2. உபோஸத²க்க²ந்த⁴கம்

ஸன்னிபாதானுஜானனாதி³கதா²

132. உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே – அஞ்ஞதித்தி²யாதி ஏத்த² தித்த²ம் வுச்சதி லத்³தி⁴; அஞ்ஞம் தித்த²ம் அஞ்ஞதித்த²ம்; அஞ்ஞதித்த²ம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி அஞ்ஞதித்தி²யா; இதோ அஞ்ஞலத்³தி⁴காதி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மம் பா⁴ஸந்தீதி யம் தேஸம் கத்தப்³பா³கத்தப்³ப³ம், தம் கதே²ந்தி. தே லப⁴ந்தீதி தே மனுஸ்ஸா லப⁴ந்தி. மூக³ஸூகராதி தூ²லஸரீரஸூகரா.

135. அனஜ்ஜா²பன்னோ வா ஹோதி ஆபஜ்ஜித்வா வா வுட்டி²தோதி ஏத்த² யம் ஆபத்திம் பி⁴க்கு² அனஜ்ஜா²பன்னோ வா ஹோதி, ஆபஜ்ஜித்வா வா வுட்டி²தோ, அயம் அஸந்தீ நாம ஆபத்தீதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ கிம் ஹோதீதி ய்வாயம் ஸம்பஜானமுஸாவாதோ³ அஸ்ஸ ஹோதீதி வுத்தோ, ஸோ ஆபத்திதோ கிம் ஹோதி, கதரா ஆபத்தி ஹோதீதி அத்தோ². து³க்கடம் ஹோதீதி து³க்கடாபத்தி ஹோதி; ஸா ச கோ² ந முஸாவாத³லக்க²ணேன; ப⁴க³வதோ பன வசனேன வசீத்³வாரே அகிரியஸமுட்டா²னா ஆபத்தி ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³. வக்க²தி ஹி –

‘‘அனாலபந்தோ மனுஜேன கேனசி,

வாசாகி³ரம் நோ ச பரே ப⁴ணேய்ய;

ஆபஜ்ஜேய்ய வாசஸிகம் ந காயிகம்,

பஞ்ஹா மேஸா குஸலேஹி சிந்திதா’’தி. (பரி. 479);

அந்தராயிகோதி அந்தராயகரோ. கிஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதீதி கிமத்தா²ய பா²ஸு ஹோதி. பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாயாதி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மனத்தா²ய தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பா²ஸு ஹோதி ஸுக²ம் ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². இதி ப⁴க³வா உத்³தே³ஸதோ ச நித்³தே³ஸதோ ச பட²மம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் த³ஸ்ஸேஸி.

136. தே³வஸிகந்தி தி³வஸே தி³வஸே. சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வாதி ஏகஸ்ஸ உதுனோ ததியே ச ஸத்தமே ச பக்கே² த்³விக்க²த்தும் சாதுத்³த³ஸே அவஸேஸே ச²க்க²த்தும் பன்னரஸே; அயம் தாவ ஏகோ அத்தோ². அயம் பன பகதிசாரித்தவஸேன வுத்தோ ‘‘ஸகிம் பக்க²ஸ்ஸ சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா’’தி வசனதோ பன ததா²ரூபே பச்சயே ஸதி யஸ்மிம் தஸ்மிம் சாதுத்³த³ஸே வா பன்னரஸே வா உத்³தி³ஸிதும் வட்டதி, ஆவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் சாதுத்³த³ஸோ ஹோதி, ஆக³ந்துகானம் பன்னரஸோ. ஸசே ஆவாஸிகா ப³ஹுதரா ஹோந்தி, ஆக³ந்துகேஹி ஆவாஸிகானம் அனுவத்திதப்³ப³’’ந்தி வசனதோபி சேதம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸீமானுஜானனகதா²

