18. பாராயனானுகீ³திகா³தா²னித்³தே³ஸோ

102. பாராயனமனுகா³யிஸ்ஸம், [இச்சாயஸ்மா பிங்கி³யோ]

யதா²த்³த³க்கி² ததா²க்கா²ஸி, விமலோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோ;

நிக்காமோ நிப்³ப³னோ நாகோ³, கிஸ்ஸ ஹேது முஸா ப⁴ணே.

பாராயனமனுகா³யிஸ்ஸந்தி கீ³தமனுகா³யிஸ்ஸம் கதி²தமனுகத²யிஸ்ஸம் [கதி²தமனுகா³யிஸ்ஸம் (ஸ்யா.) ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு அனுகா³யிஸ்ஸந்தி ஆக³தம்] ப⁴ணிதமனுப⁴ணிஸ்ஸம் லபிதமனுலபிஸ்ஸம் பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸிஸ்ஸந்தி – பாராயனமனுகா³யிஸ்ஸம். இச்சாயஸ்மா பிங்கி³யோதி. இச்சாதி பத³ஸந்தி⁴…பே… பதா³னுபுப்³ப³தாபேதம் – இச்சாதி. ஆயஸ்மாதி பியவசனம் க³ருவசனம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸாதி⁴வசனமேதம் – ஆயஸ்மாதி. பிங்கி³யோதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம் ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ நாமம் நாமகம்மம் நாமதே⁴ய்யம் நிருத்தி ப்³யஞ்ஜனம் அபி⁴லாபோதி – இச்சாயஸ்மா பிங்கி³யோ.

யதா²த்³த³க்கி² ததா²க்கா²ஸீதி யதா² அத்³த³க்கி² ததா² அக்கா²ஸி ஆசிக்கி² தே³ஸேஸி பஞ்ஞபேஸி பட்ட²பேஸி விவரி விப⁴ஜி உத்தானீஅகாஸி பகாஸேஸி. ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’தி யதா² அத்³த³க்கி² ததா² அக்கா²ஸி ஆசிக்கி² தே³ஸேஸி பஞ்ஞபேஸி பட்ட²பேஸி விவரி விப⁴ஜி உத்தானீஅகாஸி பகாஸேஸி. ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா²’’தி…பே… ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி… ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி யதா² அத்³த³க்கி² ததா² அக்கா²ஸி ஆசிக்கி² தே³ஸேஸி பஞ்ஞபேஸி பட்ட²பேஸி விவரி விப⁴ஜி உத்தானீஅகாஸி பகாஸேஸீதி – யதா²த்³த³க்கி² ததா²க்கா²ஸி.

விமலோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோதி. விமலோதி ராகோ³ மலம், தோ³ஸோ மலம், மோஹோ மலம், கோதோ⁴… உபனாஹோ…பே… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரா மலா. தே மலா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. அமலோ பு³த்³தோ⁴ விமலோ நிம்மலோ மலாபக³தோ மலவிப்பஹீனோ மலவிமுத்தோ ஸப்³ப³மலவீதிவத்தோ. பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ. ப⁴க³வா தாய [ப⁴க³வா இமாய (ஸ்யா.)] பத²விஸமாய பஞ்ஞாய விபுலாய வித்த²தாய ஸமன்னாக³தோ. மேதா⁴ வுச்சதி பஞ்ஞா. யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி². ப⁴க³வா இமாய மேதா⁴ய பஞ்ஞாய உபேதோ ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸமுபபன்னோ ஸமன்னாக³தோ, தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ஸுமேத⁴ஸோதி – விமலோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோ.

நிக்காமோ நிப்³ப³னோ நாகோ³தி. காமாதி உத்³தா³னதோ த்³வே காமா – வத்து²காமா ச கிலேஸகாமா ச…பே… இமே வுச்சந்தி வத்து²காமா…பே… இமே வுச்சந்தி கிலேஸகாமா. பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வத்து²காமா பரிஞ்ஞாதா கிலேஸகாமா பஹீனா வத்து²காமானம் பரிஞ்ஞாதத்தா கிலேஸகாமானம் பஹீனத்தா. ப⁴க³வா ந காமே காமேதி ந காமே இச்ச²தி ந காமே பத்தே²தி ந காமே பிஹேதி ந காமே அபி⁴ஜப்பதி. யே காமே காமேந்தி காமே இச்ச²ந்தி காமே பத்தே²ந்தி காமே பிஹேந்தி காமே அபி⁴ஜப்பந்தி தே காமகாமினோ ராக³ராகி³னோ ஸஞ்ஞஸஞ்ஞினோ. ப⁴க³வா ந காமே காமேதி ந காமே இச்ச²தி ந காமே பத்தே²தி ந காமே பிஹேதி ந காமே அபி⁴ஜப்பதி. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ அகாமோ நிக்காமோ சத்தகாமோ வந்தகாமோ முத்தகாமோ பஹீனகாமோ படினிஸ்ஸட்ட²காமோ வீதராகோ³ விக³தராகோ³ சத்தராகோ³ வந்தராகோ³ முத்தராகோ³ பஹீனராகோ³ படினிஸ்ஸட்ட²ராகோ³ நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதிபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதீதி – நிக்காமோ.

நிப்³ப³னோதி ராகோ³ வனம், தோ³ஸோ வனம், மோஹோ வனம், கோதோ⁴ வனம், உபனாஹோ வனம்…பே… ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரா வனா. தே வனா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ அவனோ விவனோ நிப்³ப³னோ வனாபக³தோ வனவிப்பஹீனோ வனவிமுத்தோ ஸப்³ப³வனவீதிவத்தோதி – நிப்³ப³னோ. நாகோ³தி நாகோ³; ப⁴க³வா ஆகு³ம் ந கரோதீதி நாகோ³, ந க³ச்ச²தீதி நாகோ³, ந ஆக³ச்ச²தீதி நாகோ³…பே… ஏவம் ப⁴க³வா ந ஆக³ச்ச²தீதி நாகோ³தி – நிக்காமோ நிப்³ப³னோ நாகோ³.

கிஸ்ஸ ஹேது முஸா ப⁴ணேதி. கிஸ்ஸ ஹேதூதி கிஸ்ஸ ஹேது கிம்ஹேது கிம்காரணா கிம்னிதா³னா கிம்பச்சயாதி – கிஸ்ஸ ஹேது. முஸா ப⁴ணேதி முஸா ப⁴ணேய்ய கதே²ய்ய தீ³பேய்ய வோஹரேய்ய; முஸா ப⁴ணேதி மோஸவஜ்ஜம் ப⁴ணேய்ய, முஸாவாத³ம் ப⁴ணேய்ய, அனரியவாத³ம் ப⁴ணேய்ய. இதே⁴கச்சோ ஸபா⁴க³தோ [ஸப⁴க்³க³தோ (ஸ்யா.)] வா பரிஸாக³தோ [பரிஸக்³க³தோ (ஸ்யா.)] வா ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘‘ஏஹம்போ⁴ [ஏஹி போ⁴ (ஸ்யா.) பஸ்ஸ ம. நி. 3.112] புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’’தி, ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘‘ஜானாமீ’’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘‘ந ஜானாமீ’’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘‘பஸ்ஸாமீ’’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘‘ந பஸ்ஸாமீ’’தி. இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸதி, இத³ம் வுச்சதி மோஸவஜ்ஜம்.

அபி ச, தீஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி. புப்³பே³வஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா ப⁴ணிஸ்ஸ’’ந்தி, ப⁴ணந்தஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா ப⁴ணாமீ’’தி, ப⁴ணிதஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா மயா ப⁴ணித’’ந்தி – இமேஹி தீஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி. அபி ச, சதூஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி. புப்³பே³வஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா ப⁴ணிஸ்ஸ’’ந்தி, ப⁴ணந்தஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா ப⁴ணாமீ’’தி, ப⁴ணிதஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா மயா ப⁴ணித’’ந்தி, வினிதா⁴ய தி³ட்டி²ம் – இமேஹி சதூஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி. அபி ச, பஞ்சஹாகாரேஹி…பே… ச²ஹாகாரேஹி… ஸத்தஹாகாரேஹி… அட்ட²ஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி. புப்³பே³வஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா ப⁴ணிஸ்ஸ’’ந்தி, ப⁴ணந்தஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா ப⁴ணாமீ’’தி, ப⁴ணிதஸ்ஸ ஹோதி – ‘‘முஸா மயா ப⁴ணித’’ந்தி, வினிதா⁴ய தி³ட்டி²ம், வினிதா⁴ய க²ந்திம், வினிதா⁴ய ருசிம், வினிதா⁴ய ஸஞ்ஞம், வினிதா⁴ய பா⁴வம் – இமேஹி அட்ட²ஹாகாரேஹி முஸாவாதோ³ ஹோதி மோஸவஜ்ஜம். கிஸ்ஸ ஹேது முஸா ப⁴ணேய்ய கதே²ய்ய தீ³பேய்ய வோஹரேய்யாதி – கிஸ்ஸ ஹேது முஸா ப⁴ணே. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘பாராயனமனுகா³யிஸ்ஸம், [இச்சாயஸ்மா பிங்கி³யோ]

யதா²த்³த³க்கி² ததா²க்கா²ஸி, விமலோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோ;

நிக்காமோ நிப்³ப³னோ நாகோ³, கிஸ்ஸ ஹேது முஸா ப⁴ணே’’தி.

