7. பியஜாதிகஸுத்தம்

353. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ ஏகபுத்தகோ பியோ மனாபோ காலங்கதோ ஹோதி. தஸ்ஸ காலம்கிரியாய நேவ கம்மந்தா படிப⁴ந்தி ந ப⁴த்தம் படிபா⁴தி. ஸோ ஆளாஹனம் க³ந்த்வா கந்த³தி – ‘‘கஹம், ஏகபுத்தக, கஹம், ஏகபுத்தகா’’தி! அத² கோ² ஸோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² தம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ந கோ² தே, க³ஹபதி, ஸகே சித்தே டி²தஸ்ஸ இந்த்³ரியானி, அத்தி² தே இந்த்³ரியானம் அஞ்ஞத²த்த’’ந்தி. ‘‘கிஞ்ஹி மே, ப⁴ந்தே, இந்த்³ரியானம் நாஞ்ஞத²த்தம் ப⁴விஸ்ஸதி; மய்ஹஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, ஏகபுத்தோ பியோ மனாபோ காலங்கதோ. தஸ்ஸ காலம்கிரியாய நேவ கம்மந்தா படிப⁴ந்தி, ந ப⁴த்தம் படிபா⁴தி. ஸோஹம் ஆளாஹனம் க³ந்த்வா கந்தா³மி – ‘கஹம், ஏகபுத்தக, கஹம், ஏகபுத்தகா’’’தி! ‘‘ஏவமேதம், க³ஹபதி, ஏவமேதம், க³ஹபதி [ஏவமேதம் க³ஹபதி (பீ. ஸகிதே³வ), ஏவமேவ (ஸீ. ஸகிதே³வ)]! பியஜாதிகா ஹி, க³ஹபதி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’’தி. ‘‘கஸ்ஸ கோ² [கிஸ்ஸ நு கோ² (ஸீ.)] நாமேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி? பியஜாதிகா ஹி கோ², ப⁴ந்தே, ஆனந்த³ஸோமனஸ்ஸா பியப்பப⁴விகா’’தி. அத² கோ² ஸோ க³ஹபதி ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அனபி⁴னந்தி³த்வா படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

354. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா அக்க²து⁴த்தா ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அக்கே²ஹி தி³ப்³ப³ந்தி. அத² கோ² ஸோ க³ஹபதி யேன தே அக்க²து⁴த்தா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா அக்க²து⁴த்தே ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், போ⁴ந்தோ, யேன ஸமணோ கோ³தமோ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா ஸமணம் கோ³தமம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² மம், போ⁴ந்தோ, ஸமணோ கோ³தமோ ஏதத³வோச – ‘ந கோ² தே, க³ஹபதி, ஸகே சித்தே டி²தஸ்ஸ இந்த்³ரியானி, அத்தி² தே இந்த்³ரியானம் அஞ்ஞத²த்த’ந்தி. ஏவம் வுத்தே, அஹம், போ⁴ந்தோ, ஸமணம் கோ³தமம் ஏதத³வோசம் – ‘கிஞ்ஹி மே, ப⁴ந்தே, இந்த்³ரியானம் நாஞ்ஞத²த்தம் ப⁴விஸ்ஸதி; மய்ஹஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, ஏகபுத்தகோ பியோ மனாபோ காலங்கதோ. தஸ்ஸ காலம்கிரியாய நேவ கம்மந்தா படிப⁴ந்தி, ந ப⁴த்தம் படிபா⁴தி. ஸோஹம் ஆளாஹனம் க³ந்த்வா கந்தா³மி – கஹம், ஏகபுத்தக, கஹம், ஏகபுத்தகா’தி! ‘ஏவமேதம், க³ஹபதி, ஏவமேதம், க³ஹபதி! பியஜாதிகா ஹி, க³ஹபதி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி. ‘கஸ்ஸ கோ² நாமேதம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா? பியஜாதிகா ஹி கோ², ப⁴ந்தே, ஆனந்த³ஸோமனஸ்ஸா பியப்பப⁴விகா’தி. அத² க்²வாஹம், போ⁴ந்தோ, ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அனபி⁴னந்தி³த்வா படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமி’’ந்தி. ‘‘ஏவமேதம், க³ஹபதி, ஏவமேதம், க³ஹபதி! பியஜாதிகா ஹி, க³ஹபதி, ஆனந்த³ஸோமனஸ்ஸா பியப்பப⁴விகா’’தி. அத² கோ² ஸோ க³ஹபதி ‘‘ஸமேதி மே அக்க²து⁴த்தேஹீ’’தி பக்காமி. அத² கோ² இத³ம் கதா²வத்து² அனுபுப்³பே³ன ராஜந்தேபுரம் பாவிஸி.

355. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ மல்லிகம் தே³விம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இத³ம் தே, மல்லிகே, ஸமணேன கோ³தமேன பா⁴ஸிதம் – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’’’தி. ‘‘ஸசேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், ஏவமேத’’ந்தி. ‘‘ஏவமேவ பனாயம் மல்லிகா யஞ்ஞதே³வ ஸமணோ கோ³தமோ பா⁴ஸதி தம் ததே³வஸ்ஸ அப்³ப⁴னுமோத³தி’’. ‘‘ஸசேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம் ஏவமேதந்தி. ஸேய்யதா²பி நாம, யஞ்ஞதே³வ ஆசரியோ அந்தேவாஸிஸ்ஸ பா⁴ஸதி தம் ததே³வஸ்ஸ அந்தேவாஸீ அப்³ப⁴னுமோத³தி – ‘ஏவமேதம், ஆசரிய, ஏவமேதம், ஆசரியா’’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ² த்வம், மல்லிகே, யஞ்ஞதே³வ ஸமணோ கோ³தமோ பா⁴ஸதி தம் ததே³வஸ்ஸ அப்³ப⁴னுமோத³ஸி’’. ‘‘ஸசேதம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம் ஏவமேத’’ந்தி. ‘‘சரபி, ரே மல்லிகே, வினஸ்ஸா’’தி. அத² கோ² மல்லிகா தே³வீ நாளிஜங்க⁴ம் ப்³ராஹ்மணம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், ப்³ராஹ்மண, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச² – ‘மல்லிகா, ப⁴ந்தே, தே³வீ ப⁴க³வதோ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தீ’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘பா⁴ஸிதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஏஸா வாசா – பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி. யதா² தே ப⁴க³வா ப்³யாகரோதி தம் ஸாது⁴கம் உக்³க³ஹேத்வா மம ஆரோசேய்யாஸி. ந ஹி ததா²க³தா விதத²ம் ப⁴ணந்தீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴தீ’’தி கோ² நாளிஜங்கோ⁴ ப்³ராஹ்மணோ மல்லிகாய தே³வியா படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² நாளிஜங்கோ⁴ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மல்லிகா, போ⁴ கோ³தம, தே³வீ போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி; அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தி; ஏவஞ்ச வதே³தி – ‘பா⁴ஸிதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஏஸா வாசா – பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’’’தி.

356. ‘‘ஏவமேதம், ப்³ராஹ்மண, ஏவமேதம், ப்³ராஹ்மண! பியஜாதிகா ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகாதி. தத³மினாபேதம், ப்³ராஹ்மண, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா. பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரிஸ்ஸா இத்தி²யா மாதா காலமகாஸி. ஸா தஸ்ஸா காலகிரியாய உம்மத்திகா கி²த்தசித்தா ரதி²காய ரதி²கம் [ரதி²யாய ரதி²யம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸத² [அத்³த³ஸத² (ஸீ. பீ.)], அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி? இமினாபி கோ² ஏதம், ப்³ராஹ்மண, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகாதி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரிஸ்ஸா இத்தி²யா பிதா காலமகாஸி… பா⁴தா காலமகாஸி… ப⁴கி³னீ காலமகாஸி… புத்தோ காலமகாஸி… தீ⁴தா காலமகாஸி… ஸாமிகோ காலமகாஸி. ஸா தஸ்ஸ காலகிரியாய உம்மத்திகா கி²த்தசித்தா ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே ஸாமிகம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே ஸாமிகம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி? இமினாபி கோ² ஏதம், ப்³ராஹ்மண, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகாதி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மாதா காலமகாஸி. ஸோ தஸ்ஸா காலகிரியாய உம்மத்தகோ கி²த்தசித்தோ ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே மாதரம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி? இமினாபி கோ² ஏதம், ப்³ராஹ்மண, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகாதி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பிதா காலமகாஸி… பா⁴தா காலமகாஸி… ப⁴கி³னீ காலமகாஸி… புத்தோ காலமகாஸி… தீ⁴தா காலமகாஸி… பஜாபதி காலமகாஸி. ஸோ தஸ்ஸா காலகிரியாய உம்மத்தகோ கி²த்தசித்தோ ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி மே பஜாபதிம் அத்³த³ஸ்ஸத², அபி மே பஜாபதிம் அத்³த³ஸ்ஸதா²’தி? இமினாபி கோ² ஏதம், ப்³ராஹ்மண, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகாதி.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், ப்³ராஹ்மண, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா அஞ்ஞதரா இத்தீ² ஞாதிகுலம் அக³மாஸி. தஸ்ஸா தே ஞாதகா ஸாமிகம் [ஸாமிகா (ஸீ.)] அச்சி²ந்தி³த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தா³துகாமா. ஸா ச தம் ந இச்ச²தி. அத² கோ² ஸா இத்தீ² ஸாமிகம் ஏதத³வோச – ‘இமே, மம் [மம (ஸ்யா. கம். பீ.)], அய்யபுத்த, ஞாதகா த்வம் [தயா (ஸீ.), தம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] அச்சி²ந்தி³த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தா³துகாமா. அஹஞ்ச தம் ந இச்சா²மீ’தி. அத² கோ² ஸோ புரிஸோ தம் இத்தி²ம் த்³விதா⁴ சே²த்வா அத்தானம் உப்பா²லேஸி [உப்பாடேஸி (ஸீ. பீ.), ஓபா²ரேஸி (க.)] – ‘உபோ⁴ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமா’தி. இமினாபி கோ² ஏதம், ப்³ராஹ்மண, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’’தி.

