்ண, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா திண்ஹேன ஸத்தே²ன ஜீவிதா வோரோபேஸ்ஸந்தி, தத்த² பன தே, புண்ண, கிந்தி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘ஸசே மம், ப⁴ந்தே, ஸுனாபரந்தகா மனுஸ்ஸா திண்ஹேன ஸத்தே²ன ஜீவிதா வோரோபேஸ்ஸந்தி, தத்த² மே ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ஸந்தி கோ² ப⁴க³வதோ ஸாவகா காயே ச ஜீவிதே ச அட்டீயமானா ஹராயமானா ஜிகு³ச்ச²மானா ஸத்த²ஹாரகம் பரியேஸந்தி. தம் மே இத³ம் அபரியிட்ட²ம்யேவ ஸத்த²ஹாரகம் லத்³த⁴’ந்தி. ஏவமேத்த², ப⁴க³வா, ப⁴விஸ்ஸதி; ஏவமேத்த², ஸுக³த, ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, புண்ண! ஸக்கி²ஸ்ஸஸி கோ² த்வம், புண்ண, இமினா த³மூபஸமேன ஸமன்னாக³தோ ஸுனாபரந்தஸ்மிம் ஜனபதே³ விஹரிதும். யஸ்ஸதா³னி த்வம், புண்ண, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.

397. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸுனாபரந்தோ ஜனபதோ³ தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸுனாபரந்தோ ஜனபதோ³ தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ஆயஸ்மா புண்ணோ ஸுனாபரந்தஸ்மிம் ஜனபதே³ விஹரதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ தேனேவந்தரவஸ்ஸேன பஞ்சமத்தானி உபாஸகஸதானி படிவேதே³ஸி [படிபாதே³ஸி (ஸீ. பீ.), படிதே³ஸேஸி (ஸ்யா. கம்.)], தேனேவந்தரவஸ்ஸேன பஞ்சமத்தானி உபாஸிகஸதானி படிவேதே³ஸி, தேனேவந்தரவஸ்ஸேன திஸ்ஸோ விஜ்ஜா ஸச்சா²காஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ அபரேன ஸமயேன பரினிப்³பா³யி.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புண்ணோ நாம குலபுத்தோ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன ஓவாதே³ன ஓவதி³தோ ஸோ காலங்கதோ. தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’தி? ‘‘பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, புண்ணோ குலபுத்தோ பச்சபாதி³ [ஸச்சவாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ (க.)] த⁴ம்மஸ்ஸானுத⁴ம்மம், ந ச மம் த⁴ம்மாதி⁴கரணம் விஹேடே²ஸி. பரினிப்³பு³தோ, பி⁴க்க²வே, புண்ணோ குலபுத்தோ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

புண்ணோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. நந்த³கோவாத³ஸுத்தம்

398. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² மஹாபஜாபதிகோ³தமீ பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²னிஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² மஹாபஜாபதிகோ³தமீ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஓவத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²னியோ; அனுஸாஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²னியோ; கரோது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கு²னீனம் த⁴ம்மிம் கத²’’ந்தி [த⁴ம்மிகத²ந்தி (ஸ்யா. கம். க.)].

தேன கோ² பன ஸமயேன தே²ரா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ ஓவத³ந்தி பரியாயேன. ஆயஸ்மா நந்த³கோ ந இச்ச²தி பி⁴க்கு²னியோ ஓவதி³தும் பரியாயேன. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘கஸ்ஸ நு கோ², ஆனந்த³, அஜ்ஜ பரியாயோ பி⁴க்கு²னியோ ஓவதி³தும் பரியாயேனா’’தி? ‘‘ஸப்³பே³ஹேவ, ப⁴ந்தே, கதோ [நந்த³கஸ்ஸ ப⁴ந்தே (ஸீ. பீ.)] பரியாயோ பி⁴க்கு²னியோ ஓவதி³தும் பரியாயேன. அயம், ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா நந்த³கோ ந இச்ச²தி பி⁴க்கு²னியோ ஓவதி³தும் பரியாயேனா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஓவத³, நந்த³க, பி⁴க்கு²னியோ; அனுஸாஸ, நந்த³க, பி⁴க்கு²னியோ; கரோஹி த்வம், ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கு²னீனம் த⁴ம்மிம் கத²’’ந்தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ அத்தது³தியோ யேன ராஜகாராமோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸம்ஸு கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஸும், உத³கஞ்ச பாதா³னம் உபட்ட²பேஸும். நிஸீதி³ கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ பாதே³ பக்கா²லேஸி. தாபி கோ² பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மா நந்த³கோ ஏதத³வோச – ‘‘படிபுச்ச²கதா² கோ², ப⁴கி³னியோ, ப⁴விஸ்ஸதி. தத்த² ஆஜானந்தீஹி – ‘ஆஜானாமா’ திஸ்ஸ வசனீயம், ந ஆஜானந்தீஹி – ‘ந ஆஜானாமா’ திஸ்ஸ வசனீயம். யஸ்ஸா வா பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா அஹமேவ தத்த² படிபுச்சி²தப்³போ³ – ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம்; இமஸ்ஸ க்வத்தோ²’’’தி? ‘‘ஏத்தகேனபி மயம், ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ நந்த³கஸ்ஸ அத்தமனா அபி⁴ரத்³தா⁴ [அபி⁴னந்தா³ம (ஸ்யா. கம்.)] யம் நோ அய்யோ நந்த³கோ பவாரேதீ’’தி.

399. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, சக்கு² நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ஸோதம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே…பே… கா⁴னம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’… ‘‘ஜிவ்ஹா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’… ‘‘காயோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’… ‘‘மனோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘புப்³பே³வ நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் – ‘இதிபிமே ச² அஜ்ஜ²த்திகா ஆயதனா அனிச்சா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

400. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ரூபா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ஸத்³தா³ நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே…பே… க³ந்தா⁴ நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’… ‘‘ரஸா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’… ‘‘போ²ட்ட²ப்³பா³ நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’… ‘‘த⁴ம்மா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘புப்³பே³வ நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் – ‘இதிபிமே ச² பா³ஹிரா ஆயதனா அனிச்சா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

401. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, சக்கு²விஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ஸோதவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே…பே… கா⁴னவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’… ‘‘ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’… ‘‘காயவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’… ‘‘மனோவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வாதி’’? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘புப்³பே³வ நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் – ‘இதிபிமே ச² விஞ்ஞாணகாயா அனிச்சா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

402. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴கி³னியோ, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், வட்டிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, அச்சிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, ஆபா⁴பி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா. யோ நு கோ², ப⁴கி³னியோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அமுஸ்ஸ தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், வட்டிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, அச்சிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா; யா ச க்²வாஸ்ஸ ஆபா⁴ ஸா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமுஸ்ஸ ஹி, ப⁴ந்தே, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், வட்டிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, அச்சிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா; பகே³வஸ்ஸ ஆபா⁴ அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ப⁴கி³னியோ, யோ நு கோ² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ச² கோ²மே அஜ்ஜ²த்திகா ஆயதனா அனிச்சா [அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா (?)]; யஞ்ச கோ² ச² அஜ்ஜ²த்திகே ஆயதனே படிச்ச படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்ம’ந்தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘தஜ்ஜம் தஜ்ஜம், ப⁴ந்தே, பச்சயம் படிச்ச தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி. தஜ்ஜஸ்ஸ தஜ்ஜஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ நிரோதா⁴ தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

403. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴கி³னியோ, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ மூலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், க²ந்தோ⁴பி அனிச்சோ விபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸாகா²பலாஸம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், சா²யாபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா. யோ நு கோ², ப⁴கி³னியோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அமுஸ்ஸ மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ மூலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், க²ந்தோ⁴பி அனிச்சோ விபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸாகா²பலாஸம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், யா ச க்²வாஸ்ஸ சா²யா ஸா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமுஸ்ஸ ஹி, ப⁴ந்தே, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ மூலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், க²ந்தோ⁴பி அனிச்சோ விபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸாகா²பலாஸம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம்; பகே³வஸ்ஸ சா²யா அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ப⁴கி³னியோ, யோ நு கோ² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ச² கோ²மே பா³ஹிரா ஆயதனா அனிச்சா [அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா (ஸீ. பீ.)]. யஞ்ச கோ² ச² பா³ஹிரே ஆயதனே படிச்ச படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்ம’ந்தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘தஜ்ஜம் தஜ்ஜம், ப⁴ந்தே, பச்சயம் படிச்ச தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி. தஜ்ஜஸ்ஸ தஜ்ஜஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ நிரோதா⁴ தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

404. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴கி³னியோ, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா கா³விம் வதி⁴த்வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன கா³விம் ஸங்கந்தேய்ய அனுபஹச்ச அந்தரம் மம்ஸகாயம் அனுபஹச்ச பா³ஹிரம் சம்மகாயம். யம் யதே³வ தத்த² அந்தரா விலிமம்ஸம் [விலிமம் (ஸீ. பீ. க.)] அந்தரா ந்ஹாரு அந்தரா ப³ந்த⁴னம் தம் ததே³வ திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன ஸஞ்சி²ந்தே³ய்ய ஸங்கந்தேய்ய ஸம்பகந்தேய்ய ஸம்பரிகந்தேய்ய. ஸஞ்சி²ந்தி³த்வா ஸங்கந்தித்வா ஸம்பகந்தித்வா ஸம்பரிகந்தித்வா விது⁴னித்வா பா³ஹிரம் சம்மகாயம் தேனேவ சம்மேன தம் கா³விம் படிச்சா²தே³த்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததே²வாயம் கா³வீ ஸம்யுத்தா இமினாவ சம்மேனா’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமு ஹி, ப⁴ந்தே, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா கா³விம் வதி⁴த்வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன கா³விம் ஸங்கந்தேய்ய அனுபஹச்ச அந்தரம் மம்ஸகாயம் அனுபஹச்ச பா³ஹிரம் சம்மகாயம். யம் யதே³வ தத்த² அந்தரா விலிமம்ஸம் அந்தரா ந்ஹாரு அந்தரா ப³ந்த⁴னம் தம் ததே³வ திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன ஸஞ்சி²ந்தே³ய்ய ஸங்கந்தேய்ய ஸம்பகந்தேய்ய ஸம்பரிகந்தேய்ய. ஸஞ்சி²ந்தி³த்வா ஸங்கந்தித்வா ஸம்பகந்தித்வா ஸம்பரிகந்தித்வா விது⁴னித்வா பா³ஹிரம் சம்மகாயம் தேனேவ சம்மேன தம் கா³விம் படிச்சா²தே³த்வா கிஞ்சாபி ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததே²வாயம் கா³வீ ஸம்யுத்தா இமினாவ சம்மேனா’தி; அத² கோ² ஸா கா³வீ விஸம்யுத்தா தேனேவ சம்மேனா’’தி.