103. பஹீனமலமோஹஸ்ஸ, மானமக்க²ப்பஹாயினோ;

ஹந்தா³ஹம் கித்தயிஸ்ஸாமி, கி³ரம் வண்ணூபஸம்ஹிதம்.

பஹீனமலமோஹஸ்ஸாதி. மலந்தி ராகோ³ மலம், தோ³ஸோ மலம், மோஹோ மலம், மானோ மலம், தி³ட்டி² மலம், கிலேஸோ மலம், ஸப்³ப³து³ச்சரிதம் மலம், ஸப்³ப³ப⁴வகா³மிகம்மம் மலம்.

மோஹோதி யம் து³க்கே² அஞ்ஞாணம்…பே… அவிஜ்ஜாலங்கீ³ மோஹோ அகுஸலமூலம். அயம் வுச்சதி மோஹோ. மலஞ்ச மோஹோ ச பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ பஹீனமலமோஹோதி – பஹீனமலமோஹஸ்ஸ.

மானமக்க²ப்பஹாயினோதி. மானோதி ஏகவிதே⁴ன மானோ – யா சித்தஸ்ஸ உன்னதி [உண்ணதி (ஸ்யா. க.)]. து³விதே⁴ன மானோ – அத்துக்கம்ஸனமானோ, பரவம்ப⁴னமானோ. திவிதே⁴ன மானோ – ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ, ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோ. சதுப்³பி³தே⁴ன மானோ – லாபே⁴ன மானம் ஜனேதி, யஸேன மானம் ஜனேதி, பஸம்ஸாய மானம் ஜனேதி, ஸுகே²ன மானம் ஜனேதி. பஞ்சவிதே⁴ன மானோ – லாபி⁴ம்ஹி மனாபிகானம் ரூபானந்தி மானம் ஜனேதி, லாபி⁴ம்ஹி மனாபிகானம் ஸத்³தா³னம்…பே… க³ந்தா⁴னம்… ரஸானம்… போ²ட்ட²ப்³பா³னந்தி மானம் ஜனேதி. ச²ப்³பி³தே⁴ன மானோ – சக்கு²ஸம்பதா³ய மானம் ஜனேதி, ஸோதஸம்பதா³ய…பே… கா⁴னஸம்பதா³ய… ஜிவ்ஹாஸம்பதா³ய… காயஸம்பதா³ய… மனோஸம்பதா³ய மானம் ஜனேதி. ஸத்தவிதே⁴ன மானோ – மானோ, அதிமானோ, மானாதிமானோ, ஓமானோ, அவமானோ, அஸ்மிமானோ, மிச்சா²மானோ. அட்ட²விதே⁴ன மானோ – லாபே⁴ன மானம் ஜனேதி, அலாபே⁴ன ஓமானம் ஜனேதி, யஸேன மானம் ஜனேதி, அயஸேன ஓமானம் ஜனேதி, பஸம்ஸாய மானம் ஜனேதி, நிந்தா³ய ஓமானம் ஜனேதி, ஸுகே²ன மானம் ஜனேதி, து³க்கே²ன ஓமானம் ஜனேதி. நவவிதே⁴ன மானோ – ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸேய்யஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸேய்யஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோ, ஹீனஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோ, ஹீனஸ்ஸ ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோ, ஹீனஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்ஸீதி மானோ. த³ஸவிதே⁴ன மானோ – இதே⁴கச்சோ மானம் ஜனேதி ஜாதியா வா கோ³த்தேன வா கோலபுத்தியேன வா வண்ணபோக்க²ரதாய வா த⁴னேன வா அஜ்ஜே²னேன வா கம்மாயதனேன வா ஸிப்பாயதனேன வா விஜ்ஜாட்டா²னேன [விஜ்ஜாடா²னேன (க.)] வா ஸுதேன வா படிபா⁴னேன வா அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வா வத்து²னா. யோ ஏவரூபோ மானோ மஞ்ஞனா மஞ்ஞிதத்தம் உன்னதி உன்னமோ த⁴ஜோ ஸம்பக்³கா³ஹோ கேதுகம்யதா சித்தஸ்ஸ – அயம் வுச்சதி மானோ.

மக்கோ²தி யோ மக்கோ² மக்கா²யனா மக்கா²யிதத்தம் நிட்டு²ரியம் நிட்டு²ரியகம்மம் [நித்து²ரியகம்மம் (க.) பஸ்ஸ விப⁴. 892] – அயம் வுச்சதி மக்கோ². பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ மானோ ச மக்கோ² ச பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ மானமக்க²ப்பஹாயீதி – மானமக்க²ப்பஹாயினோ.

ஹந்தா³ஹம் கித்தயிஸ்ஸாமி கி³ரம் வண்ணூபஸம்ஹிதந்தி. ஹந்தா³ஹந்தி பத³ஸந்தி⁴ பத³ஸம்ஸக்³கோ³ பத³பாரிபூரீ அக்க²ரஸமவாயோ ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தா பதா³னுபுப்³ப³தாபேதம் – ஹந்தா³ஹந்தி. கித்தயிஸ்ஸாமி கி³ரம் வண்ணூபஸம்ஹிதந்தி வண்ணேன உபேதம் ஸமுபேதம் உபாக³தம் ஸமுபாக³தம் உபபன்னம் ஸமுபபன்னம் ஸமன்னாக³தம் வாசம் கி³ரம் ப்³யப்பத²ம் உதீ³ரணம் [ஓதீ³ரணம் (ஸ்யா.)] கித்தயிஸ்ஸாமி தே³ஸேஸ்ஸாமி பஞ்ஞபேஸ்ஸாமி பட்ட²பேஸ்ஸாமி விவரிஸ்ஸாமி விப⁴ஜிஸ்ஸாமி உத்தானீகரிஸ்ஸாமி பகாஸேஸ்ஸாமீதி – ஹந்தா³ஹம் கித்தயிஸ்ஸாமி கி³ரம் வண்ணூபஸம்ஹிதம். தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘பஹீனமலமோஹஸ்ஸ, மானமக்க²ப்பஹாயினோ;

ஹந்தா³ஹம் கித்தயிஸ்ஸாமி, கி³ரம் வண்ணூபஸம்ஹித’’ந்தி.

104. தமோனுதோ³ பு³த்³தோ⁴ ஸமந்தசக்கு², லோகந்தகூ³ ஸப்³ப³ப⁴வாதிவத்தோ;

அனாஸவோ ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோ, ஸச்சவ்ஹயோ ப்³ரஹ்மே உபாஸிதோ மே.

தமோனுதோ³ பு³த்³தோ⁴ ஸமந்தசக்கூ²தி. தமோனுதோ³தி ராக³தமம் தோ³ஸதமம் மோஹதமம் மானதமம் தி³ட்டி²தமம் கிலேஸதமம் து³ச்சரிததமம் அந்த⁴கரணம் அஞ்ஞாணகரணம் பஞ்ஞானிரோதி⁴கம் விகா⁴தபக்கி²கம் அனிப்³பா³னஸம்வத்தனிகம் நுதி³ பனுதி³ பஜஹி வினோதே³ஸி ப்³யந்தீஅகாஸி அனபா⁴வம் க³மேஸி. பு³த்³தோ⁴தி யோ ஸோ ப⁴க³வா…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி; யதி³த³ம் பு³த்³தோ⁴தி. ஸமந்தசக்கு² வுச்சதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம்…பே… ததா²க³தோ தேன ஸமந்தசக்கூ²தி – தமோனுதோ³ பு³த்³தோ⁴ ஸமந்தசக்கு².

லோகந்தகூ³ ஸப்³ப³ப⁴வாதிவத்தோதி. லோகோதி ஏகோ லோகோ – ப⁴வலோகோ. த்³வே லோகா – ப⁴வலோகோ ச ஸம்ப⁴வலோகோ ச; ஸம்பத்திப⁴வலோகோ ச ஸம்பத்திஸம்ப⁴வலோகோ ச; விபத்திப⁴வலோகோ ச விபத்திஸம்ப⁴வலோகோ ச [த்³வே லோகா ஸம்பத்தி ச ப⁴வலோகோ விபத்தி ச ப⁴வலோகோ (ஸ்யா.)]. தயோ லோகா – திஸ்ஸோ வேத³னா. சத்தாரோ லோகா – சத்தாரோ ஆஹாரா. பஞ்ச லோகா – பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴. ச² லோகா – ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி. ஸத்த லோகா – ஸத்தவிஞ்ஞாணட்டி²தியோ. அட்ட² லோகா – அட்ட² லோகத⁴ம்மா. நவ லோகா – நவ ஸத்தாவாஸா. த³ஸ லோகா – த³ஸ ஆயதனானி. த்³வாத³ஸ லோகா – த்³வாத³ஸாயதனானி. அட்டா²ரஸ லோகா – அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ. லோகந்தகூ³தி ப⁴க³வா லோகஸ்ஸ அந்தக³தோ அந்தப்பத்தோ கோடிக³தோ கோடிப்பத்தோ… நிப்³பா³னக³தோ நிப்³பா³னப்பத்தோ. ஸோ வுத்த²வாஸோ சிண்ணசரணோ… ஜாதிமரணஸம்ஸாரோ நத்தி² தஸ்ஸ புனப்³ப⁴வோதி – லோகந்தகூ³.

