11. த³ஸுத்தரஸுத்தம்

350. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா சம்பாயம் விஹரதி க³க்³க³ராய போக்க²ரணியா தீரே மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி! ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘த³ஸுத்தரம் பவக்கா²மி, த⁴ம்மம் நிப்³பா³னபத்தியா;

து³க்க²ஸ்ஸந்தகிரியாய, ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பமோசனம்’’.

ஏகோ த⁴ம்மோ

351. ‘‘ஏகோ, ஆவுஸோ, த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ, ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வேதப்³போ³, ஏகோ த⁴ம்மோ பரிஞ்ஞேய்யோ, ஏகோ த⁴ம்மோ பஹாதப்³போ³, ஏகோ த⁴ம்மோ ஹானபா⁴கி³யோ, ஏகோ த⁴ம்மோ விஸேஸபா⁴கி³யோ, ஏகோ த⁴ம்மோ து³ப்படிவிஜ்ஜோ², ஏகோ த⁴ம்மோ உப்பாதே³தப்³போ³, ஏகோ த⁴ம்மோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யோ, ஏகோ த⁴ம்மோ ஸச்சி²காதப்³போ³.

(க) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ? அப்பமாதோ³ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ ப³ஹுகாரோ.

(க²) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வேதப்³போ³? காயக³தாஸதி ஸாதஸஹக³தா. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ பா⁴வேதப்³போ³.

(க³) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ பரிஞ்ஞேய்யோ? ப²ஸ்ஸோ ஸாஸவோ உபாதா³னியோ. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ பரிஞ்ஞேய்யோ.

(க⁴) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ பஹாதப்³போ³? அஸ்மிமானோ. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ பஹாதப்³போ³.

(ங) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ ஹானபா⁴கி³யோ? அயோனிஸோ மனஸிகாரோ. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ ஹானபா⁴கி³யோ.

(ச) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ விஸேஸபா⁴கி³யோ? யோனிஸோ மனஸிகாரோ. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ விஸேஸபா⁴கி³யோ.

(ச²) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ து³ப்படிவிஜ்ஜோ²? ஆனந்தரிகோ சேதோஸமாதி⁴. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ து³ப்படிவிஜ்ஜோ².

(ஜ) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ உப்பாதே³தப்³போ³? அகுப்பம் ஞாணம். அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ உப்பாதே³தப்³போ³.

(ஜ²) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யோ? ஸப்³பே³ ஸத்தா ஆஹாரட்டி²திகா. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யோ.

(ஞ) ‘‘கதமோ ஏகோ த⁴ம்மோ ஸச்சி²காதப்³போ³? அகுப்பா சேதோவிமுத்தி. அயம் ஏகோ த⁴ம்மோ ஸச்சி²காதப்³போ³.

‘‘இதி இமே த³ஸ த⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

த்³வே த⁴ம்மா

352. ‘‘த்³வே த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா, த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³, த்³வே த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா, த்³வே த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³, த்³வே த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா, த்³வே த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா, த்³வே த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா², த்³வே த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³, த்³வே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா, த்³வே த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? ஸமதோ² ச விபஸ்ஸனா ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? நாமஞ்ச ரூபஞ்ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? அவிஜ்ஜா ச ப⁴வதண்ஹா ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? தோ³வசஸ்ஸதா ச பாபமித்ததா ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா.

(ச) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா? ஸோவசஸ்ஸதா ச கல்யாணமித்ததா ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா.

(ச²) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²? யோ ச ஹேது யோ ச பச்சயோ ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாய, யோ ச ஹேது யோ ச பச்சயோ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா. இமே த்³வே த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா².

(ஜ) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³? த்³வே ஞாணானி – க²யே ஞாணம், அனுப்பாதே³ ஞாணம். இமே த்³வே த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³.

(ஜ²) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா? த்³வே தா⁴துயோ – ஸங்க²தா ச தா⁴து அஸங்க²தா ச தா⁴து. இமே த்³வே த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா.

(ஞ) ‘‘கதமே த்³வே த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³? விஜ்ஜா ச விமுத்தி ச. இமே த்³வே த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

‘‘இதி இமே வீஸதி த⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

தயோ த⁴ம்மா

353. ‘‘தயோ த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா, தயோ த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³…பே… தயோ த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம், த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபத்தி. இமே தயோ த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? தயோ ஸமாதீ⁴ – ஸவிதக்கோ ஸவிசாரோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கோ அவிசாரோ ஸமாதி⁴. இமே தயோ த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? திஸ்ஸோ வேத³னா – ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா. இமே தயோ த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? திஸ்ஸோ தண்ஹா – காமதண்ஹா, ப⁴வதண்ஹா, விப⁴வதண்ஹா. இமே தயோ த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ அகுஸலமூலம், தோ³ஸோ அகுஸலமூலம், மோஹோ அகுஸலமூலம். இமே தயோ த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா.

