2. பச்சேகபு³த்³த⁴அபதா³னம்

அத² பச்சேகபு³த்³தா⁴பதா³னம் ஸுணாத² –

83. ‘‘ததா²க³தம் ஜேதவனே வஸந்தம், அபுச்சி² வேதே³ஹமுனீ நதங்கோ³;

‘பச்சேகபு³த்³தா⁴ கிர நாம ஹோந்தி, ப⁴வந்தி தே ஹேதுபி⁴ கேஹி வீர’ [தீ⁴ர (ஸீ.) தீ⁴ரா (ஸ்யா.)].

84. ‘‘ததா³ஹ ஸப்³ப³ஞ்ஞுவரோ மஹேஸீ, ஆனந்த³ப⁴த்³த³ம் மது⁴ரஸ்ஸரேன;

‘யே புப்³ப³பு³த்³தே⁴ஸு [ஸப்³ப³பு³த்³தே⁴ஸு (ஸ்யா. க.)] கதாதி⁴காரா, அலத்³த⁴மோக்கா² ஜினஸாஸனேஸு.

85. ‘‘‘தேனேவ ஸம்வேக³முகே²ன தீ⁴ரா, வினாபி பு³த்³தே⁴ஹி ஸுதிக்க²பஞ்ஞா;

ஆரம்மணேனாபி பரித்தகேன, பச்சேகபோ³தி⁴ம் அனுபாபுணந்தி.

86. ‘‘‘ஸப்³ப³ம்ஹி லோகம்ஹி மமம் ட²பேத்வா, பச்சேகபு³த்³தே⁴ஹி ஸமோவ நத்தி²;

தேஸம் இமம் வண்ணபதே³ஸமத்தம், வக்கா²மஹம் ஸாது⁴ மஹாமுனீனம்.

87. ‘‘‘ஸயமேவ பு³த்³தா⁴னம் மஹாஇஸீனம், ஸாதூ⁴னி வாக்யானி மதூ⁴வ [மது⁴ம்வ (ஸீ.)] கு²த்³த³ம்;

அனுத்தரம் பே⁴ஸஜம் பத்த²யந்தா, ஸுணாத² ஸப்³பே³ஸு பஸன்னசித்தா.

88. ‘‘‘பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஸமாக³தானம், பரம்பரம் ப்³யாகரணானி யானி;

ஆதீ³னவோ யஞ்ச விராக³வத்து²ம், யதா² ச போ³தி⁴ம் அனுபாபுணிம்ஸு.

89. ‘‘‘ஸராக³வத்தூ²ஸு விராக³ஸஞ்ஞீ, ரத்தம்ஹி லோகம்ஹி விரத்தசித்தா;

ஹித்வா பபஞ்சே ஜிதப²ந்தி³தானி [விதி³ய ப²ந்தி³தானி (ஸீ.) ஜிதப³ந்தி⁴தானி (க.)], ததே²வ போ³தி⁴ம் அனுபாபுணிம்ஸு.

90. ‘‘‘ஸப்³பே³ஸு பூ⁴தேஸு நிதா⁴ய த³ண்ட³ம், அவிஹேட²யம் அஞ்ஞதரம்பி தேஸம்;

மேத்தேன சித்தேன ஹிதானுகம்பீ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

91. ‘‘‘ஸப்³பே³ஸு பூ⁴தேஸு நிதா⁴ய த³ண்ட³ம், அவிஹேட²யம் அஞ்ஞதரம்பி தேஸம்;

ந புத்தமிச்சே²ய்ய குதோ ஸஹாயம், ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

92. ‘‘‘ஸம்ஸக்³க³ஜாதஸ்ஸ ப⁴வந்தி ஸ்னேஹா, ஸ்னேஹன்வயம் து³க்க²மித³ம் பஹோதி;

ஆதீ³னவம் ஸ்னேஹஜம் பேக்க²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

93. ‘‘‘மித்தே ஸுஹஜ்ஜே அனுகம்பமானோ, ஹாபேதி அத்த²ம் படிப³த்³த⁴சித்தோ;

ஏதம் ப⁴யம் ஸந்த²வே பேக்க²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

94. ‘‘‘வம்ஸோ விஸாலோவ யதா² விஸத்தோ, புத்தேஸு தா³ரேஸு ச யா அபேக்கா²;

வம்ஸே களீரோவ அஸஜ்ஜமானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

95. ‘‘‘மிகோ³ அரஞ்ஞம்ஹி யதா² அப³த்³தோ⁴, யேனிச்ச²கம் க³ச்ச²தி கோ³சராய;

