6. உபஸீவமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ

38. ஏகோ அஹம் ஸக்க மஹந்தமோக⁴ம், [இச்சாயஸ்மா உபஸீவோ]

அனிஸ்ஸிதோ நோ விஸஹாமி தாரிதும்;

ஆரம்மணம் [ஆரமணம் (க.)] ப்³ரூஹி ஸமந்தசக்கு², யம் நிஸ்ஸிதோ ஓக⁴மிமம் தரேய்யம்.

ஏகோ அஹம் ஸக்க மஹந்தமோக⁴ந்தி. ஏகோதி புக்³க³லோ வா மே து³தியோ நத்தி², த⁴ம்மோ வா மே து³தியோ நத்தி², யம் வா புக்³க³லம் நிஸ்ஸாய த⁴ம்மம் வா நிஸ்ஸாய மஹந்தம் காமோக⁴ம் ப⁴வோக⁴ம் தி³ட்டோ²க⁴ம் அவிஜ்ஜோக⁴ம் தரேய்யம் உத்தரேய்யம் பதரேய்யம் ஸமதிக்கமேய்யம் வீதிவத்தேய்யந்தி. ஸக்காதி ஸக்கோ. ப⁴க³வா ஸக்யகுலா பப்³ப³ஜிதோதிபி ஸக்கோ. அத² வா, அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ த⁴னவாதிபி ஸக்கோ. தஸ்ஸிமானி த⁴னானி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸத்³தா⁴த⁴னம் ஸீலத⁴னம் ஹிரித⁴னம் ஓத்தப்பத⁴னம் ஸுதத⁴னம் சாக³த⁴னம் பஞ்ஞாத⁴னம் ஸதிபட்டா²னத⁴னம்…பே… நிப்³பா³னத⁴னம். இமேஹி அனேகேஹி த⁴னரதனேஹி அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ த⁴னவாதிபி ஸக்கோ. அத² வா, ஸக்கோ பஹு விஸவீ அலமத்தோ ஸூரோ வீரோ விக்கந்தோ அபீ⁴ரூ அச²ம்பீ⁴ அனுத்ராஸீ அபலாயீ பஹீனப⁴யபே⁴ரவோ விக³தலோமஹம்ஸோதிபி ஸக்கோதி – ஏகோ அஹம் ஸக்க மஹந்தமோக⁴ம்.

இச்சாயஸ்மா உபஸீவோதி. இச்சாதி பத³ஸந்தி⁴…பே…. ஆயஸ்மாதி பியவசனம்…பே…. உபஸீவோதி தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ நாமம்…பே… அபி⁴லாபோதி – இச்சாயஸ்மா உபஸீவோ.

அனிஸ்ஸிதோ நோ விஸஹாமி தாரிதுந்தி. அனிஸ்ஸிதோதி புக்³க³லம் வா அனிஸ்ஸிதோ த⁴ம்மம் வா அனிஸ்ஸிதோ நோ விஸஹாமி ந உஸ்ஸஹாமி ந ஸக்கோமி ந படிப³லோ மஹந்தம் காமோக⁴ம் ப⁴வோக⁴ம் தி³ட்டோ²க⁴ம் அவிஜ்ஜோக⁴ம் தரிதும் உத்தரிதும் பதரிதும் ஸமதிக்கமிதும் வீதிவத்திதுந்தி – அனிஸ்ஸிதோ நோ விஸஹாமி தாரிதும்.

ஆரம்மணம் ப்³ரூஹி ஸமந்தசக்கூ²தி ஆரம்மணம் ஆலம்ப³ணம் நிஸ்ஸயம் உபனிஸ்ஸயம் ப்³ரூஹி ஆசிக்கா²ஹி தே³ஸேஹி பஞ்ஞபேஹி பட்ட²பேஹி விவராஹி விப⁴ஜாஹி உத்தானீகரோஹி பகாஸேஹி. ஸமந்தசக்கூ²தி ஸமந்தசக்கு² வுச்சதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம். ப⁴க³வா தேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணேன உபேதோ ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸமுபபன்னோ ஸமன்னாக³தோ.

ந தஸ்ஸ அதி³ட்ட²மித⁴த்தி² கிஞ்சி, அதோ² அவிஞ்ஞாதமஜானிதப்³ப³ம்;

ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞாஸி யத³த்தி² நேய்யம், ததா²க³தோ தேன ஸமந்தசக்கூ²தி.

