10. த³ஸகனிபாதோ
1. காளுதா³யித்தே²ரகா³தா²
527. ‘‘அங்கா³ரினோ தா³னி து³மா ப⁴த³ந்தே, ப²லேஸினோ ச²த³னம் விப்பஹாய;
தே அச்சிமந்தோவ பபா⁴ஸயந்தி, ஸமயோ மஹாவீர பா⁴கீ³ ரஸானம்.
528. ‘‘து³மானி பு²ல்லானி மனோரமானி, ஸமந்ததோ ஸப்³ப³தி³ஸா பவந்தி;
பத்தம் பஹாய ப²லமாஸஸானா [ப²லமாஸமானோ (க.)], காலோ இதோ பக்கமனாய வீர.
529. ‘‘நேவாதிஸீதம் ந பனாதிஉண்ஹம், ஸுகா² உது அத்³த⁴னியா ப⁴த³ந்தே;
பஸ்ஸந்து தம் ஸாகியா கோளியா ச, பச்சா²முக²ம் ரோஹினியம் தரந்தம்.
530. ‘‘ஆஸாய கஸதே கே²த்தம், பீ³ஜம் ஆஸாய வப்பதி;
ஆஸாய வாணிஜா யந்தி, ஸமுத்³த³ம் த⁴னஹாரகா;
யாய ஆஸாய திட்டா²மி, ஸா மே ஆஸா ஸமிஜ்ஜ²து.
531. [ஸம். நி. 1.198] ‘‘புனப்புனம் சேவ வபந்தி பீ³ஜம், புனப்புனம் வஸ்ஸதி தே³வராஜா;
புனப்புனம் கே²த்தம் கஸந்தி கஸ்ஸகா, புனப்புனம் த⁴ஞ்ஞமுபேதி ரட்ட²ம்.
532. [ஸம். நி. 1.198] ‘‘புனப்புனம் யாசனகா சரந்தி, புனப்புனம் தா³னபதீ த³த³ந்தி;
புனப்புனம் தா³னபதீ த³தி³த்வா, புனப்புனம் ஸக்³க³முபேந்தி டா²னம்.
533. ‘‘வீரோ ஹவே ஸத்தயுக³ம் புனேதி, யஸ்மிம் குலே ஜாயதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ;
மஞ்ஞாமஹம் ஸக்கதி தே³வதே³வோ, தயா ஹி ஜாதோ [தயாபி⁴ஜாதோ (ஸீ.)] முனி ஸச்சனாமோ.
534. ‘‘ஸுத்³தோ⁴த³னோ நாம பிதா மஹேஸினோ, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ மாதா பன மாயனாமா;
யா போ³தி⁴ஸத்தம் பரிஹரிய குச்சி²னா, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ திதி³வம்ஹி மோத³தி.
535. ‘‘ஸா கோ³தமீ காலகதா இதோ சுதா, தி³ப்³பே³ஹி காமேஹி ஸமங்கி³பூ⁴தா;
ஸா மோத³தி காமகு³ணேஹி பஞ்சஹி, பரிவாரிதா தே³வக³ணேஹி தேஹி.
536. ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ புத்தோம்ஹி அஸய்ஹஸாஹினோ, அங்கீ³ரஸஸ்ஸப்படிமஸ்ஸ தாதி³னோ;
பிதுபிதா மய்ஹம் துவம்ஸி ஸக்க, த⁴ம்மேன மே கோ³தம அய்யகோஸீ’’தி.
… காளுதா³யீ தே²ரோ….
2. ஏகவிஹாரியத்தே²ரகா³தா²
537. ‘‘புரதோ பச்ச²தோ வாபி, அபரோ சே ந விஜ்ஜதி;
அதீவ பா²ஸு ப⁴வதி, ஏகஸ்ஸ வஸதோ வனே.
538. ‘‘ஹந்த³ ஏகோ க³மிஸ்ஸாமி, அரஞ்ஞம் பு³த்³த⁴வண்ணிதம்;
பா²ஸு [பா²ஸும் (ஸ்யா. பீ.)] ஏகவிஹாரிஸ்ஸ, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ.