‘‘உபமா கோ² மே அயம், ப⁴கி³னியோ, கதா அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனாய. அயமேவேத்த² அத்தோ²; ‘அந்தரா மம்ஸகாயோ’தி கோ², ப⁴கி³னியோ, ச²ன்னேதம் அஜ்ஜ²த்திகானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசனம்; ‘பா³ஹிரோ சம்மகாயோ’தி கோ² ப⁴கி³னியோ, ச²ன்னேதம் பா³ஹிரானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசனம்; ‘அந்தரா விலிமம்ஸம், அந்தரா ந்ஹாரு, அந்தரா ப³ந்த⁴ன’ந்தி கோ², ப⁴கி³னியோ, நந்தீ³ராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்; ‘திண்ஹம் கோ³விகந்தன’ந்தி கோ², ப⁴கி³னியோ, அரியாயேதம் பஞ்ஞாய அதி⁴வசனம்; யாயம் அரியா பஞ்ஞா அந்தரா கிலேஸம் அந்தரா ஸம்யோஜனம் அந்தரா ப³ந்த⁴னம் ஸஞ்சி²ந்த³தி ஸங்கந்ததி ஸம்பகந்ததி ஸம்பரிகந்ததி.

405. ‘‘ஸத்த கோ² பனிமே, ப⁴கி³னியோ, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, யேஸம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. கதமே ஸத்த? இத⁴, ப⁴கி³னியோ, பி⁴க்கு² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம், த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி…பே… வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். இமே கோ², ப⁴கி³னியோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, யேஸம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி.

406. அத² கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ தா பி⁴க்கு²னியோ இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா உய்யோஜேஸி – ‘‘க³ச்ச²த², ப⁴கி³னியோ; காலோ’’தி. அத² கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மதோ நந்த³கஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘க³ச்ச²த², பி⁴க்கு²னியோ; காலோ’’தி. அத² கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தீஸு தாஸு பி⁴க்கு²னீஸு பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² சாதுத்³த³ஸே ந ஹோதி ப³ஹுனோஜனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா – ‘ஊனோ நு கோ² சந்தோ³, புண்ணோ நு கோ² சந்தோ³’தி, அத² கோ² ஊனோ சந்தோ³த்வேவ ஹோதி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, தா பி⁴க்கு²னியோ நந்த³கஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாய அத்தமனா ஹோந்தி நோ ச கோ² பரிபுண்ணஸங்கப்பா’’தி.

407. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தேன ஹி த்வம், நந்த³க, ஸ்வேபி தா பி⁴க்கு²னியோ தேனேவோவாதே³ன ஓவதே³ய்யாஸீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ அத்தது³தியோ யேன ராஜகாராமோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸம்ஸு கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஸும், உத³கஞ்ச பாதா³னம் உபட்ட²பேஸும். நிஸீதி³ கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ பாதே³ பக்கா²லேஸி. தாபி கோ² பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மா நந்த³கோ ஏதத³வோச – ‘‘படிபுச்ச²கதா² கோ², ப⁴கி³னியோ, ப⁴விஸ்ஸதி. தத்த² ஆஜானந்தீஹி ‘ஆஜானாமா’ திஸ்ஸ வசனீயம், ந ஆஜானந்தீஹி ‘ந ஆஜானாமா’ திஸ்ஸ வசனீயம். யஸ்ஸா வா பனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா, அஹமேவ தத்த² படிபுச்சி²தப்³போ³ – ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம்; இமஸ்ஸ க்வத்தோ²’’’தி. ‘‘ஏத்தகேனபி மயம், ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ நந்த³கஸ்ஸ அத்தமனா அபி⁴ரத்³தா⁴ யம் நோ அய்யோ நந்த³கோ பவாரேதீ’’தி.

408. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, சக்கு² நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ஸோதம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே…பே… கா⁴னம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே… ஜிவ்ஹா… காயோ… மனோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘புப்³பே³வ நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் – ‘இதிபிமே ச² அஜ்ஜ²த்திகா ஆயதனா அனிச்சா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

409. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ரூபா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, ஸத்³தா³ நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே…பே… க³ந்தா⁴ நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே… ரஸா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே… போ²ட்ட²ப்³பா³ நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே… த⁴ம்மா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘புப்³பே³வ நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் – ‘இதிபிமே ச² பா³ஹிரா ஆயதனா அனிச்சா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

410. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², ப⁴கி³னியோ, சக்கு²விஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே…பே… ஸோதவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே… கா⁴னவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே… காயவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே… மனோவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘புப்³பே³வ நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் – ‘இதிபிமே ச² விஞ்ஞாணகாயா அனிச்சா’’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

411. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴கி³னியோ, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், வட்டிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, அச்சிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, ஆபா⁴பி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா. யோ நு கோ², ப⁴கி³னியோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அமுஸ்ஸ தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், வட்டிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, அச்சிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா; யா ச க்²வாஸ்ஸ ஆபா⁴ ஸா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமுஸ்ஸ ஹி, ப⁴ந்தே, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், வட்டிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா, அச்சிபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா; பகே³வஸ்ஸ ஆபா⁴ அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ப⁴கி³னியோ, யோ நு கோ² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ச² கோ²மே அஜ்ஜ²த்திகா ஆயதனா அனிச்சா. யஞ்ச கோ² ச² அஜ்ஜ²த்திகே ஆயதனே படிச்ச படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்ம’ந்தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘தஜ்ஜம் தஜ்ஜம், ப⁴ந்தே, பச்சயம் படிச்ச தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி. தஜ்ஜஸ்ஸ தஜ்ஜஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ நிரோதா⁴ தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

412. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴கி³னியோ, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ மூலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், க²ந்தோ⁴பி அனிச்சோ விபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸாகா²பலாஸம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், சா²யாபி அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா. யோ நு கோ², ப⁴கி³னியோ, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அமுஸ்ஸ மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ மூலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், க²ந்தோ⁴பி அனிச்சோ விபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸாகா²பலாஸம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம்; யா ச க்²வாஸ்ஸ சா²யா ஸா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமுஸ்ஸ ஹி, ப⁴ந்தே, மஹதோ ருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ ஸாரவதோ மூலம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம், க²ந்தோ⁴பி அனிச்சோ விபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸாகா²பலாஸம்பி அனிச்சம் விபரிணாமத⁴ம்மம்; பகே³வஸ்ஸ சா²யா அனிச்சா விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ப⁴கி³னியோ, யோ நு கோ² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ச² கோ²மே பா³ஹிரா ஆயதனா அனிச்சா. யஞ்ச கோ² பா³ஹிரே ஆயதனே படிச்ச படிஸம்வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம் நிச்சம் து⁴வம் ஸஸ்ஸதம் அவிபரிணாமத⁴ம்ம’ந்தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘தஜ்ஜம் தஜ்ஜம், ப⁴ந்தே, பச்சயம் படிச்ச தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி. தஜ்ஜஸ்ஸ தஜ்ஜஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ நிரோதா⁴ தஜ்ஜா தஜ்ஜா வேத³னா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ப⁴கி³னியோ! ஏவஞ்ஹேதம், ப⁴கி³னியோ, ஹோதி அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ’’.

413. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப⁴கி³னியோ, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா கா³விம் வதி⁴த்வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன கா³விம் ஸங்கந்தேய்ய அனுபஹச்ச அந்தரம் மம்ஸகாயம் அனுபஹச்ச பா³ஹிரம் சம்மகாயம். யம் யதே³வ தத்த² அந்தரா விலிமம்ஸம் அந்தரா ந்ஹாரு அந்தரா ப³ந்த⁴னம் தம் ததே³வ திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன ஸஞ்சி²ந்தே³ய்ய ஸங்கந்தேய்ய ஸம்பகந்தேய்ய ஸம்பரிகந்தேய்ய. ஸஞ்சி²ந்தி³த்வா ஸங்கந்தித்வா ஸம்பகந்தித்வா ஸம்பரிகந்தித்வா விது⁴னித்வா பா³ஹிரம் சம்மகாயம் தேனேவ சம்மேன தம் கா³விம் படிச்சா²தே³த்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததே²வாயம் கா³வீ ஸம்யுத்தா இமினாவ சம்மேனா’தி; ஸம்மா நு கோ² ஸோ, ப⁴கி³னியோ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமு ஹி, ப⁴ந்தே, த³க்கோ² கோ³கா⁴தகோ வா கோ³கா⁴தகந்தேவாஸீ வா கா³விம் வதி⁴த்வா திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன கா³விம் ஸங்கந்தேய்ய அனுபஹச்ச அந்தரம் மம்ஸகாயம் அனுபஹச்ச பா³ஹிரம் சம்மகாயம். யம் யதே³வ தத்த² அந்தரா விலிமம்ஸம் அந்தரா ந்ஹாரு அந்தரா ப³ந்த⁴னம் தம் ததே³வ திண்ஹேன கோ³விகந்தனேன ஸஞ்சி²ந்தே³ய்ய ஸங்கந்தேய்ய ஸம்பகந்தேய்ய ஸம்பரிகந்தேய்ய. ஸஞ்சி²ந்தி³த்வா ஸங்கந்தித்வா ஸம்பகந்தித்வா ஸம்பரிகந்தித்வா விது⁴னித்வா பா³ஹிரம் சம்மகாயம் தேனேவ சம்மேன தம் கா³விம் படிச்சா²தே³த்வா கிஞ்சாபி ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததே²வாயம் கா³வீ ஸம்யுத்தா இமினாவ சம்மேனா’தி; அத² கோ² ஸா கா³வீ விஸம்யுத்தா தேனேவ சம்மேனா’’தி.

‘‘உபமா கோ² மே அயம், ப⁴கி³னியோ, கதா அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனாய அயமேவேத்த² அத்தோ². ‘அந்தரா மம்ஸகாயோ’தி கோ², ப⁴கி³னியோ, ச²ன்னேதம் அஜ்ஜ²த்திகானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசனம்; ‘பா³ஹிரோ சம்மகாயோ’தி கோ², ப⁴கி³னியோ, ச²ன்னேதம் பா³ஹிரானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசனம்; ‘அந்தரா விலிமம்ஸம் அந்தரா ந்ஹாரு அந்தரா ப³ந்த⁴ன’ந்தி கோ², ப⁴கி³னியோ, நந்தீ³ராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்; ‘திண்ஹம் கோ³விகந்தன’ந்தி கோ², ப⁴கி³னியோ, அரியாயேதம் பஞ்ஞாய அதி⁴வசனம்; யாயம் அரியா பஞ்ஞா அந்தரா கிலேஸம் அந்தரா ஸம்யோஜனம் அந்தரா ப³ந்த⁴னம் ஸஞ்சி²ந்த³தி ஸங்கந்ததி ஸம்பகந்ததி ஸம்பரிகந்ததி.

414. ‘‘ஸத்த கோ² பனிமே, ப⁴கி³னியோ, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, யேஸம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. கதமே ஸத்த? இத⁴, ப⁴கி³னியோ, பி⁴க்கு² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி…பே… வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். இமே கோ², ப⁴கி³னியோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ யேஸம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி.