ஆரம்மணம் ப்³ரூஹி ஸமந்தசக்கு².

யம் நிஸ்ஸிதோ ஓக⁴மிமம் தரேய்யந்தி. யம் நிஸ்ஸிதோதி யம் புக்³க³லம் வா நிஸ்ஸிதோ த⁴ம்மம் வா நிஸ்ஸிதோ மஹந்தம் காமோக⁴ம் ப⁴வோக⁴ம் தி³ட்டோ²க⁴ம் அவிஜ்ஜோக⁴ம் தரேய்யம் உத்தரேய்யம் பதரேய்யம் ஸமதிக்கமேய்யம் வீதிவத்தேய்யந்தி – யம் நிஸ்ஸிதோ ஓக⁴மிமம் தரேய்யம். தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘ஏகோ அஹம் ஸக்க மஹந்தமோக⁴ம், [இச்சாயஸ்மா உபஸீவோ]

அனிஸ்ஸிதோ நோ விஸஹாமி தாரிதும்;

ஆரம்மணம் ப்³ரூஹி ஸமந்தசக்கு², யம் நிஸ்ஸிதோ ஓக⁴மிமம் தரேய்ய’’ந்தி.

39. ஆகிஞ்சஞ்ஞம் பேக்க²மானோ ஸதிமா, [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

நத்தீ²தி நிஸ்ஸாய தரஸ்ஸு ஓக⁴ம்;

காமே பஹாய விரதோ கதா²ஹி, தண்ஹக்க²யம் நத்தமஹாபி⁴பஸ்ஸ [ரத்தமஹாபி⁴பஸ்ஸ (ஸ்யா.) பஸ்ஸ அபி⁴தா⁴னக³ந்தே² அப்³யயவக்³கே³] .

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் பேக்க²மானோ ஸதிமாதி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ பகதியா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் லாபீ⁴யேவ நிஸ்ஸயம் ந ஜானாதி – ‘‘அயம் மே நிஸ்ஸயோ’’தி. தஸ்ஸ ப⁴க³வா நிஸ்ஸயஞ்ச ஆசிக்க²தி உத்தரிஞ்ச நிய்யானபத²ம். ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் ஸதோ ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்ட²ஹித்வா தத்த² ஜாதே சித்தசேதஸிகே த⁴ம்மே அனிச்சதோ பேக்க²மானோ, து³க்க²தோ…பே… ரோக³தோ… க³ண்ட³தோ… ஸல்லதோ… அக⁴தோ… ஆபா³த⁴தோ… பரதோ… பலோகதோ… ஈதிதோ… உபத்³த³வதோ… ப⁴யதோ… உபஸக்³க³தோ… சலதோ… பப⁴ங்கு³தோ… அத்³து⁴வதோ… அதாணதோ… அலேணதோ… அஸரணதோ… அஸரணீபூ⁴ததோ… ரித்ததோ… துச்ச²தோ… ஸுஞ்ஞதோ… அனத்ததோ… ஆதீ³னவதோ… விபரிணாமத⁴ம்மதோ… அஸாரகதோ… அக⁴மூலதோ… ப⁴வதோ… விப⁴வதோ… ஸாஸவதோ… ஸங்க²ததோ… மாராமிஸதோ… ஜாதித⁴ம்மதோ… ஜராத⁴ம்மதோ… ப்³யாதி⁴த⁴ம்மதோ… மரணத⁴ம்மதோ… ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மதோ … ஸமுத³யத⁴ம்மதோ… அத்த²ங்க³மதோ… அஸ்ஸாத³தோ… ஆதீ³னவதோ… நிஸ்ஸரணதோ பேக்க²மானோ த³க்க²மானோ ஓலோகயமானோ நிஜ்ஜா²யமானோ உபபரிக்க²மானோ.

ஸதிமாதி யா ஸதி அனுஸ்ஸதி படிஸ்ஸதி…பே… ஸம்மாஸதி – அயம் வுச்சதி ஸதி. இமாய ஸதியா உபேதோ ஹோதி…பே… ஸமன்னாக³தோ, ஸோ வுச்சதி ஸதிமாதி – ஆகிஞ்சஞ்ஞம் பேக்க²மானோ ஸதிமா.

உபஸீவாதி ப⁴க³வாதி. உபஸீவாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனமேதம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி, யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – உபஸீவாதி ப⁴க³வா.