138. பட²மம் நிமித்தா கித்தேதப்³பா³தி வினயத⁴ரேன புச்சி²தப்³ப³ம் ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி? பப்³ப³தோ ப⁴ந்தேதி. புன வினயத⁴ரேன ‘‘ஏஸோ பப்³ப³தோ நிமித்த’’ந்தி ஏவம் நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ம். ‘‘ஏதம் பப்³ப³தம் நிமித்தம் கரோம, கரிஸ்ஸாம, நிமித்தம் கதோ, நிமித்தம் ஹோது, ஹோதி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் பன கித்தேதும் ந வட்டதி. பாஸாணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. புரத்தி²மாய அனுதி³ஸாய, த³க்கி²ணாய தி³ஸாய, த³க்கி²ணாய அனுதி³ஸாய, பச்சி²மாய தி³ஸாய, பச்சி²மாய அனுதி³ஸாய, உத்தராய தி³ஸாய, உத்தராய அனுதி³ஸாய, கிம் நிமித்தம்? உத³கம் ப⁴ந்தே. ஏதம் உத³கம் நிமித்தந்தி ஏத்த² பன அட்ட²த்வா புன புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்தம். பப்³ப³தோ ப⁴ந்தே. ஏஸோ பப்³ப³தோ நிமித்தந்தி ஏவம் பட²மம் கித்திதனிமித்தம் கித்தேத்வாவ ட²பேதப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி நிமித்தேன நிமித்தம் க⁴டிதம் ஹோதி. ஏவம் நிமித்தானி கித்தேத்வா அதா²னந்தரம் வுத்தாய கம்மவாசாய ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. கம்மவாசாபரியோஸானே நிமித்தானம் அந்தோ ஸீமா ஹோதி, நிமித்தானி ஸீமதோ ப³ஹி ஹோந்தி. தத்த² நிமித்தானி ஸகிம் கித்திதானிபி கித்திதானேவ ஹோந்தி. அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் பன திக்க²த்தும் ஸீமமண்ட³லம் ஸம்ப³ந்த⁴ந்தேன நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ந்தி வுத்தம். ‘‘பப்³ப³தோ ப⁴ந்தேதி…பே… உத³கம் ப⁴ந்தே’’தி ஏவம் பன உபஸம்பன்னோ வா ஆசிக்க²து அனுபஸம்பன்னோ வா வட்டதியேவ.

இதா³னி பப்³ப³தனிமித்தாதீ³ஸு ஏவம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³ – திவிதோ⁴ பப்³ப³தோ, ஸுத்³த⁴பம்ஸுபப்³ப³தோ, ஸுத்³த⁴பாஸாணபப்³ப³தோ, உப⁴யமிஸ்ஸகோதி. ஸோ திவிதோ⁴பி வட்டதி. வாலிகராஸி பன ந வட்டதி. இதரோபி ஹத்தி²ப்பமாணதோ ஓமகதரோ ந வட்டதி. ஹத்தி²ப்பமாணதோ பன பட்டா²ய ஸினேருப்பமாணோபி வட்டதி. ஸசே சதூஸு தி³ஸாஸு சத்தாரோ தீஸு வா தயோ பப்³ப³தா ஹோந்தி, சதூஹி வா தீஹி வா பப்³ப³தனிமித்தேஹி ஏவ ஸம்மன்னிதும் வட்டதி. த்³வீஹி பன நிமித்தேஹி ஏகேன வா ஸம்மன்னிதும் ந வட்டதி. இதோ பரேஸு பாஸாணனிமித்தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா பப்³ப³தனிமித்தம் கரோந்தேன புச்சி²தப்³ப³ம் ‘‘ஏகாப³த்³தோ⁴ ந ஏகாப³த்³தோ⁴’’தி. ஸசே ஏகாப³த்³தோ⁴ ஹோதி, ந காதப்³போ³. தஞ்ஹி சதூஸு வா அட்ட²ஸு வா தி³ஸாஸு கித்தேந்தேனாபி ஏகமேவ நிமித்தம் கித்திதம் ஹோதி, தஸ்மா யோ ஏவம் சக்கஸண்டா²னேன விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா டி²தோ பப்³ப³தோ, தம் ஏகதி³ஸாய கித்தேத்வா அஞ்ஞாஸு தி³ஸாஸு தம் ப³ஹித்³தா⁴ கத்வா அந்தோ அஞ்ஞானி நிமித்தானி கித்தேதப்³பா³னி.

ஸசே பப்³ப³தஸ்ஸ ததியபா⁴க³ம் வா உபட்³ட⁴ம் வா அந்தோஸீமாய கத்துகாமா ஹோந்தி, பப்³ப³தம் அகித்தேத்வா யத்தகம் பதே³ஸம் அந்தோ கத்துகாமா, தஸ்ஸ பரதோ தஸ்மிம்யேவ பப்³ப³தே ஜாதருக்க²வம்மிகாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ம். ஸசே ஏகயோஜனத்³வியோஜனப்பமாணம் ஸப்³ப³ம் பப்³ப³தம் அந்தோ கத்துகாமா ஹோந்தி, பப்³ப³தஸ்ஸ பரதோ பூ⁴மியம் ஜாதருக்க²வம்மிகாதீ³னி நிமித்தானி கித்தேதப்³பா³னி.

