2. து³தியவக்³கோ³
1. மோஹபரிஞ்ஞாஸுத்தம்
11. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘மோஹம், பி⁴க்க²வே, அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் தத்த² சித்தம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய. மோஹஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஜானம் பரிஜானம் தத்த² சித்தம் விராஜயம் பஜஹம் ப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாயா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘யேன மோஹேன மூள்ஹாஸே, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³திம்;
தம் மோஹம் ஸம்மத³ஞ்ஞாய, பஜஹந்தி விபஸ்ஸினோ;
பஹாய ந புனாயந்தி, இமம் லோகம் குதா³சன’’ந்தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பட²மம்.
2. கோத⁴பரிஞ்ஞாஸுத்தம்
12. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘கோத⁴ம், பி⁴க்க²வே, அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் தத்த² சித்தம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய. கோத⁴ஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஜானம் பரிஜானம் தத்த² சித்தம் விராஜயம் பஜஹம் ப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாயா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘யேன கோதே⁴ன குத்³தா⁴ஸே, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³திம்;
தம் கோத⁴ம் ஸம்மத³ஞ்ஞாய, பஜஹந்தி விபஸ்ஸினோ;
பஹாய ந புனாயந்தி, இமம் லோகம் குதா³சன’’ந்தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. து³தியம்.
3.மக்க²பரிஞ்ஞாஸுத்தம்
13. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘மக்க²ம், பி⁴க்க²வே, அனபி⁴ஜானம் அபரிஜானம் தத்த² சித்தம் அவிராஜயம் அப்பஜஹம் அப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாய. மக்க²ஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, அபி⁴ஜானம் பரிஜானம் தத்த² சித்தம் விராஜயம் பஜஹம் ப⁴ப்³போ³ து³க்க²க்க²யாயா’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘யேன மக்கே²ன மக்கா²ஸே, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³திம்;
தம் மக்க²ம் ஸம்மத³ஞ்ஞாய, பஜஹந்தி விபஸ்ஸினோ;
பஹாய ந புனாயந்தி, இமம் லோகம் குதா³சன’’ந்தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ததியம்.
4. அவிஜ்ஜானீவரணஸுத்தம்
14. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகனீவரணம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி யேன [யேனேவம் (?)] நீவரணேன நிவுதா பஜா தீ³க⁴ரத்தம் ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜானீவரணம் [அவிஜ்ஜானீவரணேன (?)]. அவிஜ்ஜானீவரணேன ஹி, பி⁴க்க²வே, நிவுதா பஜா தீ³க⁴ரத்தம் ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘நத்த²ஞ்ஞோ ஏகத⁴ம்மோபி, யேனேவம் [யேனேவ (ஸீ. பீ. க.)] நிவுதா பஜா;
ஸம்ஸரந்தி அஹோரத்தம், யதா² மோஹேன ஆவுதா.
‘‘யே ச மோஹம் பஹந்த்வான, தமோக²ந்த⁴ம் [தமோக்க²ந்த⁴ம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பதா³லயும்;
ந தே புன ஸம்ஸரந்தி, ஹேது தேஸம் ந விஜ்ஜதீ’’தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. சதுத்த²ம்.
5. தண்ஹாஸம்யோஜனஸுத்தம்
15. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகஸம்யோஜனம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி யேன [யேனேவம் (ஸ்யா.)] ஸம்யோஜனேன ஸம்யுத்தா ஸத்தா தீ³க⁴ரத்தம் ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தி யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, தண்ஹாஸம்யோஜனம் [தண்ஹாஸம்யோஜனேன (?)]. தண்ஹாஸம்யோஜனேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸம்யுத்தா ஸத்தா தீ³க⁴ரத்தம் ஸந்தா⁴வந்தி ஸம்ஸரந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘தண்ஹாது³தியோ புரிஸோ, தீ³க⁴மத்³தா⁴ன ஸம்ஸரம்;
இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம் [இத்த²ம்பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம் (ஸ்யா.)], ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி.
‘‘ஏதமாதீ³னவம் [ஏவமாதீ³னவம் (ஸீ. பீ. க.)] ஞத்வா, தண்ஹம் [தண்ஹா (ஸீ. க.)] து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம்;
வீததண்ஹோ அனாதா³னோ, ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. பஞ்சமம்.
6. பட²மஸேக²ஸுத்தம்
16. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘ஸேக²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அப்பத்தமானஸஸ்ஸ அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானஸ்ஸ விஹரதோ அஜ்ஜ²த்திகம் அங்க³ந்தி கரித்வா நாஞ்ஞம் ஏகங்க³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி யம் ஏவம் ப³ஹூபகாரம் யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, யோனிஸோ மனஸிகாரோ. யோனிஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² மனஸி கரோந்தோ அகுஸலம் பஜஹதி, குஸலம் பா⁴வேதீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘யோனிஸோ மனஸிகாரோ, த⁴ம்மோ ஸேக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;
நத்த²ஞ்ஞோ ஏவம் ப³ஹுகாரோ, உத்தமத்த²ஸ்ஸ பத்தியா;
யோனிஸோ பத³ஹம் பி⁴க்கு², க²யம் து³க்க²ஸ்ஸ பாபுணே’’தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ச²ட்ட²ம்.