நத்தீ²தி நிஸ்ஸாய தரஸ்ஸு ஓக⁴ந்தி நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி. கிம்காரணா நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி? விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்திம் ஸதோ ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்ட²ஹித்வா தஞ்ஞேவ விஞ்ஞாணம் அபா⁴வேதி, விபா⁴வேதி, அந்தரதா⁴பேதி, நத்தி² கிஞ்சீதி பஸ்ஸதி. தம்காரணா நத்தி² கிஞ்சீதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் நிஸ்ஸாய உபனிஸ்ஸாய ஆலம்ப³ணம் கரித்வா காமோக⁴ம் ப⁴வோக⁴ம் தி³ட்டோ²க⁴ம் அவிஜ்ஜோக⁴ம் தரஸ்ஸு உத்தரஸ்ஸு பதரஸ்ஸு ஸமதிக்கமஸ்ஸு வீதிவத்தஸ்ஸூதி – நத்தீ²தி நிஸ்ஸாய தரஸ்ஸு ஓக⁴ம்.

காமே பஹாய விரதோ கதா²ஹீதி. காமாதி உத்³தா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச…பே… இமே வுச்சந்தி வத்து²காமா …பே… இமே வுச்சந்தி கிலேஸகாமா. காமே பஹாயாதி வத்து²காமே பரிஜானித்வா கிலேஸகாமே பஹாய பஜஹித்வா வினோதே³த்வா ப்³யந்தீகரித்வா அனபா⁴வம் க³மேத்வாதி – காமே பஹாய. விரதோ கதா²ஹீதி கத²ம்கதா² வுச்சதி விசிகிச்சா². து³க்கே² கங்கா²…பே… ச²ம்பி⁴தத்தம் சித்தஸ்ஸ மனோவிலேகோ² கத²ம்கதா²ய ஆரதோ விரதோ படிவிரதோ நிக்க²ந்தோ நிஸ்ஸடோ விப்பமுத்தோ விஸஞ்ஞுத்தோ விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரதீதி – ஏவம்பி விரதோ கதா²ஹி…பே… அத² வா, த்³வத்திம்ஸாய திரச்சா²னகதா²ய ஆரதோ விரதோ படிவிரதோ நிக்க²ந்தோ நிஸ்ஸடோ விப்பமுத்தோ விஸஞ்ஞுத்தோ விமரியாதி³கதேன சேதஸா விஹரதீதி ஏவம்பி விரதோ கதா²ஹீதி – காமே பஹாய விரதோ கதா²ஹி.

தண்ஹக்க²யம் நத்தமஹாபி⁴பஸ்ஸாதி. தண்ஹாதி ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹா. நத்தம் வுச்சதி ரத்தி. அஹோதி தி³வஸோ. ரத்திஞ்ச தி³வா ச தண்ஹக்க²யம் ராக³க்க²யம் தோ³ஸக்க²யம் மோஹக்க²யம் க³திக்க²யம் உபபத்திக்க²யம் படிஸந்தி⁴க்க²யம் ப⁴வக்க²யம் ஸம்ஸாரக்க²யம் வட்டக்க²யம் பஸ்ஸ அபி⁴பஸ்ஸ த³க்க² ஓலோகய நிஜ்ஜா²ய உபபரிக்கா²தி – தண்ஹக்க²யம் நத்தமஹாபி⁴பஸ்ஸ. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஆகிஞ்சஞ்ஞம் பேக்க²மானோ ஸதிமா, [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

நத்தீ²தி நிஸ்ஸாய தரஸ்ஸு ஓக⁴ம்;

காமே பஹாய விரதோ கதா²ஹி, தண்ஹக்க²யம் நத்தமஹாபி⁴பஸ்ஸா’’தி.

40. ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³, [இச்சாயஸ்மா உபஸீவோ]

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞம்;

ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோ, திட்டே² நு ஸோ தத்த² அனானுயாயீ.

ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³தி. ஸப்³பே³ஸூதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம் பரியாதி³யனவசனமேதம் ஸப்³பே³ஸூதி. காமேஸூதி காமாதி உத்³தா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச…பே… இமே வுச்சந்தி வத்து²காமா…பே… இமே வுச்சந்தி கிலேஸகாமா. ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³தி. ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³ விக³தராகோ³ சத்தராகோ³ வந்தராகோ³ முத்தராகோ³ பஹீனராகோ³ படினிஸ்ஸட்ட²ராகோ³ விக்க²ம்ப⁴னதோதி – ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³.