539. ‘‘யோகீ³-பீதிகரம் ரம்மம், மத்தகுஞ்ஜரஸேவிதம்;
ஏகோ அத்தவஸீ கி²ப்பம், பவிஸிஸ்ஸாமி கானனம்.
540. ‘‘ஸுபுப்பி²தே ஸீதவனே, ஸீதலே கி³ரிகந்த³ரே;
க³த்தானி பரிஸிஞ்சித்வா, சங்கமிஸ்ஸாமி ஏககோ.
541. ‘‘ஏகாகியோ அது³தியோ, ரமணீயே மஹாவனே;
கதா³ஹம் விஹரிஸ்ஸாமி, கதகிச்சோ அனாஸவோ.
542. ‘‘ஏவம் மே கத்துகாமஸ்ஸ, அதி⁴ப்பாயோ ஸமிஜ்ஜ²து;
ஸாதி⁴யிஸ்ஸாமஹம்யேவ, நாஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ காரகோ.
543. ‘‘ஏஸ ப³ந்தா⁴மி ஸன்னாஹம், பவிஸிஸ்ஸாமி கானனம்;
ந ததோ நிக்க²மிஸ்ஸாமி, அப்பத்தோ ஆஸவக்க²யம்.
544. ‘‘மாலுதே உபவாயந்தே, ஸீதே ஸுரபி⁴க³ந்தி⁴கே [க³ந்த⁴கே (ஸ்யா. பீ. க.)];
அவிஜ்ஜம் தா³லயிஸ்ஸாமி, நிஸின்னோ நக³முத்³த⁴னி.
545. ‘‘வனே குஸுமஸஞ்ச²ன்னே, பப்³பா⁴ரே நூன ஸீதலே;
விமுத்திஸுகே²ன ஸுகி²தோ, ரமிஸ்ஸாமி கி³ரிப்³ப³ஜே.
546. ‘‘ஸோஹம் பரிபுண்ணஸங்கப்போ, சந்தோ³ பன்னரஸோ யதா²;
ஸப்³பா³ஸவபரிக்கீ²ணோ, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி.
… ஏகவிஹாரியோ தே²ரோ….
3. மஹாகப்பினத்தே²ரகா³தா²
547. ‘‘அனாக³தம் யோ படிகச்ச [படிக³ச்ச (ஸீ.)] பஸ்ஸதி, ஹிதஞ்ச அத்த²ம் அஹிதஞ்ச தம் த்³வயம்;
வித்³தே³ஸினோ தஸ்ஸ ஹிதேஸினோ வா, ரந்த⁴ம் ந பஸ்ஸந்தி ஸமேக்க²மானா.
548. [படி. ம. 1.160 படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³] ‘‘ஆனாபானஸதீ யஸ்ஸ, பரிபுண்ணா ஸுபா⁴விதா;
அனுபுப்³ப³ம் பரிசிதா, யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதா;
ஸோமம் லோகம் பபா⁴ஸேதி, அப்³பா⁴ முத்தோவ சந்தி³மா.
549. ‘‘ஓதா³தம் வத மே சித்தம், அப்பமாணம் ஸுபா⁴விதம்;
நிப்³பி³த்³த⁴ம் பக்³க³ஹீதஞ்ச, ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸதே தி³ஸா.
550. ‘‘ஜீவதே வாபி ஸப்பஞ்ஞோ, அபி வித்தபரிக்க²யோ;
பஞ்ஞாய ச அலாபே⁴ன, வித்தவாபி ந ஜீவதி.
551. ‘‘பஞ்ஞா ஸுதவினிச்சி²னீ, பஞ்ஞா கித்திஸிலோகவத்³த⁴னீ;
பஞ்ஞாஸஹிதோ நரோ இத⁴, அபி து³க்கே²ஸு ஸுகா²னி விந்த³தி.
552. ‘‘நாயம் அஜ்ஜதனோ த⁴ம்மோ, நச்சே²ரோ நபி அப்³பு⁴தோ;
யத்த² ஜாயேத² மீயேத², தத்த² கிம் விய அப்³பு⁴தம்.
