1. மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரகா³தா²

1149. ‘‘ஆரஞ்ஞிகா பிண்ட³பாதிகா, உஞ்சா²பத்தாக³தே ரதா;

தா³லேமு மச்சுனோ ஸேனம், அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதா.

1150. ‘‘ஆரஞ்ஞிகா பிண்ட³பாதிகா, உஞ்சா²பத்தாக³தே ரதா;

து⁴னாம மச்சுனோ ஸேனம், நளாகா³ரம்வ குஞ்ஜரோ.

1151. ‘‘ருக்க²மூலிகா ஸாததிகா, உஞ்சா²பத்தாக³தே ரதா;

தா³லேமு மச்சுனோ ஸேனம், அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதா.

1152. ‘‘ருக்க²மூலிகா ஸாததிகா, உஞ்சா²பத்தாக³தே ரதா;

து⁴னாம மச்சுனோ ஸேனம், நளாகா³ரம்வ குஞ்ஜரோ.

1153. ‘‘அட்டி²கங்கலகுடிகே, மம்ஸன்ஹாருபஸிப்³பி³தே;

தி⁴ரத்து² புரே து³க்³க³ந்தே⁴, பரக³த்தே மமாயஸே.

1154. ‘‘கூ³த²ப⁴ஸ்தே தசோனத்³தே⁴, உரக³ண்டி³பிஸாசினி;

நவ ஸோதானி தே காயே, யானி ஸந்த³ந்தி ஸப்³ப³தா³.

1155. ‘‘தவ ஸரீரம் நவஸோதம், து³க்³க³ந்த⁴கரம் பரிப³ந்த⁴ம்;

பி⁴க்கு² பரிவஜ்ஜயதே தம், மீள்ஹம் ச யதா² ஸுசிகாமோ.

1156. ‘‘ஏவஞ்சே தம் ஜனோ ஜஞ்ஞா, யதா² ஜானாமி தம் அஹம்;

ஆரகா பரிவஜ்ஜேய்ய, கூ³த²ட்டா²னம்வ பாவுஸே’’.

1157. ‘‘ஏவமேதம் மஹாவீர, யதா² ஸமண பா⁴ஸஸி;

ஏத்த² சேகே விஸீத³ந்தி, பங்கம்ஹிவ ஜரக்³க³வோ.

1158. ‘‘ஆகாஸம்ஹி ஹலித்³தி³யா, யோ மஞ்ஞேத² ரஜேதவே;

அஞ்ஞேன வாபி ரங்கே³ன, விகா⁴துத³யமேவ தம்.

1159. ‘‘ததா³காஸஸமம் சித்தம், அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதம்;

மா பாபசித்தே ஆஸாதி³, அக்³கி³க²ந்த⁴ம்வ பக்கி²மா.

1160. ‘‘பஸ்ஸ சித்தகதம் பி³ம்ப³ம், அருகாயம் ஸமுஸ்ஸிதம்;

ஆதுரம் ப³ஹுஸங்கப்பம், யஸ்ஸ நத்தி² து⁴வம் டி²தி.

1161. ‘‘பஸ்ஸ சித்தகதம் ரூபம், மணினா குண்ட³லேன ச;

அட்டி²ம் தசேன ஓனத்³த⁴ம், ஸஹ வத்தே²ஹி ஸோப⁴தி.

1162. ‘‘அலத்தககதா பாதா³, முக²ம் சுண்ணகமக்கி²தம்;

அலம் பா³லஸ்ஸ மோஹாய, நோ ச பாரக³வேஸினோ.

1163. ‘‘அட்ட²பத³கதா கேஸா, நேத்தா அஞ்ஜனமக்கி²தா;

அலம் பா³லஸ்ஸ மோஹாய, நோ ச பாரக³வேஸினோ.

1164. ‘‘அஞ்ஜனீவ நவா சித்தா, பூதிகாயோ அலங்கதோ;

அலம் பா³லஸ்ஸ மோஹாய, நோ ச பாரக³வேஸினோ.

1165. ‘‘ஓத³ஹி மிக³வோ பாஸம், நாஸதா³ வாகு³ரம் மிகோ³;

பு⁴த்வா நிவாபம் க³ச்சா²ம, கத்³த³ந்தே மிக³ப³ந்த⁴கே.

1166. ‘‘சி²ன்னோ பாஸோ மிக³வஸ்ஸ, நாஸதா³ வாகு³ரம் மிகோ³;

பு⁴த்வா நிவாபம் க³ச்சா²ம, ஸோசந்தே மிக³லுத்³த³கே.