(ச) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா? தீணி குஸலமூலானி – அலோபோ⁴ குஸலமூலம், அதோ³ஸோ குஸலமூலம், அமோஹோ குஸலமூலம். இமே தயோ த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா.

(ச²) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²? திஸ்ஸோ நிஸ்ஸரணியா தா⁴துயோ – காமானமேதம் நிஸ்ஸரணம் யதி³த³ம் நேக்க²ம்மம், ரூபானமேதம் நிஸ்ஸரணம் யதி³த³ம் அரூபம், யம் கோ² பன கிஞ்சி பூ⁴தம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம், நிரோதோ⁴ தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம். இமே தயோ த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா².

(ஜ) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³? தீணி ஞாணானி – அதீதம்ஸே ஞாணம், அனாக³தம்ஸே ஞாணம், பச்சுப்பன்னம்ஸே ஞாணம். இமே தயோ த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³.

(ஜ²) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா? திஸ்ஸோ தா⁴துயோ – காமதா⁴து, ரூபதா⁴து, அரூபதா⁴து. இமே தயோ த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா.

(ஞ) ‘‘கதமே தயோ த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³? திஸ்ஸோ விஜ்ஜா – புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணம் விஜ்ஜா, ஸத்தானம் சுதூபபாதே ஞாணம் விஜ்ஜா, ஆஸவானம் க²யே ஞாணம் விஜ்ஜா. இமே தயோ த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

‘‘இதி இமே திம்ஸ த⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

சத்தாரோ த⁴ம்மா

354. ‘‘சத்தாரோ த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா, சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³…பே… சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? சத்தாரி சக்கானி – பதிரூபதே³ஸவாஸோ, ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயோ [ஸப்புரிஸுபஸ்ஸயோ (ஸ்யா. கம்.)], அத்தஸம்மாபணிதி⁴, புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதா. இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். வேத³னாஸு…பே… சித்தே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? சத்தாரோ ஆஹாரா – கப³ளீகாரோ [கவளீகாரோ (ஸ்யா. கம்.)] ஆஹாரோ ஓளாரிகோ வா ஸுகு²மோ வா, ப²ஸ்ஸோ து³தியோ, மனோஸஞ்சேதனா ததியா, விஞ்ஞாணம் சதுத்த²ம். இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? சத்தாரோ ஓகா⁴ – காமோகோ⁴, ப⁴வோகோ⁴, தி³ட்டோ²கோ⁴, அவிஜ்ஜோகோ⁴. இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? சத்தாரோ யோகா³ – காமயோகோ³, ப⁴வயோகோ³, தி³ட்டி²யோகோ³, அவிஜ்ஜாயோகோ³. இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா.

(ச) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா? சத்தாரோ விஸஞ்ஞோகா³ – காமயோக³விஸம்யோகோ³, ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³, தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³, அவிஜ்ஜாயோக³விஸம்யோகோ³. இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா.

(ச²) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²? சத்தாரோ ஸமாதீ⁴ – ஹானபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴, டி²திபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴, விஸேஸபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴, நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴. இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா².

(ஜ) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³? சத்தாரி ஞாணானி – த⁴ம்மே ஞாணம், அன்வயே ஞாணம், பரியே ஞாணம், ஸம்முதியா ஞாணம். இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³.

(ஜ²) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா? சத்தாரி அரியஸச்சானி – து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் [து³க்க²ஸமுத³யோ (ஸ்யா. கம்.)] அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் [து³க்க²னிரோதோ⁴ (ஸ்யா. கம்.)] அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்சம். இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா.

(ஞ) ‘‘கதமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³? சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி – ஸோதாபத்திப²லம், ஸகதா³கா³மிப²லம், அனாகா³மிப²லம், அரஹத்தப²லம். இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

