8. பாடலிகா³மியவக்³கோ³

1. பட²மனிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தஸுத்தம்

71. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² நிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தேத⁴ பி⁴க்கூ² [தே ச பி⁴க்கூ² (ஸீ. ஸ்யா. பீ. தத³ட்ட²கதா²பி ஓலோகேதப்³பா³] அட்டி²ம் கத்வா [அட்டீ²கத்வா (ஸீ. ஸ்யா.), அட்டி²கத்வா (பீ.)] மனஸி கத்வா ஸப்³ப³ம் சேதஸோ [ஸப்³ப³ம் சேதஸா (இதிபி அஞ்ஞஸுத்தேஸு)] ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதா த⁴ம்மம் ஸுணந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ததா³யதனம், யத்த² நேவ பத²வீ, ந ஆபோ, ந தேஜோ, ந வாயோ, ந ஆகாஸானஞ்சாயதனம், ந விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம், ந ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம், ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம், நாயம் லோகோ, ந பரலோகோ, ந உபோ⁴ சந்தி³மஸூரியா. தத்ராபாஹம், பி⁴க்க²வே, நேவ ஆக³திம் வதா³மி, ந க³திம், ந டி²திம், ந சுதிம், ந உபபத்திம்; அப்பதிட்ட²ம், அப்பவத்தம், அனாரம்மணமேவேதம். ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸா’’தி. பட²மம்.

2. து³தியனிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தஸுத்தம்

72. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² நிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தேத⁴ பி⁴க்கூ² அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³ம் சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதா த⁴ம்மம் ஸுணந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘து³த்³த³ஸம் அனதம் நாம, ந ஹி ஸச்சம் ஸுத³ஸ்ஸனம்;

படிவித்³தா⁴ தண்ஹா ஜானதோ, பஸ்ஸதோ நத்தி² கிஞ்சன’’ந்தி. து³தியம்;

3. ததியனிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தஸுத்தம்

73. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² நிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தேத⁴ பி⁴க்கூ² அட்டி²ம் கத்வா, மனஸி கத்வா, ஸப்³ப³ம் சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா, ஓஹிதஸோதா த⁴ம்மம் ஸுணந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம். நோ சேதம், பி⁴க்க²வே, அப⁴விஸ்ஸ அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம், நயித⁴ ஜாதஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ கதஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயேத². யஸ்மா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அத்தி² அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தம், தஸ்மா ஜாதஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ கதஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதீ’’தி. ததியம்.

4. சதுத்த²னிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தஸுத்தம்

74. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² நிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தேத⁴ பி⁴க்கூ² அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³ம் சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதா த⁴ம்மம் ஸுணந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘நிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலிதம், அனிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலிதம் நத்தி². சலிதே அஸதி பஸ்ஸத்³தி⁴, பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸதி நதி ந ஹோதி. நதியா அஸதி ஆக³திக³தி ந ஹோதி. ஆக³திக³தியா அஸதி சுதூபபாதோ ந ஹோதி. சுதூபபாதே அஸதி நேவித⁴ ந ஹுரம் ந உப⁴யமந்தரேன [ந உப⁴யமந்தரே (ஸப்³ப³த்த²) ம. நி. 3.393; ஸம். நி. 4.87 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்]. ஏஸேவந்தோ து³க்க²ஸ்ஸா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. சுந்த³ஸுத்தம்

75. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா மல்லேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன பாவா தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா பாவாயம் விஹரதி சுந்த³ஸ்ஸ கம்மாரபுத்தஸ்ஸ அம்ப³வனே.

அஸ்ஸோஸி கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ – ‘‘ப⁴க³வா கிர மல்லேஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பாவம் அனுப்பத்தோ பாவாயம் விஹரதி மய்ஹம் அம்ப³வனே’’தி. அத² கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² சுந்த³ம் கம்மாரபுத்தம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அதி⁴வாஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸ்வாதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி. அத² கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன ஸகே நிவேஸனே பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா பஹூதஞ்ச ஸூகரமத்³த³வம் ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசாபேஸி – ‘‘காலோ, ப⁴ந்தே, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன சுந்த³ஸ்ஸ கம்மாரபுத்தஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா சுந்த³ம் கம்மாரபுத்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘யம் தே, சுந்த³, ஸூகரமத்³த³வம் படியத்தம் தேன மம் பரிவிஸ, யம் பனஞ்ஞம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியத்தம் தேன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிவிஸா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யம் அஹோஸி ஸூகரமத்³த³வம் படியத்தம் தேன ப⁴க³வந்தம் பரிவிஸி; யம் பனஞ்ஞம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியத்தம் தேன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிவிஸி.