பாஸாணனிமித்தே – அயகு³ளோபி பாஸாணஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி, தஸ்மா யோ கோசி பாஸாணோ வட்டதி. பமாணதோ பன ஹத்தி²ப்பமாணோ பப்³ப³தஸங்க்²யம் க³தோ, தஸ்மா ஸோ ந வட்டதி. மஹாகோ³ணமஹாமஹிம்ஸப்பமாணோ பன வட்டதி. ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன த்³வத்திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³பரிமாணோ வட்டதி. ததோ கு²த்³த³கதரோ இட்ட²கா வா மஹந்தீபி ந வட்டதி. அனிமித்துபக³பாஸாணராஸிபி ந வட்டதி, பகே³வ பம்ஸுவாலிகராஸி. பூ⁴மிஸமோ க²லமண்ட³லஸதி³ஸோ பிட்டி²பாஸாணோ வா பூ⁴மிதோ கா²ணுகோ விய உட்டி²தபாஸாணோ வா ஹோதி, ஸோபி பமாணுபகோ³ சே வட்டதி. பிட்டி²பாஸாணோ அதிமஹந்தோபி பாஸாணஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி, தஸ்மா ஸசே மஹதோ பிட்டி²பாஸாணஸ்ஸ ஏகப்பதே³ஸம் அந்தோஸீமாய கத்துகாமா ஹோந்தி, தம் அகித்தேத்வா தஸ்ஸுபரி அஞ்ஞோ பாஸாணோ கித்தேதப்³போ³. ஸசே பிட்டி²பாஸாணுபரி விஹாரம் கரோந்தி, விஹாரமஜ்ஜே²ன வா பிட்டி²பாஸாணோ வினிவிஜ்ஜி²த்வா க³ச்ச²தி, ஏவரூபோ பிட்டி²பாஸாணோ ந வட்டதி. ஸசே ஹி தம் கித்தேந்தி, நிமித்தஸ்ஸ உபரி விஹாரோ ஹோதி, நிமித்தஞ்ச நாம ப³ஹிஸீமாய ஹோதி, விஹாரோபி ப³ஹிஸீமாயம் ஆபஜ்ஜதி. விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா டி²தபிட்டி²பாஸாணோ ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² ந கித்தேதப்³போ³.

வனனிமித்தே – திணவனம் வா தசஸாரதாலனாளிகேராதி³ருக்க²வனம் வா ந வட்டதி. அந்தோஸாரானம் பன ஸாகஸாலாதீ³னம் அந்தோஸாரமிஸ்ஸகானம் வா ருக்கா²னம் வனம் வட்டதி, தஞ்ச கோ² ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன சதுபஞ்சருக்க²மத்தம்பி ததோ ஓரம் ந வட்டதி, பரம் யோஜனஸதிகம்பி வட்டதி. ஸசே பன வனமஜ்ஜே² விஹாரம் கரோந்தி, வனம் ந கித்தேதப்³ப³ம். ஏகதே³ஸம் அந்தோஸீமாய கத்துகாமேஹிபி வனம் அகித்தேத்வா தத்த² ருக்க²பாஸாணாத³யோ கித்தேதப்³பா³. விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா டி²தவனம் ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² ந கித்தேதப்³ப³ம்.

ருக்க²னிமித்தே – தசஸாரோ தாலனாளிகேராதி³ருக்கோ² ந வட்டதி, அந்தோஸாரோ ஜீவமானகோ அந்தமஸோ உப்³பே³த⁴தோ அட்ட²ங்கு³லோ பரிணாஹதோ ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணோபி வட்டதி, ததோ ஓரம் ந வட்டதி, பரம் த்³வாத³ஸயோஜனோ ஸுப்பதிட்டி²தனிக்³ரோதோ⁴பி வட்டதி. வம்ஸனளகஸராவாதீ³ஸு பீ³ஜம் ரோபேத்வா வட்³டா⁴பிதோ பமாணுபகோ³பி ந வட்டதி. ததோ அபனேத்வா பன தங்க²ணம்பி பூ⁴மியம் ரோபேத்வா கோட்ட²கம் கத்வா உத³கம் ஆஸிஞ்சித்வா கித்தேதும் வட்டதி. நவமூலஸாகா²னிக்³க³மனம் அகாரணம். க²ந்த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா ரோபிதே பன ஏதம் யுஜ்ஜதி. கித்தேந்தேன ச ‘‘ருக்கோ²’’திபி வத்தும் வட்டதி, ‘‘ஸாகருக்கோ²திபி ஸாலருக்கோ²’’திபி. ஏகாப³த்³த⁴ம் பன ஸுப்பதிட்டி²தனிக்³ரோத⁴ஸதி³ஸம் ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² கித்தேதும் ந வட்டதி.