‘‘இதி இமே சத்தாரீஸத⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

பஞ்ச த⁴ம்மா

355. ‘‘பஞ்ச த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா…பே… பஞ்ச த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? பஞ்ச பதா⁴னியங்கா³னி – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸத்³த³ஹதி ததா²க³தஸ்ஸ போ³தி⁴ம் – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி. அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி அப்பாதங்கோ ஸமவேபாகினியா க³ஹணியா ஸமன்னாக³தோ நாதிஸீதாய நாச்சுண்ஹாய மஜ்ஜி²மாய பதா⁴னக்க²மாய. அஸடோ² ஹோதி அமாயாவீ யதா²பூ⁴தமத்தானம் ஆவீகத்தா ஸத்த²ரி வா விஞ்ஞூஸு வா ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு. ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. பஞ்ஞவா ஹோதி உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ அரியாய நிப்³பே³தி⁴காய ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மினியா. இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? பஞ்சங்கி³கோ ஸம்மாஸமாதி⁴ – பீதிப²ரணதா, ஸுக²ப²ரணதா, சேதோப²ரணதா, ஆலோகப²ரணதா, பச்சவேக்க²ணனிமித்தம் [பச்சவேக்க²ணானிமித்தம் (ஸ்யா. கம்.)]. இமே பஞ்ச த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ [ஸேய்யதீ²த³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இமே பஞ்ச த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? பஞ்ச நீவரணானி – காமச்ச²ந்த³னீவரணம், ப்³யாபாத³னீவரணம், தி²னமித்³த⁴னீவரணம், உத்³த⁴ச்சகுகுச்சனீவரணம், விசிகிச்சா²னீவரணம். இமே பஞ்ச த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? பஞ்ச சேதோகி²லா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி. யோ ஸோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, தஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. அயம் பட²மோ சேதோகி²லோ. புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² த⁴ம்மே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி…பே… ஸங்கே⁴ கங்க²தி விசிகிச்ச²தி…பே… ஸிக்கா²ய கங்க²தி விசிகிச்ச²தி…பே… ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு குபிதோ ஹோதி அனத்தமனோ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ, யோ ஸோ, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு குபிதோ ஹோதி அனத்தமனோ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ, தஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. யஸ்ஸ சித்தம் ந நமதி ஆதப்பாய அனுயோகா³ய ஸாதச்சாய பதா⁴னாய. அயம் பஞ்சமோ சேதோகி²லோ. இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா.

(ச) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா? பஞ்சிந்த்³ரியானி – ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம். இமே பஞ்ச த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா.

(ச²) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²? பஞ்ச நிஸ்ஸரணியா தா⁴துயோ – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு²னோ காமே மனஸிகரோதோ காமேஸு சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. நேக்க²ம்மம் கோ² பனஸ்ஸ மனஸிகரோதோ நேக்க²ம்மே சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸுக³தம் ஸுபா⁴விதம் ஸுவுட்டி²தம் ஸுவிமுத்தம் விஸம்யுத்தம் காமேஹி. யே ச காமபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி ஆஸவா விகா⁴தா பரிளாஹா, முத்தோ ஸோ தேஹி. ந ஸோ தம் வேத³னம் வேதே³தி. இத³மக்கா²தம் காமானம் நிஸ்ஸரணம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ப்³யாபாத³ம் மனஸிகரோதோ ப்³யாபாதே³ சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. அப்³யாபாத³ம் கோ² பனஸ்ஸ மனஸிகரோதோ அப்³யாபாதே³ சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸுக³தம் ஸுபா⁴விதம் ஸுவுட்டி²தம் ஸுவிமுத்தம் விஸம்யுத்தம் ப்³யாபாதே³ன. யே ச ப்³யாபாத³பச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி ஆஸவா விகா⁴தா பரிளாஹா, முத்தோ ஸோ தேஹி. ந ஸோ தம் வேத³னம் வேதே³தி. இத³மக்கா²தம் ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ விஹேஸம் மனஸிகரோதோ விஹேஸாய சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. அவிஹேஸம் கோ² பனஸ்ஸ மனஸிகரோதோ அவிஹேஸாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸுக³தம் ஸுபா⁴விதம் ஸுவுட்டி²தம் ஸுவிமுத்தம் விஸம்யுத்தம் விஹேஸாய. யே ச விஹேஸாபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி ஆஸவா விகா⁴தா பரிளாஹா, முத்தோ ஸோ தேஹி. ந ஸோ தம் வேத³னம் வேதே³தி. இத³மக்கா²தம் விஹேஸாய நிஸ்ஸரணம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ரூபே மனஸிகரோதோ ரூபேஸு சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. அரூபம் கோ² பனஸ்ஸ மனஸிகரோதோ அரூபே சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸுக³தம் ஸுபா⁴விதம் ஸுவுட்டி²தம் ஸுவிமுத்தம் விஸம்யுத்தம் ரூபேஹி. யே ச ரூபபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி ஆஸவா விகா⁴தா பரிளாஹா, முத்தோ ஸோ தேஹி. ந ஸோ தம் வேத³னம் வேதே³தி. இத³மக்கா²தம் ரூபானம் நிஸ்ஸரணம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஸக்காயம் மனஸிகரோதோ ஸக்காயே சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி ந பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. ஸக்காயனிரோத⁴ம் கோ² பனஸ்ஸ மனஸிகரோதோ ஸக்காயனிரோதே⁴ சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. தஸ்ஸ தம் சித்தம் ஸுக³தம் ஸுபா⁴விதம் ஸுவுட்டி²தம் ஸுவிமுத்தம் விஸம்யுத்தம் ஸக்காயேன. யே ச ஸக்காயபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி ஆஸவா விகா⁴தா பரிளாஹா, முத்தோ ஸோ தேஹி. ந ஸோ தம் வேத³னம் வேதே³தி. இத³மக்கா²தம் ஸக்காயஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம். இமே பஞ்ச த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா².