7. து³தியஸேக²ஸுத்தம்
17. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘ஸேக²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அப்பத்தமானஸஸ்ஸ அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானஸ்ஸ விஹரதோ பா³ஹிரம் அங்க³ந்தி கரித்வா நாஞ்ஞம் ஏகங்க³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி யம் ஏவம் ப³ஹூபகாரம் யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, கல்யாணமித்ததா. கல்யாணமித்தோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அகுஸலம் பஜஹதி, குஸலம் பா⁴வேதீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘கல்யாணமித்தோ யோ பி⁴க்கு², ஸப்பதிஸ்ஸோ ஸகா³ரவோ;
கரம் மித்தானம் வசனம், ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ;
பாபுணே அனுபுப்³பே³ன, ஸப்³ப³ஸம்யோஜனக்க²ய’’ந்தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. ஸத்தமம்.
8. ஸங்க⁴பே⁴த³ஸுத்தம்
18. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘ஏகத⁴ம்மோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனாஹிதாய ப³ஹுஜனாஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனத்தா²ய அஹிதாய து³க்கா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். கதமோ ஏகத⁴ம்மோ? ஸங்க⁴பே⁴தோ³. ஸங்கே⁴ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴ன்னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப⁴ண்ட³னானி சேவ ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிபா⁴ஸா ச ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிக்கே²பா ச ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிச்சஜனா ச ஹோந்தி. தத்த² அப்பஸன்னா சேவ நப்பஸீத³ந்தி, பஸன்னானஞ்ச ஏகச்சானம் அஞ்ஞத²த்தம் ஹோதீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘ஆபாயிகோ நேரயிகோ, கப்பட்டோ² ஸங்க⁴பே⁴த³கோ;
வக்³கா³ராமோ அத⁴ம்மட்டோ², யோக³க்கே²மா பத⁴ம்ஸதி [யோக³க்கே²மதோ த⁴ம்ஸதி (ஸ்யா. பீ.), யோக³க்கே²மா விமம்ஸதி (ஸீ. க.)];
ஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ம் பே⁴த்வான [பி⁴த்வான (ஸீ. க.), பி⁴ந்தி³த்வா (சூளவ. 354; அ. நி. 10.39)], கப்பம் நிரயம்ஹி பச்சதீ’’தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. அட்ட²மம்.
9. ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ஸுத்தம்
19. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘ஏகத⁴ம்மோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். கதமோ ஏகத⁴ம்மோ? ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³. ஸங்கே⁴ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமக்³கே³ ந சேவ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப⁴ண்ட³னானி ஹோந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிபா⁴ஸா ஹோந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிக்கே²பா ஹோந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் பரிச்சஜனா ஹோந்தி. தத்த² அப்பஸன்னா சேவ பஸீத³ந்தி, பஸன்னானஞ்ச பி⁴ய்யோபா⁴வோ ஹோதீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘ஸுகா² ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸாமக்³கீ³, ஸமக்³கா³னஞ்சனுக்³க³ஹோ;
ஸமக்³க³ரதோ த⁴ம்மட்டோ², யோக³க்கே²மா ந த⁴ம்ஸதி;
ஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ம் கத்வான, கப்பம் ஸக்³க³ம்ஹி மோத³தீ’’தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. நவமம்.
10. பது³ட்ட²சித்தஸுத்தம்
20. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா, வுத்தமரஹதாதி மே ஸுதம் –
‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, ஏகச்சம் புக்³க³லம் பது³ட்ட²சித்தம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ‘இமம்ஹி சாயம் ஸமயே புக்³க³லோ காலங்கரேய்ய யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே’. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? சித்தம் ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பது³ட்ட²ம். சேதோபதோ³ஸஹேது கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தீ’’தி. ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வா அவோச. தத்தே²தம் இதி வுச்சதி –
‘‘பது³ட்ட²சித்தம் ஞத்வான, ஏகச்சம் இத⁴ புக்³க³லம்;
ஏதமத்த²ஞ்ச ப்³யாகாஸி, பு³த்³தோ⁴ பி⁴க்கூ²ன ஸந்திகே.
‘‘இமம்ஹி சாயம் ஸமயே, காலம் கயிராத² புக்³க³லோ;
நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, சித்தம் ஹிஸ்ஸ பதூ³ஸிதம்.
‘‘யதா² ஹரித்வா நிக்கி²பேய்ய, ஏவமேவ ததா²விதோ⁴;
சேதோபதோ³ஸஹேது ஹி, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³தி’’ந்தி.
அயம்பி அத்தோ² வுத்தோ ப⁴க³வதா, இதி மே ஸுதந்தி. த³ஸமம்.
து³தியோ வக்³கோ³ நிட்டி²தோ.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
மோஹோ கோதோ⁴ அத² மக்கோ², விஜ்ஜா தண்ஹா ஸேக²து³வே ச;
பே⁴தோ³ ஸாமக்³கி³புக்³க³லோ [மோஹகோத⁴ அத² மக்கா²க³தோ, மூஹா காமஸேக்க²து³வே; பே⁴த³ஸாமக்³க³புக்³க³லோ ச (ஸீ. க.) மோஹகோதா⁴ அத² மக்கோ² மோஹகாமா ஸேக்கா² து³வே; பே⁴த³மோதா³ புக்³க³லோ ச (ஸ்யா. பீ.)], வக்³க³மாஹு து³தியந்தி வுச்சதீதி.