அத² கோ² ப⁴க³வா சுந்த³ம் கம்மாரபுத்தம் ஆமந்தேஸி – ‘‘யம் தே, சுந்த³, ஸூகரமத்³த³வம் அவஸிட்ட²ம் தம் ஸோப்³பே⁴ நிக²ணாஹி. நாஹம் தம், சுந்த³, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய யஸ்ஸ தம் பரிபு⁴த்தம் ஸம்மா பரிணாமம் க³ச்சே²ய்ய அஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸா’’தி [அஞ்ஞத்ர ததா²க³தேனாதி (க. ஸீ.)]. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² சுந்தோ³ கம்மாரபுத்தோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யம் அஹோஸி ஸூகரமத்³த³வம் அவஸிட்ட²ம் தம் ஸோப்³பே⁴ நிக²ணித்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² சுந்த³ம் கம்மாரபுத்தம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுத்தேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² ப⁴க³வதோ சுந்த³ஸ்ஸ கம்மாரபுத்தஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴த்தாவிஸ்ஸ க²ரோ ஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜி. லோஹிதபக்க²ந்தி³கா பபா³ள்ஹா [பா³ள்ஹா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] வேத³னா வத்தந்தி மாரணந்திகா. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸதோ ஸம்பஜானோ அதி⁴வாஸேஸி அவிஹஞ்ஞமானோ. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாமானந்த³, யேன குஸினாரா தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி.

‘‘சுந்த³ஸ்ஸ ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, கம்மாரஸ்ஸாதி மே ஸுதம்;

ஆபா³த⁴ம் ஸம்பு²ஸீ தீ⁴ரோ, பபா³ள்ஹம் மாரணந்திகம்.

‘‘பு⁴த்தஸ்ஸ ச ஸூகரமத்³த³வேன, ப்³யாதி⁴ப்பபா³ள்ஹோ உத³பாதி³ ஸத்து²னோ;

விரிச்சமானோ [விரிஞ்சமானோ (?) விரேசமானோ (தீ³. நி. 2.190)] ப⁴க³வா அவோச, ‘க³ச்சா²மஹம் குஸினாரம் நக³ர’’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா மக்³கா³ ஓக்கம்ம யேன அஞ்ஞதரம் ருக்க²மூலம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இங்க⁴ மே த்வம், ஆனந்த³, சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞாபேஹி; கிலந்தோஸ்மி, ஆனந்த³, நிஸீதி³ஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞாபேஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இங்க⁴ மே த்வம், ஆனந்த³, பானீயம் ஆஹர; பிபாஸிதோஸ்மி, ஆனந்த³, பிவிஸ்ஸாமீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா³னி, ப⁴ந்தே, பஞ்சமத்தானி ஸகடஸதானி அதிக்கந்தானி. தம் சக்கச்சி²ன்னம் உத³கம் பரித்தம் லுளிதம் ஆவிலம் ஸந்த³தி. அயம், ப⁴ந்தே, குகுட்டா² [ககுத்தா² (ஸீ.), குகுடா (ஸ்யா.), ககுதா⁴ (தீ³. நி. 2.191)] நதீ³ அவிதூ³ரே அச்சோ²த³கா ஸாதோத³கா ஸீதோத³கா ஸேதோத³கா ஸுபதித்தா² ரமணீயா. ஏத்த² ப⁴க³வா பானீயஞ்ச பிவிஸ்ஸதி க³த்தானி ச ஸீதீகரிஸ்ஸதீ’’தி [ஸீதிம் கரிஸ்ஸதீதி (ஸீ.), ஸீதம் கரிஸ்ஸதீதி (ஸ்யா. பீ. க.)].