415. அத² கோ² ஆயஸ்மா நந்த³கோ தா பி⁴க்கு²னியோ இமினா ஓவாதே³ன ஓவதி³த்வா உய்யோஜேஸி – ‘‘க³ச்ச²த², ப⁴கி³னியோ; காலோ’’தி. அத² கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ஆயஸ்மதோ நந்த³கஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ஆயஸ்மந்தம் நந்த³கம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ப⁴க³வா ஏதத³வோச –‘‘க³ச்ச²த², பி⁴க்கு²னியோ; காலோ’’தி. அத² கோ² தா பி⁴க்கு²னியோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தீஸு தாஸு பி⁴க்கு²னீஸு பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே ந ஹோதி ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா – ‘ஊனோ நு கோ² சந்தோ³, புண்ணோ நு கோ² சந்தோ³’தி, அத² கோ² புண்ணோ சந்தோ³த்வேவ ஹோதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, தா பி⁴க்கு²னியோ நந்த³கஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாய அத்தமனா சேவ பரிபுண்ணஸங்கப்பா ச. தாஸம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²னிஸதானம் யா பச்சி²மிதா பி⁴க்கு²னீ ஸா [யா பச்சி²மா பி⁴க்கு²னீ, ஸா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), யா பச்சி²மிகா, தா பி⁴க்கு²னியோ (க.)] ஸோதாபன்னா அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயனா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

நந்த³கோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. சூளராஹுலோவாத³ஸுத்தம்

416. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘‘பரிபக்கா கோ² ராஹுலஸ்ஸ விமுத்திபரிபாசனீயா த⁴ம்மா. யம்னூனாஹம் ராஹுலம் உத்தரிம் ஆஸவானம் க²யே வினேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ஆமந்தேஸி – ‘‘க³ண்ஹாஹி, ராஹுல, நிஸீத³னம்; யேன அந்த⁴வனம் தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம தி³வாவிஹாராயா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நிஸீத³னம் ஆதா³ய ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴.

தேன கோ² பன ஸமயேன அனேகானி தே³வதாஸஹஸ்ஸானி ப⁴க³வந்தம் அனுப³ந்தா⁴னி ஹோந்தி – ‘‘அஜ்ஜ ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் உத்தரிம் ஆஸவானம் க²யே வினேஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா அந்த⁴வனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² ராஹுலோ ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராஹுலம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

417. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, சக்கு² நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே ’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, ரூபா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, சக்கு²விஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, யமித³ம் [யம்பித³ம் (ஸீ. க.)] சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம் தம்பி நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

418. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி ராஹுல, ஸோதம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே…பே… கா⁴னம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே…பே… ஜிவ்ஹா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே…பே… காயோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே…பே… மனோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் –‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி ராஹுல, த⁴ம்மா நிச்சா வா அனிச்சா வா’’தி? ‘‘அனிச்சா, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி ராஹுல, மனோவிஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி ராஹுல, மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ நிச்சோ வா அனிச்சோ வா’’தி? ‘‘அனிச்சோ, ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ராஹுல, யமித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம், தம்பி நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம் கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.

419. ‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், ராஹுல, ஸுதவா அரியஸாவகோ சக்கு²ஸ்மிம் [சக்கு²ஸ்மிம்பி (ஸ்யா. கம்.) ஏவமிதரேஸுபி] நிப்³பி³ந்த³தி, ரூபேஸு நிப்³பி³ந்த³தி, சக்கு²விஞ்ஞாணே நிப்³பி³ந்த³தி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸே நிப்³பி³ந்த³தி, யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம் தஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. ஸோதஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, ஸத்³தே³ஸு நிப்³பி³ந்த³தி…பே…, கா⁴னஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, க³ந்தே⁴ஸு நிப்³பி³ந்த³தி… ஜிவ்ஹாய நிப்³பி³ந்த³தி, ரஸேஸு நிப்³பி³ந்த³தி… காயஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு நிப்³பி³ந்த³தி… மனஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, த⁴ம்மேஸு நிப்³பி³ந்த³தி, மனோவிஞ்ஞாணே நிப்³பி³ந்த³தி, மனோஸம்ப²ஸ்ஸே நிப்³பி³ந்த³தி, யமித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³னாக³தம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஸங்கா²ரக³தம் விஞ்ஞாணக³தம் தஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி, விராகா³ விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ராஹுலோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி. இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே ஆயஸ்மதோ ராஹுலஸ்ஸ அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சி. தாஸஞ்ச அனேகானம் தே³வதாஸஹஸ்ஸானம் விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

சூளராஹுலோவாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.

6. ச²ச²க்கஸுத்தம்

420. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேஸ்ஸாமி, யதி³த³ம் – ச² ச²க்கானி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னி, ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னி, ச² விஞ்ஞாணகாயா வேதி³தப்³பா³, ச² ப²ஸ்ஸகாயா வேதி³தப்³பா³, ச² வேத³னாகாயா வேதி³தப்³பா³, ச² தண்ஹாகாயா வேதி³தப்³பா³.

421. ‘‘‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கா²யதனம், ஸோதாயதனம், கா⁴னாயதனம், ஜிவ்ஹாயதனம், காயாயதனம், மனாயதனம். ‘ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இத³ம் பட²மம் ச²க்கம்.

