1. ப்³ரஹ்மாயுஸுத்தம்

383. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா விதே³ஹேஸு சாரிகம் சரதி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. தேன கோ² பன ஸமயேன ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ மிதி²லாயம் படிவஸதி ஜிண்ணோ வுட்³டோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, வீஸவஸ்ஸஸதிகோ ஜாதியா, திண்ணம் வேதா³னம் [பே³தா³னம் (க.)] பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ. அஸ்ஸோஸி கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ – ‘‘ஸமணோ க²லு போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ விதே³ஹேஸு சாரிகம் சரதி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’’தி.

384. தேன கோ² பன ஸமயேன ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ உத்தரோ நாம மாணவோ அந்தேவாஸீ ஹோதி திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உத்தரம் மாணவம் ஆமந்தேஸி – ‘‘அயம், தாத உத்தர, ஸமணோ கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ விதே³ஹேஸு சாரிகம் சரதி மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴…பே… ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’தி. ஏஹி த்வம், தாத உத்தர, யேன ஸமணோ கோ³தமோ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா ஸமணம் கோ³தமம் ஜானாஹி யதி³ வா தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ததா² ஸந்தம்யேவ ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ, யதி³ வா நோ ததா²; யதி³ வா ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தாதி³ஸோ, யதி³ வா ந தாதி³ஸோ. ததா² மயம் தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் வேதி³ஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பனாஹம், போ⁴, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஜானிஸ்ஸாமி யதி³ வா தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ததா² ஸந்தம்யேவ ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ, யதி³ வா நோ ததா²; யதி³ வா ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தாதி³ஸோ, யதி³ வா ந தாதி³ஸோ’’தி. ‘‘ஆக³தானி கோ², தாத உத்தர, அம்ஹாகம் மந்தேஸு த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேயேவ க³தியோ ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா. ஸசே அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ராஜா ஹோதி சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸிமானி ஸத்த ரதனானி ப⁴வந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம், ஹத்தி²ரதனம், அஸ்ஸரதனம், மணிரதனம், இத்தி²ரதனம், க³ஹபதிரதனம், பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பனஸ்ஸ புத்தா ப⁴வந்தி ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன [த⁴ம்மேன ஸமேன (க.)] அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸதி. ஸசே கோ² பன அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி, அரஹம் ஹோதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே விவட்டச்ச²தோ³. அஹம் கோ² பன, தாத உத்தர, மந்தானம் தா³தா; த்வம் மந்தானம் படிக்³க³ஹேதா’’தி.

385. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² உத்தரோ மாணவோ ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா உட்டா²யாஸனா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா விதே³ஹேஸு யேன ப⁴க³வா தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² உத்தரோ மாணவோ ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி ஸமன்னேஸி. அத்³த³ஸா கோ² உத்தரோ மாணவோ ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேபு⁴ய்யேன த²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே, பஹூதஜிவ்ஹதாய ச. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பஸ்ஸதி கோ² மே அயம் உத்தரோ மாணவோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேபு⁴ய்யேன த²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே, பஹூதஜிவ்ஹதாய சா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ஸி யதா² அத்³த³ஸ உத்தரோ மாணவோ ப⁴க³வதோ கோஸோஹிதம் வத்த²கு³ய்ஹம். அத² கோ² ப⁴க³வா ஜிவ்ஹம் நின்னாமேத்வா உபோ⁴பி கண்ணஸோதானி அனுமஸி படிமஸி [பரிமஸி (ஸீ. க.)]; உபோ⁴பி நாஸிகஸோதானி [நாஸிகாஸோதானி (ஸீ.)] அனுமஸி படிமஸி; கேவலம்பி நலாடமண்ட³லம் ஜிவ்ஹாய சா²தே³ஸி. அத² கோ² உத்தரஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸமன்னாக³தோ கோ² ஸமணோ கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி. யம்னூனாஹம் ஸமணம் கோ³தமம் அனுப³ந்தே⁴ய்யம், இரியாபத²மஸ்ஸ பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² உத்தரோ மாணவோ ஸத்தமாஸானி ப⁴க³வந்தம் அனுப³ந்தி⁴ சா²யாவ அனபாயினீ [அனுபாயினீ (ஸ்யா. கம். க.)].