து³தியம்பி கோ²…பே… ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இங்க⁴ மே த்வம், ஆனந்த³, பானீயம் ஆஹர; பிபாஸிதோஸ்மி, ஆனந்த³, பிவிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா பத்தம் க³ஹேத்வா யேன ஸா நதீ³ தேனுபஸங்கமி. அத² கோ² ஸா நதீ³ சக்கச்சி²ன்னா பரித்தா லுளிதா ஆவிலா ஸந்த³மானா ஆயஸ்மந்தே ஆனந்தே³ உபஸங்கமந்தே அச்சா² விப்பஸன்னா அனாவிலா ஸந்த³தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அச்ச²ரியம் வத, போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத, போ⁴, ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா! அயஞ்ஹி ஸா நதீ³ சக்கச்சி²ன்னா பரித்தா லுளிதா ஆவிலா ஸந்த³மானா மயி உபஸங்கமந்தே அச்சா² விப்பஸன்னா அனாவிலா ஸந்த³தீ’’தி!! பத்தேன பானீயம் ஆதா³ய யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே, ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா! அயஞ்ஹி ஸா, ப⁴ந்தே, நதீ³ சக்கச்சி²ன்னா பரித்தா லுளிதா ஆவிலா ஸந்த³மானா மயி உபஸங்கமந்தே அச்சா² விப்பஸன்னா அனாவிலா ஸந்த³தி!! பிவது ப⁴க³வா பானீயம், பிவது ஸுக³தோ பானீய’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பானீயம் அபாயி [அபாஸி (ஸீ.)]. அத² கோ² ப⁴க³வா மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன குகுட்டா² நதீ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா குகுட்ட²ம் நதி³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா ந்ஹத்வா ச பிவித்வா ச பச்சுத்தரித்வா யேன அம்ப³வனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் சுந்த³கம் ஆமந்தேஸி – ‘‘இங்க⁴ மே த்வம், சுந்த³க, சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞாபேஹி; கிலந்தோஸ்மி, சுந்த³க, நிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா சுந்த³கோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞாபேஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸீஹஸேய்யம் கப்பேஸி பாதே³ பாத³ம் அச்சாதா⁴ய ஸதோ ஸம்பஜானோ உட்டா²னஸஞ்ஞம் மனஸி கரித்வா. ஆயஸ்மா பன சுந்த³கோ தத்தே²வ ப⁴க³வதோ புரதோ நிஸீதி³.

‘‘க³ந்த்வான பு³த்³தோ⁴ நதி³கம் குகுட்ட²ம்,

அச்சோ²த³கம் ஸாதுத³கம் [ஸாதோத³கம் (ஸப்³ப³த்த²)] விப்பஸன்னம்;

ஓகா³ஹி ஸத்தா² ஸுகிலந்தரூபோ,

ததா²க³தோ அப்படிமோத⁴ லோகே.

‘‘ந்ஹத்வா ச பிவித்வா சுத³தாரி [ந்ஹத்வா ச உத்தரி (க.)] ஸத்தா²,

புரக்க²தோ பி⁴க்கு²க³ணஸ்ஸ மஜ்ஜே²;

ஸத்தா² பவத்தா ப⁴க³வா இத⁴ த⁴ம்மே,

உபாக³மி அம்ப³வனம் மஹேஸி;

ஆமந்தயி சுந்த³கம் நாம பி⁴க்கு²ம்,

சதுக்³கு³ணம் ஸந்த²ர [பத்த²ர (ஸீ. பீ.)] மே நிபஜ்ஜம்.

‘‘ஸோ சோதி³தோ பா⁴விதத்தேன சுந்தோ³,

சதுக்³கு³ணம் ஸந்த²ரி [பத்த²ரி (ஸீ. பீ.)] கி²ப்பமேவ;

நிபஜ்ஜி ஸத்தா² ஸுகிலந்தரூபோ,

சுந்தோ³பி தத்த² பமுகே² நிஸீதீ³’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸியா கோ², பனானந்த³, சுந்த³ஸ்ஸ கம்மாரபுத்தஸ்ஸ கோசி விப்படிஸாரம் உபத³ஹேய்ய – ‘தஸ்ஸ தே, ஆவுஸோ சுந்த³, அலாபா⁴, தஸ்ஸ தே து³ல்லத்³த⁴ம் யஸ்ஸ தே ததா²க³தோ பச்சி²மம் பிண்ட³பாதம் பு⁴ஞ்ஜித்வா பரினிப்³பு³தோ’தி. சுந்த³ஸ்ஸானந்த³, கம்மாரபுத்தஸ்ஸ ஏவம் விப்படிஸாரோ படிவினோதே³தப்³போ³ –

‘‘‘தஸ்ஸ தே, ஆவுஸோ சுந்த³, லாபா⁴, தஸ்ஸ தே ஸுலத்³த⁴ம் யஸ்ஸ தே ததா²க³தோ பச்சி²மம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பரினிப்³பு³தோ. ஸம்முகா² மேதம், ஆவுஸோ சுந்த³, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – த்³வேமே பிண்ட³பாதா ஸமஸமப²லா ஸமஸமவிபாகா அதிவிய அஞ்ஞேஹி பிண்ட³பாதேஹி மஹப்ப²லதரா ச மஹானிஸம்ஸதரா ச. கதமே த்³வே? யஞ்ச பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, யஞ்ச பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி. இமே த்³வே பிண்ட³பாதா ஸமஸமப²லா ஸமஸமவிபாகா அதிவிய அஞ்ஞேஹி பிண்ட³பாதேஹி மஹப்ப²லதரா ச மஹானிஸம்ஸதரா ச.