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞந்தி. ஹேட்டி²மா ச² ஸமாபத்தியோ ஹித்வா சஜித்வா பரிச்சஜித்வா அதிக்கமித்வா ஸமதிக்கமித்வா வீதிவத்தித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் நிஸ்ஸிதோ அல்லீனோ உபக³தோ ஸமுபக³தோ அஜ்ஜோ²ஸிதோ அதி⁴முத்தோதி – ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞம்.

ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோதி ஸஞ்ஞாவிமோக்கா² வுச்சந்தி ஸத்த ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோ. தாஸம் ஸஞ்ஞாஸமாபத்தீனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திவிமோக்கோ² [விமோக்கா² (க.) ஏவமஞ்ஞேஸு பதே³ஸு ப³ஹுவசனேன] அக்³கோ³ ச ஸேட்டோ² ச விஸேட்டோ² ச பாமோக்கோ² ச உத்தமோ ச பவரோ ச, பரமே அக்³கே³ ஸேட்டே² விஸேட்டே² பாமோக்கே² உத்தமே பவரே அதி⁴முத்திவிமோக்கே²ன அதி⁴முத்தோ தத்ராதி⁴முத்தோ தத³தி⁴முத்தோ தச்சரிதோ தப்³ப³ஹுலோ தக்³க³ருகோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ தத³தி⁴பதேய்யோதி – ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோ.

திட்டே² நு ஸோ தத்த² அனானுயாயீதி. திட்டே² நூதி ஸம்ஸயபுச்சா² விமதிபுச்சா² த்³வேள்ஹகபுச்சா² அனேகம்ஸபுச்சா², ‘‘ஏவம் நு கோ², நனு கோ², கிம் நு கோ², கத²ம் நு கோ²’’தி – திட்டே² நு. தத்தா²தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே. அனானுயாயீதி அனானுயாயீ அவிச்சமானோ [அவேத⁴மானோ (ஸ்யா.)] அவிக³ச்ச²மானோ அனந்தரதா⁴யமானோ அபரிஹாயமானோ…பே…. அத² வா, அரஜ்ஜமானோ அது³ஸ்ஸமானோ அமுய்ஹமானோ அகிலிஸ்ஸமானோதி – திட்டே² நு ஸோ தத்த² அனானுயாயீ. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³, [இச்சாயஸ்மா உபஸீவோ]

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞம்;

ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோ, திட்டே² நு ஸோ தத்த² அனானுயாயீ’’தி.

41. ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³, [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞம்;

ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோ, திட்டே²ய்ய ஸோ தத்த² அனானுயாயீ.

ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³தி. ஸப்³பே³ஸூதி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம் பரியாதி³யனவசனமேதம் ஸப்³பே³ஸூதி. காமேஸூதி காமாதி உத்³தா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச…பே… இமே வுச்சந்தி வத்து²காமா…பே… இமே வுச்சந்தி கிலேஸகாமா. ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³தி ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³…பே… படினிஸ்ஸட்ட²ராகோ³ விக்க²ம்ப⁴னதோதி – ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³.

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞந்தி. ஹேட்டி²மா ச² ஸமாபத்தியோ ஹித்வா சஜித்வா பரிச்சஜித்வா அதிக்கமித்வா ஸமதிக்கமித்வா வீதிவத்தித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் நிஸ்ஸிதோ அல்லீனோ உபக³தோ ஸமுபக³தோ அஜ்ஜோ²ஸிதோ அதி⁴முத்தோதி – ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞம்.

ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோதி ஸஞ்ஞாவிமோக்கா² வுச்சந்தி ஸத்த ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோ. தாஸம் ஸஞ்ஞாஸமாபத்தீனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திவிமோக்கோ² அக்³கோ³ ச ஸேட்டோ² ச விஸேட்டோ² ச பாமோக்கோ² ச உத்தமோ ச பவரோ ச, பரமே அக்³கே³ ஸேட்டே² விஸேட்டே² பாமோக்கே² உத்தமே பவரே அதி⁴முத்திவிமோக்கே²ன அதி⁴முத்தோ தத்ராதி⁴முத்தோ தத³தி⁴முத்தோ…பே… தத³தி⁴பதேய்யோதி – ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோ.