ஸப்³ப³ப⁴வாதிவத்தோதி. ப⁴வாதி த்³வே ப⁴வா – கம்மப⁴வோ ச படிஸந்தி⁴கோ ச புனப்³ப⁴வோ. கதமோ கம்மப⁴வோ? புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ – அயம் கம்மப⁴வோ. கதமோ படிஸந்தி⁴கோ புனப்³ப⁴வோ? படிஸந்தி⁴கா ரூபா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம் – அயம் படிஸந்தி⁴கோ புனப்³ப⁴வோ. ப⁴க³வா கம்மப⁴வஞ்ச படிஸந்தி⁴கஞ்ச புனப்³ப⁴வம் அதிவத்தோ [உபாதிவத்தோ (க.)] அதிக்கந்தோ வீதிவத்தோதி – லோகந்தகூ³ ஸப்³ப³ப⁴வாதிவத்தோ.

அனாஸவோ ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோதி. அனாஸவோதி சத்தாரோ ஆஸவா – காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, தி³ட்டா²ஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ. தே ஆஸவா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ அனாஸவோ. ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோதி ஸப்³ப³ம் தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴கம் ஜாதிது³க்க²ம் ஜராது³க்க²ம் ப்³யாதி⁴து³க்க²ம் மரணது³க்க²ம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸது³க்க²ம் …பே… தி³ட்டி²ப்³யஸனது³க்க²ம் பஹீனம் ஸமுச்சி²ன்னம் வூபஸந்தம் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகம் ஞாணக்³கி³னா த³ட்³ட⁴ம். தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோதி – அனாஸவோ ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோ.

ஸச்சவ்ஹயோ ப்³ரஹ்மே உபாஸிதோ மேதி. ஸச்சவ்ஹயோதி ஸச்சவ்ஹயோ ஸதி³ஸனாமோ ஸதி³ஸவ்ஹயோ ஸச்சஸதி³ஸவ்ஹயோ. விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா, ஸிகீ² ப⁴க³வா, வேஸ்ஸபூ⁴ ப⁴க³வா, ககுஸந்தோ⁴ ப⁴க³வா, கோணாக³மனோ ப⁴க³வா, கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா. தே பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஸதி³ஸனாமா ஸதி³ஸவ்ஹயா. ப⁴க³வாபி ஸக்யமுனி தேஸம் பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ஸதி³ஸனாமோ ஸதி³ஸவ்ஹயோதி – தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ஸச்சவ்ஹயோ.

ப்³ரஹ்மே உபாஸிதோ மேதி ஸோ மயா ப⁴க³வா ஆஸிதோ உபாஸிதோ பயிருபாஸிதோ பரிபுச்சி²தோ பரிபஞ்ஹிதோதி – ஸச்சவ்ஹயோ ப்³ரஹ்மே உபாஸிதோ மே. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘தமோனுதோ³ பு³த்³தோ⁴ ஸமந்தசக்கு², லோகந்தகூ³ ஸப்³ப³ப⁴வாதிவத்தோ;

அனாஸவோ ஸப்³ப³து³க்க²ப்பஹீனோ, ஸச்சவ்ஹயோ ப்³ரஹ்மே உபாஸிதோ மே’’தி.

105. தி³ஜோ யதா² குப்³ப³னகம் பஹாய, ப³ஹுப்ப²லம் கானனமாவஸேய்ய;

ஏவமஹம் அப்பத³ஸ்ஸே பஹாய, மஹோத³தி⁴ம் ஹம்ஸோரிவ அஜ்ஜ²பத்தோ [அஜ்ஜ பத்தோ (க.)] .

தி³ஜோ யதா² குப்³ப³னகம் பஹாய, ப³ஹுப்ப²லம் கானனமாவஸேய்யாதி. தி³ஜோ வுச்சதி பக்கீ². கிம்காரணா தி³ஜோ வுச்சதி பக்கீ²? த்³விக்க²த்தும் ஜாயதீதி தி³ஜோ, மாதுகுச்சி²ம்ஹா ச அண்ட³கோஸம்ஹா ச. தம்காரணா தி³ஜோ வுச்சதி பக்கீ²தி – தி³ஜோ. யதா² குப்³ப³னகம் பஹாயாதி யதா² தி³ஜோ குப்³ப³னகம் பரித்தவனகம் அப்பப²லம் அப்பப⁴க்க²ம் அப்போத³கம் பஹாய ஜஹித்வா அதிக்கமித்வா ஸமதிக்கமித்வா வீதிவத்தேத்வா அஞ்ஞம் ப³ஹுப்ப²லம் ப³ஹுப⁴க்க²ம் ப³ஹூத³கம் [ப³ஹுருக்க²ம் (ஸ்யா.)] மஹந்தம் கானனம் வனஸண்ட³ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய விந்தே³ய்ய படிலபே⁴ய்ய, தஸ்மிஞ்ச வனஸண்டே³ வாஸம் கப்பேய்யாதி – தி³ஜோ யதா² குப்³ப³னகம் பஹாய ப³ஹுப்ப²லம் கானனம் ஆவஸேய்ய.

ஏவமஹம் அப்பத³ஸ்ஸே பஹாய, மஹோத³தி⁴ம் ஹம்ஸோரிவ அஜ்ஜ²பத்தோதி. ஏவந்தி ஓபம்மஸம்படிபாத³னம். அப்பத³ஸ்ஸே பஹாயாதி யோ ச பா³வரீ ப்³ராஹ்மணோ யே சஞ்ஞே தஸ்ஸ ஆசரியா பு³த்³த⁴ம் ப⁴க³வந்தம் உபாதா³ய அப்பத³ஸ்ஸா பரித்தத³ஸ்ஸா தோ²கத³ஸ்ஸா ஓமகத³ஸ்ஸா லாமகத³ஸ்ஸா ச²துக்கத³ஸ்ஸா [ஜதுக்கத³ஸ்ஸா (ஸ்யா.), ஜதுகத³ஸ்ஸா (ஸீ. அட்ட².)] வா. தே அப்பத³ஸ்ஸே பரித்தத³ஸ்ஸே தோ²கத³ஸ்ஸே ஓமகத³ஸ்ஸே லாமகத³ஸ்ஸே ச²துக்கத³ஸ்ஸே பஹாய பஜஹித்வா அதிக்கமித்வா ஸமதிக்கமித்வா வீதிவத்தேத்வா பு³த்³த⁴ம் ப⁴க³வந்தம் அப்பமாணத³ஸ்ஸம் அக்³க³த³ஸ்ஸம் ஸேட்ட²த³ஸ்ஸம் விஸேட்ட²த³ஸ்ஸம் பாமோக்க²த³ஸ்ஸம் உத்தமத³ஸ்ஸம் பவரத³ஸ்ஸம் அஸமம் அஸமஸமம் அப்படிஸமம் அப்படிபா⁴க³ம் அப்படிபுக்³க³லம் தே³வாதிதே³வம் நராஸப⁴ம் புரிஸஸீஹம் புரிஸனாக³ம் புரிஸாஜஞ்ஞம் புரிஸனிஸப⁴ம் புரிஸதோ⁴ரய்ஹம் த³ஸப³லதா⁴ரிம் [த³ஸப³லம் தாதி³ம் (ஸ்யா.)] அதி⁴க³ச்சி²ம் விந்தி³ம் படிலபி⁴ம். யதா² ச ஹம்ஸோ மஹந்தம் மானஸகம் [மானுஸகதம் (ஸ்யா.)] வா ஸரம் அனோதத்தம் வா த³ஹம் மஹாஸமுத்³த³ம் வா அக்கோ²ப⁴ம் அமிதோத³கம் ஜலராஸிம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய விந்தே³ய்ய படிலபே⁴ய்ய, ஏவமேவ பு³த்³த⁴ம் ப⁴க³வந்தம் அக்கோ²ப⁴ம் அமிததேஜம் பபி⁴ன்னஞாணம் விவடசக்கு²ம் பஞ்ஞாபபே⁴த³குஸலம் அதி⁴க³தபடிஸம்பி⁴த³ம் சதுவேஸாரஜ்ஜப்பத்தம் ஸுத்³தா⁴தி⁴முத்தம் ஸேதபச்சத்தம் அத்³வயபா⁴ணிம் தாதி³ம் ததா²படிஞ்ஞம் அபரித்தம் மஹந்தம் க³ம்பீ⁴ரம் அப்பமேய்யம் து³ப்பரியோகா³ஹம் பஹூதரதனம் ஸாக³ரஸமம் ச²ளங்கு³பேக்கா²ய ஸமன்னாக³தம் அதுலம் விபுலம் அப்பமேய்யம், தம் தாதி³ஸம் பவத³தம் மக்³க³வாதி³னம் [பவரமக்³க³வாதி³னம் (க.)] மேருமிவ நகா³னம் க³ருளமிவ தி³ஜானம் ஸீஹமிவ மிகா³னம் உத³தி⁴மிவ அண்ணவானம் அதி⁴க³ச்சி²ம், தம் ஸத்தா²ரம் ஜினபவரம் மஹேஸிந்தி – ஏவமஹம் அப்பத³ஸ்ஸே பஹாய மஹோத³தி⁴ம் ஹம்ஸோரிவ அஜ்ஜ²பத்தோ. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘தி³ஜோ யதா² குப்³ப³னகம் பஹாய, ப³ஹுப்ப²லம் கானனமாவஸேய்ய;

ஏவமஹம் அப்பத³ஸ்ஸே பஹாய, மஹோத³தி⁴ம் ஹம்ஸோரிவ அஜ்ஜ²பத்தோ’’தி.