386. அத² கோ² உத்தரோ மாணவோ ஸத்தன்னம் மாஸானம் அச்சயேன விதே³ஹேஸு யேன மிதி²லா தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன மிதி²லா யேன ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² உத்தரம் மாணவம் ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி, தாத உத்தர, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ததா² ஸந்தம்யேவ ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ, நோ அஞ்ஞதா²? கச்சி பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தாதி³ஸோ, நோ அஞ்ஞாதி³ஸோ’’தி? ‘‘ததா² ஸந்தம்யேவ, போ⁴, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ, நோ அஞ்ஞதா²; தாதி³ஸோவ [தாதி³ஸோவ போ⁴ (ஸீ. பீ.), தாதி³ஸோ ச கோ² (ஸ்யா. கம். க.)] ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ, நோ அஞ்ஞாதி³ஸோ. ஸமன்னாக³தோ ச [ஸமன்னாக³தோ ச போ⁴ (ஸப்³ப³த்த²)] ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி.

‘‘ஸுப்பதிட்டி²தபாதோ³ கோ² பன ப⁴வம் கோ³தமோ; இத³ம்பி தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ப⁴வதி.

‘‘ஹேட்டா² கோ² பன தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ பாத³தலேஸு சக்கானி ஜாதானி ஸஹஸ்ஸாரானி ஸனேமிகானி ஸனாபி⁴கானி ஸப்³பா³காரபரிபூரானி…

‘‘ஆயதபண்ஹி கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘தீ³க⁴ங்கு³லி கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘முது³தலுனஹத்த²பாதோ³ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஜாலஹத்த²பாதோ³ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘உஸ்ஸங்க²பாதோ³ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஏணிஜங்கோ⁴ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘டி²தகோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அனோனமந்தோ உபோ⁴ஹி பாணிதலேஹி ஜண்ணுகானி பரிமஸதி பரிமஜ்ஜதி…

‘‘கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஸுவண்ணவண்ணோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ கஞ்சனஸன்னிப⁴த்தசோ…

‘‘ஸுகு²மச்ச²வி கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ. ஸுகு²மத்தா ச²வியா ரஜோஜல்லம் காயே ந உபலிம்பதி…

‘‘ஏகேகலோமோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ; ஏகேகானி லோமானி லோமகூபேஸு ஜாதானி…

‘‘உத்³த⁴க்³க³லோமோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ; உத்³த⁴க்³கா³னி லோமானி ஜாதானி நீலானி அஞ்ஜனவண்ணானி குண்ட³லாவட்டானி த³க்கி²ணாவட்டகஜாதானி…

‘‘ப்³ரஹ்முஜுக³த்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஸத்துஸ்ஸதோ³ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴காயோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘சிதந்தரம்ஸோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘நிக்³ரோத⁴பரிமண்ட³லோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ; யாவதக்வஸ்ஸ காயோ தாவதக்வஸ்ஸ ப்³யாமோ, யாவதக்வஸ்ஸ ப்³யாமோ தாவதக்வஸ்ஸ காயோ…

‘‘ஸமவட்டக்க²ந்தோ⁴ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ரஸக்³க³ஸக்³கீ³ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஸீஹஹனு கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘சத்தாலீஸத³ந்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஸமத³ந்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘அவிரளத³ந்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ஸுஸுக்கதா³டோ² கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘பஹூதஜிவ்ஹோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘ப்³ரஹ்மஸ்ஸரோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ கரவிகபா⁴ணீ…

‘‘அபி⁴னீலனேத்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘கோ³பகு²மோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ…

‘‘உண்ணா கோ² பனஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ப⁴முகந்தரே ஜாதா ஓதா³தா முது³தூலஸன்னிபா⁴…

‘‘உண்ஹீஸஸீஸோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ; இத³ம்பி தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணம் ப⁴வதி.

‘‘இமேஹி கோ², போ⁴, ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தோ.

