12. சூளவியூஹஸுத்தனித்³தே³ஸோ

அத² சூளவியூஹஸுத்தனித்³தே³ஸம் வக்க²தி –

113. ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானா, விக்³க³ய்ஹ நானா குஸலா வத³ந்தி;

யோ ஏவம் ஜானாதி [ஏவம் பஜானாதி (ஸீ.)] ஸ வேதி³ த⁴ம்மம், இத³ம் படிக்கோஸமகேவலீ ஸோ.

ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானாதி. ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா தி³ட்டி²க³திகா; தே த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தானம் அஞ்ஞதரஞ்ஞதரம் தி³ட்டி²க³தம் க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா ஸகாய ஸகாய தி³ட்டி²யா வஸந்தி ஸம்வஸந்தி ஆவஸந்தி பரிவஸந்தி. யதா² அகா³ரிகா க⁴ரேஸு வஸந்தி, ஸாபத்திகா வா ஆபத்தீஸு வஸந்தி, ஸகிலேஸா வா கிலேஸேஸு வஸந்தி; ஏவமேவ ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா தி³ட்டி²க³திகா, தே த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தானம் அஞ்ஞதரஞ்ஞதரம் தி³ட்டி²க³தம் க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா ஸகாய ஸகாய தி³ட்டி²யா வஸந்தி ஸம்வஸந்தி ஆவஸந்தி பரிவஸந்தீதி – ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானா.

விக்³க³ய்ஹ நானா குஸலா வத³ந்தீதி. விக்³க³ய்ஹாதி க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா நானா வத³ந்தி விவித⁴ம் வத³ந்தி அஞ்ஞோஞ்ஞம் வத³ந்தி புது² [புது²ம் (ஸீ.)] வத³ந்தி, ந ஏகம் வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. குஸலாதி குஸலவாதா³ பண்டி³தவாதா³ தி²ரவாதா³ ஞாயவாதா³ ஹேதுவாதா³ லக்க²ணவாதா³ காரணவாதா³ டா²னவாதா³ ஸகாய லத்³தி⁴யாதி – விக்³க³ய்ஹ நானா குஸலா வத³ந்தி.

யோ ஏவம் ஜானாதி ஸ வேதி³ த⁴ம்மந்தி. யோ இமம் [இத³ம் (ஸீ. க.)] த⁴ம்மம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் ஜானாதி ஸோ த⁴ம்மம் வேதி³ அஞ்ஞாஸி அபஸ்ஸி படிவிஜ்ஜீ²தி – யோ ஏவம் ஜானாதி ஸ வேதி³ த⁴ம்மம்.

இத³ம் படிக்கோஸமகேவலீ ஸோதி. யோ இமம் த⁴ம்மம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் படிக்கோஸதி, அகேவலீ ஸோ அஸமத்தோ ஸோ அபரிபுண்ணோ ஸோ ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோதி – இத³ம் படிக்கோஸமகேவலீ ஸோ.

தேனாஹ ஸோ நிம்மிதோ –

‘‘ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானா, விக்³க³ய்ஹ நானா குஸலா வத³ந்தி;

யோ ஏவம் ஜானாதி ஸ வேதி³ த⁴ம்மம், இத³ம் படிக்கோஸமகேவலீ ஸோ’’தி.

114. ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தி, பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹு;

ஸச்சோ நு வாதோ³ கதமோ இமேஸம், ஸப்³பே³வ ஹீமே குஸலாவதா³னா.

ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தீதி. ஏவம் க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா விவாத³யந்தி, கலஹம் கரோந்தி, ப⁴ண்ட³னம் கரோந்தி, விக்³க³ஹம் கரோந்தி, விவாத³ம் கரோந்தி, மேத⁴க³ம் கரோந்தி – ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’’தி – ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தி.

பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹூதி. பரோ பா³லோ ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோ அகுஸலோ அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ அஞ்ஞாணீ அவிபா⁴வீ து³ப்பஞ்ஞோதி, ஏவமாஹம்ஸு ஏவம் கதே²ந்தி ஏவம் ப⁴ணந்தி ஏவம் தீ³பயந்தி ஏவம் வோஹரந்தீதி – பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹு.

ஸச்சோ நு வாதோ³ கதமோ இமேஸந்தி. இமேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் வாதோ³ கதமோ ஸச்சோ தச்சோ² ததோ² பூ⁴தோ யாதா²வோ அவிபரீதோதி – ஸச்சோ நு வாதோ³ கதமோ இமேஸம்.

ஸப்³பே³வ ஹீமே குஸலாவதா³னாதி. ஸப்³பே³விமே ஸமணப்³ராஹ்மணா குஸலவாதா³ பண்டி³தவாதா³ தி²ரவாதா³ ஞாயவாதா³ ஹேதுவாதா³ லக்க²ணவாதா³ காரணவாதா³ டா²னவாதா³ ஸகாய லத்³தி⁴யாதி – ஸப்³பே³வ ஹீமே குஸலாவதா³னா.

தேனாஹ ஸோ நிம்மிதோ –

‘‘ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தி, பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹு;

ஸச்சோ நு வாதோ³ கதமோ இமேஸம், ஸப்³பே³வ ஹீமே குஸலாவதா³னா’’தி.

115. பரஸ்ஸ சே த⁴ம்மமனானுஜானம், பா³லோமகோ ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோ;

ஸப்³பே³வ பா³லா ஸுனிஹீனபஞ்ஞா, ஸப்³பே³விமே தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானா.

பரஸ்ஸ சே த⁴ம்மமனானுஜானந்தி. பரஸ்ஸ த⁴ம்மம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் அனானுஜானந்தோ அனானுபஸ்ஸந்தோ அனானுமனந்தோ அனானுமஞ்ஞந்தோ அனானுமோத³ந்தோதி – பரஸ்ஸ சே த⁴ம்மமனானுஜானம்.

பா³லோமகோ ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோதி. பரோ பா³லோ ஹோதி ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோ, ஹீனபஞ்ஞோ நிஹீனபஞ்ஞோ ஓமகபஞ்ஞோ லாமகபஞ்ஞோ ச²துக்கபஞ்ஞோ பரித்தபஞ்ஞோதி – பா³லோமகோ ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோ.