553. ‘‘அனந்தரம் ஹி ஜாதஸ்ஸ, ஜீவிதா மரணம் து⁴வம்;
ஜாதா ஜாதா மரந்தீத⁴, ஏவம்த⁴ம்மா ஹி பாணினோ.
554. ‘‘ந ஹேதத³த்தா²ய மதஸ்ஸ ஹோதி, யம் ஜீவிதத்த²ம் பரபோரிஸானம்;
மதம்ஹி ருண்ணம் ந யஸோ ந லோக்யம், ந வண்ணிதம் ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி.
555. ‘‘சக்கு²ம் ஸரீரம் உபஹந்தி தேன [உபஹந்தி ருண்ணம் (ஸீ.), உபஹந்தி ரோண்ணம் (ஸ்யா. பீ.)], நிஹீயதி வண்ணப³லம் மதீ ச;
ஆனந்தி³னோ தஸ்ஸ தி³ஸா ப⁴வந்தி, ஹிதேஸினோ நாஸ்ஸ ஸுகீ² ப⁴வந்தி.
556. ‘‘தஸ்மா ஹி இச்சே²ய்ய குலே வஸந்தே, மேதா⁴வினோ சேவ ப³ஹுஸ்ஸுதே ச;
யேஸம் ஹி பஞ்ஞாவிப⁴வேன கிச்சம், தரந்தி நாவாய நதி³ம்வ புண்ண’’ந்தி.
… மஹாகப்பினோ தே²ரோ….
4. சூளபந்த²கத்தே²ரகா³தா²
557. ‘‘த³ந்தா⁴ மய்ஹம் க³தீ ஆஸி, பரிபூ⁴தோ புரே அஹம்;
பா⁴தா ச மம் பணாமேஸி, ‘க³ச்ச² தா³னி துவம் க⁴ரம்’.
558. ‘‘ஸோஹம் பணாமிதோ ஸந்தோ [பா⁴தா (அட்ட².)], ஸங்கா⁴ராமஸ்ஸ கோட்ட²கே;
து³ம்மனோ தத்த² அட்டா²ஸிம், ஸாஸனஸ்மிம் அபேக்க²வா.
559. ‘‘ப⁴க³வா தத்த² ஆக³ச்சி² [ஆக³ஞ்சி² (ஸீ. பீ.)], ஸீஸம் மய்ஹம் பராமஸி;
பா³ஹாய மம் க³ஹேத்வான, ஸங்கா⁴ராமம் பவேஸயி.
560. ‘‘அனுகம்பாய மே ஸத்தா², பாதா³ஸி பாத³புஞ்ச²னிம்;
‘ஏதம் ஸுத்³த⁴ம் அதி⁴ட்டே²ஹி, ஏகமந்தம் ஸ்வதி⁴ட்டி²தம்’.
561. ‘‘தஸ்ஸாஹம் வசனம் ஸுத்வா, விஹாஸிம் ஸாஸனே ரதோ;
ஸமாதி⁴ம் படிபாதே³ஸிம், உத்தமத்த²ஸ்ஸ பத்தியா.
562. ‘‘புப்³பே³னிவாஸம் ஜானாமி, தி³ப்³ப³சக்கு² விஸோதி⁴தம்;
திஸ்ஸோ விஜ்ஜா அனுப்பத்தா, கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்.
563. ‘‘ஸஹஸ்ஸக்க²த்துமத்தானம், நிம்மினித்வான பந்த²கோ;
நிஸீத³ம்ப³வனே ரம்மே, யாவ காலப்பவேத³னா.
564. ‘‘ததோ மே ஸத்தா² பாஹேஸி, தூ³தம் காலப்பவேத³கம்;
பவேதி³தம்ஹி காலம்ஹி, வேஹாஸாது³பஸங்கமிம் [வேஹாஸானுபஸங்கமிம் (ஸ்யா. க.)].