(ஜ) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³? பஞ்ச ஞாணிகோ ஸம்மாஸமாதி⁴ – ‘அயம் ஸமாதி⁴ பச்சுப்பன்னஸுகோ² சேவ ஆயதிஞ்ச ஸுக²விபாகோ’தி பச்சத்தம்யேவ ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ‘அயம் ஸமாதி⁴ அரியோ நிராமிஸோ’தி பச்சத்தஞ்ஞேவ ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ‘அயம் ஸமாதி⁴ அகாபுரிஸஸேவிதோ’தி பச்சத்தம்யேவ ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ‘அயம் ஸமாதி⁴ ஸந்தோ பணீதோ படிப்பஸ்ஸத்³த⁴லத்³தோ⁴ ஏகோதி³பா⁴வாதி⁴க³தோ, ந ஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிதக³தோ’தி [ந ச ஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹ வாரிதவதோதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), ந ஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரிவாவதோ (க.), ந ஸஸங்கா²ரனிக்³க³ய்ஹவாரியாதி⁴க³தோ (?)] பச்சத்தம்யேவ ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ‘ஸோ கோ² பனாஹம் இமம் ஸமாதி⁴ம் ஸதோவ ஸமாபஜ்ஜாமி ஸதோ வுட்ட²ஹாமீ’தி பச்சத்தம்யேவ ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. இமே பஞ்ச த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³.

(ஜ²) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா? பஞ்ச விமுத்தாயதனானி – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, ததா² ததா² ஸோ [பி⁴க்கு² (ஸ்யா. கம்.)] தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²ப்படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ச. தஸ்ஸ அத்த²ப்படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் பட²மம் விமுத்தாயதனம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ந ஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, அபி ச கோ² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி. ததா² ததா² ஸோ தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²ப்படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ச. தஸ்ஸ அத்த²ப்படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் து³தியம் விமுத்தாயதனம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ந ஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி. அபி ச கோ², யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி ததா² ததா² ஸோ தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²ப்படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ச. தஸ்ஸ அத்த²ப்படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் ததியம் விமுத்தாயதனம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ந ஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி. அபி ச கோ², யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி ததா² ததா² ஸோ தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²ப்படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ச. தஸ்ஸ அத்த²ப்படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மபடிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் சதுத்த²ம் விமுத்தாயதனம்.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ ந ஹேவ கோ² ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன பரேஸம் தே³ஸேதி, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரோதி, நாபி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி மனஸானுபேக்க²தி; அபி ச க்²வஸ்ஸ அஞ்ஞதரம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஹோதி ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம் ஸுப்படிவித்³த⁴ம் பஞ்ஞாய. யதா² யதா², ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ அஞ்ஞதரம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஹோதி ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம் ஸுப்படிவித்³த⁴ம் பஞ்ஞாய ததா² ததா² ஸோ தஸ்மிம் த⁴ம்மே அத்த²ப்படிஸம்வேதீ³ ச ஹோதி த⁴ம்மப்படிஸம்வேதீ³ ச. தஸ்ஸ அத்த²ப்படிஸம்வேதி³னோ த⁴ம்மப்படிஸம்வேதி³னோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி. இத³ம் பஞ்சமம் விமுத்தாயதனம். இமே பஞ்ச த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா.

(ஞ) ‘‘கதமே பஞ்ச த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³? பஞ்ச த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴ – ஸீலக்க²ந்தோ⁴, ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴, பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, விமுத்திக்க²ந்தோ⁴, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தோ⁴. இமே பஞ்ச த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

‘‘இதி இமே பஞ்ஞாஸ த⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

ச² த⁴ம்மா

356. ‘‘ச² த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா…பே… ச² த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? ச² ஸாரணீயா த⁴ம்மா. இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் வசீகம்மம்…பே… ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னோ மேத்தம் மனோகம்மம்…பே… ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² யே தே லாபா⁴ த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴ அந்தமஸோ பத்தபரியாபன்னமத்தம்பி, ததா²ரூபேஹி லாபே⁴ஹி அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ ஹோதி ஸீலவந்தேஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ…பே… ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு², யானி தானி ஸீலானி அக²ண்டா³னி அச்சி²த்³தா³னி அஸப³லானி அகம்மாஸானி பு⁴ஜிஸ்ஸானி விஞ்ஞுப்பஸத்தா²னி அபராமட்டா²னி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி, ததா²ரூபேஸு ஸீலேஸு ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ…பே… ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² யாயம் தி³ட்டி² அரியா நிய்யானிகா நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய, ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி² ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஆவி சேவ ரஹோ ச, அயம்பி த⁴ம்மோ ஸாரணீயோ பியகரணோ க³ருகரணோ, ஸங்க³ஹாய அவிவாதா³ய ஸாமக்³கி³யா ஏகீபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. இமே ச² த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? ச² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானி – பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, த⁴ம்மானுஸ்ஸதி, ஸங்கா⁴னுஸ்ஸதி, ஸீலானுஸ்ஸதி, சாகா³னுஸ்ஸதி, தே³வதானுஸ்ஸதி. இமே ச² த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி – சக்கா²யதனம், ஸோதாயதனம், கா⁴னாயதனம், ஜிவ்ஹாயதனம், காயாயதனம், மனாயதனம். இமே ச² த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? ச² தண்ஹாகாயா – ரூபதண்ஹா, ஸத்³த³தண்ஹா, க³ந்த⁴தண்ஹா, ரஸதண்ஹா, போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா, த⁴ம்மதண்ஹா. இமே ச² த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? ச² அகா³ரவா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ. த⁴ம்மே…பே… ஸங்கே⁴… ஸிக்கா²ய… அப்பமாதே³… படிஸந்தா²ரே அகா³ரவோ விஹரதி அப்பதிஸ்ஸோ. இமே ச² த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா.