387. ‘‘க³ச்ச²ந்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ த³க்கி²ணேனேவ பாதே³ன பட²மம் பக்கமதி. ஸோ நாதிதூ³ரே பாத³ம் உத்³த⁴ரதி, நாச்சாஸன்னே பாத³ம் நிக்கி²பதி; ஸோ நாதிஸீக⁴ம் க³ச்ச²தி, நாதிஸணிகம் க³ச்ச²தி; ந ச அத்³து³வேன அத்³து³வம் ஸங்க⁴ட்டேந்தோ க³ச்ச²தி, ந ச கோ³ப்ப²கேன கோ³ப்ப²கம் ஸங்க⁴ட்டேந்தோ க³ச்ச²தி. ஸோ க³ச்ச²ந்தோ ந ஸத்தி²ம் உன்னாமேதி, ந ஸத்தி²ம் ஓனாமேதி; ந ஸத்தி²ம் ஸன்னாமேதி, ந ஸத்தி²ம் வினாமேதி. க³ச்ச²தோ கோ² பன தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ அத⁴ரகாயோவ [அட்³ட⁴காயோவ (க.), ஆரத்³த⁴காயோவ (ஸ்யா. கம்.)] இஞ்ஜதி, ந ச காயப³லேன க³ச்ச²தி. அபலோகேந்தோ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஸப்³ப³காயேனேவ அபலோகேதி; ஸோ ந உத்³த⁴ம் உல்லோகேதி, ந அதோ⁴ ஓலோகேதி; ந ச விபேக்க²மானோ க³ச்ச²தி, யுக³மத்தஞ்ச பேக்க²தி; ததோ சஸ்ஸ உத்தரி அனாவடம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் ப⁴வதி. ஸோ அந்தரக⁴ரம் பவிஸந்தோ ந காயம் உன்னாமேதி, ந காயம் ஓனாமேதி; ந காயம் ஸன்னாமேதி, ந காயம் வினாமேதி. ஸோ நாதிதூ³ரே நாச்சாஸன்னே ஆஸனஸ்ஸ பரிவத்ததி, ந ச பாணினா ஆலம்பி³த்வா ஆஸனே நிஸீத³தி, ந ச ஆஸனஸ்மிம் காயம் பக்கி²பதி. ஸோ அந்தரக⁴ரே நிஸின்னோ ஸமானோ ந ஹத்த²குக்குச்சம் ஆபஜ்ஜதி, ந பாத³குக்குச்சம் ஆபஜ்ஜதி; ந அத்³து³வேன அத்³து³வம் ஆரோபேத்வா நிஸீத³தி; ந ச கோ³ப்ப²கேன கோ³ப்ப²கம் ஆரோபேத்வா நிஸீத³தி; ந ச பாணினா ஹனுகம் உபத³ஹித்வா [உபாதி³யித்வா (ஸீ. பீ.)] நிஸீத³தி. ஸோ அந்தரக⁴ரே நிஸின்னோ ஸமானோ ந ச²ம்ப⁴தி ந கம்பதி ந வேத⁴தி ந பரிதஸ்ஸதி. ஸோ அச²ம்பீ⁴ அகம்பீ அவேதீ⁴ அபரிதஸ்ஸீ விக³தலோமஹம்ஸோ. விவேகவத்தோ ச ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அந்தரக⁴ரே நிஸின்னோ ஹோதி. ஸோ பத்தோத³கம் படிக்³க³ண்ஹந்தோ ந பத்தம் உன்னாமேதி, ந பத்தம் ஓனாமேதி; ந பத்தம் ஸன்னாமேதி, ந பத்தம் வினாமேதி. ஸோ பத்தோத³கம் படிக்³க³ண்ஹாதி நாதிதோ²கம் நாதிப³ஹும். ஸோ ந கு²லுகு²லுகாரகம் [பு³லுபு³லுகாரகம் (ஸீ.)] பத்தம் தோ⁴வதி, ந ஸம்பரிவத்தகம் பத்தம் தோ⁴வதி, ந பத்தம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பித்வா ஹத்தே² தோ⁴வதி; ஹத்தே²ஸு தோ⁴தேஸு பத்தோ தோ⁴தோ ஹோதி, பத்தே தோ⁴தே ஹத்தா² தோ⁴தா ஹோந்தி. ஸோ பத்தோத³கம் ச²ட்³டே³தி நாதிதூ³ரே நாச்சாஸன்னே, ந ச விச்ச²ட்³ட³யமானோ. ஸோ ஓத³னம் படிக்³க³ண்ஹந்தோ ந பத்தம் உன்னாமேதி, ந பத்தம் ஓனாமேதி; ந பத்தம் ஸன்னாமேதி, ந பத்தம் வினாமேதி. ஸோ ஓத³னம் படிக்³க³ண்ஹாதி நாதிதோ²கம் நாதிப³ஹும். ப்³யஞ்ஜனம் கோ² பன ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³யஞ்ஜனமத்தாய ஆஹாரேதி, ந ச ப்³யஞ்ஜனேன ஆலோபம் அதினாமேதி. த்³வத்திக்க²த்தும் கோ² ப⁴வம் கோ³தமோ முகே² ஆலோபம் ஸம்பரிவத்தேத்வா அஜ்ஜோ²ஹரதி; ந சஸ்ஸ காசி ஓத³னமிஞ்ஜா அஸம்பி⁴ன்னா காயம் பவிஸதி, ந சஸ்ஸ காசி ஓத³னமிஞ்ஜா முகே² அவஸிட்டா² ஹோதி; அதா²பரம் ஆலோபம் உபனாமேதி. ரஸபடிஸம்வேதீ³ கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஆஹாரம் ஆஹாரேதி, நோ ச ரஸராக³படிஸம்வேதீ³.