திட்டே²ய்ய ஸோ தத்த² அனானுயாயீதி. திட்டே²ய்யாதி திட்டே²ய்ய ஸட்டி²கப்பஸஹஸ்ஸானி. தத்தா²தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே. அனானுயாயீதி அனானுயாயீ அவிச்சமானோ அவிக³ச்ச²மானோ அனந்தரதா⁴யமானோ அபரிஹாயமானோ. அத² வா, அரஜ்ஜமானோ அது³ஸ்ஸமானோ அமுய்ஹமானோ அகிலிஸ்ஸமானோதி – திட்டே²ய்ய ஸோ தத்த² அனானுயாயீ. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸப்³பே³ஸு காமேஸு யோ வீதராகோ³, [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதோ ஹித்வா மஞ்ஞம்;

ஸஞ்ஞாவிமோக்கே² பரமேதி⁴முத்தோ, திட்டே²ய்ய ஸோ தத்த² அனானுயாயீ’’தி.

42. திட்டே² சே ஸோ தத்த² அனானுயாயீ, பூக³ம்பி வஸ்ஸானி [வஸ்ஸானம் (ஸ்யா. க.)] ஸமந்தசக்கு²;

தத்தே²வ ஸோ ஸீதிஸியா விமுத்தோ, சவேத² விஞ்ஞாணம் ததா²வித⁴ஸ்ஸ.

திட்டே² சே ஸோ தத்த² அனானுயாயீதி ஸசே ஸோ திட்டே²ய்ய ஸட்டி²கப்பஸஹஸ்ஸானி. தத்தா²தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே. அனானுயாயீதி அனானுயாயீ அவிச்சமானோ அவிக³ச்ச²மானோ அனந்தரதா⁴யமானோ அபரிஹாயமானோ. அத² வா, அரஜ்ஜமானோ அது³ஸ்ஸமானோ அமுய்ஹமானோ அகிலிஸ்ஸமானோதி – திட்டே² சே ஸோ தத்த² அனானுயாயீ.

பூக³ம்பி வஸ்ஸானி ஸமந்தசக்கூ²தி. பூக³ம்பி வஸ்ஸானீதி பூக³ம்பி வஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸானி [ப³ஹுன்னம் வஸ்ஸானம் (ஸ்யா.)] ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ப³ஹூனி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானி ப³ஹூனி கப்பானி ப³ஹூனி கப்பஸதானி ப³ஹூனி கப்பஸஹஸ்ஸானி ப³ஹூனி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி. ஸமந்தசக்கூ²தி ஸமந்தசக்கு² வுச்சதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம்…பே… ததா²க³தோ தேன ஸமந்தசக்கூ²தி – பூக³ம்பி வஸ்ஸானி ஸமந்தசக்கு².

தத்தே²வ ஸோ ஸீதிஸியா விமுத்தோ, சவேத² விஞ்ஞாணம் ததா²வித⁴ஸ்ஸாதி தத்தே²வ ஸோ ஸீதிபா⁴வமனுப்பத்தோ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ திட்டே²ய்ய. அத² வா, தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் சவேய்ய உச்சி²ஜ்ஜேய்ய நஸ்ஸேய்ய வினஸ்ஸேய்ய ந ப⁴வேய்யாதி புனப்³ப⁴வபடிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் நிப்³ப³த்தேய்ய காமதா⁴துயா வா ரூபதா⁴துயா வா அரூபதா⁴துயா வாதி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஸஸ்ஸதஞ்ச உச்சே²த³ஞ்ச புச்ச²தி. உதா³ஹு தத்தே²வ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யேய்ய. அத² வா, தஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் சவேய்ய புன படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் நிப்³ப³த்தேய்ய காமதா⁴துயா வா ரூபதா⁴துயா வா அரூபதா⁴துயா வாதி, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபபன்னஸ்ஸ பரினிப்³பா³னஞ்ச படிஸந்தி⁴ஞ்ச புச்ச²தி. ததா²வித⁴ஸ்ஸாதி ததா²வித⁴ஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ தஸ்ஸண்டி²தஸ்ஸ தப்பகாரஸ்ஸ தப்படிபா⁴க³ஸ்ஸ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபபன்னஸ்ஸாதி – தத்தே²வ ஸோ ஸீதிஸியா விமுத்தோ, சவேத² விஞ்ஞாணம் ததா²வித⁴ஸ்ஸ. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘திட்டே² சே ஸோ தத்த² அனானுயாயீ, பூக³ம்பி வஸ்ஸானி ஸமந்தசக்கு²;

தத்தே²வ ஸோ ஸீதிஸியா விமுத்தோ, சவேத² விஞ்ஞாணம் ததா²வித⁴ஸ்ஸா’’தி.