‘‘‘ஆயுஸம்வத்தனிகம் ஆயஸ்மதா சுந்தே³ன கம்மாரபுத்தேன கம்மம் உபசிதம், வண்ணஸம்வத்தனிகம் ஆயஸ்மதா சுந்தே³ன கம்மாரபுத்தேன கம்மம் உபசிதம், ஸுக²ஸம்வத்தனிகம் ஆயஸ்மதா சுந்தே³ன கம்மாரபுத்தேன கம்மம் உபசிதம், ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகம் ஆயஸ்மதா சுந்தே³ன கம்மாரபுத்தேன கம்மம் உபசிதம், யஸஸம்வத்தனிகம் ஆயஸ்மதா சுந்தே³ன கம்மாரபுத்தேன கம்மம் உபசிதம், ஆதி⁴பதேய்யஸம்வத்தனிகம் ஆயஸ்மதா சுந்தே³ன கம்மாரபுத்தேன கம்மம் உபசித’ந்தி. சுந்த³ஸ்ஸானந்த³, கம்மாரபுத்தஸ்ஸ ஏவம் விப்படிஸாரோ படிவினோதே³தப்³போ³’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘த³த³தோ புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தி,

ஸம்யமதோ வேரம் ந சீயதி;

குஸலோ ச ஜஹாதி பாபகம்,

ராக³தோ³ஸமோஹக்க²யா ஸனிப்³பு³தோ’’தி [பரினிப்³பு³தோதி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]. பஞ்சமம்;

6. பாடலிகா³மியஸுத்தம்

76. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா மக³தே⁴ஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் யேன பாடலிகா³மோ தத³வஸரி. அஸ்ஸோஸும் கோ² பாடலிகா³மியா [பாடலிகா³மிகா (தீ³. நி. 2.148)] உபாஸகா – ‘‘ப⁴க³வா கிர மக³தே⁴ஸு சாரிகம் சரமானோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பாடலிகா³மம் அனுப்பத்தோ’’தி. அத² கோ² பாடலிகா³மியா உபாஸகா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² பாடலிகா³மியா உபாஸகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஆவஸதா²கா³ர’’ந்தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² பாடலிகா³மியா உபாஸகா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேனாவஸதா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஆவஸதா²கா³ரம் ஸந்த²ரித்வா ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா உத³கமணிகம் பதிட்டா²பேத்வா தேலப்பதீ³பம் ஆரோபேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² பாடலிகா³மியா உபாஸகா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸப்³ப³ஸந்த²ரிஸந்த²தம் [ஸப்³ப³ஸந்த²ரிம் ஸந்த²தம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], ப⁴ந்தே, ஆவஸதா²கா³ரம்; ஆஸனானி பஞ்ஞத்தானி; உத³கமணிகோ பதிட்டா²பிதோ [உத³கமணிகம் பதிட்டா²பிதம் (ஸ்யா.)] தேலப்பதீ³போ ஆரோபிதோ. யஸ்ஸதா³னி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ஆவஸதா²கா³ரம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா மஜ்ஜி²மம் த²ம்ப⁴ம் நிஸ்ஸாய புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³. பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி கோ² பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா பச்சி²மம் பி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³ ப⁴க³வந்தம்யேவ புரக்க²த்வா. பாடலிகா³மியாபி கோ² உபாஸகா பாதே³ பக்கா²லேத்வா ஆவஸதா²கா³ரம் பவிஸித்வா புரத்தி²மம் பி⁴த்திம் நிஸ்ஸாய பச்சி²மாபி⁴முகா² நிஸீதி³ம்ஸு ப⁴க³வந்தம்யேவ புரக்க²த்வா. அத² கோ² ப⁴க³வா பாடலிகா³மியே உபாஸகே ஆமந்தேஸி –

‘‘பஞ்சிமே, க³ஹபதயோ, ஆதீ³னவா து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. கதமே பஞ்ச? இத⁴, க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ பமாதா³தி⁴கரணம் மஹதிம் போ⁴க³ஜானிம் நிக³ச்ச²தி. அயம் பட²மோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபன்னஸ்ஸ பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி. அயம் து³தியோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ யஞ்ஞதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமதி – யதி³ க²த்தியபரிஸம், யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம், யதி³ க³ஹபதிபரிஸம், யதி³ ஸமணபரிஸம் – அவிஸாரதோ³ உபஸங்கமதி மங்குபூ⁴தோ. அயம் ததியோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ ஸம்மூள்ஹோ காலம் கரோதி. அயம் சதுத்தோ² ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, து³ஸ்ஸீலோ ஸீலவிபன்னோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி. அயம் பஞ்சமோ ஆதீ³னவோ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா. இமே கோ², க³ஹபதயோ, பஞ்ச ஆதீ³னவா து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ ஸீலவிபத்தியா.