‘‘‘ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? ரூபாயதனம், ஸத்³தா³யதனம், க³ந்தா⁴யதனம், ரஸாயதனம், போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம், த⁴ம்மாயதனம். ‘ச² பா³ஹிரானி ஆயதனானி வேதி³தப்³பா³னீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இத³ம் து³தியம் ச²க்கம்.

‘‘‘ச² விஞ்ஞாணகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம், கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம், மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம். ‘ச² விஞ்ஞாணகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இத³ம் ததியம் ச²க்கம்.

‘‘‘ச² ப²ஸ்ஸகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ; ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ; கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ; ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ; காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ; மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ. ‘ச² ப²ஸ்ஸகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இத³ம் சதுத்த²ம் ச²க்கம்.

‘‘‘ச² வேத³னாகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா; மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா. ‘ச² வேத³னாகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இத³ம் பஞ்சமம் ச²க்கம்.

‘‘‘ச² தண்ஹாகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம். கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா; ஸோதஞ்ச படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம்…பே… கா⁴னஞ்ச படிச்ச க³ந்தே⁴ ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம்… ஜிவ்ஹஞ்ச படிச்ச ரஸே ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம்… காயஞ்ச படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம்… மனஞ்ச படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா. ‘ச² தண்ஹாகாயா வேதி³தப்³பா³’தி – இதி யம் தம் வுத்தம், இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இத³ம் ச²ட்ட²ம் ச²க்கம்.

422. ‘‘‘சக்கு² அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. சக்கு²ஸ்ஸ உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘சக்கு² அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி சக்கு² அனத்தா.

‘‘‘ரூபா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. ரூபானம் உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘ரூபா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி சக்கு² அனத்தா, ரூபா அனத்தா.

‘‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘சக்கு²விஞ்ஞாணம் அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி சக்கு² அனத்தா, ரூபா அனத்தா, சக்கு²விஞ்ஞாணம் அனத்தா.

‘‘‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி சக்கு² அனத்தா, ரூபா அனத்தா, சக்கு²விஞ்ஞாணம் அனத்தா, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ அனத்தா.

‘‘‘வேத³னா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. வேத³னாய உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘வேத³னா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி சக்கு² அனத்தா, ரூபா அனத்தா, சக்கு²விஞ்ஞாணம் அனத்தா, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ அனத்தா, வேத³னா அனத்தா.

‘‘‘தண்ஹா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. தண்ஹாய உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘தண்ஹா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி சக்கு² அனத்தா, ரூபா அனத்தா, சக்கு²விஞ்ஞாணம் அனத்தா, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ அனத்தா, வேத³னா அனத்தா, தண்ஹா அனத்தா.

423. ‘‘‘ஸோதம் அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய…பே… ‘கா⁴னம் அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய… ‘ஜிவ்ஹா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய… ‘காயோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய… ‘மனோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. மனஸ்ஸ உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘மனோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி மனோ அனத்தா.

‘‘‘த⁴ம்மா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. த⁴ம்மானம் உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘த⁴ம்மா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி மனோ அனத்தா, த⁴ம்மா அனத்தா.

‘‘‘மனோவிஞ்ஞாணம் அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘மனோவிஞ்ஞாணம் அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி மனோ அனத்தா, த⁴ம்மா அனத்தா, மனோவிஞ்ஞாணம் அனத்தா.

‘‘‘மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. மனோஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி மனோ அனத்தா, த⁴ம்மா அனத்தா, மனோவிஞ்ஞாணம் அனத்தா, மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ அனத்தா.

‘‘‘வேத³னா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. வேத³னாய உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘வேத³னா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி மனோ அனத்தா, த⁴ம்மா அனத்தா, மனோவிஞ்ஞாணம் அனத்தா, மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ அனத்தா, வேத³னா அனத்தா.

‘‘‘தண்ஹா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய தம் ந உபபஜ்ஜதி. தண்ஹாய உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி. யஸ்ஸ கோ² பன உப்பாதோ³பி வயோபி பஞ்ஞாயதி, ‘அத்தா மே உப்பஜ்ஜதி ச வேதி சா’தி இச்சஸ்ஸ ஏவமாக³தம் ஹோதி. தஸ்மா தம் ந உபபஜ்ஜதி – ‘தண்ஹா அத்தா’தி யோ வதே³ய்ய. இதி மனோ அனத்தா, த⁴ம்மா அனத்தா, மனோவிஞ்ஞாணம் அனத்தா, மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ அனத்தா, வேத³னா அனத்தா, தண்ஹா அனத்தா.

424. ‘‘அயம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸக்காயஸமுத³யகா³மினீ படிபதா³ – சக்கு²ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; ரூபே ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; சக்கு²விஞ்ஞாணம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; வேத³னம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; தண்ஹம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; ஸோதம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… கா⁴னம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… ஜிவ்ஹம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… காயம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… மனம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, த⁴ம்மே ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, மனோவிஞ்ஞாணம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, தண்ஹம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி.

‘‘அயம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸக்காயனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ – சக்கு²ம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. சக்கு²விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தண்ஹம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோதம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… கா⁴னம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி… ஜிவ்ஹம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி… காயம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி… மனம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. த⁴ம்மே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. மனோவிஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தண்ஹம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி.