‘‘அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் [அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோ (க.)] கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஆஹாரம் ஆஹாரேதி – நேவ த³வாய, ந மதா³ய ந மண்ட³னாய ந விபூ⁴ஸனாய, யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா யாபனாய, விஹிம்ஸூபரதியா ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய – ‘இதி புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மி நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமி, யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதி அனவஜ்ஜதா ச பா²ஸுவிஹாரோ சா’தி. ஸோ பு⁴த்தாவீ பத்தோத³கம் படிக்³க³ண்ஹந்தோ ந பத்தம் உன்னாமேதி, ந பத்தம் ஓனாமேதி; ந பத்தம் ஸன்னாமேதி, ந பத்தம் வினாமேதி. ஸோ பத்தோத³கம் படிக்³க³ண்ஹாதி நாதிதோ²கம் நாதிப³ஹும். ஸோ ந கு²லுகு²லுகாரகம் பத்தம் தோ⁴வதி, ந ஸம்பரிவத்தகம் பத்தம் தோ⁴வதி, ந பத்தம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பித்வா ஹத்தே² தோ⁴வதி; ஹத்தே²ஸு தோ⁴தேஸு பத்தோ தோ⁴தோ ஹோதி, பத்தே தோ⁴தே ஹத்தா² தோ⁴தா ஹோந்தி. ஸோ பத்தோத³கம் ச²ட்³டே³தி நாதிதூ³ரே நாச்சாஸன்னே, ந ச விச்ச²ட்³ட³யமானோ. ஸோ பு⁴த்தாவீ ந பத்தம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பதி நாதிதூ³ரே நாச்சாஸன்னே, ந ச அனத்தி²கோ பத்தேன ஹோதி, ந ச அதிவேலானுரக்கீ² பத்தஸ்மிம். ஸோ பு⁴த்தாவீ முஹுத்தம் துண்ஹீ நிஸீத³தி, ந ச அனுமோத³னஸ்ஸ காலமதினாமேதி. ஸோ பு⁴த்தாவீ அனுமோத³தி, ந தம் ப⁴த்தம் க³ரஹதி, ந அஞ்ஞம் ப⁴த்தம் படிகங்க²தி; அஞ்ஞத³த்து² த⁴ம்மியா கதா²ய தம் பரிஸம் ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. ஸோ தம் பரிஸம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமதி. ஸோ நாதிஸீக⁴ம் க³ச்ச²தி, நாதிஸணிகம் க³ச்ச²தி, ந ச முச்சிதுகாமோ க³ச்ச²தி; ந ச தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ காயே சீவரம் அச்சுக்கட்ட²ம் ஹோதி ந ச அச்சோக்கட்ட²ம், ந ச காயஸ்மிம் அல்லீனம் ந ச காயஸ்மா அபகட்ட²ம்; ந ச தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ காயம்ஹா வாதோ சீவரம் அபவஹதி; ந ச தஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ காயே ரஜோஜல்லம் உபலிம்பதி. ஸோ ஆராமக³தோ நிஸீத³தி பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ பாதே³ பக்கா²லேதி; ந ச ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ பாத³மண்ட³னானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. ஸோ பாதே³ பக்கா²லேத்வா நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ நேவ அத்தப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி; அத்தஹிதபரஹிதஉப⁴யஹிதஸப்³ப³லோகஹிதமேவ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ சிந்தேந்தோ நிஸின்னோ ஹோதி. ஸோ ஆராமக³தோ பரிஸதி த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ந தம் பரிஸம் உஸ்ஸாதே³தி, ந தம் பரிஸம் அபஸாதே³தி; அஞ்ஞத³த்து² த⁴ம்மியா கதா²ய தம் பரிஸம் ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி.