ஸப்³பே³வ பா³லா ஸுனிஹீனபஞ்ஞாதி. ஸப்³பே³விமே ஸமணப்³ராஹ்மணா பா³லா ஹீனா நிஹீனா ஓமகா லாமகா ச²துக்கா பரித்தா, ஸப்³பே³வ ஹீனபஞ்ஞா நிஹீனபஞ்ஞா ஓமகபஞ்ஞா லாமகபஞ்ஞா ச²துக்கபஞ்ஞா பரித்தபஞ்ஞாதி – ஸப்³பே³வ பா³லா ஸுனிஹீனபஞ்ஞா.

ஸப்³பே³விமே தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானாதி. ஸப்³பே³விமே ஸமணப்³ராஹ்மணா தி³ட்டி²க³திகா; தே த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தானம் அஞ்ஞதரஞ்ஞதரம் தி³ட்டி²க³தம் க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா ஸகாய ஸகாய தி³ட்டி²யா வஸந்தி ஸம்வஸந்தி ஆவஸந்தி பரிவஸந்தி. யதா² அகா³ரிகா வா க⁴ரேஸு வஸந்தி, ஸாபத்திகா வா ஆபத்தீஸு வஸந்தி, ஸகிலேஸா வா கிலேஸேஸு வஸந்தி; ஏவமேவ ஸப்³பே³விமே ஸமணப்³ராஹ்மணா தி³ட்டி²க³திகா…பே… பரிவஸந்தீதி – ஸப்³பே³விமே தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானா.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘பரஸ்ஸ சே த⁴ம்மமனானுஜானம், பா³லோமகோ ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோ;

ஸப்³பே³வ பா³லா ஸுனிஹீனபஞ்ஞா, ஸப்³பே³விமே தி³ட்டி²பரிப்³ப³ஸானா’’தி.

116. ஸந்தி³ட்டி²யா சேவ நவீவதா³தா, [சேவனவேவதா³தா (ஸீ.), சே பன விவதா³தா (ஸ்யா.)] ஸம்ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா குஸலா முதீமா;

ந தேஸம் கோசி பரிஹீனபஞ்ஞோ, தி³ட்டீ² ஹி தேஸம்பி ததா² ஸமத்தா.

ஸந்தி³ட்டி²யா சேவ நவீவதா³தாதி. ஸகாய தி³ட்டி²யா ஸகாய க²ந்தியா ஸகாய ருசியா ஸகாய லத்³தி⁴யா அனவீவதா³தா அவோதா³தா அபரியோதா³தா ஸம்கிலிட்டா² ஸம்கிலேஸிகாதி – ஸந்தி³ட்டி²யா சேவ நவீவதா³தா.

ஸம்ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா குஸலா முதீமாதி. ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா விஸுத்³த⁴பஞ்ஞா பரிஸுத்³த⁴பஞ்ஞா வோதா³தபஞ்ஞா பரியோதா³தபஞ்ஞா. அத² வா ஸுத்³த⁴த³ஸ்ஸனா விஸுத்³த⁴த³ஸ்ஸனா பரிஸுத்³த⁴த³ஸ்ஸனா வோதா³தத³ஸ்ஸனா பரியோதா³தத³ஸ்ஸனாதி – ஸம்ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா. குஸலாதி குஸலா பண்டி³தா பஞ்ஞவந்தோ இத்³தி⁴மந்தோ ஞாணினோ விபா⁴வினோ மேதா⁴வினோதி – ஸம்ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா குஸலா. முதீமாதி முதிமா பண்டி³தா பஞ்ஞவந்தோ இத்³தி⁴மந்தோ ஞாணினோ விபா⁴வினோ மேதா⁴வினோதி – ஸம்ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா குஸலா முதீமா.

தேஸம் ந கோசி பரிஹீனபஞ்ஞோதி. தேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ந கோசி ஹீனபஞ்ஞோ நிஹீனபஞ்ஞோ ஓமகபஞ்ஞோ லாமகபஞ்ஞோ ச²துக்கபஞ்ஞோ பரித்தபஞ்ஞோ அத்தி². ஸப்³பே³வ ஸேட்ட²பஞ்ஞா விஸிட்ட²பஞ்ஞா பாமோக்க²பஞ்ஞா உத்தமபஞ்ஞா பவரபஞ்ஞாதி – தேஸம் ந கோசி பரிஹீனபஞ்ஞோ.

தி³ட்டீ² ஹி தேஸம்பி ததா² ஸமத்தாதி. தேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் தி³ட்டி² ததா² ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா க³ஹிதா பராமட்டா² அபி⁴னிவிட்டா² அஜ்ஜோ²ஸிதா அதி⁴முத்தாதி – தி³ட்டீ² ஹி தேஸம்பி ததா² ஸமத்தா.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸந்தி³ட்டி²யா சேவ நவீவதா³தா, ஸம்ஸுத்³த⁴பஞ்ஞா குஸலா முதீமா;

தேஸம் ந கோசி பரிஹீனபஞ்ஞோ, தி³ட்டீ² ஹி தேஸம்பி ததா² ஸமத்தா’’தி.

117. ந வாஹமேதம் ததி²யந்தி [ததி²வந்தி (ஸ்யா.)] ப்³ரூமி, யமாஹு பா³லா மிது² அஞ்ஞமஞ்ஞம்;

ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²மகம்ஸு ஸச்சம், தஸ்மா ஹி பா³லோதி பரம் த³ஹந்தி.

ந வாஹமேதம் ததி²யந்தி ப்³ரூமீதி. நாதி படிக்கே²போ. ஏதந்தி ‘‘த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²க³தானி நாஹம் ஏதம் தச்ச²ம் தத²ம் பூ⁴தம் யாதா²வம் அவிபரீத’’ந்தி ப்³ரூமி ஆசிக்கா²மி தே³ஸேமி பஞ்ஞபேமி பட்ட²பேமி விவராமி விப⁴ஜாமி உத்தானீகரோமி பகாஸேமீதி – ந வாஹமேதம் ததி²யந்தி ப்³ரூமி.