425. ‘‘சக்கு²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா. ஸோ ஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ராகா³னுஸயோ அனுஸேதி. து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதி. அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ தஸ்ஸா வேத³னாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ அவிஜ்ஜானுஸயோ அனுஸேதி. ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயம் அப்பஹாய து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயம் அப்படிவினோதே³த்வா அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய அவிஜ்ஜானுஸயம் அஸமூஹனித்வா அவிஜ்ஜம் அப்பஹாய விஜ்ஜம் அனுப்பாதே³த்வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ப⁴விஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

‘‘ஸோதஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம்…பே… கா⁴னஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச க³ந்தே⁴ ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம்…பே… ஜிவ்ஹஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச ரஸே ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம்…பே… காயஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம்…பே… மனஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா. ஸோ ஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தி அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ராகா³னுஸயோ அனுஸேதி. து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதி. அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ தஸ்ஸா வேத³னாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ அவிஜ்ஜானுஸயோ அனுஸேதி. ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயம் அப்பஹாய து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயம் அப்படிவினோதே³த்வா அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய அவிஜ்ஜானுஸயம் அஸமூஹனித்வா அவிஜ்ஜம் அப்பஹாய விஜ்ஜம் அனுப்பாதே³த்வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ப⁴விஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

426. ‘‘சக்கு²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா. ஸோ ஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ராகா³னுஸயோ நானுஸேதி. து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ந ஸோசதி ந கிலமதி பரிதே³வதி ந உரத்தாளிம் கந்த³தி ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ நானுஸேதி. அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ தஸ்ஸா வேத³னாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ அவிஜ்ஜானுஸயோ நானுஸேதி. ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயம் பஹாய து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயம் படிவினோதே³த்வா அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய அவிஜ்ஜானுஸயம் ஸமூஹனித்வா அவிஜ்ஜம் பஹாய விஜ்ஜம் உப்பாதே³த்வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ப⁴விஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

‘‘ஸோதஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச ஸத்³தே³ ச உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம்…பே….

‘‘கா⁴னஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச க³ந்தே⁴ ச உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம்…பே….

‘‘ஜிவ்ஹஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச ரஸே ச உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம்…பே….

‘‘காயஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச போ²ட்ட²ப்³பே³ ச உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம்…பே….

‘‘மனஞ்ச, பி⁴க்க²வே, படிச்ச த⁴ம்மே ச உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம் திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா. ஸோ ஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ நாபி⁴னந்த³தி நாபி⁴வத³தி நாஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தி. தஸ்ஸ ராகா³னுஸயோ நானுஸேதி. து³க்கா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ ந ஸோசதி ந கிலமதி ந பரிதே³வதி ந உரத்தாளிம் கந்த³தி ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ நானுஸேதி. அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய பு²ட்டோ² ஸமானோ தஸ்ஸா வேத³னாய ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ அவிஜ்ஜானுஸயோ நானுஸேதி. ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, ஸுகா²ய வேத³னாய ராகா³னுஸயம் பஹாய து³க்கா²ய வேத³னாய படிகா⁴னுஸயம் படிவினோதே³த்வா அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய அவிஜ்ஜானுஸயம் ஸமூஹனித்வா அவிஜ்ஜம் பஹாய விஜ்ஜம் உப்பாதே³த்வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ப⁴விஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

427. ‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ சக்கு²ஸ்மிம் [சக்கு²ஸ்மிம்பி (ஸ்யா. கம்.) ஏவமிதரேஸுபி] நிப்³பி³ந்த³தி, ரூபேஸு நிப்³பி³ந்த³தி, சக்கு²விஞ்ஞாணே நிப்³பி³ந்த³தி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸே நிப்³பி³ந்த³தி, வேத³னாய நிப்³பி³ந்த³தி, தண்ஹாய நிப்³பி³ந்த³தி. ஸோதஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, ஸத்³தே³ஸு நிப்³பி³ந்த³தி…பே… கா⁴னஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, க³ந்தே⁴ஸு நிப்³பி³ந்த³தி… ஜிவ்ஹாய நிப்³பி³ந்த³தி, ரஸேஸு நிப்³பி³ந்த³தி… காயஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு நிப்³பி³ந்த³தி… மனஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, த⁴ம்மேஸு நிப்³பி³ந்த³தி, மனோவிஞ்ஞாணே நிப்³பி³ந்த³தி, மனோஸம்ப²ஸ்ஸே நிப்³பி³ந்த³தி, வேத³னாய நிப்³பி³ந்த³தி, தண்ஹாய நிப்³பி³ந்த³தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி, விராகா³ விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி. இமஸ்மிம் கோ² பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே ஸட்டி²மத்தானம் பி⁴க்கூ²னம் அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தானி விமுச்சிம்ஸூதி.

ச²ச²க்கஸுத்தம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.

7. மஹாஸளாயதனிகஸுத்தம்

428. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘மஹாஸளாயதனிகம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

429. ‘‘சக்கு²ம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், ரூபே அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், சக்கு²ஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜதி, ரூபேஸு ஸாரஜ்ஜதி, சக்கு²விஞ்ஞாணே ஸாரஜ்ஜதி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸே ஸாரஜ்ஜதி, யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தஸ்மிம்பி ஸாரஜ்ஜதி.

‘‘தஸ்ஸ ஸாரத்தஸ்ஸ ஸம்யுத்தஸ்ஸ ஸம்மூள்ஹஸ்ஸ அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ ஆயதிம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ உபசயம் க³ச்ச²ந்தி. தண்ஹா சஸ்ஸ போனோப்³ப⁴விகா நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸா சஸ்ஸ பவட்³ட⁴தி. தஸ்ஸ காயிகாபி த³ரதா² பவட்³ட⁴ந்தி, சேதஸிகாபி த³ரதா² பவட்³ட⁴ந்தி; காயிகாபி ஸந்தாபா பவட்³ட⁴ந்தி, சேதஸிகாபி ஸந்தாபா பவட்³ட⁴ந்தி; காயிகாபி பரிளாஹா பவட்³ட⁴ந்தி, சேதஸிகாபி பரிளாஹா பவட்³ட⁴ந்தி. ஸோ காயது³க்க²ம்பி [காயிகது³க்க²ம்பி (ஸ்யா. கம்.), காயிகம் து³க்க²ம்பி (க.)] சேதோது³க்க²ம்பி படிஸம்வேதே³தி.