1167. ‘‘ததா³ஸி யம் பி⁴ம்ஸனகம், ததா³ஸி லோமஹம்ஸனம்;

அனேகாகாரஸம்பன்னே, ஸாரிபுத்தம்ஹி நிப்³பு³தே.

1168. [தீ³. நி. 2.221, 272; ஸம். நி. 1.186; 2.143; அப. தே²ர 1.2.115; ஜா. 1.1.95] ‘‘அனிச்சா வத ஸங்கா²ரா உப்பாத³வய த⁴ம்மினோ.

உபஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் வூபஸமோ ஸுகோ².

1169. ‘‘ஸுகு²மம் தே படிவிஜ்ஜ²ந்தி, வாலக்³க³ம் உஸுனா யதா²;

யே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ பஸ்ஸந்தி, பரதோ நோ ச அத்ததோ.

1170. ‘‘யே ச பஸ்ஸந்தி ஸங்கா²ரே, பரதோ நோ ச அத்ததோ;

பச்சப்³யாதி⁴ம்ஸு நிபுணம், வாலக்³க³ம் உஸுனா யதா².

1171. [ஸம். நி. 1.21, 97] ‘‘ஸத்தியா விய ஓமட்டோ², ட³ய்ஹமானோவ மத்த²கே;

காமராக³ப்பஹானாய, ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே.

1172. [ஸம். நி. 1.21, 97]‘‘ஸத்தியா விய ஓமட்டோ², ட³ய்ஹமானோவ மத்த²கே;

ப⁴வராக³ப்பஹானாய, ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’.

1173. ‘‘சோதி³தோ பா⁴விதத்தேன, ஸரீரந்திமதா⁴ரினா;

மிகா³ரமாதுபாஸாத³ம், பாத³ங்கு³ட்டே²ன கம்பயிம்.

1174. ‘‘நயித³ம் ஸிதி²லமாரப்³ப⁴, நயித³ம் அப்பேன தா²மஸா;

நிப்³பா³னமதி⁴க³ந்தப்³ப³ம், ஸப்³ப³க³ந்த²-பமோசனம்.

1175. ‘‘அயஞ்ச த³ஹரோ பி⁴க்கு², அயமுத்தமபோரிஸோ;

தா⁴ரேதி அந்திமம் தே³ஹம், ஜேத்வா மாரம் ஸவாஹினிம் [ஸவாஹனம் (க.)].

1176. ‘‘விவரமனுபப⁴ந்தி விஜ்ஜுதா, வேபா⁴ரஸ்ஸ ச பண்ட³வஸ்ஸ ச;

நக³விவரக³தோ ஜா²யதி, புத்தோ அப்படிமஸ்ஸ தாதி³னோ.

1177. ‘‘உபஸந்தோ உபரதோ, பந்தஸேனாஸனோ முனி;

தா³யாதோ³ பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ, ப்³ரஹ்முனா அபி⁴வந்தி³தோ.

1178. ‘‘உபஸந்தம் உபரதம், பந்தஸேனாஸனம் முனிம்;

தா³யாத³ம் பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ, வந்த³ ப்³ராஹ்மண கஸ்ஸபம்.

1179. ‘‘யோ ச ஜாதிஸதம் க³ச்சே², ஸப்³பா³ ப்³ராஹ்மணஜாதியோ;

ஸோத்தியோ வேத³ஸம்பன்னோ, மனுஸ்ஸேஸு புனப்புனம்.

1180. ‘‘அஜ்ஜா²யகோபி சே அஸ்ஸ, திண்ணம் வேதா³ன பாரகூ³;

ஏதஸ்ஸ வந்த³னாயேதம், கலம் நாக்³க⁴தி ஸோளஸிம்.

1181. ‘‘யோ ஸோ அட்ட² விமோக்கா²னி, புரேப⁴த்தம் அப²ஸ்ஸயி [அபஸ்ஸயி (ஸீ. க.), அபு²ஸ்ஸயி (ஸ்யா.)];

அனுலோமம் படிலோமம், ததோ பிண்டா³ய க³ச்ச²தி.

1182. ‘‘தாதி³ஸம் பி⁴க்கு²ம் மாஸாதி³ [மா ஹனி (ஸீ.)], மாத்தானம் க²ணி ப்³ராஹ்மண;

அபி⁴ப்பஸாதே³ஹி மனம், அரஹந்தம்ஹி தாதி³னே;

கி²ப்பம் பஞ்ஜலிகோ வந்த³, மா தே விஜடி மத்த²கம்.

1183. ‘‘நேஸோ பஸ்ஸதி ஸத்³த⁴ம்மம், ஸம்ஸாரேன புரக்க²தோ;

அதோ⁴க³மம் ஜிம்ஹபத²ம், கும்மக்³க³மனுதா⁴வதி.