106. யே மே புப்³பே³ வியாகம்ஸு,

ஹுரம் கோ³தமஸாஸனா ‘இச்சாஸி இதி ப⁴விஸ்ஸதி’;

ஸப்³ப³ம் தம் இதிஹீதிஹம், ஸப்³ப³ம் தம் தக்கவட்³ட⁴னம்.

யே மே புப்³பே³ வியாகம்ஸூதி. யேதி யோ ச பா³வரீ ப்³ராஹ்மணோ யே சஞ்ஞே தஸ்ஸ ஆசரியா, தே ஸகம் தி³ட்டி²ம் ஸகம் க²ந்திம் ஸகம் ருசிம் ஸகம் லத்³தி⁴ம் ஸகம் அஜ்ஜா²ஸயம் ஸகம் அதி⁴ப்பாயம் ப்³யாகம்ஸு ஆசிக்கி²ம்ஸு தே³ஸயிம்ஸு பஞ்ஞபிம்ஸு பட்ட²பிம்ஸு விவரிம்ஸு விப⁴ஜிம்ஸு உத்தானீஅகம்ஸு பகாஸேஸுந்தி – யே மே புப்³பே³ வியாகம்ஸு.

ஹுரம் கோ³தமஸாஸனாதி ஹுரம் கோ³தமஸாஸனா, பரம் கோ³தமஸாஸனா, புரே கோ³தமஸாஸனா, பட²மதரம் கோ³தமஸாஸனா பு³த்³த⁴ஸாஸனா ஜினஸாஸனா ததா²க³தஸாஸனா [ததா²க³தஸாஸனா தே³வஸாஸனா (ஸ்யா. க.)] அரஹந்தஸாஸனாதி – ஹுரம் கோ³தமஸாஸனா.

இச்சாஸி இதி ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் கிர ஆஸி, ஏவம் கிர ப⁴விஸ்ஸதீதி – இச்சாஸி இதி ப⁴விஸ்ஸதி.

ஸப்³ப³ம் தம் இதிஹீதிஹந்தி ஸப்³ப³ம் தம் இதிஹீதிஹம் இதிகிராய பரம்பராய பிடகஸம்பதா³ய தக்கஹேது நயஹேது ஆகாரபரிவிதக்கேன தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா ந ஸாமம் ஸயமபி⁴ஞ்ஞாதம் ந அத்தபச்சக்க²ம் த⁴ம்மம் யம் கத²யிம்ஸூதி – ஸப்³ப³ம் தம் இதிஹீதிஹம்.

ஸப்³ப³ம் தம் தக்கவட்³ட⁴னந்தி ஸப்³ப³ம் தம் தக்கவட்³ட⁴னம் விதக்கவட்³ட⁴னம் ஸங்கப்பவட்³ட⁴னம் காமவிதக்கவட்³ட⁴னம் ப்³யாபாத³விதக்கவட்³ட⁴னம் விஹிம்ஸாவிதக்கவட்³ட⁴னம் ஞாதிவிதக்கவட்³ட⁴னம் ஜனபத³விதக்கவட்³ட⁴னம் அமராவிதக்கவட்³ட⁴னம் பரானுத³யதாபடிஸம்யுத்தவிதக்கவட்³ட⁴னம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகபடிஸம்யுத்தவிதக்கவட்³ட⁴னம் அனவஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தவிதக்கவட்³ட⁴னந்தி – ஸப்³ப³ம் தம் தக்கவட்³ட⁴னம். தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘யே மே புப்³பே³ வியாகம்ஸு, ஹுரம் கோ³தமஸாஸனா;

‘இச்சாஸி இதி ப⁴விஸ்ஸ’தி;

ஸப்³ப³ம் தம் இதிஹீதிஹம், ஸப்³ப³ம் தம் தக்கவட்³ட⁴ன’’ந்தி.

107. ஏகோ தமோனுதா³ஸீனோ, ஜுதிமா ஸோ பப⁴ங்கரோ;

கோ³தமோ பூ⁴ரிபஞ்ஞாணோ, கோ³தமோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோ.

ஏகோ தமோனுதா³ஸீனோதி. ஏகோதி ப⁴க³வா பப்³ப³ஜ்ஜஸங்கா²தேன ஏகோ, அது³தியட்டே²ன ஏகோ, தண்ஹாய பஹானட்டே²ன ஏகோ, ஏகந்தவீதராகோ³தி ஏகோ, ஏகந்தவீததோ³ஸோதி ஏகோ, ஏகந்தவீதமோஹோதி ஏகோ, ஏகந்தனிக்கிலேஸோதி ஏகோ, ஏகாயனமக்³க³ம் க³தோதி ஏகோ, ஏகோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஏகோ.

கத²ம் ப⁴க³வா பப்³ப³ஜ்ஜஸங்கா²தேன ஏகோ? ப⁴க³வா த³ஹரோவ ஸமானோ ஸுஸு காளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா அகாமகானம் மாதாபிதூனம் அஸ்ஸுமுகா²னம் ரோத³ந்தானம் விலபந்தானம் ஞாதிஸங்க⁴ம் ஸப்³ப³ம் க⁴ராவாஸபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா புத்ததா³ரபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா ஞாதிபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா மித்தாமச்சபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜித்வா அகிஞ்சனபா⁴வம் உபக³ந்த்வா ஏகோ சரதி விஹரதி இரியதி வத்தேதி பாலேதி யபேதி யாபேதி. ஏவம் ப⁴க³வா பப்³ப³ஜ்ஜஸங்கா²தேன ஏகோ.

கத²ம் ப⁴க³வா அது³தியட்டே²ன ஏகோ? ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ ஏகோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவதி அப்பஸத்³தா³னி அப்பனிக்³கோ⁴ஸானி விஜனவாதானி மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகானி [மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகானி (ஸ்யா. க.)] படிஸல்லானஸாருப்பானி [படிஸல்லாணஸாருப்பானி (க.)]. ஸோ ஏகோ க³ச்ச²தி, ஏகோ திட்ட²தி, ஏகோ நிஸீத³தி, ஏகோ ஸேய்யம் கப்பேதி, ஏகோ கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸதி, ஏகோ அபி⁴க்கமதி, ஏகோ படிக்கமதி, ஏகோ ரஹோ நிஸீத³தி, ஏகோ சங்கமம் அதி⁴ட்டா²தி, ஏகோ சரதி விஹரதி இரியதி வத்தேதி பாலேதி யபேதி யாபேதி. ஏவம் ப⁴க³வா அது³தியட்டே²ன ஏகோ.

கத²ம் ப⁴க³வா தண்ஹாய பஹானட்டே²ன ஏகோ? ஸோ ஏவம் ஏகோ அது³தியோ அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நஜ்ஜா நேரஞ்ஜராய தீரே போ³தி⁴ருக்க²மூலே மஹாபதா⁴னம் பத³ஹந்தோ மாரம் ஸஸேனம் கண்ஹம் நமுசிம் பமத்தப³ந்து⁴ம் வித⁴மித்வா தண்ஹாஜாலினிம் [தண்ஹம் ஜாலினிம் (ஸ்யா.)] விஸடம் [ஸரிதம் (ஸ்யா.) மஹானி. 191] விஸத்திகம் பஜஹி வினோதே³ஸி ப்³யந்தீஅகாஸி அனபா⁴வம் க³மேஸி.

‘‘தண்ஹாது³தியோ புரிஸோ, தீ³க⁴மத்³தா⁴ன ஸம்ஸரம்;

இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம், ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி.

‘‘ஏதமாதீ³னவம் [ஏவமாதீ³னவம் (க.) பஸ்ஸ இதிவு. 15] ஞத்வா, தண்ஹம் [தண்ஹா (ஸ்யா. க.) மஹானி. 191] து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம்;

வீததண்ஹோ அனாதா³னோ, ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’தி.

ஏவம் ப⁴க³வா தண்ஹாய பஹானட்டே²ன ஏகோ.

கத²ம் ப⁴க³வா ஏகந்தவீதராகோ³தி ஏகோ? ராக³ஸ்ஸ பஹீனத்தா ஏகந்தவீதராகோ³தி ஏகோ, தோ³ஸஸ்ஸ பஹீனத்தா ஏகந்தவீததோ³ஸோதி ஏகோ, மோஹஸ்ஸ பஹீனத்தா ஏகந்தவீதமோஹோதி ஏகோ, கிலேஸானம் பஹீனத்தா ஏகந்தனிக்கிலேஸோதி ஏகோ.

கத²ம் ப⁴க³வா ஏகாயனமக்³க³ம் க³தோதி ஏகோ? ஏகாயனமக்³கோ³ வுச்சதி சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா…பே… அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³.