43. அச்சி யதா² வாதவேகே³ன கி²த்தா, [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம்;

ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோ, அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம்.

அச்சி யதா² வாதவேகே³ன கி²த்தாதி அச்சி வுச்சதி ஜாலஸிகா². வாதாதி புரத்தி²மா வாதா பச்சி²மா வாதா உத்தரா வாதா த³க்கி²ணா வாதா ஸரஜா வாதா அரஜா வாதா ஸீதா வாதா உண்ஹா வாதா பரித்தா வாதா அதி⁴மத்தா வாதா [காளவாதா (க.)] வேரம்ப⁴வாதா பக்க²வாதா ஸுபண்ணவாதா தாலபண்ணவாதா விதூ⁴பனவாதா. வாதவேகே³ன கி²த்தாதி வாதவேகே³ன கி²த்தா [கி²த்தம் (ஸ்யா.) ஏவமஞ்ஞேஸு பதே³ஸு நிக்³க³ஹீதந்தவஸேன] உக்கி²த்தா நுன்னா பணுன்னா க²ம்பி⁴தா விக்க²ம்பி⁴தாதி – அச்சி யதா² வாதவேகே³ன கி²த்தா. உபஸீவாதி ப⁴க³வாதி. உபஸீவாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனமேதம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி, யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – உபஸீவாதி ப⁴க³வா.

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ந்தி. அத்த²ம் பலேதீதி அத்த²ம் பலேதி, அத்த²ம் க³மேதி, அத்த²ம் க³ச்ச²தி நிருஜ்ஜ²தி வூபஸமதி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி. ந உபேதி ஸங்க²ந்தி ஸங்க²ம் [அமுகம் நாம தி³ஸம் க³தோதி ஸங்க²ம் (ஸ்யா.)] ந உபேதி, உத்³தே³ஸம் ந உபேதி, க³ணனம் ந உபேதி, பண்ணத்திம் ந உபேதி, ‘‘புரத்தி²மம் வா தி³ஸம் க³தா, பச்சி²மம் வா தி³ஸம் க³தா, உத்தரம் வா தி³ஸம் க³தா, த³க்கி²ணம் வா தி³ஸம் க³தா உத்³த⁴ம் வா க³தா, அதோ⁴ வா க³தா, திரியம் வா க³தா, விதி³ஸம் வா க³தா’’தி, ஸோ ஹேது நத்தி², பச்சயோ நத்தி², காரணம் நத்தி², யேன ஸங்க²ம் க³ச்சே²ய்யாதி – அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம்.

ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோதி. ஏவந்தி ஓபம்மஸம்படிபாத³னம். முனீதி மோனம் வுச்சதி ஞாணம் …பே… ஸங்க³ஜாலமதிச்ச ஸோ முனி. நாமகாயா விமுத்தோதி ஸோ முனி பகதியா புப்³பே³வ ரூபகாயா விமுத்தோ. தத³ங்க³ம் ஸமதிக்கமா [தத³ங்க³ம் ஸமதிக்கம்ம (க.)] விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன பஹீனோ. தஸ்ஸ முனினோ ப⁴வந்தம் ஆக³ம்ம சத்தாரோ அரியமக்³கா³ படிலத்³தா⁴ ஹோந்தி. சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் படிலத்³த⁴த்தா நாமகாயோ ச ரூபகாயோ ச பரிஞ்ஞாதா ஹோந்தி. நாமகாயஸ்ஸ ச ரூபகாயஸ்ஸ ச பரிஞ்ஞாதத்தா நாமகாயா ச ரூபகாயா ச முத்தோ விமுத்தோ ஸுவிமுத்தோ அச்சந்தஅனுபாதா³விமோக்கே²னாதி – ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோ.