யமாஹு பா³லா மிது² அஞ்ஞமஞ்ஞந்தி. மிதூ²தி த்³வே ஜனா, த்³வே கலஹகாரகா, த்³வே ப⁴ண்ட³னகாரகா, த்³வே ப⁴ஸ்ஸகாரகா, த்³வே விவாத³காரகா, த்³வே அதி⁴கரணகாரகா, த்³வே வாதி³னோ, த்³வே ஸல்லபகா; தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பா³லோ [பா³லதோ (ஸீ. க.) ஏவமஞ்ஞேஸு ச²ப்பதே³ஸுபி தோபச்சயந்தவஸேன] ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோதி, ஏவமாஹம்ஸு ஏவம் கதே²ந்தி ஏவம் ப⁴ணந்தி ஏவம் தீ³பயந்தி ஏவம் வோஹரந்தீதி – யமாஹு பா³லா மிது² அஞ்ஞமஞ்ஞம்.

ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²மகம்ஸு ஸச்சந்தி. ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி – ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²மகம்ஸு ஸச்சம். ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி…பே… ‘‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி – ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²மகம்ஸு ஸச்சம்.

தஸ்மா ஹி பா³லோதி பரம் த³ஹந்தீதி. தஸ்மாதி தஸ்மா தம்காரணா தம்ஹேது தப்பச்சயா தம்னிதா³னா பரம் பா³லோ ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோதி த³ஹந்தி பஸ்ஸந்தி த³க்க²ந்தி ஓலோகேந்தி நிஜ்ஜா²யந்தி உபபரிக்க²ந்தீதி – தஸ்மா ஹி பா³லோதி பரம் த³ஹந்தி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ந வாஹமேதம் ததி²யந்தி ப்³ரூமி, யமாஹு பா³லா மிது² அஞ்ஞமஞ்ஞம்;

ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²மகம்ஸு ஸச்சம், தஸ்மா ஹி பா³லோதி பரம் த³ஹந்தீ’’தி.

118. யமாஹு ஸச்சம் ததி²யந்தி ஏகே, தமாஹு அஞ்ஞேபி [அஞ்ஞே (ஸீ. க.)] துச்ச²ம் முஸாதி;

ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தி, கஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தி.

யமாஹு ஸச்சம் ததி²யந்தி ஏகேதி. யம் த⁴ம்மம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ‘‘இத³ம் ஸச்சம் தச்ச²ம் தத²ம் பூ⁴தம் யாதா²வம் அவிபரீத’’ந்தி, ஏவமாஹம்ஸு ஏவம் கதே²ந்தி ஏவம் ப⁴ணந்தி ஏவம் தீ³பயந்தி ஏவம் வோஹரந்தீதி – யமாஹு ஸச்சம் ததி²யந்தி ஏகே.

தமாஹு அஞ்ஞேபி துச்ச²ம் முஸாதீதி. தமேவ த⁴ம்மம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ‘‘துச்ச²ம் ஏதம், முஸா ஏதம், அபூ⁴தம் ஏதம், அலிகம் ஏதம், அயாதா²வம் ஏத’’ந்தி, ஏவமாஹம்ஸு ஏவம் கதே²ந்தி ஏவம் ப⁴ணந்தி ஏவம் தீ³பயந்தி ஏவம் வோஹரந்தீதி – தமாஹு அஞ்ஞேபி துச்ச²ம் முஸாதி.

ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தீதி. ஏவம் க³ஹேத்வா உக்³க³ஹேத்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா விவாத³யந்தி, கலஹம் கரோந்தி, ப⁴ண்ட³னம் கரோந்தி, விக்³க³ஹம் கரோந்தி, விவாத³ம் கரோந்தி, மேத⁴க³ம் கரோந்தி – ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’’தி – ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தி.

கஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தீதி. கஸ்மாதி கஸ்மா கிம்காரணா கிம்ஹேது கிம்பச்சயா கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா ந ஏகம் வத³ந்தி நானா வத³ந்தி விவித⁴ம் வத³ந்தி அஞ்ஞோஞ்ஞம் [அஞ்ஞோஞ்ஞே (க.)] வத³ந்தி புது² வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி – கஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தி.

தேனாஹ ஸோ நிம்மிதோ –

‘‘யமாஹு ஸச்சம் ததி²யந்தி ஏகே, தமாஹு அஞ்ஞேபி துச்ச²ம் முஸாதி;

ஏவம்பி விக்³க³ய்ஹ விவாத³யந்தி, கஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தீ’’தி.

119. ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தி², யஸ்மிம் பஜா நோ விவதே³ பஜானம்;

நானா தே ஸச்சானி ஸயம் து²னந்தி, தஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தி.

ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தீ²தி. ஏகம் ஸச்சம் வுச்சதி து³க்க²னிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். யோ ஸோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். அத² வா ஏகம் ஸச்சம் வுச்சதி – மக்³க³ஸச்சம், நிய்யானஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதீ⁴தி – ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தி².

யஸ்மிம் பஜா நோ விவதே³ பஜானந்தி. யஸ்மிந்தி யஸ்மிம் ஸச்சே. பஜாதி ஸத்தாதி⁴வசனம். பஜானந்தி [பஜானம் (ஸீ. க.), பஜா (ஸ்யா.)] யம் ஸச்சம் பஜானந்தா ஆஜானந்தா விஜானந்தா படிவிஜானந்தா படிவிஜ்ஜ²ந்தா ந கலஹம் கரேய்யும், ந ப⁴ண்ட³னம் கரேய்யும், ந விக்³க³ஹம் கரேய்யும், ந விவாத³ம் கரேய்யும், ந மேத⁴க³ம் கரேய்யும், கலஹம் ப⁴ண்ட³னம் விக்³க³ஹம் விவாத³ம் மேத⁴க³ம் பஜஹேய்யும், வினோதே³ய்யும், ப்³யந்திம் கரேய்யும் [ப்³யந்தீகரேய்யும் (ஸீ. ஸ்யா.)], அனபா⁴வம் க³மேய்யுந்தி – யஸ்மிம் பஜா நோ விவதே³ பஜானம்.