‘‘ஏகாயனம் ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸீ, மக்³க³ம் பஜானாதி ஹிதானுகம்பீ;

ஏதேன மக்³கே³ன தரிம்ஸு [அதரிம்ஸு (க.) பஸ்ஸ ஸம். நி. 5.409; மஹானி. 191] புப்³பே³, தரிஸ்ஸந்தி யே ச தரந்தி ஓக⁴’’ந்தி.

ஏவம் ப⁴க³வா ஏகாயனமக்³க³ம் க³தோதி ஏகோ.

கத²ம் ப⁴க³வா ஏகோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஏகோ. போ³தி⁴ வுச்சதி சதூஸு மக்³கே³ஸு ஞாணம் பஞ்ஞா பஞ்ஞிந்த்³ரியம் பஞ்ஞாப³லம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ வீமம்ஸா விபஸ்ஸனா ஸம்மாதி³ட்டி². ப⁴க³வா தேன போ³தி⁴ஞாணேன ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’தி பு³ஜ்ஜி², ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா²’’தி பு³ஜ்ஜி², ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி பு³ஜ்ஜி²…பே… ‘‘யம் கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி பு³ஜ்ஜி². அத² வா, யம் பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் அனுபு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் படிபு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் ஸம்பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் ப²ஸ்ஸிதப்³ப³ம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம் தம் தேன போ³தி⁴ஞாணேன பு³ஜ்ஜி² அனுபு³ஜ்ஜி² படிபு³ஜ்ஜி² ஸம்பு³ஜ்ஜி² அதி⁴க³ச்சி² ப²ஸ்ஸேஸி ஸச்சா²காஸி. ஏவம் ப⁴க³வா ஏகோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஏகோ.

தமோனுதோ³தி ப⁴க³வா ராக³தமம் தோ³ஸதமம் மோஹதமம் தி³ட்டி²தமம் கிலேஸதமம் து³ச்சரிததமம் அந்த⁴கரணம் அசக்கு²கரணம் அஞ்ஞாணகரணம் பஞ்ஞானிரோதி⁴கம் விகா⁴தபக்கி²கம் அனிப்³பா³னஸம்வத்தனிகம் நுதி³ பனுதி³ பஜஹி வினோதே³ஸி ப்³யந்தீஅகாஸி அனபா⁴வம் க³மேஸி. ஆஸீனோதி நிஸின்னோ ப⁴க³வா பாஸாணகே சேதியேதி – ஆஸீனோ [ஆஸினோ (க.)].

நக³ஸ்ஸ பஸ்ஸே ஆஸீனம், முனிம் து³க்க²ஸ்ஸ பாரகு³ம்;

ஸாவகா பயிருபாஸந்தி, தேவிஜ்ஜா மச்சுஹாயினோதி.

ஏவம்பி ப⁴க³வா ஆஸீனோ…பே… அத² வா, ப⁴க³வா ஸப்³போ³ஸ்ஸுக்கபடிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா ஆஸீனோ ஸோ வுத்த²வாஸோ சிண்ணசரணோ…பே… ஜாதிமரணஸம்ஸாரோ நத்தி² தஸ்ஸ புனப்³ப⁴வோதி, ஏவம்பி ப⁴க³வா ஆஸீனோதி – ஏகோ தமோனுதா³ஸீனோ.

ஜுதிமா ஸோ பப⁴ங்கரோதி. ஜுதிமாதி ஜுதிமா மதிமா பண்டி³தோ பஞ்ஞவா பு³த்³தி⁴மா ஞாணீ விபா⁴வீ மேதா⁴வீ. பப⁴ங்கரோதி பப⁴ங்கரோ ஆலோககரோ ஓபா⁴ஸகரோ தீ³பங்கரோ பதீ³பகரோ உஜ்ஜோதகரோ பஜ்ஜோதகரோதி – ஜுதிமா ஸோ பப⁴ங்கரோ.

கோ³தமோ பூ⁴ரிபஞ்ஞாணோதி கோ³தமோ பூ⁴ரிபஞ்ஞாணோ ஞாணபஞ்ஞாணோ பஞ்ஞாத⁴ஜோ பஞ்ஞாகேது பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யோ விசயப³ஹுலோ பவிசயப³ஹுலோ ஓக்கா²யனப³ஹுலோ ஸமோக்கா²யனத⁴ம்மோ விபூ⁴தவிஹாரீ தச்சரிதோ தப்³ப³ஹுலோ தக்³க³ருகோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ தத³தி⁴பதேய்யோ.

த⁴ஜோ ரத²ஸ்ஸ பஞ்ஞாணம், தூ⁴மோ [து⁴மோ (ஸ்யா.)] பஞ்ஞாணமக்³கி³னோ;

ராஜா ரட்ட²ஸ்ஸ பஞ்ஞாணம், ப⁴த்தா பஞ்ஞாணமித்தி²யாதி.

ஏவமேவ கோ³தமோ பூ⁴ரிபஞ்ஞாணோ ஞாணபஞ்ஞாணோ பஞ்ஞாத⁴ஜோ பஞ்ஞாகேது பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யோ விசயப³ஹுலோ பவிசயப³ஹுலோ ஓக்கா²யனப³ஹுலோ ஸமோக்கா²யனத⁴ம்மோ விபூ⁴தவிஹாரீ தச்சரிதோ தப்³ப³ஹுலோ தக்³க³ருகோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ தத³தி⁴பதேய்யோதி – கோ³தமோ பூ⁴ரிபஞ்ஞாணோ.

கோ³தமோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோதி பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ. ப⁴க³வா தாய பத²விஸமாய பஞ்ஞாய விபுலாய வித்த²தாய ஸமன்னாக³தோ. மேதா⁴ வுச்சதி பஞ்ஞா. யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி². ப⁴க³வா இமாய மேதா⁴ய உபேதோ ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸமுபபன்னோ ஸமன்னாக³தோ, தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ஸுமேத⁴ஸோதி [பூ⁴ரிமேத⁴ஸோதி (ஸ்யா.) ஏவமுபரிபி] – கோ³தமோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோ. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘ஏகோ தமோனுதா³ஸீனோ, ஜுதிமா ஸோ பப⁴ங்கரோ;

கோ³தமோ பூ⁴ரிபஞ்ஞாணோ, கோ³தமோ பூ⁴ரிமேத⁴ஸோ’’தி.

108. யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி, ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்;

தண்ஹக்க²யமனீதிகம், யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசி.

யோ மே த⁴ம்மதே³ஸேஸீதி. யோதி யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸயம்பூ⁴ அனாசரியகோ புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு ஸாமம் ஸச்சானி அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி², தத்த² ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ ப³லேஸு ச வஸீபா⁴வம். த⁴ம்மமதே³ஸேஸீதி. த⁴ம்மந்தி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம், சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே…பே… அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் நிப்³பா³னஞ்ச நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³ம் ஆசிக்கி² தே³ஸேஸி பஞ்ஞபேஸி பட்ட²பேஸி விவரி விப⁴ஜி உத்தானீஅகாஸி பகாஸேஸீதி – யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி.

ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகந்தி ஸந்தி³ட்டி²கம் அகாலிகம் ஏஹிபஸ்ஸிகம் ஓபனேய்யிகம் பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் விஞ்ஞூஹீதி – ஏவம் ஸந்தி³ட்டி²கம். அத² வா, யோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரா ஸமனந்தரா அதி⁴க³ச்ச²தேவ ப²லம் விந்த³தி படிலப⁴தீதி, ஏவம்பி ஸந்தி³ட்டி²கம். அகாலிகந்தி யதா² மனுஸ்ஸா காலிகம் த⁴னம் த³த்வா அனந்தரா ந லப⁴ந்தி காலம் ஆக³மேந்தி, நேவாயம் த⁴ம்மோ. யோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரா ஸமனந்தரா அதி⁴க³ச்ச²தேவ ப²லம் விந்த³தி படிலப⁴தி, ந பரத்த² ந பரலோகே, ஏவம் அகாலிகந்தி – ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்.

தண்ஹக்க²யமனீதிகந்தி. தண்ஹாதி ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹா. தண்ஹக்க²யந்தி தண்ஹக்க²யம் ராக³க்க²யம் தோ³ஸக்க²யம் மோஹக்க²யம் க³திக்க²யம் உபபத்திக்க²யம் படிஸந்தி⁴க்க²யம் ப⁴வக்க²யம் ஸம்ஸாரக்க²யம் வட்டக்க²யம். அனீதிகந்தி ஈதி வுச்சந்தி கிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அபி⁴ஸங்கா²ரா ச. ஈதிப்பஹானம் ஈதிவூபஸமம் ஈதிபடினிஸ்ஸக்³க³ம் ஈதிபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – தண்ஹக்க²யமனீதிகம்.

யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசீதி. யஸ்ஸாதி நிப்³பா³னஸ்ஸ. நத்தி² உபமாதி உபமா நத்தி², உபனிதா⁴ நத்தி², ஸதி³ஸம் நத்தி², படிபா⁴கோ³ நத்தி² ந ஸதி ந ஸம்விஜ்ஜதி நுபலப்³ப⁴தி. க்வசீதி க்வசி கிம்ஹிசி கத்த²சி அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வாதி – யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசி. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி, ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்;

தண்ஹக்க²யமனீதிகம், யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசீ’’தி.

109. கிம் நு தம்ஹா விப்பவஸி, முஹுத்தமபி பிங்கி³ய;

கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா, கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸா.