(ச) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா? ச² கா³ரவா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்த²ரி ஸகா³ரவோ விஹரதி ஸப்பதிஸ்ஸோ த⁴ம்மே…பே… ஸங்கே⁴… ஸிக்கா²ய… அப்பமாதே³… படிஸந்தா²ரே ஸகா³ரவோ விஹரதி ஸப்பதிஸ்ஸோ. இமே ச² த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா.

(ச²) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²? ச² நிஸ்ஸரணியா தா⁴துயோ – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘மேத்தா ஹி கோ² மே, சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, அத² ச பன மே ப்³யாபாதோ³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ ‘மா ஹேவம்’ திஸ்ஸ வசனீயோ ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி². ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம் ஆவுஸோ அனவகாஸோ யம் மேத்தாய சேதோவிமுத்தியா பா⁴விதாய ப³ஹுலீகதாய யானீகதாய வத்து²கதாய அனுட்டி²தாய பரிசிதாய ஸுஸமாரத்³தா⁴ய. அத² ச பனஸ்ஸ ப்³யாபாதோ³ சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ, ப்³யாபாத³ஸ்ஸ, யதி³த³ம் மேத்தாசேதோவிமுத்தீ’தி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘கருணா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴. அத² ச பன மே விஹேஸா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ – ‘மா ஹேவம்’ திஸ்ஸ வசனீயோ, ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி²…பே… நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ, விஹேஸாய, யதி³த³ம் கருணாசேதோவிமுத்தீ’தி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘முதி³தா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா…பே… அத² ச பன மே அரதி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ – ‘மா ஹேவம்’ திஸ்ஸ வசனீயோ ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச…பே… நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ அரதியா, யதி³த³ம் முதி³தாசேதோவிமுத்தீ’தி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘உபேக்கா² ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா…பே… அத² ச பன மே ராகோ³ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ – ‘மா ஹேவம்’ திஸ்ஸ வசனீயோ ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச…பே… நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ, ராக³ஸ்ஸ யதி³த³ம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தீ’தி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அனிமித்தா ஹி கோ² மே சேதோவிமுத்தி பா⁴விதா…பே… அத² ச பன மே நிமித்தானுஸாரி விஞ்ஞாணம் ஹோதீ’தி. ஸோ – ‘மா ஹேவம்’ திஸ்ஸ வசனீயோ ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச…பே… நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ, ஸப்³ப³னிமித்தானம் யதி³த³ம் அனிமித்தா சேதோவிமுத்தீ’தி.

‘‘இத⁴ பனாவுஸோ, பி⁴க்கு² ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஸ்மீதி கோ² மே விக³தம், அயமஹமஸ்மீதி ந ஸமனுபஸ்ஸாமி, அத² ச பன மே விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லம் சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’தி. ஸோ – ‘மா ஹேவம்’ திஸ்ஸ வசனீயோ ‘மாயஸ்மா ஏவம் அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி², ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அட்டா²னமேதம், ஆவுஸோ, அனவகாஸோ யம் அஸ்மீதி விக³தே அயமஹமஸ்மீதி அஸமனுபஸ்ஸதோ. அத² ச பனஸ்ஸ விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லம் சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதி, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. நிஸ்ஸரணம் ஹேதம், ஆவுஸோ, விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லஸ்ஸ, யதி³த³ம் அஸ்மிமானஸமுக்³கா⁴டோ’தி. இமே ச² த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா².

(ஜ) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³? ச² ஸததவிஹாரா. இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதி ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய நேவ ஸுமனோ ஹோதி ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இமே ச² த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³.

(ஜ²) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா? ச² அனுத்தரியானி – த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம், அனுஸ்ஸதானுத்தரியம். இமே ச² த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா.