1184. ‘‘கிமீவ மீள்ஹஸல்லித்தோ, ஸங்கா²ரே அதி⁴முச்சி²தோ;

பகா³ள்ஹோ லாப⁴ஸக்காரே, துச்சோ² க³ச்ச²தி போட்டி²லோ.

1185. ‘‘இமஞ்ச பஸ்ஸ ஆயந்தம், ஸாரிபுத்தம் ஸுத³ஸ்ஸனம்;

விமுத்தம் உப⁴தோபா⁴கே³, அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதம்.

1186. ‘‘விஸல்லம் கீ²ணஸம்யோக³ம், தேவிஜ்ஜம் மச்சுஹாயினம்;

த³க்கி²ணேய்யம் மனுஸ்ஸானம், புஞ்ஞக்கே²த்தம் அனுத்தரம்.

1187. ‘‘ஏதே ஸம்ப³ஹுலா தே³வா, இத்³தி⁴மந்தோ யஸஸ்ஸினோ;

த³ஸ தே³வஸஹஸ்ஸானி, ஸப்³பே³ ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா;

மோக்³க³ல்லானம் நமஸ்ஸந்தா, திட்ட²ந்தி பஞ்ஜலீகதா.

1188. ‘‘‘நமோ தே புரிஸாஜஞ்ஞ, நமோ தே புரிஸுத்தம;

யஸ்ஸ தே ஆஸவா கீ²ணா, த³க்கி²ணேய்யோஸி மாரிஸ’.

1189. ‘‘பூஜிதோ நரதே³வேன, உப்பன்னோ மரணாபி⁴பூ⁴;

புண்ட³ரீகம்வ தோயேன, ஸங்கா²ரேனுபலிப்பதி.

1190. ‘‘யஸ்ஸ முஹுத்தேன ஸஹஸ்ஸதா⁴ லோகோ, ஸம்விதி³தோ ஸப்³ரஹ்மகப்போ வஸி;

இத்³தி⁴கு³ணே சுதுபபாதே காலே, பஸ்ஸதி தே³வதா ஸ பி⁴க்கு².

1191. ‘‘ஸாரிபுத்தோவ பஞ்ஞாய, ஸீலேன உபஸமேன ச;

யோபி பாரங்க³தோ பி⁴க்கு², ஏதாவபரமோ ஸியா.

1192. ‘‘கோடிஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ, அத்தபா⁴வம் க²ணேன நிம்மினே;

அஹம் விகுப்³ப³னாஸு குஸலோ, வஸீபூ⁴தோம்ஹி இத்³தி⁴யா.

1193. ‘‘ஸமாதி⁴விஜ்ஜாவஸிபாரமீக³தோ, மோக்³க³ல்லானகோ³த்தோ அஸிதஸ்ஸ ஸாஸனே;

தீ⁴ரோ ஸமுச்சி²ந்தி³ ஸமாஹிதிந்த்³ரியோ, நாகோ³ யதா² பூதிலதம்வ ப³ந்த⁴னம்.

1194. ‘‘பரிசிண்ணோ மயா ஸத்தா², கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்;

ஓஹிதோ க³ருகோ பா⁴ரோ, ப⁴வனேத்தி ஸமூஹதா.

1195. ‘‘யஸ்ஸ சத்தா²ய பப்³ப³ஜிதோ, அகா³ரஸ்மானகா³ரியம்;

ஸோ மே அத்தோ² அனுப்பத்தோ, ஸப்³ப³ஸம்யோஜனக்க²யோ.

1196. [ம. நி. 1.513] ‘‘கீதி³ஸோ நிரயோ ஆஸி, யத்த² து³ஸ்ஸீ அபச்சத²;

விது⁴ரம் ஸாவகமாஸஜ்ஜ, ககுஸந்த⁴ஞ்ச ப்³ராஹ்மணம்.

1197. ‘‘ஸதம் ஆஸி அயோஸங்கூ, ஸப்³பே³ பச்சத்தவேத³னா;

ஈதி³ஸோ நிரயோ ஆஸி, யத்த² து³ஸ்ஸீ அபச்சத²;

விது⁴ரம் ஸாவகமாஸஜ்ஜ, ககுஸந்த⁴ஞ்ச ப்³ராஹ்மணம்.

1198. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி, பி⁴க்கு² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ;

தாதி³ஸம் பி⁴க்கு²மாஸஜ்ஜ, கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1199. ‘‘மஜ்ஜே²ஸரஸ்மிம் [ஸரஸ்ஸ (ஸீ.), ஸாக³ரஸ்மிம் (க.)] திட்ட²ந்தி, விமானா கப்படா²யினோ;

வேளுரியவண்ணா ருசிரா, அச்சிமந்தோ பப⁴ஸ்ஸரா;

அச்ச²ரா தத்த² நச்சந்தி, புது² நானத்தவண்ணியோ.