நானா தே ஸச்சானி ஸயம் து²னந்தீதி. நானா தே ஸச்சானி ஸயம் து²னந்தி வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி ஸயம் து²னந்தி வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி ஸயம் து²னந்தி வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி – நானா தே ஸச்சானி ஸயம் து²னந்தி.

தஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தீதி. தஸ்மாதி தஸ்மா தம்காரணா தம்ஹேது தப்பச்சயா தம்னிதா³னா ந ஏகம் வத³ந்தி நானா வத³ந்தி விவித⁴ம் வத³ந்தி அஞ்ஞோஞ்ஞம் வத³ந்தி புது² வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி – தஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தி², யஸ்மிம் பஜா நோ விவதே³ பஜானம்;

நானா தே ஸச்சானி ஸயம் து²னந்தி, தஸ்மா ந ஏகம் ஸமணா வத³ந்தீ’’தி.

120. கஸ்மா நு ஸச்சானி வத³ந்தி நானா, பவாதி³யாஸே குஸலாவதா³னா;

ஸச்சானி ஸுதானி ப³ஹூனி நானா, உதா³ஹு தே தக்கமனுஸ்ஸரந்தி.

கஸ்மா நு ஸச்சானி வத³ந்தி நானாதி. கஸ்மாதி கஸ்மா கிம்காரணா கிம்ஹேது கிம்பச்சயா கிம்னிதா³னா ஸச்சானி நானா [நானானி (க.)] வத³ந்தி, விவிதா⁴னி வத³ந்தி, அஞ்ஞோஞ்ஞானி வத³ந்தி, புதூ²னி வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி – கஸ்மா நு ஸச்சானி வத³ந்தி நானா.

பவாதி³யாஸே குஸலாவதா³னாதி. பவாதி³யாஸேதி விப்பவத³ந்தீதிபி பவாதி³யாஸே. அத² வா ஸகம் ஸகம் தி³ட்டி²க³தம் பவத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி பவத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி பவத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. குஸலாவதா³னாதி குஸலவாதா³ பண்டி³தவாதா³ தி²ரவாதா³ ஞாயவாதா³ ஹேதுவாதா³ லக்க²ணவாதா³ காரணவாதா³ டா²னவாதா³ ஸகாய லத்³தி⁴யாதி – பவாதி³யாஸே குஸலாவதா³னா.

ஸச்சானி ஸுதானி ப³ஹூனி நானாதி ஸச்சானி ஸுதானி ப³ஹுகானி நானானி விவிதா⁴னி அஞ்ஞோஞ்ஞானி புதூ²னீதி – ஸச்சானி ஸுதானி ப³ஹூனி நானா.

உதா³ஹு தே தக்கமனுஸ்ஸரந்தீதி உதா³ஹு தக்கேன ஸங்கப்பேன யாயந்தி நீயந்தி வுய்ஹந்தி ஸம்ஹரீயந்தீதி. ஏவம்பி உதா³ஹு தே தக்கமனுஸ்ஸரந்தி. அத² வா தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம் படிபா⁴னம் வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி. ஏவம்பி உதா³ஹு தே தக்கமனுஸ்ஸரந்தி.

தேனாஹ ஸோ நிம்மிதோ –

‘‘கஸ்மா நு ஸச்சானி வத³ந்தி நானா, பவாதி³யாஸே குஸலாவதா³னா;

ஸச்சானி ஸுதானி ப³ஹூனி நானா, உதா³ஹு தே தக்கமனுஸ்ஸரந்தீ’’தி.

121. ந ஹேவ ஸச்சானி ப³ஹூனி நானா, அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சானி லோகே;

தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹு.

ந ஹேவ ஸச்சானி ப³ஹூனி நானாதி ந ஹேவ ஸச்சானி ப³ஹுகானி நானானி விவிதா⁴னி அஞ்ஞோஞ்ஞானி புதூ²னீதி – ந ஹேவ ஸச்சானி ப³ஹூனி நானா.

அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சானி லோகேதி அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சக்³கா³ஹா ஏகஞ்ஞேவ ஸச்சம் லோகே கதீ²யதி ப⁴ணீயதி தீ³பீயதி வோஹரீயதி – து³க்க²னிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். யோ ஸோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ² ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கோ³ தண்ஹக்க²யோ விராகோ³ நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். அத² வா ஏகம் ஸச்சம் வுச்சதி மக்³க³ஸச்சம், நிய்யானஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி² …பே… ஸம்மாஸமாதீ⁴தி – அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சானி லோகே.

தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூதி. தக்கம் விதக்கம் ஸங்கப்பம் தக்கயித்வா விதக்கயித்வா ஸங்கப்பயித்வா தி³ட்டி²க³தானி ஜனேந்தி ஸஞ்ஜனேந்தி நிப்³ப³த்தேந்தி அபி⁴னிப்³ப³த்தேந்தி. தி³ட்டி²க³தானி ஜனேத்வா ஸஞ்ஜனேத்வா நிப்³ப³த்தேத்வா அபி⁴னிப்³ப³த்தேத்வா ‘‘மய்ஹம் ஸச்சம் துய்ஹம் முஸா’’தி, ஏவமாஹம்ஸு ஏவம் கதே²ந்தி ஏவம் ப⁴ணந்தி ஏவம் தீ³பயந்தி ஏவம் வோஹரந்தீதி – தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹு.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ந ஹேவ ஸச்சானி ப³ஹூனி நானா, அஞ்ஞத்ர ஸஞ்ஞாய நிச்சானி லோகே;

தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூ’’தி.

122. தி³ட்டே² ஸுதே ஸீலவதே முதே வா, ஏதே ச [ஏதேஸு (ஸீ.)] நிஸ்ஸாய விமானத³ஸ்ஸீ;

வினிச்ச²யே ட²த்வா பஹஸ்ஸமானோ, பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹ.