565. ‘‘வந்தி³த்வா ஸத்து²னோ பாதே³, ஏகமந்தம் நிஸீத³ஹம்;
நிஸின்னம் மம் விதி³த்வான, அத² ஸத்தா² படிக்³க³ஹி.
566. ‘‘ஆயாகோ³ ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ, ஆஹுதீனம் படிக்³க³ஹோ;
புஞ்ஞக்கே²த்தம் மனுஸ்ஸானம், படிக³ண்ஹித்த² த³க்கி²ண’’ந்தி.
… சூளபந்த²கோ தே²ரோ….
5. கப்பத்தே²ரகா³தா²
567. ‘‘நானாகுலமலஸம்புண்ணோ, மஹாஉக்காரஸம்ப⁴வோ;
சந்த³னிகம்வ பரிபக்கம், மஹாக³ண்டோ³ மஹாவணோ.
568. ‘‘புப்³ப³ருஹிரஸம்புண்ணோ, கூ³த²கூபேன கா³ள்ஹிதோ [கூ³த²கூபே நிகா³ள்ஹிதோ (ஸ்யா. பீ. க.)];
ஆபோபக்³க⁴ரணோ காயோ, ஸதா³ ஸந்த³தி பூதிகம்.
569. ‘‘ஸட்டி²கண்ட³ரஸம்ப³ந்தோ⁴, மம்ஸலேபனலேபிதோ;
சம்மகஞ்சுகஸன்னத்³தோ⁴, பூதிகாயோ நிரத்த²கோ.
570. ‘‘அட்டி²ஸங்கா⁴தக⁴டிதோ, ந்ஹாருஸுத்தனிப³ந்த⁴னோ;
நேகேஸம் ஸம்க³தீபா⁴வா, கப்பேதி இரியாபத²ம்.
571. ‘‘து⁴வப்பயாதோ மரணாய, மச்சுராஜஸ்ஸ ஸந்திகே;
இதே⁴வ ச²ட்³ட³யித்வான, யேனகாமங்க³மோ நரோ.
572. ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ காயோ, சதுக³ந்தே²ன க³ந்தி²தோ;
ஓக⁴ஸம்ஸீத³னோ காயோ, அனுஸயஜாலமோத்த²தோ.
573. ‘‘பஞ்சனீவரணே யுத்தோ, விதக்கேன ஸமப்பிதோ;
தண்ஹாமூலேனானுக³தோ, மோஹச்சா²த³னசா²தி³தோ.
574. ‘‘ஏவாயம் வத்ததே காயோ, கம்மயந்தேன யந்திதோ;
ஸம்பத்தி ச விபத்யந்தா, நானாபா⁴வோ விபஜ்ஜதி.
575. ‘‘யேமம் காயம் மமாயந்தி, அந்த⁴பா³லா புது²ஜ்ஜனா;
வட்³டே⁴ந்தி கடஸிம் கோ⁴ரம், ஆதி³யந்தி புனப்³ப⁴வம்.
576. ‘‘யேமம் காயம் விவஜ்ஜேந்தி, கூ³த²லித்தம்வ பன்னக³ம்;
ப⁴வமூலம் வமித்வான, பரினிப்³பி³ஸ்ஸந்தினாஸவா’’தி [பரினிப்³ப³ந்துனாஸவா (ஸீ.)].
… கப்போ தே²ரோ….
6. வங்க³ந்தபுத்தஉபஸேனத்தே²ரகா³தா²
577. ‘‘விவித்தம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம், வாளமிக³னிஸேவிதம்;
ஸேவே ஸேனாஸனம் பி⁴க்கு², படிஸல்லானகாரணா.
578. ‘‘ஸங்காரபுஞ்ஜா ஆஹத்வா [ஆஹித்வா (க.)], ஸுஸானா ரதி²யாஹி ச;
ததோ ஸங்கா⁴டிகம் கத்வா, லூக²ம் தா⁴ரேய்ய சீவரம்.
579. ‘‘நீசம் மனம் கரித்வான, ஸபதா³னம் குலா குலம்;
பிண்டி³காய சரே பி⁴க்கு², கு³த்தத்³வாரோ ஸுஸம்வுதோ.