கிம் நு தம்ஹா விப்பவஸீதி கிம் நு பு³த்³த⁴ம்ஹா விப்பவஸி அபேஸி அபக³ச்சி² [அபக³ச்ச²ஸி (ஸ்யா. க.)] வினா ஹோஸீதி – கிம் நு தம்ஹா விப்பவஸி.

முஹுத்தமபி பிங்கி³யாதி முஹுத்தம்பி க²ணம்பி லயம்பி வயம்பி அத்³த⁴ம்பீதி – முஹுத்தமபி. பிங்கி³யாதி பா³வரீ தம் நத்தாரம் நாமேன ஆலபதி.

கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணாதி கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா ஞாணபஞ்ஞாணா பஞ்ஞாத⁴ஜா பஞ்ஞாகேதும்ஹா பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யம்ஹா விசயப³ஹுலா பவிசயப³ஹுலா ஓக்கா²யனப³ஹுலா ஸமோக்கா²யனத⁴ம்மா விபூ⁴தவிஹாரிம்ஹா தச்சரிதா தப்³ப³ஹுலா தக்³க³ருகா தன்னின்னா தப்போணா தப்பப்³பா⁴ரா தத³தி⁴முத்தா தத³தி⁴பதேய்யம்ஹாதி – கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா.

கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸாதி பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ. ப⁴க³வா தாய பத²விஸமாய பஞ்ஞாய விபுலாய வித்த²தாய ஸமன்னாக³தோ. மேதா⁴ வுச்சதி பஞ்ஞா. யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி². ப⁴க³வா இமாய மேதா⁴ய பஞ்ஞாய உபேதோ ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸமுபபன்னோ ஸமன்னாக³தோ, தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ஸுமேத⁴ஸோதி – கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸா. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘கிம்னு தம்ஹா விப்பவஸி, முஹுத்தமபி பிங்கி³ய;

கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா, கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸா’’தி.

110. யோ தே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி, ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்;

தண்ஹக்க²யமனீதிகம், யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசி.

யோ தே த⁴ம்மமதே³ஸேஸீதி யோ ஸோ ப⁴க³வா…பே… தத்த² ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ ப³லேஸு ச வஸீபா⁴வம். த⁴ம்மமதே³ஸேஸீதி த⁴ம்மந்தி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம்…பே… நிப்³பா³னஞ்ச நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³ம் ஆசிக்கி² தே³ஸேஸி பஞ்ஞபேஸி பட்ட²பேஸி விவரி விப⁴ஜி உத்தானீஅகாஸி பகாஸேஸீதி – யோ தே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி.

ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகந்தி ஸந்தி³ட்டி²கம் அகாலிகம் ஏஹிபஸ்ஸிகம் ஓபனேய்யிகம் பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் விஞ்ஞூஹீதி – ஏவம் ஸந்தி³ட்டி²கம். அத² வா, யோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரா ஸமனந்தரா அதி⁴க³ச்ச²தேவ ப²லம் விந்த³தி படிலப⁴தீதி – ஏவம்பி ஸந்தி³ட்டி²கம். அகாலிகந்தி யதா² மனுஸ்ஸா காலிகம் த⁴னம் த³த்வா அனந்தரா ந லப⁴ந்தி, காலம் ஆக³மேந்தி, நேவாயம் த⁴ம்மோ. யோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி; தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரா ஸமனந்தரா அதி⁴க³ச்ச²தேவ ப²லம் விந்த³தி படிலப⁴தி, ந பரத்த² ந பரலோகே, ஏவம் அகாலிகந்தி – ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்.

தண்ஹக்க²யமனீதிகந்தி. தண்ஹாதி ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹா. தண்ஹக்க²யந்தி தண்ஹக்க²யம் ராக³க்க²யம் தோ³ஸக்க²யம் மோஹக்க²யம் க³திக்க²யம் உபபத்திக்க²யம் படிஸந்தி⁴க்க²யம் ப⁴வக்க²யம் ஸம்ஸாரக்க²யம் வட்டக்க²யம். அனீதிகந்தி ஈதி வுச்சந்தி கிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அபி⁴ஸங்கா²ரா ச. ஈதிப்பஹானம் ஈதிவூபஸமம் ஈதிபடினிஸ்ஸக்³க³ம் ஈதிபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – தண்ஹக்க²யமனீதிகம்.

யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசீதி. யஸ்ஸாதி நிப்³பா³னஸ்ஸ. நத்தி² உபமாதி உபமா நத்தி², உபனிதா⁴ நத்தி², ஸதி³ஸம் நத்தி², படிபா⁴கோ³ நத்தி² ந ஸதி ந ஸம்விஜ்ஜதி நுபலப்³ப⁴தி. க்வசீதி க்வசி கிம்ஹிசி கத்த²சி அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வாதி – யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசி. தேனாஹ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ –

‘‘யோ தே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி, ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்;

தண்ஹக்க²யமனீதிகம், யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசீ’’தி.

111. நாஹம் தம்ஹா விப்பவஸாமி, முஹுத்தமபி ப்³ராஹ்மண;

கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா, கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸா.

நாஹம் தம்ஹா விப்பவஸாமீதி நாஹம் பு³த்³த⁴ம்ஹா விப்பவஸாமி அபேமி அபக³ச்சா²மி வினா ஹோமீதி – நாஹம் தம்ஹா விப்பவஸாமி.

முஹுத்தமபி ப்³ராஹ்மணாதி முஹுத்தம்பி க²ணம்பி லயம்பி வயம்பி அத்³த⁴ம்பீதி முஹுத்தமபி. ப்³ராஹ்மணாதி கா³ரவேன மாதுலம் ஆலபதி.

கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணாதி கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா ஞாணபஞ்ஞாணா பஞ்ஞாத⁴ஜா பஞ்ஞாகேதும்ஹா பஞ்ஞாதி⁴பதேய்யம்ஹா விசயப³ஹுலா பவிசயப³ஹுலா ஓக்கா²யனப³ஹுலா ஸமோக்கா²யனத⁴ம்மா விபூ⁴தவிஹாரிம்ஹா தச்சரிதா தப்³ப³ஹுலா தக்³க³ருகா தன்னின்னா தப்போணா தப்பப்³பா⁴ரா தத³தி⁴முத்தா தத³தி⁴பதேய்யம்ஹாதி – கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா.

கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸாதி பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ. ப⁴க³வா தாய பத²விஸமாய பஞ்ஞாய விபுலாய வித்த²தாய ஸமன்னாக³தோ. மேதா⁴ வுச்சதி பஞ்ஞா. யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி². ப⁴க³வா இமாய மேதா⁴ய பஞ்ஞாய உபேதோ ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸமுபபன்னோ ஸமன்னாக³தோ. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ ஸுமேத⁴ஸோதி – கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸா. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘நாஹம் தம்ஹா விப்பவஸாமி, முஹுத்தமபி ப்³ராஹ்மண;

கோ³தமா பூ⁴ரிபஞ்ஞாணா, கோ³தமா பூ⁴ரிமேத⁴ஸா’’தி.

112. யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி, ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்;

தண்ஹக்க²யமனீதிகம், யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசி.

யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸீதி யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸயம்பூ⁴ அனாசரியகோ புப்³பே³ அனனுஸ்ஸுதேஸு த⁴ம்மேஸு ஸாமம் ஸச்சானி அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி², தத்த² ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ ப³லேஸு ச வஸீபா⁴வம். த⁴ம்மமதே³ஸேஸீதி. த⁴ம்மந்தி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம் கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம், சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னே சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதே³ பஞ்சிந்த்³ரியானி பஞ்ச ப³லானி ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் நிப்³பா³னஞ்ச நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³ம் ஆசிக்கி² தே³ஸேஸி பஞ்ஞபேஸி பட்ட²பேஸி விவரி விப⁴ஜி உத்தானீஅகாஸி பகாஸேஸீதி – யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி.

ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகந்தி ஸந்தி³ட்டி²கம் அகாலிகம் ஏஹிபஸ்ஸிகம் ஓபனேய்யிகம் பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் விஞ்ஞூஹீதி, ஏவம் ஸந்தி³ட்டி²கம். அத² வா, யோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரா ஸமனந்தரா அதி⁴க³ச்ச²தேவ ப²லம் விந்த³தி படிலப⁴தீதி, ஏவம்பி ஸந்தி³ட்டி²கம். அகாலிகந்தி யதா² மனுஸ்ஸா காலிகம் த⁴னம் த³த்வா அனந்தரா ந லப⁴ந்தி, காலம் ஆக³மேந்தி, நேவாயம் த⁴ம்மோ. யோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரா ஸமனந்தரா அதி⁴க³ச்ச²தேவ ப²லம் விந்த³தி படிலப⁴தி, ந பரத்த² ந பரலோகே, ஏவம் அகாலிகந்தி – ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்.

தண்ஹக்க²யமனீதிகந்தி. தண்ஹாதி ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹா. தண்ஹக்க²யந்தி தண்ஹக்க²யம் ராக³க்க²யம் தோ³ஸக்க²யம் மோஹக்க²யம் க³திக்க²யம் உபபத்திக்க²யம் படிஸந்தி⁴க்க²யம் ப⁴வக்க²யம் ஸம்ஸாரக்க²யம் வட்டக்க²யம். அனீதிகந்தி ஈதி வுச்சந்தி கிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அபி⁴ஸங்கா²ரா ச. ஈதிப்பஹானம் ஈதிவூபஸமம் ஈதிபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³னந்தி – தண்ஹக்க²யமனீதிகம்.

யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசீதி. யஸ்ஸாதி நிப்³பா³னஸ்ஸ. நத்தி² உபமாதி உபமா நத்தி², உபனிதா⁴ நத்தி², ஸதி³ஸம் நத்தி², படிபா⁴கோ³ நத்தி² ந அத்தி² ந ஸம்விஜ்ஜதி நுபலப்³ப⁴தி. க்வசீதி க்வசி கிம்ஹிசி கத்த²சி அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ வாதி – யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசி. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘யோ மே த⁴ம்மமதே³ஸேஸி, ஸந்தி³ட்டி²கமகாலிகம்;

தண்ஹக்க²யமனீதிகம், யஸ்ஸ நத்தி² உபமா க்வசீ’’தி.

113. பஸ்ஸாமி நம் மனஸா சக்கு²னாவ, ரத்திந்தி³வம் ப்³ராஹ்மண அப்பமத்தோ;

நமஸ்ஸமானோ விவஸேமி [நமஸ்ஸமானோவ வஸேமி (ஸீ. அட்ட².) … விவஸாமி (ஸ்யா.)] ரத்திம், தேனேவ மஞ்ஞாமி அவிப்பவாஸம்.

பஸ்ஸாமி நம் மனஸா சக்கு²னாவாதி யதா² சக்கு²மா புரிஸோ ஆலோகே ரூபக³தானி பஸ்ஸேய்ய த³க்கே²ய்ய ஓலோகேய்ய நிஜ்ஜா²யேய்ய உபபரிக்கே²ய்ய, ஏவமேவாஹம் பு³த்³த⁴ம் ப⁴க³வந்தம் மனஸா பஸ்ஸாமி த³க்கா²மி ஓலோகேமி நிஜ்ஜா²யாமி உபபரிக்கா²மீதி – பஸ்ஸாமி நம் மனஸா சக்கு²னாவ.

ரத்திந்தி³வம் ப்³ராஹ்மண அப்பமத்தோதி ரத்திஞ்ச தி³வா ச பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிம் மனஸா பா⁴வேந்தோ அப்பமத்தோதி – ரத்திந்தி³வம் ப்³ராஹ்மண அப்பமத்தோ.

நமஸ்ஸமானோ விவஸேமி ரத்திந்தி. நமஸ்ஸமானோதி காயேன வா நமஸ்ஸமானோ, வாசாய வா நமஸ்ஸமானோ, சித்தேன வா நமஸ்ஸமானோ, அன்வத்த²படிபத்தியா வா நமஸ்ஸமானோ, த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தியா வா நமஸ்ஸமானோ ஸக்காரமானோ க³ருகாரமானோ மானயமானோ பூஜயமானோ ரத்திந்தி³வம் விவஸேமி அதினாமேமி அதிக்கமேமீதி – நமஸ்ஸமானோ விவஸேமி ரத்திம்.

தேனேவ மஞ்ஞாமி அவிப்பவாஸந்தி தாய பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதியா பா⁴வேந்தோ அவிப்பவாஸோதி தம் மஞ்ஞாமி, அவிப்பவுட்டோ²தி தம் மஞ்ஞாமி ஜானாமி. ஏவம் ஜானாமி ஏவம் ஆஜானாமி ஏவம் விஜானாமி ஏவம் படிவிஜானாமி ஏவம் படிவிஜ்ஜா²மீதி – தேனேவ மஞ்ஞாமி அவிப்பவாஸம். தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘பஸ்ஸாமி நம் மனஸா சக்கு²னாவ, ரத்திந்தி³வம் ப்³ராஹ்மண அப்பமத்தோ;

நமஸ்ஸமானோ விவஸேமி ரத்திம், தேனேவ மஞ்ஞாமி அவிப்பவாஸ’’ந்தி.

114. ஸத்³தா⁴ ச பீதி ச மனோ ஸதி ச,நாபேந்திமே கோ³தமஸாஸனம்ஹா;

யம் யம் தி³ஸம் வஜதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ, ஸ தேன தேனேவ நதோஹமஸ்மி.

ஸத்³தா⁴ ச பீதி ச மனோ ஸதி சாதி. ஸத்³தா⁴தி யா ச ப⁴க³வந்தம் ஆரப்³ப⁴ ஸத்³தா⁴ ஸத்³த³ஹனா [ஸத்³த⁴ஹனா (க.)] ஓகப்பனா அபி⁴ப்பஸாதோ³ ஸத்³தா⁴ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ஸத்³தா⁴ப³லம். பீதீதி யா ப⁴க³வந்தம் ஆரப்³ப⁴ பீதி பாமோஜ்ஜம் [பாமுஜ்ஜம் (ஸ்யா.)] மோத³னா ஆமோத³னா பமோத³னா ஹாஸோ பஹாஸோ வித்தி துட்டி² ஓத³க்³யம் அத்தமனதா சித்தஸ்ஸ. மனோதி யஞ்ச ப⁴க³வந்தம் ஆரப்³ப⁴ சித்தம் மனோ மானஸம் ஹத³யம் பண்ட³ரம் மனோ மனாயதனம் மனிந்த்³ரியம் விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ தஜ்ஜா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. ஸதீதி யா ப⁴க³வந்தம் ஆரப்³ப⁴ ஸதி அனுஸ்ஸதி ஸம்மாஸதீதி – ஸத்³தா⁴ ச பீதி ச மனோ ஸதி ச.

நாபேந்திமே கோ³தமஸாஸனம்ஹாதி இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா கோ³தமஸாஸனா பு³த்³த⁴ஸாஸனா ஜினஸாஸனா ததா²க³தஸாஸனா அரஹந்தஸாஸனா நாபேந்தி ந க³ச்ச²ந்தி ந விஜஹந்தி ந வினாஸேந்தீதி – நாபேந்திமே கோ³தமஸாஸனம்ஹா.

யம் யம் தி³ஸம் வஜதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோதி. யம் யம் தி³ஸந்தி புரத்தி²மம் வா தி³ஸம் பச்சி²மம் வா தி³ஸம் த³க்கி²ணம் வா தி³ஸம் உத்தரம் வா தி³ஸம் வஜதி க³ச்ச²தி கமதி அபி⁴க்கமதி. பூ⁴ரிபஞ்ஞோதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ மஹாபஞ்ஞோ திக்க²பஞ்ஞோ புது²பஞ்ஞோ ஹாஸபஞ்ஞோ ஜவனபஞ்ஞோ நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ. பூ⁴ரி வுச்சதி பத²வீ. ப⁴க³வா தாய பத²விஸமாய பஞ்ஞாய விபுலாய வித்த²தாய ஸமன்னாக³தோதி – யம் யம் தி³ஸம் வஜதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ.

ஸ தேன தேனேவ நதோஹமஸ்மீதி ஸோ யேன பு³த்³தோ⁴ தேன தேனேவ நதோ தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோ தத³தி⁴முத்தோ தத³தி⁴பதேய்யோதி – ஸ தேன தேனேவ நதோஹமஸ்மி. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘ஸத்³தா⁴ ச பீதி ச மனோ ஸதி ச, நாபேந்திமே கோ³தமஸாஸனம்ஹா;

யம் யம் தி³ஸம் வஜதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோ, ஸ தேன தேனேவ நதோஹமஸ்மீ’’தி.

115. ஜிண்ணஸ்ஸ மே து³ப்³ப³லதா²மகஸ்ஸ,தேனேவ காயோ ந பலேதி தத்த²;

ஸங்கப்பயந்தாய வஜாமி நிச்சம், மனோ ஹி மே ப்³ராஹ்மண தேன யுத்தோ.

ஜிண்ணஸ்ஸ மே து³ப்³ப³லதா²மகஸ்ஸாதி ஜிண்ணஸ்ஸ வுட்³ட⁴ஸ்ஸ மஹல்லகஸ்ஸ அத்³த⁴க³தஸ்ஸ வயோஅனுப்பத்தஸ்ஸ. து³ப்³ப³லதா²மகஸ்ஸாதி து³ப்³ப³லதா²மகஸ்ஸ அப்பதா²மகஸ்ஸ பரித்ததா²மகஸ்ஸாதி – ஜிண்ணஸ்ஸ மே து³ப்³ப³லதா²மகஸ்ஸ.

தேனேவ காயோ ந பலேதி தத்தா²தி காயோ யேன பு³த்³தோ⁴ தேன ந பலேதி ந வஜதி ந க³ச்ச²தி நாதிக்கமதீதி – தேனேவ காயோ ந பலேதி தத்த².

ஸங்கப்பயந்தாய வஜாமி நிச்சந்தி ஸங்கப்பக³மனேன விதக்கக³மனேன ஞாணக³மனேன பஞ்ஞாக³மனேன பு³த்³தி⁴க³மனேன வஜாமி க³ச்சா²மி அதிக்கமாமீதி – ஸங்கப்பயந்தாய வஜாமி நிச்சம்.