தி³ட்டே² ஸுதே ஸீலவதே முதே வா, ஏதே ச நிஸ்ஸாய விமானத³ஸ்ஸீதி. தி³ட்ட²ம் வா தி³ட்ட²ஸுத்³தி⁴ம் வா, ஸுதம் வா ஸுதஸுத்³தி⁴ம் வா, ஸீலம் வா ஸீலஸுத்³தி⁴ம் வா, வதம் வா வதஸுத்³தி⁴ம் வா, முதம் வா முதஸுத்³தி⁴ம் வா நிஸ்ஸாய உபனிஸ்ஸாய க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வாதி – தி³ட்டே² ஸுதே ஸீலவதே முதே வா. ஏதே ச நிஸ்ஸாய விமானத³ஸ்ஸீதி. ந ஸம்மானேதீதிபி விமானத³ஸ்ஸீ. அத² வா தோ³மனஸ்ஸம் ஜனேதீதிபி விமானத³ஸ்ஸீதி – தி³ட்டே² ஸுதே ஸீலவதே முதே வா ஏதே ச நிஸ்ஸாய விமானத³ஸ்ஸீ.

வினிச்ச²யே ட²த்வா பஹஸ்ஸமானோதி. வினிச்ச²யா வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. தி³ட்டி²வினிச்ச²யே வினிச்ச²யதி³ட்டி²யா ட²த்வா பதிட்ட²ஹித்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வாதி – வினிச்ச²யே ட²த்வா. பஹஸ்ஸமானோதி துட்டோ² ஹோதி ஹட்டோ² பஹட்டோ² அத்தமனோ பரிபுண்ணஸங்கப்போ. அத² வா த³ந்தவித³ம்ஸகம் பஹஸ்ஸமானோதி – வினிச்ச²யே ட²த்வா பஹஸ்ஸமானோ.

பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹாதி. பரோ பா³லோ ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோ அகுஸலோ அவித்³வா அவிஜ்ஜாக³தோ அஞ்ஞாணீ அவிபா⁴வீ அமேதா⁴வீ து³ப்பஞ்ஞோதி, ஏவமாஹ ஏவம் கதே²தி ஏவம் ப⁴ணதி ஏவம் தீ³பயதி ஏவம் வோஹரதீதி – பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹ.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘தி³ட்டே² ஸுதே ஸீலவதே முதே வா, ஏதே ச நிஸ்ஸாய விமானத³ஸ்ஸீ;

வினிச்ச²யே ட²த்வா பஹஸ்ஸமானோ, பா³லோ பரோ அக்குஸலோதி சாஹா’’தி.

123. யேனேவ பா³லோதி பரம் த³ஹாதி, தேனாதுமானம் குஸலோதி சாஹ;

ஸயமத்தனா ஸோ குஸலாவதா³னோ, அஞ்ஞம் விமானேதி ததே³வ பாவ.

யேனேவ பா³லோதி பரம் த³ஹாதீதி. யேனேவ ஹேதுனா யேன பச்சயேன யேன காரணேன யேன பப⁴வேன பரம் பா³லதோ ஹீனதோ நிஹீனதோ ஓமகதோ லாமகதோ ச²துக்கதோ பரித்ததோ த³ஹதி பஸ்ஸதி த³க்க²தி ஓலோகேதி நிஜ்ஜா²யதி உபபரிக்க²தீதி – யேனேவ பா³லோதி பரம் த³ஹாதி.

தேனாதுமானம் குஸலோதி சாஹாதி. ஆதுமானோ வுச்சதி அத்தா. ஸோபி தேனேவ ஹேதுனா தேன பச்சயேன தேன காரணேன தேன பப⁴வேன அத்தானம் அஹமஸ்மி குஸலோ பண்டி³தோ பஞ்ஞவா பு³த்³தி⁴மா ஞாணீ விபா⁴வீ மேதா⁴வீதி – தேனாதுமானம் குஸலோதி சாஹ.

ஸயமத்தனா ஸோ குஸலாவதா³னோதி. ஸயமேவ அத்தானம் குஸலவாதோ³ பண்டி³தவாதோ³ தி²ரவாதோ³ ஞாயவாதோ³ ஹேதுவாதோ³ லக்க²ணவாதோ³ காரணவாதோ³ டா²னவாதோ³ ஸகாய லத்³தி⁴யாதி – ஸயமத்தனா ஸோ குஸலாவதா³னோ.

அஞ்ஞம் விமானேதி ததே³வ பாவாதி. ந ஸம்மானேதீதிபி அஞ்ஞம் விமானேதி. அத² வா தோ³மனஸ்ஸம் ஜனேதீதிபி அஞ்ஞம் விமானேதி. ததே³வ பாவாதி ததே³வ தம் தி³ட்டி²க³தம் பாவத³தி ‘‘இதிபாயம் புக்³க³லோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ விபரீதத³ஸ்ஸனோ’’தி – அஞ்ஞம் விமானேதி ததே³வ பாவத³.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யேனேவ பா³லோதி பரம் த³ஹாதி, தேனாதுமானம் குஸலோதி சாஹ;

ஸயமத்தனா ஸோ குஸலாவதா³னோ, அஞ்ஞம் விமானேதி ததே³வ பாவா’’தி.

124. அதிஸாரதி³ட்டி²யா ஸோ ஸமத்தோ, மானேன மத்தோ பரிபுண்ணமானீ;

ஸயமேவ ஸாமம் மனஸாபி⁴ஸித்தோ, தி³ட்டீ² ஹி ஸா தஸ்ஸ ததா² ஸமத்தா.

அதிஸாரதி³ட்டி²யா ஸோ ஸமத்தோதி. அதிஸாரதி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. கிம்காரணா அதிஸாரதி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி? ஸப்³பா³ தா தி³ட்டி²யோ காரணாதிக்கந்தா லக்க²ணாதிக்கந்தா டா²னாதிக்கந்தா, தம்காரணா அதிஸாரதி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²யோ அதிஸாரதி³ட்டி²யோ [ஸப்³பே³பி தித்தி²யா அதிஸாரதி³ட்டி²யா (ஸ்யா.)]. கிம்காரணா ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி அதிஸாரதி³ட்டி²யோ? தே [தா (க.)] அஞ்ஞமஞ்ஞம் அதிக்கமித்வா ஸமதிக்கமித்வா வீதிவத்தித்வா தி³ட்டி²க³தானி ஜனேந்தி ஸஞ்ஜனேந்தி நிப்³ப³த்தேந்தி அபி⁴னிப்³ப³த்தேந்தி, தம்காரணா ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி அதிஸாரதி³ட்டி²யோ. அதிஸாரதி³ட்டி²யா ஸோ ஸமத்தோதி. அதிஸாரதி³ட்டி²யா ஸமத்தோ பரிபுண்ணோ அனோமோதி – அதிஸாரதி³ட்டி²யா ஸோ ஸமத்தோ.