357. அத² கோ² நாளிஜங்கோ⁴ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா யேன மல்லிகா தே³வீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா யாவதகோ அஹோஸி ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ தம் ஸப்³ப³ம் மல்லிகாய தே³வியா ஆரோசேஸி. அத² கோ² மல்லிகா தே³வீ யேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் ஏதத³வோச – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, பியா தே வஜிரீ குமாரீ’’தி? ‘‘ஏவம், மல்லிகே, பியா மே வஜிரீ குமாரீ’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, வஜிரியா தே குமாரியா விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘வஜிரியா மே, மல்லிகே, குமாரியா விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ஜீவிதஸ்ஸபி ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், கிம் பன மே ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘இத³ம் கோ² தம், மஹாராஜ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, பியா தே வாஸபா⁴ க²த்தியா’’தி? ‘‘ஏவம், மல்லிகே, பியா மே வாஸபா⁴ க²த்தியா’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, வாஸபா⁴ய தே க²த்தியாய விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘வாஸபா⁴ய மே, மல்லிகே, க²த்தியாய விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ஜீவிதஸ்ஸபி ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், கிம் பன மே ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘இத³ம் கோ² தம், மஹாராஜ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, பியோ தே விடடூபோ⁴ [விடூ³ட³போ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸேனாபதீ’’தி? ‘‘ஏவம், மல்லிகே, பியோ மே விடடூபோ⁴ ஸேனாபதீ’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, விடடூப⁴ஸ்ஸ தே ஸேனாபதிஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘விடடூப⁴ஸ்ஸ மே, மல்லிகே, ஸேனாபதிஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ஜீவிதஸ்ஸபி ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், கிம் பன மே ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘இத³ம் கோ² தம், மஹாராஜ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, பியா தே அஹ’’ந்தி? ‘‘ஏவம், மல்லிகே, பியா மேஸி த்வ’’ந்தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, மய்ஹம் தே விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘துய்ஹஞ்ஹி மே, மல்லிகே, விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ஜீவிதஸ்ஸபி ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், கிம் பன மே ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘இத³ம் கோ² தம், மஹாராஜ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, பியா தே காஸிகோஸலா’’தி? ‘‘ஏவம், மல்லிகே, பியா மே காஸிகோஸலா. காஸிகோஸலானம், மல்லிகே, ஆனுபா⁴வேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ம, மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரேமா’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மஹாராஜ, காஸிகோஸலானம் தே விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘காஸிகோஸலானஞ்ஹி, மல்லிகே, விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ஜீவிதஸ்ஸபி ஸியா அஞ்ஞத²த்தம், கிம் பன மே ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘இத³ம் கோ² தம், மஹாராஜ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம் – ‘பியஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா பியப்பப⁴விகா’’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், மல்லிகே, அப்³பு⁴தம், மல்லிகே! யாவஞ்ச ஸோ ப⁴க³வா பஞ்ஞாய அதிவிஜ்ஜ² மஞ்ஞே [படிவிஜ்ஜ² பஞ்ஞாய (க.)] பஸ்ஸதி. ஏஹி, மல்லிகே, ஆசமேஹீ’’தி [ஆசாமேஹீதி (ஸீ. பீ.)]. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘‘நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி.

பியஜாதிகஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.