‘‘பஞ்சிமே, க³ஹபதயோ, ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. கதமே பஞ்ச? இத⁴, க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ அப்பமாதா³தி⁴கரணம் மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் அதி⁴க³ச்ச²தி. அயம் பட²மோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி. அயம் து³தியோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ யஞ்ஞதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமதி – யதி³ க²த்தியபரிஸம், யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம், யதி³ க³ஹபதிபரிஸம், யதி³ ஸமணபரிஸம் – விஸாரதோ³ உபஸங்கமதி அமங்குபூ⁴தோ. அயம் ததியோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ அஸம்மூள்ஹோ காலங்கரோதி. அயம் சதுத்தோ² ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய.

‘‘புன சபரம், க³ஹபதயோ, ஸீலவா ஸீலஸம்பன்னோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி. அயம் பஞ்சமோ ஆனிஸம்ஸோ ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³ய. இமே கோ², க³ஹபதயோ, பஞ்ச ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³யா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா பாடலிகா³மியே உபாஸகே ப³ஹுதே³வ ரத்திம் த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேத்வா ஸமாத³பேத்வா ஸமுதேஜேத்வா ஸம்பஹம்ஸேத்வா உய்யோஜேஸி – ‘‘அபி⁴க்கந்தா கோ², க³ஹபதயோ, ரத்தி; யஸ்ஸதா³னி தும்ஹே காலம் மஞ்ஞதா²’’தி. [‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே‘‘தி கோ²பாடலிகா³மியா உபாஸகா ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா (மஹாவ. 285; தீ³. நி. 2.151)] அத² கோ² பாடலிகா³மியா உபாஸகா ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா [‘‘ஏவம் ப⁴ந்தே‘‘தி கோ²பாடலிகா³மியா உபாஸகா ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா (மஹாவ. 285; தீ³. நி. 2.151)] உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்கமிம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வா அசிரபக்கந்தேஸு பாடலிகா³மியேஸு உபாஸகேஸு ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பாவிஸி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா [ஸுனீத⁴வஸ்ஸகாரா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாய. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா தே³வதாயோ ஸஹஸ்ஸஸஹஸ்ஸேவ [ஸஹஸ்ஸேவ (ஸ்யா. க.), ஸஹஸ்ஸஸ்ஸேவ (பீ.)] பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி. யஸ்மிம் பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி நீசானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும்.

அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன தா தே³வதாயோ ஸஹஸ்ஸஸஹஸ்ஸேவ பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தியோ. யஸ்மிம் பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி, நீசானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸா ரத்தியா பச்சூஸஸமயே பச்சுட்டா²ய ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி –

‘‘கே நு கோ² [கோ நு கோ² (ஸப்³ப³த்த²)] ஆனந்த³ பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தீ’’தி [மாபேதீதி (ஸப்³ப³த்த²)]. ‘‘ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா, ப⁴ந்தே, மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாயா’’தி. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, தே³வேஹி தாவதிம்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் மந்தேத்வா; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பாடலிகா³மே நக³ரம் மாபேந்தி வஜ்ஜீனம் படிபா³ஹாய. இதா⁴ஹம், ஆனந்த³, அத்³த³ஸம் தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸம்ப³ஹுலா தே³வதாயோ ஸஹஸ்ஸஸஹஸ்ஸேவ பாடலிகா³மே வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தியோ. யஸ்மிம் பதே³ஸே மஹேஸக்கா² தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி மஹேஸக்கா²னம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே மஜ்ஜி²மா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி மஜ்ஜி²மானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யஸ்மிம் பதே³ஸே நீசா தே³வதா வத்தூ²னி பரிக்³க³ண்ஹந்தி நீசானம் தத்த² ரஞ்ஞம் ராஜமஹாமத்தானம் சித்தானி நமந்தி நிவேஸனானி மாபேதும். யாவதா, ஆனந்த³, அரியம் ஆயதனம் யாவதா வணிப்பதோ² இத³ம் அக்³க³னக³ரம் ப⁴விஸ்ஸதி பாடலிபுத்தம் புடபே⁴த³னம். பாடலிபுத்தஸ்ஸ கோ², ஆனந்த³, தயோ அந்தராயா ப⁴விஸ்ஸந்தி – அக்³கி³தோ வா உத³கதோ வா மிது²பே⁴த³தோ வா’’தி.

அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாராணியம் [ஸாராணீயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அதி⁴வாஸேது நோ ப⁴வம் கோ³தமோ அஜ்ஜதனாய ப⁴த்தம் ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴னா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா யேன ஸகோ ஆவஸதோ² தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ஸகே ஆவஸதே² பணீதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் படியாதா³பேத்வா ப⁴க³வதோ காலம் ஆரோசேஸும் – ‘‘காலோ, போ⁴ கோ³தம, நிட்டி²தம் ப⁴த்த’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரானம் மக³த⁴மஹாமத்தானம் ஆவஸதோ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸும் ஸம்பவாரேஸும்.

அத² கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரே மக³த⁴மஹாமத்தே ப⁴க³வா இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³ –

‘‘யஸ்மிம் பதே³ஸே கப்பேதி, வாஸம் பண்டி³தஜாதியோ;

ஸீலவந்தேத்த² போ⁴ஜேத்வா, ஸஞ்ஞதே ப்³ரஹ்மசாரயோ [ப்³ரஹ்மசாரினோ (ஸ்யா.), ப்³ரஹ்மசரியே (பீ. க.)].

‘‘யா தத்த² தே³வதா ஆஸும், தாஸம் த³க்கி²ணமாதி³ஸே;

தா பூஜிதா பூஜயந்தி, மானிதா மானயந்தி நம்.

‘‘ததோ நம் அனுகம்பந்தி, மாதா புத்தம்வ ஓரஸம்;

தே³வதானுகம்பிதோ போஸோ, ஸதா³ ப⁴த்³ரானி பஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரானம் மக³த⁴மஹாமத்தானம் இமாஹி கா³தா²ஹி அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனித⁴வஸ்ஸகாரா மக³த⁴மஹாமத்தா ப⁴க³வந்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி – ‘‘யேனஜ்ஜ ஸமணோ கோ³தமோ த்³வாரேன நிக்க²மிஸ்ஸதி தம் ‘கோ³தமத்³வாரம்’ நாம ப⁴விஸ்ஸதி. யேன தித்தே²ன க³ங்க³ம் நதி³ம் தரிஸ்ஸதி தம் ‘கோ³தமதித்த²ம்’ நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா யேன த்³வாரேன நிக்க²மி தம் ‘கோ³தமத்³வாரம்’ நாம அஹோஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன க³ங்கா³ நதீ³ தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன க³ங்கா³ நதீ³ பூரா ஹோதி ஸமதித்திகா காகபேய்யா. அப்பேகச்சே மனுஸ்ஸா நாவம் பரியேஸந்தி, அப்பேகச்சே உளும்பம் பரியேஸந்தி, அப்பேகச்சே குல்லம் ப³ந்த⁴ந்தி அபாரா பாரம் க³ந்துகாமா. அத² கோ² ப⁴க³வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவ – க³ங்கா³ய நதி³யா ஓரிமதீரே [ஓரிமதீரா (ப³ஹூஸு) மஹாவ. 286; தீ³. நி. 2.154 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்)] அந்தரஹிதோ பாரிமதீரே பச்சுட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன.

அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தே மனுஸ்ஸே அப்பேகச்சே நாவம் பரியேஸந்தே, அப்பேகச்சே உளும்பம் பரியேஸந்தே, அப்பேகச்சே குல்லம் ப³ந்த⁴ந்தே அபாரா பாரம் க³ந்துகாமே.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யே தரந்தி அண்ணவம் ஸரம்,

ஸேதும் கத்வான விஸஜ்ஜ பல்லலானி;

குல்லஞ்ஹி ஜனோ பப³ந்த⁴தி [ப³ந்த⁴தி (ஸ்யா. பீ.)],

திண்ணா [நிதிண்ணா (க.)] மேதா⁴வினோ ஜனா’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. த்³விதா⁴பத²ஸுத்தம்

77. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸலேஸு அத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ ஹோதி ஆயஸ்மதா நாக³ஸமாலேன பச்சா²ஸமணேன. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ அந்தராமக்³கே³ த்³விதா⁴பத²ம் [த்³வேதா⁴பத²ம் (ஸீ.)]. தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பந்தோ²; இமினா க³ச்சா²மா’’தி. ஏவம் வுத்தே, ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸமாலம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், நாக³ஸமால, பந்தோ²; இமினா க³ச்சா²மா’’தி.