விஞ்ஞூ நரோ ஸேரிதம் பேக்க²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

96. ‘‘‘ஆமந்தனா ஹோதி ஸஹாயமஜ்ஜே², வாஸே ச [வாஸே (ஸீ. ஸ்யா.) ஸுத்தனிபாதேபி ‘‘ச‘‘காரோ நத்தி²] டா²னே க³மனே சாரிகாய;

அனபி⁴ஜ்ஜி²தம் ஸேரிதம் பேக்க²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

97. ‘‘‘கி²ட்³டா³ ரதீ ஹோதி ஸஹாயமஜ்ஜே², புத்தேஸு பேமம் விபுலஞ்ச ஹோதி;

பியவிப்பயோக³ம் விஜிகு³ச்ச²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

98. ‘‘‘சாதுத்³தி³ஸோ அப்படிகோ⁴ ச ஹோதி, ஸந்துஸ்ஸமானோ இதரீதரேன;

பரிஸ்ஸயானம் ஸஹிதா அச²ம்பீ⁴, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

99. ‘‘‘து³ஸ்ஸங்க³ஹா பப்³ப³ஜிதாபி ஏகே, அதோ² க³ஹட்டா² க⁴ரமாவஸந்தா;

அப்போஸ்ஸுக்கோ பரபுத்தேஸு ஹுத்வா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

100. ‘‘‘ஓரோபயித்வா கி³ஹிப்³யஞ்ஜனானி, ஸஞ்சி²ன்னபத்தோ யதா² கோவிளாரோ;

சே²த்வான வீரோ கி³ஹிப³ந்த⁴னானி, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

101. ‘‘‘ஸசே லபே⁴த² நிபகம் ஸஹாயம், ஸத்³தி⁴ம் சரம் ஸாது⁴விஹாரிதீ⁴ரம்;

அபி⁴பு⁴ய்ய ஸப்³பா³னி பரிஸ்ஸயானி, சரேய்ய தேனத்தமனோ ஸதீமா.

102. ‘‘‘நோ சே லபே⁴த² நிபகம் ஸஹாயம், ஸத்³தி⁴ம் சரம் ஸாது⁴விஹாரிதீ⁴ரம்;

ராஜாவ ரட்ட²ம் விஜிதம் பஹாய, ஏகோ சரே மாதங்க³ரஞ்ஞேவ நாகோ³.

103. ‘‘‘அத்³தா⁴ பஸம்ஸாம ஸஹாயஸம்பத³ம், ஸேட்டா² ஸமா ஸேவிதப்³பா³ ஸஹாயா;

ஏதே அலத்³தா⁴ அனவஜ்ஜபோ⁴ஜீ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

104. ‘‘‘தி³ஸ்வா ஸுவண்ணஸ்ஸ பப⁴ஸ்ஸரானி, கம்மாரபுத்தேன ஸுனிட்டி²தானி;

ஸங்க⁴ட்டமானானி து³வே பு⁴ஜஸ்மிம், ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

105. ‘‘‘ஏவம் து³தீயேன ஸஹா மமஸ்ஸ, வாசாபி⁴லாபோ அபி⁴ஸஜ்ஜனா வா;

ஏதம் ப⁴யம் ஆயதிம் பேக்க²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

106. ‘‘‘காமா ஹி சித்ரா மது⁴ரா மனோரமா, விரூபரூபேன மதே²ந்தி சித்தம்;

ஆதீ³னவம் காமகு³ணேஸு தி³ஸ்வா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

107. ‘‘‘ஈதீ ச க³ண்டோ³ ச உபத்³த³வோ ச, ரோகோ³ ச ஸல்லஞ்ச ப⁴யஞ்ச மேதம்;

ஏதம் ப⁴யம் காமகு³ணேஸு தி³ஸ்வா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

108. ‘‘‘ஸீதஞ்ச உண்ஹஞ்ச கு²த³ம் பிபாஸம், வாதாதபே ட³ம்ஸஸரீஸபே [ட³ம்ஸஸிரிம்ஸபே (ஸீ. ஸ்யா.)] ச;

ஸப்³பா³னிபேதானி அபி⁴ப்³ப⁴வித்வா [அபி⁴ஸம்ப⁴வித்வா (ஸுத்தனிபாதே)], ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

109. ‘‘‘நாகோ³வ யூதா²னி விவஜ்ஜயித்வா, ஸஞ்ஜாதக²ந்தோ⁴ பது³மீ உளாரோ;

யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரம் அரஞ்ஞே, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

110. ‘‘‘அட்டா²னதம் ஸங்க³ணிகாரதஸ்ஸ, யம் ப²ஸ்ஸயே [பு²ஸ்ஸயே (ஸ்யா.)] ஸாமயிகம் விமுத்திம்;