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ந்தி. அத்த²ம் பலேதீதி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி. ந உபேதி ஸங்க²ந்தி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தோ ஸங்க²ம் ந உபேதி, உத்³தே³ஸம் ந உபேதி, க³ணனம் ந உபேதி, பண்ணத்திம் ந உபேதி – க²த்தியோதி வா ப்³ராஹ்மணோதி வா வேஸ்ஸோதி வா ஸுத்³தோ³தி வா க³ஹட்டோ²தி வா பப்³ப³ஜிதோதி வா தே³வோதி வா மனுஸ்ஸோதி வா ரூபீதி வா அரூபீதி வா ஸஞ்ஞீதி வா அஸஞ்ஞீதி வா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீதி வா. ஸோ ஹேது நத்தி² பச்சயோ நத்தி² காரணம் நத்தி² யேன ஸங்க²ம் க³ச்சே²ய்யாதி – அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம். தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘அச்சி யதா² வாதவேகே³ன கி²த்தா, [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²ம்;

ஏவம் முனீ நாமகாயா விமுத்தோ, அத்த²ம் பலேதி ந உபேதி ஸங்க²’’ந்தி.

44. அத்த²ங்க³தோ ஸோ உத³ வா ஸோ நத்தி², உதா³ஹு வே ஸஸ்ஸதியா அரோகோ³;

தம் மே முனீ ஸாது⁴ வியாகரோஹி, ததா² ஹி தே விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோ.

அத்த²ங்க³தோ ஸோ உத³ வா ஸோ நத்தீ²தி ஸோ அத்த²ங்க³தோ உதா³ஹு நத்தி² ஸோ நிருத்³தோ⁴ உச்சி²ன்னோ வினட்டோ²தி – அத்த²ங்க³தோ ஸோ உத³ வா ஸோ நத்தி².

உதா³ஹு வே ஸஸ்ஸதியா அரோகோ³தி உதா³ஹு நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ திட்டே²ய்யாதி – உதா³ஹு வே ஸஸ்ஸதியா அரோகோ³.

தம் மே முனீ ஸாது⁴ வியாகரோஹீதி. தந்தி யம் புச்சா²மி யம் யாசாமி யம் அஜ்ஜே²ஸாமி யம் பஸாதே³மி. முனீதி மோனம் வுச்சதி ஞாணம்…பே… ஸங்க³ஜாலமதிச்ச ஸோ முனி. ஸாது⁴ வியாகரோஹீதி ஸாது⁴ ஆசிக்கா²ஹி தே³ஸேஹி பஞ்ஞபேஹி பட்ட²பேஹி விவராஹி விப⁴ஜாஹி உத்தானீகரோஹி பகாஸேஹீதி – தம் மே முனீ ஸாது⁴ வியாகரோஹி.

ததா² ஹி தே விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோதி ததா² ஹி தே விதி³தோ துலிதோ தீரிதோ விபூ⁴தோ விபா⁴விதோ ஏஸ த⁴ம்மோதி – ததா² ஹி தே விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோ. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘அத்த²ங்க³தோ ஸோ உத³ வா ஸோ நத்தி², உதா³ஹு வே ஸஸ்ஸதியா அரோகோ³;

தம் மே முனீ ஸாது⁴ வியாகரோஹி, ததா² ஹி தே விதி³தோ ஏஸ த⁴ம்மோ’’தி.

45. அத்த²ங்க³தஸ்ஸ ந பமாணமத்தி², [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

யேன நம் வஜ்ஜும் தம் தஸ்ஸ நத்தி²;

ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு ஸமூஹதேஸு, ஸமூஹதா வாத³பதா²பி ஸப்³பே³.

அத்த²ங்க³தஸ்ஸ ந பமாணமத்தீ²தி அத்த²ங்க³தஸ்ஸ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தஸ்ஸ ரூபபமாணம் நத்தி², வேத³னாபமாணம் நத்தி², ஸஞ்ஞாபமாணம் நத்தி², ஸங்கா²ரபமாணம் நத்தி², விஞ்ஞாணபமாணம் நத்தி², ந அத்தி² ந ஸம்விஜ்ஜதி நுபலப்³ப⁴தி பஹீனம் ஸமுச்சி²ன்னம் வூபஸந்தம் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகம் ஞாணக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ந்தி – அத்த²ங்க³தஸ்ஸ ந பமாணமத்தி². உபஸீவாதி ப⁴க³வாதி உபஸீவாதி ப⁴க³வா தம் ப்³ராஹ்மணம் நாமேன ஆலபதி. ப⁴க³வாதி கா³ரவாதி⁴வசனமேதம்…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி, யதி³த³ம் ப⁴க³வாதி – உபஸீவாதி ப⁴க³வா.