580. ‘‘லூகே²னபி வா [லூகே²னபி ச (ப³ஹூஸு)] ஸந்துஸ்ஸே, நாஞ்ஞம் பத்தே² ரஸம் ப³ஹும்;
ரஸேஸு அனுகி³த்³த⁴ஸ்ஸ, ஜா²னே ந ரமதீ மனோ.
581. ‘‘அப்பிச்சோ² சேவ ஸந்துட்டோ², பவிவித்தோ வஸே முனி;
அஸம்ஸட்டோ² க³ஹட்டே²ஹி, அனாகா³ரேஹி சூப⁴யம்.
582. ‘‘யதா² ஜளோ வ மூகோ³ வ, அத்தானம் த³ஸ்ஸயே ததா²;
நாதிவேலம் ஸம்பா⁴ஸேய்ய, ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம்ஹி பண்டி³தோ.
583. ‘‘ந ஸோ உபவதே³ கஞ்சி, உபகா⁴தம் விவஜ்ஜயே;
ஸம்வுதோ பாதிமோக்க²ஸ்மிம், மத்தஞ்ஞூ சஸ்ஸ போ⁴ஜனே.
584. ‘‘ஸுக்³க³ஹீதனிமித்தஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸுப்பாத³கோவிதோ³;
ஸமம் அனுயுஞ்ஜேய்ய, காலேன ச விபஸ்ஸனம்.
585. ‘‘வீரியஸாதச்சஸம்பன்னோ, யுத்தயோகோ³ ஸதா³ ஸியா;
ந ச அப்பத்வா து³க்க²ந்தம், விஸ்ஸாஸம் ஏய்ய பண்டி³தோ.
586. ‘‘ஏவம் விஹரமானஸ்ஸ, ஸுத்³தி⁴காமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;
கீ²யந்தி ஆஸவா ஸப்³பே³, நிப்³பு³திஞ்சாதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி.
… உபஸேனோ வங்க³ந்தபுத்தோ தே²ரோ….
7. (அபர)-கோ³தமத்தே²ரகா³தா²
587. ‘‘விஜானேய்ய ஸகம் அத்த²ம், அவலோகேய்யாத² பாவசனம்;
யஞ்சேத்த² அஸ்ஸ பதிரூபம், ஸாமஞ்ஞம் அஜ்ஜு²பக³தஸ்ஸ.
588. ‘‘மித்தம் இத⁴ ச கல்யாணம், ஸிக்கா² விபுலம் ஸமாதா³னம்;
ஸுஸ்ஸூஸா ச க³ரூனம், ஏதம் ஸமணஸ்ஸ பதிரூபம்.
589. ‘‘பு³த்³தே⁴ஸு ஸகா³ரவதா, த⁴ம்மே அபசிதி யதா²பூ⁴தம்;
ஸங்கே⁴ ச சித்திகாரோ, ஏதம் ஸமணஸ்ஸ பதிரூபம்.
590. ‘‘ஆசாரகோ³சரே யுத்தோ, ஆஜீவோ ஸோதி⁴தோ அகா³ரய்ஹோ;
சித்தஸ்ஸ ச ஸண்ட²பனம், ஏதம் ஸமணஸ்ஸ பதிரூபம்.
591. ‘‘சாரித்தம் அத² வாரித்தம், இரியாபதி²யம் பஸாத³னியம்;
அதி⁴சித்தே ச ஆயோகோ³, ஏதம் ஸமணஸ்ஸ பதிரூபம்.
592. ‘‘ஆரஞ்ஞகானி ஸேனாஸனானி, பந்தானி அப்பஸத்³தா³னி;
ப⁴ஜிதப்³பா³னி முனினா, ஏதம் ஸமணஸ்ஸ பதிரூபம்.
593. ‘‘ஸீலஞ்ச பா³ஹுஸச்சஞ்ச, த⁴ம்மானம் பவிசயோ யதா²பூ⁴தம்;
ஸச்சானம் அபி⁴ஸமயோ, ஏதம் ஸமணஸ்ஸ பதிரூபம்.