ஆதி³ச்சப³ந்து⁴ஸ்ஸ வசோ நிஸம்ம, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

111. ‘‘‘தி³ட்டீ²விஸூகானி உபாதிவத்தோ, பத்தோ நியாமம் படிலத்³த⁴மக்³கோ³;

உப்பன்னஞாணோம்ஹி அனஞ்ஞனேய்யோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

112. ‘‘‘நில்லோலுபோ நிக்குஹோ நிப்பிபாஸோ, நிம்மக்க² [நிம்மக்கோ² (ஸ்யா.)] நித்³த⁴ந்தகஸாவமோஹோ;

நிராஸயோ [நிராஸாஸோ (க.)] ஸப்³ப³லோகே ப⁴வித்வா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

113. ‘‘‘பாபம் ஸஹாயம் பரிவஜ்ஜயேத², அனத்த²த³ஸ்ஸிம் விஸமே நிவிட்ட²ம்;

ஸயம் ந ஸேவே பஸுதம் பமத்தம், ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

114. ‘‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மத⁴ரம் ப⁴ஜேத², மித்தம் உளாரம் படிபா⁴னவந்தம்;

அஞ்ஞாய அத்தா²னி வினேய்ய கங்க²ம், ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

115. ‘‘‘கி²ட்³ட³ம் ரதிம் காமஸுக²ஞ்ச லோகே, அனலங்கரித்வா அனபேக்க²மானோ;

விபூ⁴ஸட்டா²னா விரதோ ஸச்சவாதீ³, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

116. ‘‘‘புத்தஞ்ச தா³ரம் பிதரஞ்ச மாதரம், த⁴னானி த⁴ஞ்ஞானி ச ப³ந்த⁴வானி;

ஹித்வான காமானி யதோ²தி⁴கானி, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

117. ‘‘‘ஸங்கோ³ ஏஸோ பரித்தமேத்த² ஸோக்²யம், அப்பஸ்ஸாதோ³ து³க்க²மேவேத்த² பி⁴ய்யோ;

க³ளோ [கா³ஹோ (ஸீ.) கண்டோ³ (ஸ்யா.) கா³ள்ஹோ (க.)] ஏஸோ இதி ஞத்வா மதிமா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

118. ‘‘‘ஸந்தா³லயித்வான ஸம்யோஜனானி, ஜாலம்வ பே⁴த்வா ஸலிலம்பு³சாரீ;

அக்³கீ³வ த³ட்³ட⁴ம் அனிவத்தமானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

119. ‘‘‘ஓக்கி²த்தசக்கூ² ந ச பாத³லோலோ, கு³த்திந்த்³ரியோ ரக்கி²தமானஸானோ;

அனவஸ்ஸுதோ அபரிட³ய்ஹமானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

120. ‘‘‘ஓஹாரயித்வா கி³ஹிப்³யஞ்ஜனானி, ஸஞ்ச²ன்னபத்தோ யதா² பாரிச²த்தோ;

காஸாயவத்தோ² அபி⁴னிக்க²மித்வா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

121. ‘‘‘ரஸேஸு கே³த⁴ம் அகரம் அலோலோ, அனஞ்ஞபோஸீ ஸபதா³னசாரீ;

குலே குலே அப்படிப³த்³த⁴சித்தோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

122. ‘‘‘பஹாய பஞ்சாவரணானி சேதஸோ, உபக்கிலேஸே ப்³யபனுஜ்ஜ ஸப்³பே³;

அனிஸ்ஸிதோ சே²ஜ்ஜ ஸினேஹதோ³ஸம், ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

123. ‘‘‘விபிட்டி²கத்வான ஸுக²ஞ்ச து³க்க²ம், புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸம்;

லத்³தா⁴னுபேக்க²ம் ஸமத²ம் விஸுத்³த⁴ம், ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

124. ‘‘‘ஆரத்³த⁴வீரியோ பரமத்த²பத்தியா, அலீனசித்தோ அகுஸீதவுத்தி;

த³ள்ஹனிக்கமோ தா²மப³லூபபன்னோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

125. ‘‘‘படிஸல்லானம் ஜா²னமரிஞ்சமானோ, த⁴ம்மேஸு நிச்சம் அனுத⁴ம்மசாரீ;

ஆதீ³னவம் ஸம்மஸிதா ப⁴வேஸு, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

126. ‘‘‘தண்ஹக்க²யம் பத்த²யமப்பமத்தோ, அனேளமூகோ³ ஸுதவா ஸதீமா;

ஸங்கா²தத⁴ம்மோ நியதோ பதா⁴னவா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

127. ‘‘‘ஸீஹோவ ஸத்³தே³ஸு அஸந்தஸந்தோ, வாதோவ ஜாலம்ஹி அஸஜ்ஜமானோ;