1200. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி…பே… கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1201. ‘‘யோ வே பு³த்³தே⁴ன சோதி³தோ, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பேக்க²தோ;

மிகா³ரமாதுபாஸாத³ம், பாத³ங்கு³ட்டே²ன கம்பயி.

1202. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி…பே… கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1203. ‘‘யோ வேஜயந்தபாஸாத³ம், பாத³ங்கு³ட்டே²ன கம்பயி;

இத்³தி⁴ப³லேனுபத்த²த்³தோ⁴, ஸம்வேஜேஸி ச தே³வதா.

1204. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி…பே… கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1205. ‘‘யோ வேஜயந்தபாஸாதே³, ஸக்கம் ஸோ பரிபுச்ச²தி;

அபி ஆவுஸோ ஜானாஸி, தண்ஹக்க²யவிமுத்தியோ;

தஸ்ஸ ஸக்கோ வியாகாஸி, பஞ்ஹம் புட்டோ² யதா²தத²ம்.

1206. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி…பே… கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1207. ‘‘யோ ப்³ரஹ்மானம் பரிபுச்ச²தி, ஸுத⁴ம்மாயம் டி²தோ [ஸுத⁴ம்மாயா’பி⁴தோ (ஸ்யா.)] ஸப⁴ம்;

அஜ்ஜாபி த்யாவுஸோ ஸா தி³ட்டி², யா தே தி³ட்டி² புரே அஹு;

பஸ்ஸஸி வீதிவத்தந்தம், ப்³ரஹ்மலோகே பப⁴ஸ்ஸரம்.

1208. ‘‘தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மா வியாகாஸி, பஞ்ஹம் புட்டோ² யதா²தத²ம்;

ந மே மாரிஸ ஸா தி³ட்டி², யா மே தி³ட்டி² புரே அஹு.

1209. ‘‘பஸ்ஸாமி வீதிவத்தந்தம், ப்³ரஹ்மலோகே பப⁴ஸ்ஸரம்;

ஸோஹம் அஜ்ஜ கத²ம் வஜ்ஜம், அஹம் நிச்சோம்ஹி ஸஸ்ஸதோ.

1210. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி…பே… கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1211. ‘‘யோ மஹானேருனோ கூடம், விமோக்கே²ன அப²ஸ்ஸயி [அபஸ்ஸயி (ஸீ. க.)];

வனம் புப்³ப³விதே³ஹானம், யே ச பூ⁴மிஸயா நரா.

1212. ‘‘யோ ஏதமபி⁴ஜானாதி, பி⁴க்கு² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ;

தாதி³ஸம் பி⁴க்கு²மாஸஜ்ஜ, கண்ஹ து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ஸி.

1213. ‘‘ந வே அக்³கி³ சேதயதி, அஹம் பா³லம் ட³ஹாமீதி;

பா³லோவ ஜலிதம் அக்³கி³ம், ஆஸஜ்ஜ நம் பட³ய்ஹதி.

1214. ‘‘ஏவமேவ துவம் மார, ஆஸஜ்ஜ நம் ததா²க³தம்;

ஸயம் ட³ஹிஸ்ஸஸி அத்தானம், பா³லோ அக்³கி³ம்வ ஸம்பு²ஸம்.

1215. ‘‘அபுஞ்ஞம் பஸவீ மாரோ, ஆஸஜ்ஜ நம் ததா²க³தம்;

கிம் நு மஞ்ஞஸி பாபிம, ந மே பாபம் விபச்சதி.

1216. ‘‘கரதோ தே சீயதே [மிய்யதே (ஸப்³ப³த்த²) ம. நி. 1.513 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] பாபம், சிரரத்தாய அந்தக;

மார நிப்³பி³ந்த³ பு³த்³த⁴ம்ஹா, ஆஸம் மாகாஸி பி⁴க்கு²ஸு.

1217. ‘‘இதி மாரம் அதஜ்ஜேஸி, பி⁴க்கு² பே⁴ஸகளாவனே;

ததோ ஸோ து³ம்மனோ யக்கோ², தத்தே²வந்தரதா⁴யதா²’’தி.

இத்த²ம் ஸுத³ம் ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ [மஹாமோக்³க³லானோ (க.)] தே²ரோ கா³தா²யோ அபா⁴ஸித்தா²தி.

ஸட்டி²னிபாதோ நிட்டி²தோ.