(ஞ) ‘‘கதமே ச² த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³? ச² அபி⁴ஞ்ஞா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி. ஆவிபா⁴வம் திரோபா⁴வம். திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே. பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி ஸேய்யதா²பி உத³கே. உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானே க³ச்ச²தி ஸேய்யதா²பி பத²வியம். ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ. இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பராமஸதி பரிமஜ்ஜதி. யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி.

‘‘தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய உபோ⁴ ஸத்³தே³ ஸுணாதி தி³ப்³பே³ ச மானுஸே ச, யே தூ³ரே ஸந்திகே ச.

‘‘பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி [ஜானாதி (ஸ்யா. கம்.)], ஸராக³ம் வா சித்தம் ஸராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதி …பே… அவிமுத்தம் வா சித்தம் அவிமுத்தம் சித்தந்தி பஜானாதி.

‘‘ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் ஏகம்பி ஜாதிம்…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

‘‘தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி …பே…

‘‘ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இமே ச² த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

‘‘இதி இமே ஸட்டி² த⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

ஸத்த த⁴ம்மா

357. ‘‘ஸத்த த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா…பே… ஸத்த த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? ஸத்த அரியத⁴னானி – ஸத்³தா⁴த⁴னம், ஸீலத⁴னம், ஹிரித⁴னம், ஓத்தப்பத⁴னம், ஸுதத⁴னம், சாக³த⁴னம், பஞ்ஞாத⁴னம். இமே ஸத்த த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? ஸத்த ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ – ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. இமே ஸத்த த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ – ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா நானத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ, ஸேய்யதா²பி மனுஸ்ஸா ஏகச்சே ச தே³வா ஏகச்சே ச வினிபாதிகா. அயம் பட²மா விஞ்ஞாணட்டி²தி.

‘‘ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ, ஸேய்யதா²பி தே³வா ப்³ரஹ்மகாயிகா பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தா. அயம் து³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தி.

‘‘ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா ஏகத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ, ஸேய்யதா²பி தே³வா ஆப⁴ஸ்ஸரா. அயம் ததியா விஞ்ஞாணட்டி²தி.

‘‘ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா ஏகத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ, ஸேய்யதா²பி தே³வா ஸுப⁴கிண்ஹா. அயம் சதுத்தீ² விஞ்ஞாணட்டி²தி.

‘‘ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா…பே… ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³. அயம் பஞ்சமீ விஞ்ஞாணட்டி²தி.

‘‘ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³. அயம் ச²ட்டீ² விஞ்ஞாணட்டி²தி.

‘‘ஸந்தாவுஸோ, ஸத்தா ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³. அயம் ஸத்தமீ விஞ்ஞாணட்டி²தி. இமே ஸத்த த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? ஸத்தானுஸயா – காமராகா³னுஸயோ, படிகா⁴னுஸயோ, தி³ட்டா²னுஸயோ, விசிகிச்சா²னுஸயோ, மானானுஸயோ, ப⁴வராகா³னுஸயோ, அவிஜ்ஜானுஸயோ. இமே ஸத்த த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? ஸத்த அஸத்³த⁴ம்மா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, அஹிரிகோ ஹோதி, அனோத்தப்பீ ஹோதி, அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி, குஸீதோ ஹோதி, முட்ட²ஸ்ஸதி ஹோதி, து³ப்பஞ்ஞோ ஹோதி. இமே ஸத்த த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா.

(ச) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா? ஸத்த ஸத்³த⁴ம்மா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஹிரிமா [ஹிரிகோ (ஸ்யா. கம்.)] ஹோதி, ஓத்தப்பீ ஹோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, உபட்டி²தஸ்ஸதி ஹோதி, பஞ்ஞவா ஹோதி. இமே ஸத்த த⁴ம்மா விஸேஸபா⁴கி³யா.

(ச²) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா²? ஸத்த ஸப்புரிஸத⁴ம்மா – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² த⁴ம்மஞ்ஞூ ச ஹோதி அத்த²ஞ்ஞூ ச அத்தஞ்ஞூ ச மத்தஞ்ஞூ ச காலஞ்ஞூ ச பரிஸஞ்ஞூ ச புக்³க³லஞ்ஞூ ச. இமே ஸத்த த⁴ம்மா து³ப்படிவிஜ்ஜா².

(ஜ) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³? ஸத்த ஸஞ்ஞா – அனிச்சஸஞ்ஞா, அனத்தஸஞ்ஞா, அஸுப⁴ஸஞ்ஞா, ஆதீ³னவஸஞ்ஞா, பஹானஸஞ்ஞா, விராக³ஸஞ்ஞா, நிரோத⁴ஸஞ்ஞா. இமே ஸத்த த⁴ம்மா உப்பாதே³தப்³பா³.