‘‘அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோ கோ² பனஸ்ஸ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ முக²தோ கோ⁴ஸோ நிச்ச²ரதி – விஸ்ஸட்டோ² ச, விஞ்ஞேய்யோ ச, மஞ்ஜு ச, ஸவனீயோ ச, பி³ந்து³ ச, அவிஸாரீ ச, க³ம்பீ⁴ரோ ச, நின்னாதீ³ ச. யதா²பரிஸம் கோ² பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஸரேன விஞ்ஞாபேதி, ந சஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ பரிஸாய கோ⁴ஸோ நிச்ச²ரதி. தே தேன போ⁴தா கோ³தமேன த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதா ஸமாத³பிதா ஸமுத்தேஜிதா ஸம்பஹம்ஸிதா உட்டா²யாஸனா பக்கமந்தி அவலோகயமானாயேவ [அபலோகயமானாயேவ (ஸீ. க.)] அவிஜஹிதத்தா [அவிஜஹந்தாபா⁴வேன (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. அத்³த³ஸாம கோ² மயம், போ⁴, தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் க³ச்ச²ந்தம், அத்³த³ஸாம டி²தம், அத்³த³ஸாம அந்தரக⁴ரம் பவிஸந்தம், அத்³த³ஸாம அந்தரக⁴ரே நிஸின்னம் துண்ஹீபூ⁴தம், அத்³த³ஸாம அந்தரக⁴ரே பு⁴ஞ்ஜந்தம், அத்³த³ஸாம பு⁴த்தாவிம் நிஸின்னம் துண்ஹீபூ⁴தம், அத்³த³ஸாம பு⁴த்தாவிம் அனுமோத³ந்தம், அத்³த³ஸாம ஆராமம் க³ச்ச²ந்தம், அத்³த³ஸாம ஆராமக³தம் நிஸின்னம் துண்ஹீபூ⁴தம், அத்³த³ஸாம ஆராமக³தம் பரிஸதி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தம். ஏதி³ஸோ ச ஏதி³ஸோ ச ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ, ததோ ச பி⁴ய்யோ’’தி.

388. ஏவம் வுத்தே, ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் உதா³னம் உதா³னேதி –

‘‘நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

‘‘நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

‘‘நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி.

‘‘அப்பேவ நாம மயம் கதா³சி கரஹசி தேன போ⁴தா கோ³தமேன ஸமாக³ச்சே²ய்யாம? அப்பேவ நாம ஸியா கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி!

389. அத² கோ² ப⁴க³வா விதே³ஹேஸு அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன மிதி²லா தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா மிதி²லாயம் விஹரதி மக⁴தே³வம்ப³வனே. அஸ்ஸோஸும் கோ² மிதி²லேய்யகா [மேதி²லேய்யகா (ஸீ. பீ.)] ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ விதே³ஹேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி மிதி²லம் அனுப்பத்தோ, மிதி²லாயம் விஹரதி மக⁴தே³வம்ப³வனே. தம் கோ² பன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. ஸாது⁴ கோ² பன ததா²ரூபானம் அரஹதம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதீ’’’தி.