மானேன மத்தோ பரிபுண்ணமானீதி. ஸகாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²மானேன மத்தோ பமத்தோ உம்மத்தோ அதிமத்தோதி – மானேன மத்தோ. பரிபுண்ணமானீதி பரிபுண்ணமானீ ஸமத்தமானீ அனோமமானீதி – மானேன மத்தோ பரிபுண்ணமானீ.

ஸயமேவ ஸாமம் மனஸாபி⁴ஸித்தோதி. ஸயமேவ அத்தானம் சித்தேன அபி⁴ஸிஞ்சதி ‘‘அஹமஸ்மி குஸலோ பண்டி³தோ பஞ்ஞவா பு³த்³தி⁴மா ஞாணீ விபா⁴வீ மேதா⁴வீ’’தி – ஸயமேவ ஸாமம் மனஸாபி⁴ஸித்தோ.

தி³ட்டீ² ஹி ஸா தஸ்ஸ ததா² ஸமத்தாதி. தஸ்ஸ ஸா தி³ட்டி² ததா² ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா க³ஹிதா பராமட்டா² அபி⁴னிவிட்டா² அஜ்ஜோ²ஸிதா அதி⁴முத்தாதி – தி³ட்டீ² ஹி ஸா தஸ்ஸ ததா² ஸமத்தா.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘அதிஸாரதி³ட்டி²யா ஸோ ஸமத்தோ, மானேன மத்தோ பரிபுண்ணமானீ;

ஸயமேவ ஸாமம் மனஸாபி⁴ஸித்தோ, தி³ட்டீ² ஹி ஸா தஸ்ஸ ததா² ஸமத்தா’’தி.

125. பரஸ்ஸ சே ஹி வசஸா நிஹீனோ, துமோ ஸஹா ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோ;

அத² சே ஸயம் வேத³கூ³ ஹோதி தீ⁴ரோ, ந கோசி பா³லோ ஸமணேஸு அத்தி².

பரஸ்ஸ சே ஹி வசஸா நிஹீனோதி பரஸ்ஸ சே வாசாய வசனேன நிந்தி³தகாரணா க³ரஹிதகாரணா உபவதி³தகாரணா பரோ பா³லோ ஹோதி ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோதி – பரஸ்ஸ சே ஹி வசஸா நிஹீனோ. துமோ ஸஹா ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோதி. ஸோபி தேனேவ ஸஹா ஹோதி ஹீனபஞ்ஞோ நிஹீனபஞ்ஞோ ஓமகபஞ்ஞோ லாமகபஞ்ஞோ ச²துக்கபஞ்ஞோ பரித்தபஞ்ஞோதி – துமோ ஸஹா ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோ.

அத² சே ஸயம் வேத³கூ³ ஹோதி தீ⁴ரோதி அத² சே ஸயம் வேத³கூ³ ஹோதி தீ⁴ரோ பண்டி³தோ பஞ்ஞவா பு³த்³தி⁴மா ஞாணீ விபா⁴வீ மேதா⁴வீதி – அத² சே ஸயம் வேத³கூ³ ஹோதி தீ⁴ரோ.

ந கோசி பா³லோ ஸமணேஸு அத்தீ²தி. ஸமணேஸு ந கோசி பா³லோ ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோ அத்தி², ஸப்³பே³வ ஸேட்ட²பஞ்ஞா [அக்³க³பஞ்ஞா ஸேட்ட²பஞ்ஞா (ஸ்யா.)] விஸிட்ட²பஞ்ஞா பாமோக்க²பஞ்ஞா உத்தமபஞ்ஞா பவரபஞ்ஞாதி – ந கோசி பா³லோ ஸமணேஸு அத்தி².

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘பரஸ்ஸ சே ஹி வசஸா நிஹீனோ, துமோ ஸஹா ஹோதி நிஹீனபஞ்ஞோ;

அத² சே ஸயம் வேத³கூ³ ஹோதி தீ⁴ரோ, ந கோசி பா³லோ ஸமணேஸு அத்தீ²’’தி.

126. அஞ்ஞம் இதோ யாபி⁴வத³ந்தி த⁴ம்மம், அபரத்³தா⁴ ஸுத்³தி⁴மகேவலீ தே;

ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ வத³ந்தி, ஸந்தி³ட்டி²ராகே³ன ஹி தேபி⁴ரத்தா.

அஞ்ஞம் இதோ யாபி⁴வத³ந்தி த⁴ம்மம், அபரத்³தா⁴ ஸுத்³தி⁴மகேவலீ தேதி. இதோ அஞ்ஞம் த⁴ம்மம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் யே அபி⁴வத³ந்தி, தே ஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் பரிஸுத்³தி⁴மக்³க³ம் வோதா³தமக்³க³ம் பரியோதா³தமக்³க³ம் விரத்³தா⁴ அபரத்³தா⁴ க²லிதா க³லிதா அஞ்ஞாய அபரத்³தா⁴ அகேவலீ தே, அஸமத்தா தே, அபரிபுண்ணா தே, ஹீனா நிஹீனா ஓமகா லாமகா ச²துக்கா பரித்தாதி – அஞ்ஞம் இதோ யாபி⁴வத³ந்தி த⁴ம்மம், அபரத்³தா⁴ ஸுத்³தி⁴மகேவலீ தே.

ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ வத³ந்தீதி. தித்த²ம் வுச்சதி தி³ட்டி²க³தம். தித்தி²யா வுச்சந்தி தி³ட்டி²க³திகா. புது²தி³ட்டி²யா புது²தி³ட்டி²க³தானி வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி – ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ வத³ந்தி.