(ஜ²) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா? ஸத்த நித்³த³ஸவத்தூ²னி – இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸிக்கா²ஸமாதா³னே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச ஸிக்கா²ஸமாதா³னே அவிக³தபேமோ. த⁴ம்மனிஸந்தியா திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச த⁴ம்மனிஸந்தியா அவிக³தபேமோ. இச்சா²வினயே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச இச்சா²வினயே அவிக³தபேமோ. படிஸல்லானே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச படிஸல்லானே அவிக³தபேமோ. வீரியாரம்மே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச வீரியாரம்மே அவிக³தபேமோ. ஸதினேபக்கே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச ஸதினேபக்கே அவிக³தபேமோ. தி³ட்டி²படிவேதே⁴ திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதி, ஆயதிஞ்ச தி³ட்டி²படிவேதே⁴ அவிக³தபேமோ. இமே ஸத்த த⁴ம்மா அபி⁴ஞ்ஞேய்யா.

(ஞ) ‘‘கதமே ஸத்த த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³? ஸத்த கீ²ணாஸவப³லானி – இதா⁴வுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனிச்சதோ ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி. யம்பாவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனிச்சதோ ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி, இத³ம்பி கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப³லம் ஹோதி, யம் ப³லம் ஆக³ம்ம கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யம் படிஜானாதி – ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அங்கா³ரகாஸூபமா காமா யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி. யம்பாவுஸோ…பே… ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விவேகனின்னம் சித்தம் ஹோதி விவேகபோணம் விவேகபப்³பா⁴ரம் விவேகட்ட²ம் நேக்க²ம்மாபி⁴ரதம் ப்³யந்தீபூ⁴தம் ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவட்டா²னியேஹி த⁴ம்மேஹி. யம்பாவுஸோ…பே… ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ஹோந்தி ஸுபா⁴விதா. யம்பாவுஸோ…பே… ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴விதானி ஹோந்தி ஸுபா⁴விதானி. யம்பாவுஸோ…பே… ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ஹோந்தி ஸுபா⁴விதா. யம்பாவுஸோ…பே… ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ. யம்பாவுஸோ, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴விதோ ஹோதி ஸுபா⁴விதோ, இத³ம்பி கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப³லம் ஹோதி, யம் ப³லம் ஆக³ம்ம கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யம் படிஜானாதி – ‘கீ²ணா மே ஆஸவா’தி. இமே ஸத்த த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

‘‘இதிமே ஸத்ததி த⁴ம்மா பூ⁴தா தச்சா² ததா² அவிததா² அனஞ்ஞதா² ஸம்மா ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴.

பட²மபா⁴ணவாரோ நிட்டி²தோ.

அட்ட² த⁴ம்மா

358. ‘‘அட்ட² த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா…பே… அட்ட² த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³.

(க) ‘‘கதமே அட்ட² த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா? அட்ட² ஹேதூ அட்ட² பச்சயா ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்தந்தி. கதமே அட்ட²? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² ஸத்தா²ரம் [ஸத்தா²ரம் வா (ஸ்யா. க.)] உபனிஸ்ஸாய விஹரதி அஞ்ஞதரம் வா க³ருட்டா²னியம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம், யத்த²ஸ்ஸ திப்³ப³ம் ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி பேமஞ்ச கா³ரவோ ச. அயம் பட²மோ ஹேது பட²மோ பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய. படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘தம் கோ² பன ஸத்தா²ரம் உபனிஸ்ஸாய விஹரதி அஞ்ஞதரம் வா க³ருட்டா²னியம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம், யத்த²ஸ்ஸ திப்³ப³ம் ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்டி²தம் ஹோதி பேமஞ்ச கா³ரவோ ச. தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்ச²தி பரிபஞ்ஹதி – ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம்? இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’தி? தஸ்ஸ தே ஆயஸ்மந்தோ அவிவடஞ்சேவ விவரந்தி, அனுத்தானீகதஞ்ச உத்தானீ [அனுத்தானிகதஞ்ச உத்தானிம் (க.)] கரோந்தி, அனேகவிஹிதேஸு ச கங்கா²ட்டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. அயம் து³தியோ ஹேது து³தியோ பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய, வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘தம் கோ² பன த⁴ம்மம் ஸுத்வா த்³வயேன வூபகாஸேன ஸம்பாதே³தி – காயவூபகாஸேன ச சித்தவூபகாஸேன ச. அயம் ததியோ ஹேது ததியோ பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ, அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு. அயம் சதுத்தோ² ஹேது சதுத்தோ² பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ. யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா மஜ்ஜே²கல்யாணா பரியோஸானகல்யாணா ஸாத்தா² ஸப்³யஞ்ஜனா கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி, ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴. அயம் பஞ்சமோ ஹேது பஞ்சமோ பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய, குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³ய, தா²மவா த³ள்ஹபரக்கமோ அனிக்கி²த்தது⁴ரோ குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. அயம் ச²ட்டோ² ஹேது ச²ட்டோ² பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² ஸதிமா ஹோதி பரமேன ஸதினேபக்கேன ஸமன்னாக³தோ. சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா. அயம் ஸத்தமோ ஹேது ஸத்தமோ பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு, உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸீ விஹரதி – ‘இதி ரூபம் இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ; இதி வேத³னா இதி வேத³னாய ஸமுத³யோ இதி வேத³னாய அத்த²ங்க³மோ; இதி ஸஞ்ஞா இதி ஸஞ்ஞாய ஸமுத³யோ இதி ஸஞ்ஞாய அத்த²ங்க³மோ; இதி ஸங்கா²ரா இதி ஸங்கா²ரானம் ஸமுத³யோ இதி ஸங்கா²ரானம் அத்த²ங்க³மோ; இதி விஞ்ஞாணம் இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி. அயம் அட்ட²மோ ஹேது அட்ட²மோ பச்சயோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியிகாய பஞ்ஞாய அப்படிலத்³தா⁴ய படிலாபா⁴ய, படிலத்³தா⁴ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி. இமே அட்ட² த⁴ம்மா ப³ஹுகாரா.