பது³மம்வ தோயேன அலிம்பமானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

128. ‘‘‘ஸீஹோ யதா² தா³ட²ப³லீ பஸய்ஹ, ராஜா மிகா³னம் அபி⁴பு⁴ய்ய சாரீ;

ஸேவேத² பந்தானி ஸேனாஸனானி, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

129. ‘‘‘மேத்தம் உபேக்க²ம் கருணம் விமுத்திம், ஆஸேவமானோ முதி³தஞ்ச காலே;

ஸப்³பே³ன லோகேன அவிருஜ்ஜ²மானோ, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

130. ‘‘‘ராக³ஞ்ச தோ³ஸஞ்ச பஹாய மோஹம், ஸந்தா³லயித்வான ஸம்யோஜனானி;

அஸந்தஸம் ஜீவிதஸங்க²யம்ஹி, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

131. ‘‘‘ப⁴ஜந்தி ஸேவந்தி ச காரணத்தா², நிக்காரணா து³ல்லபா⁴ அஜ்ஜ மித்தா;

அத்தத்த²பஞ்ஞா அஸுசீமனுஸ்ஸா, ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ.

132. ‘‘‘விஸுத்³த⁴ஸீலா ஸுவிஸுத்³த⁴பஞ்ஞா, ஸமாஹிதா ஜாக³ரியானுயுத்தா;

விபஸ்ஸகா த⁴ம்மவிஸேஸத³ஸ்ஸீ, மக்³க³ங்க³போ³ஜ்ஜ²ங்க³க³தே விஜஞ்ஞா.

133. ‘‘‘ஸுஞ்ஞப்பணிதி⁴ஞ்ச ததா²னிமித்தம் [ஸுஞ்ஞதப்பணீஹிதஞ்சானிமித்தம் (ஸீ.)], ஆஸேவயித்வா ஜினஸாஸனம்ஹி;

யே ஸாவகத்தம் ந வஜந்தி தீ⁴ரா, ப⁴வந்தி பச்சேகஜினா ஸயம்பூ⁴.

134. ‘‘‘மஹந்தத⁴ம்மா ப³ஹுத⁴ம்மகாயா, சித்திஸ்ஸரா ஸப்³ப³து³க்கோ²க⁴திண்ணா;

உத³க்³க³சித்தா பரமத்த²த³ஸ்ஸீ, ஸீஹோபமா க²க்³க³விஸாணகப்பா.

135. ‘‘‘ஸந்திந்த்³ரியா ஸந்தமனா ஸமாதீ⁴, பச்சந்தஸத்தேஸு பதிப்பசாரா [பச்சத்தக³ம்பீ⁴ரமதப்பசாரா (ஸீ.)];

தீ³பா பரத்த² இத⁴ விஜ்ஜலந்தா, பச்சேகபு³த்³தா⁴ ஸததம் ஹிதாமே.

136. ‘‘‘பஹீனஸப்³பா³வரணா ஜனிந்தா³, லோகப்பதீ³பா க⁴னகஞ்சனாபா⁴;

நிஸ்ஸம்ஸயம் லோகஸுத³க்கி²ணேய்யா, பச்சேகபு³த்³தா⁴ ஸததப்பிதாமே.

137. ‘‘‘பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஸுபா⁴ஸிதானி, சரந்தி லோகம்ஹி ஸதே³வகம்ஹி;

ஸுத்வா ததா² யே ந கரோந்தி பா³லா, சரந்தி து³க்கே²ஸு புனப்புனம் தே.

138. ‘‘‘பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஸுபா⁴ஸிதானி, மது⁴ம் யதா² கு²த்³த³மவஸ்ஸவந்தம்;

ஸுத்வா ததா² யே படிபத்தியுத்தா, ப⁴வந்தி தே ஸச்சத³ஸா ஸபஞ்ஞா’.

139. ‘‘பச்சேகபு³த்³தே⁴ஹி ஜினேஹி பா⁴ஸிதா, கதா² [கா³தா² (ஸீ. ஸ்யா.)] உளாரா அபி⁴னிக்க²மித்வா;

தா ஸக்யஸீஹேன நருத்தமேன, பகாஸிதா த⁴ம்மவிஜானனத்த²ம்.

140. ‘‘லோகானுகம்பாய இமானி தேஸம், பச்சேகபு³த்³தா⁴ன விகுப்³பி³தானி;

ஸம்வேக³ஸங்க³மதிவட்³ட⁴னத்த²ம், ஸயம்பு⁴ஸீஹேன பகாஸிதானீ’’தி.

பச்சேகபு³த்³தா⁴பதா³னம் ஸமத்தம்.