யேன நம் வஜ்ஜும் தம் தஸ்ஸ நத்தீ²தி யேன தம் ராகே³ன [யேன ராகே³ன (ஸ்யா. க.) மஹானி. 94] வதே³ய்யும், யேன தோ³ஸேன வதே³ய்யும், யேன மோஹேன வதே³ய்யும், யேன மானேன வதே³ய்யும், யாய தி³ட்டி²யா வதே³ய்யும், யேன உத்³த⁴ச்சேன வதே³ய்யும், யாய விசிகிச்சா²ய வதே³ய்யும், யேஹி அனுஸயேஹி வதே³ய்யும் – ரத்தோதி வா து³ட்டோ²தி வா மூள்ஹோதி வா வினிப³த்³தோ⁴தி வா பராமட்டோ²தி வா விக்கே²பக³தோதி வா அனிட்ட²ங்க³தோதி [அனிட்டா²க³தோதி (க.)] வா தா²மக³தோதி வா, தே அபி⁴ஸங்கா²ரா பஹீனா. அபி⁴ஸங்கா²ரானம் பஹீனத்தா க³தியா யேன தம் வதே³ய்யும் – நேரயிகோதி வா திரச்சா²னயோனிகோதி வா பேத்திவிஸயிகோதி வா மனுஸ்ஸோதி வா தே³வோதி வா ரூபீதி வா அரூபீதி வா ஸஞ்ஞீதி வா அஸஞ்ஞீதி வா நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீதி வா, ஸோ ஹேது நத்தி² பச்சயோ நத்தி² காரணம் நத்தி² யேன வதே³ய்யும் கதே²ய்யும் ப⁴ணேய்யும் தீ³பேய்யும் வோஹரேய்யுந்தி – யேன நம் வஜ்ஜும் தம் தஸ்ஸ நத்தி².

ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு ஸமூஹதேஸூதி ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு ஸப்³பே³ஸு க²ந்தே⁴ஸு ஸப்³பே³ஸு ஆயதனேஸு ஸப்³பா³ஸு தா⁴தூஸு ஸப்³பா³ஸு க³தீஸு ஸப்³பா³ஸு உபபத்தீஸு ஸப்³பா³ஸு படிஸந்தீ⁴ஸு ஸப்³பே³ஸு ப⁴வேஸு ஸப்³பே³ஸு ஸம்ஸாரேஸு ஸப்³பே³ஸு வட்டேஸு ஊஹதேஸு ஸமூஹதேஸு உத்³த⁴தேஸு ஸமுத்³த⁴தேஸு உப்பாடிதேஸு ஸமுப்பாடிதேஸு பஹீனேஸு ஸமுச்சி²ன்னேஸு வூபஸந்தேஸு படிப்பஸ்ஸத்³தே⁴ஸு அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகேஸு ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டே⁴ஸூதி – ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு ஸமூஹதேஸு.

ஸமூஹதா வாத³பதா²பி ஸப்³பே³தி வாத³பதா² வுச்சந்தி கிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அபி⁴ஸங்கா²ரா ச. தஸ்ஸ வாதா³ ச வாத³பதா² ச அதி⁴வசனானி ச அதி⁴வசனபதா² ச நிருத்தி ச நிருத்திபதா² ச பஞ்ஞத்தி ச பஞ்ஞத்திபதா² ச ஊஹதா ஸமூஹதா உத்³த⁴தா ஸமுத்³த⁴தா உப்பாடிதா ஸமுப்பாடிதா பஹீனா ஸமுச்சி²ன்னா வூபஸந்தா படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴ அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகா ஞாணக்³கி³னா த³ட்³டா⁴தி – ஸமூஹதா வாத³பதா²பி ஸப்³பே³. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘அத்த²ங்க³தஸ்ஸ ந பமாணமத்தி², [உபஸீவாதி ப⁴க³வா]

யேன நம் வஜ்ஜும் தம் தஸ்ஸ நத்தி²;

ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு ஸமூஹதேஸு, ஸமூஹதா வாத³பதா²பி ஸப்³பே³’’தி.

ஸஹ கா³தா²பரியோஸானா யே தே ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம்…பே… பஞ்ஜலிகோ நமஸ்ஸமானோ நிஸின்னோ ஹோதி – ஸத்தா² மே, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, ஸாவகோஹமஸ்மீதி.

உபஸீவமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ ச²ட்டோ².