(க²) ‘‘கதமே அட்ட² த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³? அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே அட்ட² த⁴ம்மா பா⁴வேதப்³பா³.

(க³) ‘‘கதமே அட்ட² த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா? அட்ட² லோகத⁴ம்மா – லாபோ⁴ ச, அலாபோ⁴ ச, யஸோ ச, அயஸோ ச, நிந்தா³ ச, பஸம்ஸா ச, ஸுக²ஞ்ச, து³க்க²ஞ்ச. இமே அட்ட² த⁴ம்மா பரிஞ்ஞேய்யா.

(க⁴) ‘‘கதமே அட்ட² த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³? அட்ட² மிச்ச²த்தா – மிச்சா²தி³ட்டி², மிச்சா²ஸங்கப்போ, மிச்சா²வாசா, மிச்சா²கம்மந்தோ, மிச்சா²ஆஜீவோ, மிச்சா²வாயாமோ, மிச்சா²ஸதி, மிச்சா²ஸமாதி⁴. இமே அட்ட² த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³.

(ங) ‘‘கதமே அட்ட² த⁴ம்மா ஹானபா⁴கி³யா? அட்ட² குஸீதவத்தூ²னி. இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு²னா கம்மம் காதப்³ப³ம் ஹோதி, தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘கம்மம் கோ² மே காதப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதி, கம்மம் கோ² பன மே கரோந்தஸ்ஸ காயோ கிலமிஸ்ஸதி, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’தி. ஸோ நிபஜ்ஜதி, ந வீரியம் ஆரப⁴தி அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய அஸச்சி²கதஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய. இத³ம் பட²மம் குஸீதவத்து².

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னா கம்மம் கதம் ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² கம்மம் அகாஸிம், கம்மம் கோ² பன மே கரோந்தஸ்ஸ காயோ கிலந்தோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’தி. ஸோ நிபஜ்ஜதி, ந வீரியம் ஆரப⁴தி…பே… இத³ம் து³தியம் குஸீதவத்து².

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னா மக்³கோ³ க³ந்தப்³போ³ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘மக்³கோ³ கோ² மே க³ந்தப்³போ³ ப⁴விஸ்ஸதி, மக்³க³ம் கோ² பன மே க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ காயோ கிலமிஸ்ஸதி, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’தி. ஸோ நிபஜ்ஜதி, ந வீரியம் ஆரப⁴தி…பே… இத³ம் ததியம் குஸீதவத்து².

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னா மக்³கோ³ க³தோ ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² மக்³க³ம் அக³மாஸிம், மக்³க³ம் கோ² பன மே க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ காயோ கிலந்தோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’தி. ஸோ நிபஜ்ஜதி, ந வீரியம் ஆரப⁴தி…பே… இத³ம் சதுத்த²ம் குஸீதவத்து².

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ ந லப⁴தி லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம். தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ நாலத்த²ம் லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம், தஸ்ஸ மே காயோ கிலந்தோ அகம்மஞ்ஞோ, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’தி…பே… இத³ம் பஞ்சமம் குஸீதவத்து².

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ லப⁴தி லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம். தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம் கோ² கா³மம் வா நிக³மம் வா பிண்டா³ய சரந்தோ அலத்த²ம் லூக²ஸ்ஸ வா பணீதஸ்ஸ வா போ⁴ஜனஸ்ஸ யாவத³த்த²ம் பாரிபூரிம், தஸ்ஸ மே காயோ க³ருகோ அகம்மஞ்ஞோ, மாஸாசிதம் மஞ்ஞே, ஹந்தா³ஹம் நிபஜ்ஜாமீ’தி. ஸோ நிபஜ்ஜதி…பே… இத³ம் ச²ட்ட²ம் குஸீதவத்து².