து³தியம்பி…பே… ததியம்பி கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பந்தோ²; இமினா க³ச்சா²மா’’தி. ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் நாக³ஸமாலம் ஏதத³வோச – ‘‘அயம், நாக³ஸமால, பந்தோ²; இமினா க³ச்சா²மா’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வதோ பத்தசீவரம் தத்தே²வ ச²மாயம் நிக்கி²பித்வா பக்காமி – ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ பத்தசீவர’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ நாக³ஸமாலஸ்ஸ தேன பந்தே²ன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அந்தராமக்³கே³ சோரா நிக்க²மித்வா ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச ஆகோடேஸும் பத்தஞ்ச பி⁴ந்தி³ம்ஸு ஸங்கா⁴டிஞ்ச விப்பா²லேஸும். அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ பி⁴ன்னேன பத்தேன விப்பா²லிதாய ஸங்கா⁴டியா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, தேன பந்தே²ன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அந்தராமக்³கே³ சோரா நிக்க²மித்வா ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச ஆகோடேஸும், பத்தஞ்ச பி⁴ந்தி³ம்ஸு, ஸங்கா⁴டிஞ்ச விப்பா²லேஸு’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘ஸத்³தி⁴ம் சரமேகதோ வஸம்,

மிஸ்ஸோ அஞ்ஞஜனேன வேத³கூ³;

வித்³வா பஜஹாதி பாபகம்,

கோஞ்சோ கீ²ரபகோவ நின்னக³’’ந்தி. ஸத்தமம்;

8. விஸாகா²ஸுத்தம்

78. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன விஸாகா²ய மிகா³ரமாதுயா நத்தா காலங்கதா ஹோதி பியா மனாபா. அத² கோ² விஸாகா² மிகா³ரமாதா அல்லவத்தா² அல்லகேஸா தி³வா தி³வஸ்ஸ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² விஸாக²ம் மிகா³ரமாதரம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஹந்த³ குதோ நு த்வம், விஸாகே², ஆக³ச்ச²ஸி அல்லவத்தா² அல்லகேஸா இதூ⁴பஸங்கந்தா தி³வா தி³வஸ்ஸா’’தி? ‘‘நத்தா மே, ப⁴ந்தே, பியா மனாபா காலங்கதா. தேனாஹம் அல்லவத்தா² அல்லகேஸா இதூ⁴பஸங்கந்தா தி³வா தி³வஸ்ஸா’’தி. ‘‘இச்சே²ய்யாஸி த்வம், விஸாகே², யாவதிகா [யாவதகா (?)] ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸா தாவதிகே [தாவதகே (?)] புத்தே ச நத்தாரோ சா’’தி? ‘‘இச்சே²ய்யாஹம், ப⁴க³வா [இச்சே²ய்யாஹம் ப⁴ந்தே ப⁴க³வா (ஸ்யா.)] யாவதிகா ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸா தாவதிகே புத்தே ச நத்தாரோ சா’’தி.

‘‘கீவப³ஹுகா பன, விஸாகே², ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸா தே³வஸிகம் காலம் கரோந்தீ’’தி? ‘‘த³ஸபி, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸா தே³வஸிகம் காலம் கரோந்தி; நவபி, ப⁴ந்தே… அட்ட²பி, ப⁴ந்தே… ஸத்தபி, ப⁴ந்தே… ச²பி, ப⁴ந்தே… பஞ்சபி, ப⁴ந்தே… சத்தாரோபி, ப⁴ந்தே… தீணிபி, ப⁴ந்தே… த்³வேபி, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸா தே³வஸிகம் காலம் கரோந்தி. ஏகோபி, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி²யா மனுஸ்ஸோ தே³வஸிகம் காலம் கரோதி. அவிவித்தா, ப⁴ந்தே, ஸாவத்தி² மனுஸ்ஸேஹி காலம் கரோந்தேஹீ’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, விஸாகே², அபி நு த்வம் கதா³சி கரஹசி அனல்லவத்தா² வா ப⁴வேய்யாஸி அனல்லகேஸா வா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. அலம் மே, ப⁴ந்தே, தாவ ப³ஹுகேஹி புத்தேஹி ச நத்தாரேஹி சா’’தி.

‘‘யேஸம் கோ², விஸாகே², ஸதம் பியானி, ஸதம் தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் நவுதி பியானி, நவுதி தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் அஸீதி பியானி, அஸீதி தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் ஸத்ததி பியானி, ஸத்ததி தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் ஸட்டி² பியானி, ஸட்டி² தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் பஞ்ஞாஸம் பியானி, பஞ்ஞாஸம் தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் சத்தாரீஸம் பியானி, சத்தாரீஸம் தேஸம் து³க்கா²னி, யேஸம் திம்ஸம் பியானி, திம்ஸம் தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் வீஸதி பியானி, வீஸதி தேஸம் து³க்கா²னி, யேஸம் த³ஸ பியானி, த³ஸ தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் நவ பியானி, நவ தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் அட்ட² பியானி, அட்ட² தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் ஸத்த பியானி, ஸத்த தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் ச² பியானி, ச² தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் பஞ்ச பியானி, பஞ்ச தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் சத்தாரி பியானி, சத்தாரி தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் தீணி பியானி, தீணி தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் த்³வே பியானி, த்³வே தேஸம் து³க்கா²னி; யேஸம் ஏகம் பியம், ஏகம் தேஸம் து³க்க²ம்; யேஸம் நத்தி² பியம், நத்தி² தேஸம் து³க்க²ம், அஸோகா தே விரஜா அனுபாயாஸாதி வதா³மீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘யே கேசி ஸோகா பரிதே³விதா வா,