‘‘ஸோதம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம்…பே… கா⁴னம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம்…பே… ஜிவ்ஹம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம்…பே… காயம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம்…பே… மனம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், த⁴ம்மே, பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், மனோவிஞ்ஞாணம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், மனோஸம்ப²ஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், யமித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி அஜானம் அபஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், மனஸ்மிம் ஸாரஜ்ஜதி, த⁴ம்மேஸு ஸாரஜ்ஜதி, மனோவிஞ்ஞாணே ஸாரஜ்ஜதி, மனோஸம்ப²ஸ்ஸே ஸாரஜ்ஜதி, யமித³ம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தஸ்மிம்பி ஸாரஜ்ஜதி.

‘‘தஸ்ஸ ஸாரத்தஸ்ஸ ஸம்யுத்தஸ்ஸ ஸம்மூள்ஹஸ்ஸ அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ விஹரதோ ஆயதிம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ உபசயம் க³ச்ச²ந்தி. தண்ஹா சஸ்ஸ போனோப்³ப⁴விகா நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸா சஸ்ஸ பவட்³ட⁴தி. தஸ்ஸ காயிகாபி த³ரதா² பவட்³ட⁴ந்தி, சேதஸிகாபி த³ரதா² பவட்³ட⁴ந்தி; காயிகாபி ஸந்தாபா பவட்³ட⁴ந்தி, சேதஸிகாபி ஸந்தாபா பவட்³ட⁴ந்தி; காயிகாபி பரிளாஹா பவட்³ட⁴ந்தி, சேதஸிகாபி பரிளாஹா பவட்³ட⁴ந்தி. ஸோ காயது³க்க²ம்பி சேதோது³க்க²ம்பி படிஸம்வேதே³தி.

430. ‘‘சக்கு²ஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஜானம் பஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், ரூபே ஜானம் பஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஜானம் பஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் ஜானம் பஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தம்பி ஜானம் பஸ்ஸம் யதா²பூ⁴தம், சக்கு²ஸ்மிம் ந ஸாரஜ்ஜதி, ரூபேஸு ந ஸாரஜ்ஜதி, சக்கு²விஞ்ஞாணே ந ஸாரஜ்ஜதி, சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸே ந ஸாரஜ்ஜதி, யமித³ம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயா உப்பஜ்ஜதி வேத³யிதம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா தஸ்மிம்பி ந ஸாரஜ்ஜதி.

‘‘தஸ்ஸ அஸாரத்தஸ்ஸ அஸம்யுத்தஸ்ஸ அஸம்மூள்ஹஸ்ஸ ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ ஆயதிம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அபசயம் க³ச்ச²ந்தி. தண்ஹா சஸ்ஸ போனோப்³ப⁴விகா நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா தத்ரதத்ராபி⁴னந்தி³னீ, ஸா சஸ்ஸ பஹீயதி. தஸ்ஸ காயிகாபி த³ரதா² பஹீயந்தி, சேதஸிகாபி த³ரதா² பஹீயந்தி; காயிகாபி ஸந்தாபா பஹீயந்தி, சேதஸிகாபி ஸந்தாபா பஹீயந்தி; காயிகாபி பரிளாஹா பஹீயந்தி, சேதஸிகாபி பரிளாஹா பஹீயந்தி. ஸோ காயஸுக²ம்பி சேதோஸுக²ம்பி படிஸம்வேதே³தி.

431. ‘‘யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ [யதா²பூ⁴தஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] தி³ட்டி² ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி²; யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ [யதா²பூ⁴தஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] ஸங்கப்போ ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸங்கப்போ; யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ [யதா²பூ⁴தஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] வாயாமோ ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ; யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ [யதா²பூ⁴தஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] ஸதி ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸதி; யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ [யதா²பூ⁴தஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] ஸமாதி⁴ ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸமாதி⁴. புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸ காயகம்மம் வசீகம்மம் ஆஜீவோ ஸுபரிஸுத்³தோ⁴ ஹோதி. ஏவமஸ்ஸாயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி.

‘‘தஸ்ஸ ஏவம் இமம் அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வயதோ சத்தாரோபி ஸதிபட்டா²னா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, சத்தாரோபி ஸம்மப்பதா⁴னா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, சத்தாரோபி இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, பஞ்சபி இந்த்³ரியானி பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, பஞ்சபி ப³லானி பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, ஸத்தபி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘தஸ்ஸிமே த்³வே த⁴ம்மா யுக³னந்தா⁴ [யுக³னத்³தா⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] வத்தந்தி – ஸமதோ² ச விபஸ்ஸனா ச. ஸோ யே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா பரிஞ்ஞேய்யா தே த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞா பரிஜானாதி. யே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா பஹாதப்³பா³ தே த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞா பஜஹதி. யே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³ தே த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞா பா⁴வேதி. யே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²காதப்³பா³ தே த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கரோதி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா பரிஞ்ஞேய்யா? ‘பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’ திஸ்ஸ வசனீயம், ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இமே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞா பரிஞ்ஞேய்யா.