ஸந்தி³ட்டி²ராகே³ன ஹி தேபி⁴ரத்தாதி. ஸகாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ராகே³ன ரத்தா அபி⁴ரத்தாதி – ஸந்தி³ட்டி²ராகே³ன ஹி தேபி⁴ரத்தா.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘அஞ்ஞம் இதோ யாபி⁴வத³ந்தி த⁴ம்மம், அபரத்³தா⁴ ஸுத்³தி⁴மகேவலீ தே;

ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ வத³ந்தி, ஸந்தி³ட்டி²ராகே³ன ஹி தேபி⁴ரத்தா’’தி.

127. இதே⁴வ ஸுத்³தி⁴ம் இதி வாத³யந்தி, நாஞ்ஞேஸு த⁴ம்மேஸு விஸுத்³தி⁴மாஹு;

ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ நிவிட்டா², ஸகாயனே தத்த² த³ள்ஹம் வதா³னா.

இதே⁴வ ஸுத்³தி⁴ம் இதி வாத³யந்தீதி. இத⁴ ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி இத⁴ ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம், முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தி. ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி இத⁴ ஸுத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴ம் பரிஸுத்³தி⁴ம் முத்திம் விமுத்திம் பரிமுத்திம் வத³ந்தி கதே²ந்தி ப⁴ணந்தி தீ³பயந்தி வோஹரந்தீதி – இதே⁴வ ஸுத்³தி⁴ம் இதி வாத³யந்தி.

நாஞ்ஞேஸு த⁴ம்மேஸு விஸுத்³தி⁴மாஹூதி. அத்தனோ ஸத்தா²ரம் த⁴ம்மக்கா²னம் க³ணம் தி³ட்டி²ம் படிபத³ம் மக்³க³ம் ட²பேத்வா ஸப்³பே³ பரவாதே³ கி²பந்தி உக்கி²பந்தி பரிக்கி²பந்தி. ‘‘ஸோ ஸத்தா² ந ஸப்³ப³ஞ்ஞூ, த⁴ம்மோ ந ஸ்வாக்கா²தோ, க³ணோ ந ஸுப்படிபன்னோ, தி³ட்டி² ந ப⁴த்³தி³கா, படிபதா³ ந ஸுபஞ்ஞத்தா, மக்³கோ³ ந நிய்யானிகோ, நத்தே²த்த² ஸுத்³தி⁴ வா விஸுத்³தி⁴ வா பரிஸுத்³தி⁴ வா, முத்தி வா விமுத்தி வா பரிமுத்தி வா, நத்தே²த்த² ஸுஜ்ஜ²ந்தி வா விஸுஜ்ஜ²ந்தி வா பரிஸுஜ்ஜ²ந்தி வா, முச்சந்தி வா விமுச்சந்தி வா பரிமுச்சந்தி வா ஹீனா நிஹீனா ஓமகா லாமகா ச²துக்கா பரித்தா’’தி, ஏவமாஹம்ஸு ஏவம் கதே²ந்தி ஏவம் ப⁴ணந்தி ஏவம் தீ³பயந்தி ஏவம் வோஹரந்தீதி – நாஞ்ஞேஸு த⁴ம்மேஸு விஸுத்³தி⁴மாஹு.

ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ நிவிட்டா²தி. தித்த²ம் வுச்சதி தி³ட்டி²க³தம். தித்தி²யா வுச்சந்தி தி³ட்டி²க³திகா. புது²தி³ட்டி²யா [புது²தித்தி²யா (ஸீ. க.) புரிமகா³தா²ய பாட²பே⁴தோ³ நத்தி²] புது²தி³ட்டி²க³தேஸு நிவிட்டா² பதிட்டி²தா அல்லீனா உபக³தா அஜ்ஜோ²ஸிதா அதி⁴முத்தாதி – ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ நிவிட்டா².

ஸகாயனே தத்த² த³ள்ஹம் வதா³னாதி. த⁴ம்மோ ஸகாயனம், தி³ட்டி² ஸகாயனம், படிபதா³ ஸகாயனம், மக்³கோ³ ஸகாயனம், ஸகாயனே த³ள்ஹவாதா³ தி²ரவாதா³ ப³லிகவாதா³ அவட்டி²தவாதா³தி – ஸகாயனே தத்த² த³ள்ஹம் வதா³னா.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘இதே⁴வ ஸுத்³தி⁴ம் இதி வாத³யந்தி, நாஞ்ஞேஸு த⁴ம்மேஸு விஸுத்³தி⁴மாஹு;

ஏவம்பி தித்த்²யா புது²ஸோ நிவிட்டா², ஸகாயனே தத்த² த³ள்ஹம் வதா³னா’’தி.

128. ஸகாயனே வாபி த³ள்ஹம் வதா³னோ, கமேத்த² [கம் தத்த² (ஸீ. க.)] பா³லோதி பரம் த³ஹேய்ய;

ஸயம்வ [ஸயமேவ (ஸ்யா.)] ஸோ மேத⁴க³மாவஹேய்ய, பரம் வத³ம் பா³லமஸுத்³தி⁴த⁴ம்மம்.

ஸகாயனே வாபி த³ள்ஹம் வதா³னோதி. த⁴ம்மோ ஸகாயனம், தி³ட்டி² ஸகாயனம், படிபதா³ ஸகாயனம், மக்³கோ³ ஸகாயனம், ஸகாயனே த³ள்ஹவாதோ³ தி²ரவாதோ³ ப³லிகவாதோ³ அவட்டி²தவாதோ³தி – ஸகாயனே வாபி த³ள்ஹம் வதா³னோ.

கமேத்த² பா³லோதி பரம் த³ஹேய்யாதி. ஏத்தா²தி ஸகாய தி³ட்டி²யா ஸகாய க²ந்தியா ஸகாய ருசியா ஸகாய லத்³தி⁴யா பரம் பா³லதோ ஹீனதோ நிஹீனதோ ஓமகதோ லாமகதோ ச²துக்கதோ பரித்ததோ கம் த³ஹேய்ய கம் பஸ்ஸேய்ய கம் த³க்கே²ய்ய கம் ஓலோகேய்ய கம் நிஜ்ஜா²யேய்ய கம் உபபரிக்கே²ய்யாதி – கமேத்த² பா³லோதி பரம் த³ஹேய்ய.