அத² கோ² மிதி²லேய்யகா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அப்பேகச்சே ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு, ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே நாமகோ³த்தம் ஸாவேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு; அப்பேகச்சே துண்ஹீபூ⁴தா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு.

390. அஸ்ஸோஸி கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ – ‘‘ஸமணோ க²லு, போ⁴, கோ³தமோ ஸக்யபுத்தோ ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோ மிதி²லம் அனுப்பத்தோ, மிதி²லாயம் விஹரதி மக⁴தே³வம்ப³வனே’’தி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ஸம்ப³ஹுலேஹி ஸாவகேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன மக⁴தே³வம்ப³வனம் தேனுபஸங்கமி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயுனோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அவிதூ³ரே அம்ப³வனஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ந கோ² மேதம் பதிரூபம் யோஹம் புப்³பே³ அப்படிஸம்விதி³தோ ஸமணம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமேய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ அஞ்ஞதரம் மாணவகம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், மாணவக, யேன ஸமணோ கோ³தமோ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ஸமணம் கோ³தமம் அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச² – ‘ப்³ரஹ்மாயு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தீ’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘ப்³ரஹ்மாயு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ ஜிண்ணோ வுட்³டோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, வீஸவஸ்ஸஸதிகோ ஜாதியா, திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ. யாவதா, போ⁴, ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா மிதி²லாயம் படிவஸந்தி, ப்³ரஹ்மாயு தேஸம் ப்³ராஹ்மணோ அக்³க³மக்கா²யதி – யதி³த³ம் போ⁴கே³ஹி; ப்³ரஹ்மாயு தேஸம் ப்³ராஹ்மணோ அக்³க³மக்கா²யதி – யதி³த³ம் மந்தேஹி; ப்³ரஹ்மாயு தேஸம் ப்³ராஹ்மணோ அக்³க³மக்கா²யதி – யதி³த³ம் ஆயுனா சேவ யஸஸா ச. ஸோ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ த³ஸ்ஸனகாமோ’’’தி.

‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² ஸோ மாணவகோ ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ மாணவகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப்³ரஹ்மாயு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ ப⁴வந்தம் கோ³தமம் அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தி; ஏவஞ்ச வதே³தி – ‘ப்³ரஹ்மாயு, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ ஜிண்ணோ வுட்³டோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, வீஸவஸ்ஸஸதிகோ ஜாதியா, திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டு³கேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம், பத³கோ, வேய்யாகரணோ, லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ. யாவதா, போ⁴, ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா மிதி²லாயம் படிவஸந்தி, ப்³ரஹ்மாயு தேஸம் ப்³ராஹ்மணோ அக்³க³மக்கா²யதி – யதி³த³ம் போ⁴கே³ஹி; ப்³ரஹ்மாயு தேஸம் ப்³ராஹ்மணோ அக்³க³மக்கா²யதி – யதி³த³ம் மந்தேஹி; ப்³ரஹ்மாயு தேஸம் ப்³ராஹ்மணோ அக்³க³மக்கா²யதி – யதி³த³ம் ஆயுனா சேவ யஸஸா ச. ஸோ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ த³ஸ்ஸனகாமோ’’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி, மாணவ, ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ காலம் மஞ்ஞதீ’’தி. அத² கோ² ஸோ மாணவகோ யேன ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘கதாவகாஸோ கோ²ம்ஹி ப⁴வதா ஸமணேன கோ³தமேன. யஸ்ஸதா³னி ப⁴வம் காலம் மஞ்ஞதீ’’தி.

391. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² ஸா பரிஸா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஓரமிய [ஓரமத்த² (ஸ்யா. கம். பீ.), ஓரமத², ஓரமதி (க.), அத² நம் (ஸீ.), ஓரமியாதி பன த்வாபச்சயந்ததத²ஸம்வண்ணனானுரூபம் விஸோதி⁴தபத³ம்] ஓகாஸமகாஸி யதா² தம் ஞாதஸ்ஸ யஸஸ்ஸினோ. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ தம் பரிஸம் ஏதத³வோச – ‘‘அலம், போ⁴! நிஸீத³த² தும்ஹே ஸகே ஆஸனே. இதா⁴ஹம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸீதி³ஸ்ஸாமீ’’தி.

அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி ஸமன்னேஸி. அத்³த³ஸா கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ காயே த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேபு⁴ய்யேன ட²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே, பஹூதஜிவ்ஹதாய ச. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ஹி அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘யே மே த்³வத்திம்ஸாதி ஸுதா, மஹாபுரிஸலக்க²ணா;

து³வே தேஸம் ந பஸ்ஸாமி, போ⁴தோ காயஸ்மிம் கோ³தம.

‘‘கச்சி கோஸோஹிதம் போ⁴தோ, வத்த²கு³ய்ஹம் நருத்தம;

நாரீஸமானஸவ்ஹயா, கச்சி ஜிவ்ஹா ந த³ஸ்ஸகா [நாரீஸஹனாம ஸவ்ஹயா, கச்சி ஜிவ்ஹா நரஸ்ஸிகா; (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)].

‘‘கச்சி பஹூதஜிவ்ஹோஸி, யதா² தம் ஜானியாமஸே;

நின்னாமயேதம் பஹூதம், கங்க²ம் வினய நோ இஸே.

‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதத்தா²ய, ஸம்பராயஸுகா²ய ச;

கதாவகாஸா புச்சா²ம, யம் கிஞ்சி அபி⁴பத்தி²த’’ந்தி.

392. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘பஸ்ஸதி கோ² மே அயம் ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேபு⁴ய்யேன ட²பேத்வா த்³வே. த்³வீஸு மஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி – கோஸோஹிதே ச வத்த²கு³ய்ஹே, பஹூதஜிவ்ஹதாய சா’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ஸி யதா² அத்³த³ஸ ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ கோஸோஹிதம் வத்த²கு³ய்ஹம். அத² கோ² ப⁴க³வா ஜிவ்ஹம் நின்னாமேத்வா உபோ⁴பி கண்ணஸோதானி அனுமஸி படிமஸி; உபோ⁴பி நாஸிகஸோதானி அனுமஸி படிமஸி; கேவலம்பி நலாடமண்ட³லம் ஜிவ்ஹாய சா²தே³ஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் கா³தா²ஹி பச்சபா⁴ஸி –

‘‘யே தே த்³வத்திம்ஸாதி ஸுதா, மஹாபுரிஸலக்க²ணா;

ஸப்³பே³ தே மம காயஸ்மிம், மா தே [மா வோ (க.)] கங்கா²ஹு ப்³ராஹ்மண.

‘‘அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஞ்ஞாதம், பா⁴வேதப்³ப³ஞ்ச பா⁴விதம்;

பஹாதப்³ப³ம் பஹீனம் மே, தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ஸ்மி ப்³ராஹ்மண.

‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஹிதத்தா²ய, ஸம்பராயஸுகா²ய ச;

கதாவகாஸோ புச்ச²ஸ்ஸு, யம் கிஞ்சி அபி⁴பத்தி²த’’ந்தி.

393. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதாவகாஸோ கோ²ம்ஹி ஸமணேன கோ³தமேன. கிம் நு கோ² அஹம் ஸமணம் கோ³தமம் புச்சே²ய்யம் – ‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் வா அத்த²ம் ஸம்பராயிகம் வா’’’தி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘குஸலோ கோ² அஹம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் அத்தா²னம். அஞ்ஞேபி மம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் அத்த²ம் புச்ச²ந்தி. யம்னூனாஹம் ஸமணம் கோ³தமம் ஸம்பராயிகம்யேவ அத்த²ம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ஹி அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘கத²ம் கோ² ப்³ராஹ்மணோ ஹோதி, கத²ம் ப⁴வதி வேத³கூ³;

தேவிஜ்ஜோ போ⁴ கத²ம் ஹோதி, ஸோத்தி²யோ கிந்தி வுச்சதி.