மனோ ஹி மே ப்³ராஹ்மண தேன யுத்தோதி. மனோதி யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. மனோ ஹி மே ப்³ராஹ்மண தேன யுத்தோதி மனோ யேன பு³த்³தோ⁴ தேன யுத்தோ பயுத்தோ ஸம்யுத்தோதி – மனோ ஹி மே ப்³ராஹ்மண தேன யுத்தோ. தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘ஜிண்ணஸ்ஸ மே து³ப்³ப³லதா²மகஸ்ஸ, தேனேவ காயோ ந பலேதி தத்த²;

ஸங்கப்பயந்தாய வஜாமி நிச்சம், மனோ ஹி மே ப்³ராஹ்மண தேன யுத்தோ’’தி.

116. பங்கே ஸயானோ பரிப²ந்த³மானோ, தீ³பா தீ³பம் உபல்லவிம்;

அத²த்³த³ஸாஸிம் ஸம்பு³த்³த⁴ம், ஓக⁴திண்ணமனாஸவம்.

பங்கே ஸயானோ பரிப²ந்த³மானோதி. பங்கே ஸயானோதி காமபங்கே காமகத்³த³மே காமகிலேஸே காமப³ளிஸே காமபரிளாஹே காமபலிபோ³தே⁴ ஸேமானோ ஸயமானோ வஸமானோ ஆவஸமானோ பரிவஸமானோ [அவஸேமானோ பரிஸேமானோ (ஸ்யா.)] தி – பங்கே ஸயானோ. பரிப²ந்த³மானோதி தண்ஹாப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானோ, தி³ட்டி²ப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானோ, கிலேஸப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானோ, பயோக³ப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானோ, விபாகப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானோ, மனோது³ச்சரிதப²ந்த³னாய ப²ந்த³மானோ, ரத்தோ ராகே³ன ப²ந்த³மானோ, து³ட்டோ² தோ³ஸேன ப²ந்த³மானோ, மூள்ஹோ மோஹேன ப²ந்த³மானோ, வினிப³ந்தோ⁴ மானேன ப²ந்த³மானோ, பராமட்டோ² தி³ட்டி²யா ப²ந்த³மானோ, விக்கே²பக³தோ உத்³த⁴ச்சேன ப²ந்த³மானோ, அனிட்ட²ங்க³தோ விசிகிச்சா²ய ப²ந்த³மானோ, தா²மக³தோ அனுஸயேஹி ப²ந்த³மானோ, லாபே⁴ன ப²ந்த³மானோ, அலாபே⁴ன ப²ந்த³மானோ, யஸேன ப²ந்த³மானோ, அயஸேன ப²ந்த³மானோ, பஸம்ஸாய ப²ந்த³மானோ, நிந்தா³ய ப²ந்த³மானோ, ஸுகே²ன ப²ந்த³மானோ, து³க்கே²ன ப²ந்த³மானோ, ஜாதியா ப²ந்த³மானோ, ஜராய ப²ந்த³மானோ, ப்³யாதி⁴னா ப²ந்த³மானோ, மரணேன ப²ந்த³மானோ, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி ப²ந்த³மானோ, நேரயிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானோ, திரச்சா²னயோனிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானோ, பேத்திவிஸயிகேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானோ, மானுஸிகேன து³க்கே²ன…பே… க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகேன து³க்கே²ன… க³ப்³ப⁴ட்டி²திமூலகேன து³க்கே²ன… க³ப்³ப⁴வுட்டா²னமூலகேன து³க்கே²ன… ஜாதஸ்ஸூபனிப³ந்த⁴கேன து³க்கே²ன… ஜாதஸ்ஸ பராதே⁴ய்யகேன து³க்கே²ன… அத்தூபக்கமேன து³க்கே²ன… பரூபக்கமேன து³க்கே²ன… ஸங்கா²ரது³க்கே²ன… விபரிணாமது³க்கே²ன… சக்கு²ரோகே³ன து³க்கே²ன… ஸோதரோகே³ன து³க்கே²ன… கா⁴னரோகே³ன து³க்கே²ன… ஜிவ்ஹாரோகே³ன து³க்கே²ன… காயரோகே³ன து³க்கே²ன… ஸீஸரோகே³ன து³க்கே²ன… கண்ணரோகே³ன து³க்கே²ன… முக²ரோகே³ன து³க்கே²ன… த³ந்தரோகே³ன து³க்கே²ன… ஓட்ட²ரோகே³ன து³க்கே²ன… காஸேன… ஸாஸேன… பினாஸேன… டா³ஹேன [தா³ஹேன (க.) மஹானி. 11] … ஜரேன… குச்சி²ரோகே³ன… முச்சா²ய… பக்க²ந்தி³காய… ஸூலாய… விஸூசிகாய… குட்டே²ன… க³ண்டே³ன… கிலாஸேன… ஸோஸேன… அபமாரேன … த³த்³து³யா… கண்டு³யா… கச்சு²யா… ரக²ஸாய… விதச்சி²காய… லோஹிதபித்தேன [லோஹிதேன. பித்தேன (ஸ்யா. க.)] … மது⁴மேஹேன… அம்ஸாய… பிளகாய… ப⁴க³ந்த³லேன [ப⁴க³ந்த³லாய (ஸ்யா.)] … பித்தஸமுட்டா²னேன ஆபா³தே⁴ன… ஸேம்ஹஸமுட்டா²னேன ஆபா³தே⁴ன… வாதஸமுட்டா²னேன ஆபா³தே⁴ன… ஸன்னிபாதிகேன ஆபா³தே⁴ன… உதுபரிணாமஜேன ஆபா³தே⁴ன… விஸமபரிஹாரஜேன ஆபா³தே⁴ன… ஓபக்கமிகேன ஆபா³தே⁴ன… கம்மவிபாகஜேன ஆபா³தே⁴ன… ஸீதேன… உண்ஹேன… ஜிக⁴ச்சா²ய … பிபாஸாய… உச்சாரேன… பஸ்ஸாவேன… ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸேன து³க்கே²ன… மாதுமரணேன து³க்கே²ன… பிதுமரணேன து³க்கே²ன… புத்தமரணேன து³க்கே²ன… தீ⁴துமரணேன து³க்கே²ன… ஞாதிப்³யஸனேன து³க்கே²ன… போ⁴க³ப்³யஸனேன து³க்கே²ன… ரோக³ப்³யஸனேன து³க்கே²ன… ஸீலப்³யஸனேன து³க்கே²ன… தி³ட்டி²ப்³யஸனேன து³க்கே²ன ப²ந்த³மானோ பரிப²ந்த³மானோ பவேத⁴மானோ ஸம்பவேத⁴மானோதி – பங்கே ஸயானோ பரிப²ந்த³மானோ.

தீ³பா தீ³பம் உபல்லவிந்தி ஸத்தா²ரதோ ஸத்தா²ரம் த⁴ம்மக்கா²னதோ த⁴ம்மக்கா²னம் க³ணதோ க³ணம் தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ம் படிபதா³ய படிபத³ம் மக்³க³தோ மக்³க³ம் பல்லவிம் உபல்லவிம் ஸம்பல்லவிந்தி – தீ³பா தீ³பம் உபல்லவிம்.

அத²த்³த³ஸாஸிம் ஸம்பு³த்³த⁴ந்தி. அதா²தி பத³ஸந்தி⁴ பத³ஸம்ஸக்³கோ³ பத³பாரிபூரீ அக்க²ரஸமவாயோ ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தா பதா³னுபுப்³ப³தாபேதம் – அதா²தி. அத்³த³ஸாஸிந்தி அத்³த³ஸம் அத்³த³க்கி²ம் அபஸ்ஸிம் படிவிஜ்ஜி²ம். பு³த்³தோ⁴தி யோ ஸோ ப⁴க³வா ஸயம்பூ⁴ அனாசரியகோ…பே… ஸச்சி²கா பஞ்ஞத்தி, யதி³த³ம் பு³த்³தோ⁴தி – அத²த்³த³ஸாஸிம் ஸம்பு³த்³த⁴ம்.

ஓக⁴திண்ணமனாஸவந்தி. ஓக⁴திண்ணந்தி ப⁴க³வா காமோக⁴ம் திண்ணோ, ப⁴வோக⁴ம் திண்ணோ, தி³ட்டோ²க⁴ம் திண்ணோ, அவிஜ்ஜோக⁴ம் திண்ணோ, ஸப்³ப³ஸம்ஸாரபத²ம் திண்ணோ உத்திண்ணோ நித்தி²ண்ணோ அதிக்கந்தோ ஸமதிக்கந்தோ வீதிவத்தோ, ஸோ வுத்த²வாஸோ சிண்ணசரணோ…பே… ஜாதிமரணஸம்ஸாரோ, நத்தி² தஸ்ஸ புனப்³ப⁴வோதி – ஓக⁴திண்ணம். அனாஸவந்தி சத்தாரோ ஆஸவா – காமாஸவோ, ப⁴வாஸவோ, தி³ட்டா²ஸவோ, அவிஜ்ஜாஸவோ. தே ஆஸவா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஹீனா உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. தஸ்மா பு³த்³தோ⁴ அனாஸவாதி – ஓக⁴திண்ணமனாஸவம். தேனாஹ தே²ரோ பிங்கி³யோ –

‘‘பங்கே ஸயானோ பரிப²ந்த³மானோ, தீ³பா தீ³பம் உபல்லவிம்;