ஸயம்வ ஸோ மேத⁴க³மாவஹேய்ய, பரம் வத³ம் பா³லமஸுத்³தி⁴த⁴ம்மந்தி. பரோ பா³லோ ஹீனோ நிஹீனோ ஓமகோ லாமகோ ச²துக்கோ பரித்தோ அஸுத்³தி⁴த⁴ம்மோ அவிஸுத்³தி⁴த⁴ம்மோ அபரிஸுத்³தி⁴த⁴ம்மோ அவோதா³தத⁴ம்மோதி – ஏவம் வத³ந்தோ ஏவம் கதே²ந்தோ ஏவம் ப⁴ணந்தோ ஏவம் தீ³பயந்தோ ஏவம் வோஹரந்தோ ஸயமேவ கலஹம் ப⁴ண்ட³னம் விக்³க³ஹம் விவாத³ம் மேத⁴க³ம் ஆவஹேய்ய ஸமாவஹேய்ய ஆஹரேய்ய ஸமாஹரேய்ய ஆகட்³டே⁴ய்ய ஸமாகட்³டே⁴ய்ய க³ண்ஹேய்ய பராமஸேய்ய அபி⁴னிவிஸேய்யாதி – ஸயம்வ ஸோ மேத⁴க³மாவஹேய்ய பரம் வத³ம் பா³லமஸுத்³தி⁴த⁴ம்மம்.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘ஸகாயனே வாபி த³ள்ஹம் வதா³னோ, கமேத்த² பா³லோதி பரம் த³ஹேய்ய;

ஸயம்வ ஸோ மேத⁴க³மாவஹேய்ய, பரம் வத³ம் பா³லமஸுத்³தி⁴த⁴ம்ம’’ந்தி.

129. வினிச்ச²யே ட²த்வா ஸயம் பமாய, உத்³த⁴ம்ஸ [உத்³த⁴ம் ஸோ (ஸ்யா.)] லோகஸ்மிம் விவாத³மேதி;

ஹித்வான ஸப்³பா³னி வினிச்ச²யானி, ந மேத⁴க³ம் குப்³ப³தி ஜந்து லோகே.

வினிச்ச²யே ட²த்வா ஸயம் பமாயாதி. வினிச்ச²யா வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. வினிச்ச²யதி³ட்டி²யா ட²த்வா பதிட்ட²ஹித்வா க³ண்ஹித்வா பராமஸித்வா அபி⁴னிவிஸித்வா வினிச்ச²யே ட²த்வா. ஸயம் பமாயாதி ஸயம் பமாய பமினித்வா. ‘‘அயம் ஸத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞூ’’தி ஸயம் பமாய பமினித்வா, ‘‘அயம் த⁴ம்மோ ஸ்வாக்கா²தோ… அயம் க³ணோ ஸுப்படிபன்னோ… அயம் தி³ட்டி² ப⁴த்³தி³கா… அயம் படிபதா³ ஸுபஞ்ஞத்தா… அயம் மக்³கோ³ நிய்யானிகோ’’தி ஸயம் பமாய பமினித்வாதி – வினிச்ச²யே ட²த்வா ஸயம் பமாய.

உத்³த⁴ம்ஸ லோகஸ்மிம் விவாத³மேதீதி. உத்³த⁴ம்ஸோ வுச்சதி அனாக³தம். அத்தனோ வாத³ம் உத்³த⁴ம் ட²பேத்வா ஸயமேவ கலஹம் ப⁴ண்ட³னம் விக்³க³ஹம் விவாத³ம் மேத⁴க³ம் ஏதி உபேதி உபக³ச்ச²தி க³ண்ஹாதி பராமஸதி அபி⁴னிவிஸதீதி. ஏவம்பி உத்³த⁴ம்ஸ லோகஸ்மிம் விவாத³மேதி. அத² வா அஞ்ஞேன உத்³த⁴ம் வாதே³ன ஸத்³தி⁴ம் கலஹம் கரோதி ப⁴ண்ட³னம் கரோதி விக்³க³ஹம் கரோதி விவாத³ம் கரோதி மேத⁴க³ம் கரோதி – ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி…பே… நிப்³பே³டே²ஹி வா ஸசே பஹோஸீ’’தி. ஏவம்பி உத்³த⁴ம்ஸ லோகஸ்மிம் விவாத³மேதி.

ஹித்வான ஸப்³பா³னி வினிச்ச²யானீதி. வினிச்ச²யா வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. தி³ட்டி²வினிச்ச²யா ஸப்³பே³ வினிச்ச²யே [ஸப்³பா³ வினிச்சி²ததி³ட்டி²யோ (ஸ்யா.), ஸப்³பா³ வினிச்ச²யதி³ட்டி²யோ (க.)] ஹித்வா சஜித்வா பரிச்சஜித்வா ஜஹித்வா பஜஹித்வா வினோதே³த்வா ப்³யந்திம் கரித்வா அனபா⁴வம் க³மேத்வாதி – ஹித்வான ஸப்³பா³னி வினிச்ச²யானி.

ந மேத⁴க³ம் குப்³ப³தி ஜந்து லோகேதி. ந கலஹம் கரோதி, ந ப⁴ண்ட³னம் கரோதி, ந விக்³க³ஹம் கரோதி, ந விவாத³ம் கரோதி, ந மேத⁴க³ம் கரோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஏவம் விமுத்தசித்தோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, பி⁴க்கு² ந கேனசி ஸம்வத³தி, ந கேனசி விவத³தி, யஞ்ச லோகே வுத்தம் தேன ச வோஹரதி அபராமஸ’’ந்தி. ஜந்தூதி ஸத்தோ நரோ மானவோ போஸோ புக்³க³லோ ஜீவோ ஜாகு³ ஜந்து இந்த³கு³ மனுஜோ. லோகேதி அபாயலோகே…பே… ஆயதனலோகேதி – ந மேத⁴க³ம் குப்³ப³தி ஜந்து லோகேதி.

தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘வினிச்ச²யே ட²த்வா ஸயம் பமாய, உத்³த⁴ம்ஸ லோகஸ்மிம் விவாத³மேதி;

ஹித்வான ஸப்³பா³னி வினிச்ச²யானி, ந மேத⁴க³ம் குப்³ப³தி ஜந்து லோகே’’தி.