து³க்கா² ச [து³க்கா² வ (அட்ட².)] லோகஸ்மிமனேகரூபா;

பியம் படிச்சப்பப⁴வந்தி ஏதே,

பியே அஸந்தே ந ப⁴வந்தி ஏதே.

‘‘தஸ்மா ஹி தே ஸுகி²னோ வீதஸோகா,

யேஸம் பியம் நத்தி² குஹிஞ்சி லோகே;

தஸ்மா அஸோகம் விரஜம் பத்த²யானோ,

பியம் ந கயிராத² குஹிஞ்சி லோகே’’தி. அட்ட²மம்;

9. பட²மத³ப்³ப³ஸுத்தம்

79. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘பரினிப்³பா³னகாலோ மே தா³னி, ஸுக³தா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், த³ப்³ப³, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா ஆகாஸே அந்தலிக்கே² பல்லங்கேன நிஸீதி³த்வா தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்ட²ஹித்வா பரினிப்³பா³யி.

அத² கோ² ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா ஆகாஸே அந்தலிக்கே² பல்லங்கேன நிஸீதி³த்வா தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்ட²ஹித்வா பரினிப்³பு³தஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ ஜா²யமானஸ்ஸ ட³ய்ஹமானஸ்ஸ நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயித்த² ந மஸி. ஸேய்யதா²பி நாம ஸப்பிஸ்ஸ வா தேலஸ்ஸ வா ஜா²யமானஸ்ஸ ட³ய்ஹமானஸ்ஸ நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயதி ந மஸி; ஏவமேவ ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா ஆகாஸே அந்தலிக்கே² பல்லங்கேன நிஸீதி³த்வா தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்ட²ஹித்வா பரினிப்³பு³தஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ ஜா²யமானஸ்ஸ ட³ய்ஹமானஸ்ஸ நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயித்த² ந மஸீதி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘அபே⁴தி³ காயோ நிரோதி⁴ ஸஞ்ஞா,

வேத³னா ஸீதிப⁴விம்ஸு [பீதித³ஹம்ஸு (ஸீ. பீ.), ஸீதித³ஹிம்ஸு (க.)] ஸப்³பா³;

வூபஸமிம்ஸு ஸங்கா²ரா,

விஞ்ஞாணம் அத்த²மாக³மா’’தி. நவமம்;

10. து³தியத³ப்³ப³ஸுத்தம்

80. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘த³ப்³ப³ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மல்லபுத்தஸ்ஸ வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா ஆகாஸே அந்தலிக்கே² பல்லங்கேன நிஸீதி³த்வா தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்ட²ஹித்வா பரினிப்³பு³தஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ ஜா²யமானஸ்ஸ ட³ய்ஹமானஸ்ஸ நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயித்த² ந மஸி. ஸேய்யதா²பி நாம ஸப்பிஸ்ஸ வா தேலஸ்ஸ வா ஜா²யமானஸ்ஸ ட³ய்ஹமானஸ்ஸ நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயதி ந மஸி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா ஆகாஸே அந்தலிக்கே² பல்லங்கேன நிஸீதி³த்வா தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்ட²ஹித்வா பரினிப்³பு³தஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ ஜா²யமானஸ்ஸ ட³ய்ஹமானஸ்ஸ நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயித்த² ந மஸீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி –

‘‘அயோக⁴னஹதஸ்ஸேவ, ஜலதோ ஜாதவேத³ஸோ [ஜாதவேத³ஸ்ஸ (ஸ்யா.)];

அனுபுப்³பூ³பஸந்தஸ்ஸ, யதா² ந ஞாயதே க³தி.

ஏவம் ஸம்மாவிமுத்தானம், காமப³ந்தோ⁴க⁴தாரினம்;

பஞ்ஞாபேதும் க³தி நத்தி², பத்தானம் அசலம் ஸுக²’’ந்தி. த³ஸமம்;

பாடலிகா³மியவக்³கோ³ [பாடலிகா³மவக்³கோ³ (க.)] அட்ட²மோ.