‘‘அரஹம் போ⁴ கத²ம் ஹோதி, கத²ம் ப⁴வதி கேவலீ;

முனி ச போ⁴ கத²ம் ஹோதி, பு³த்³தோ⁴ கிந்தி பவுச்சதீ’’தி.

394. அத² கோ² ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் கா³தா²ஹி பச்சபா⁴ஸி –

‘‘புப்³பே³னிவாஸம் யோ வேதி³, ஸக்³கா³பாயஞ்ச பஸ்ஸதி;

அதோ² ஜாதிக்க²யம் பத்தோ, அபி⁴ஞ்ஞா வோஸிதோ முனி.

‘‘சித்தம் விஸுத்³த⁴ம் ஜானாதி, முத்தம் ராகே³ஹி ஸப்³ப³ஸோ;

பஹீனஜாதிமரணோ, ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ கேவலீ;

பாரகூ³ ஸப்³ப³த⁴ம்மானம், பு³த்³தோ⁴ தாதீ³ பவுச்சதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வதோ பாதா³னி முகே²ன ச பரிசும்ப³தி, பாணீஹி ச பரிஸம்பா³ஹதி, நாமஞ்ச ஸாவேதி – ‘‘ப்³ரஹ்மாயு அஹம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ; ப்³ரஹ்மாயு அஹம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ’’தி. அத² கோ² ஸா பரிஸா அச்ச²ரியப்³பு⁴தசித்தஜாதா அஹோஸி – ‘‘அச்ச²ரியம் வத, போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத, போ⁴! யத்ர ஹி நாமாயம் ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ஞாதோ யஸஸ்ஸீ ஏவரூபம் பரமனிபச்சகாரம் கரிஸ்ஸதீ’’தி. அத² கோ² ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோச – ‘‘அலம், ப்³ராஹ்மண, உட்ட²ஹ நிஸீத³ த்வம் ஸகே ஆஸனே யதோ தே மயி சித்தம் பஸன்ன’’ந்தி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உட்ட²ஹித்வா ஸகே ஆஸனே நிஸீதி³.

395. அத² கோ² ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் கதே²ஸி, ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம், ஸீலகத²ம், ஸக்³க³கத²ம்; காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம் நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. யதா³ ப⁴க³வா அஞ்ஞாஸி ப்³ரஹ்மாயும் ப்³ராஹ்மணம் கல்லசித்தம் முது³சித்தம் வினீவரணசித்தம் உத³க்³க³சித்தம் பஸன்னசித்தம், அத² யா பு³த்³தா⁴னம் ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா தம் பகாஸேஸி – து³க்க²ம், ஸமுத³யம், நிரோத⁴ம், மக்³க³ம். ஸேய்யதா²பி நாம ஸுத்³த⁴ம் வத்த²ம் அபக³தகாளகம் ஸம்மதே³வ ரஜனம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய, ஏவமேவ ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதி³ – ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ விதி³தத⁴ம்மோ பரியோகா³ள்ஹத⁴ம்மோ திண்ணவிசிகிச்சோ² விக³தகத²ம்கதோ² வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ அபரப்பச்சயோ ஸத்து²ஸாஸனே ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி – ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³தம். அதி⁴வாஸேது ச மே ப⁴வம் கோ³தமோ ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன ஸகே நிவேஸனே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, போ⁴ கோ³தம, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ப்³ரஹ்மாயுஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³ ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ ஸத்தாஹம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸ ஸத்தாஹஸ்ஸ அச்சயேன விதே³ஹேஸு சாரிகம் பக்காமி. அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலமகாஸி. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ப்³ரஹ்மாயு, ப⁴ந்தே, ப்³ராஹ்மணோ காலங்கதோ. தஸ்ஸ கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’தி? ‘‘பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ பச்சபாதி³ த⁴ம்மஸ்ஸானுத⁴ம்மம், ந ச மம் த⁴ம்மாதி⁴கரணம் விஹேஸேஸி. ப்³ரஹ்மாயு, பி⁴க்க²வே, ப்³ராஹ்மணோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ ஹோதி, தத்த² பரினிப்³பா³யீ, அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

ப்³ரஹ்மாயுஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.