மக்³க³னிமித்தே – அரஞ்ஞகே²த்தனதீ³தளாகமக்³கா³த³யோ ந வட்டந்தி, ஜங்க⁴மக்³கோ³ வா ஸகடமக்³கோ³ வா வட்டதி, யோ நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா த்³வே தீணி கா³மந்தரானி க³ச்ச²தி. யோ பன ஜங்க⁴மக்³கோ³ ஸகடமக்³க³தோ ஓக்கமித்வா புன ஸகடமக்³க³மேவ ஓதரதி, யே வா ஜங்க⁴மக்³க³ஸகடமக்³கா³ அவளஞ்ஜா, தே ந வட்டந்தி. ஜங்க⁴ஸத்த²ஸகடஸத்தே²ஹி வளஞ்ஜியமானாயேவ வட்டந்தி. ஸசே த்³வே மக்³கா³ நிக்க²மித்வா பச்சா² ஸகடது⁴ரமிவ ஏகீப⁴வந்தி, த்³விதா⁴ பி⁴ன்னட்டா²னே வா ஸம்ப³ந்த⁴ட்டா²னே வா ஸகிம் கித்தேத்வா புன ந கித்தேதப்³பா³, ஏகாப³த்³த⁴னிமித்தஞ்ஹேதம் ஹோதி.

ஸசே விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா சத்தாரோ மக்³கா³ சதூஸு தி³ஸாஸு க³ச்ச²ந்தி, மஜ்ஜே² ஏகம் கித்தேத்வா அபரம் கித்தேதும் ந வட்டதி. ஏகாப³த்³த⁴னிமித்தஞ்ஹேதம் ஹோதி. கோணம் நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா க³தமக்³க³ம் பன பரபா⁴கே³ கித்தேதும் வட்டதி. விஹாரமஜ்ஜே²ன நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா க³தமக்³கோ³ பன ந கித்தேதப்³போ³. கித்திதே நிமித்தஸ்ஸ உபரி விஹாரோ ஹோதி. ஸசே ஸகடமக்³க³ஸ்ஸ அந்திமசக்கமக்³க³ம் நிமித்தம் கரோந்தி, மக்³கோ³ ப³ஹிஸீமாய ஹோதி. ஸசே பா³ஹிரசக்கமக்³க³ம் நிமித்தம் கரோந்தி, பா³ஹிரசக்கமக்³கோ³வ ப³ஹிஸீமாய ஹோதி, ஸேஸம் அந்தோஸீமம் ப⁴ஜதி. மக்³க³ம் கித்தேந்தேன ‘‘மக்³கோ³ பந்தோ² பதோ² பஜ்ஜோ’’தி த³ஸஸு யேன கேனசி நாமேன கித்தேதும் வட்டதி. பரிகா²ஸண்டா²னேன விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா க³தமக்³கோ³ ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² கித்தேதும் ந வட்டதி.

வம்மிகனிமித்தே – ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன தம் தி³வஸம் ஜாதோ அட்ட²ங்கு³லுப்³பே³தோ⁴ கோ³விஸாணப்பமாணோபி வம்மிகோ வட்டதி, ததோ ஓரம் ந வட்டதி, பரம் ஹிமவந்தபப்³ப³தஸதி³ஸோபி வட்டதி. விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா டி²தம் பன ஏகாப³த்³த⁴ம் ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² கித்தேதும் ந வட்டதி.

நதீ³னிமித்தே – யஸ்ஸா த⁴ம்மிகானம் ராஜூனம் காலே அன்வத்³த⁴மாஸம் அனுத³ஸாஹம் அனுபஞ்சாஹந்தி ஏவம் அனதிக்கமித்வா தே³வே வஸ்ஸந்தே வலாஹகேஸு விக³தமத்தேஸு ஸோதம் பச்சி²ஜ்ஜதி, அயம் நதீ³ஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி. யஸ்ஸா பன ஈதி³ஸே ஸுவுட்டி²காலே வஸ்ஸானஸ்ஸ சாதுமாஸே ஸோதம் ந பச்சி²ஜ்ஜதி, திமண்ட³லம் படிச்சா²தே³த்வா யத்த² கத்த²சி உத்தரந்தியா பி⁴க்கு²னியா அந்தரவாஸகோ தேமியதி, அயம் நதீ³ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி, ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தானம் நிமித்தம் ஹோதி. பி⁴க்கு²னியா நதீ³பாரக³மனேபி உபோஸதா²தி³ஸங்க⁴கம்மகரணேபி நதீ³பாரஸீமஸம்மன்னனேபி அயமேவ நதீ³.

யா பன மக்³கோ³ விய ஸகடது⁴ரஸண்டா²னேன வா பரிகா²ஸண்டா²னேன வா விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா க³தா, தம் ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² கித்தேதும் ந வட்டதி. விஹாரஸ்ஸ சதூஸு தி³ஸாஸு அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா க³தே நதி³சதுக்கேபி ஏஸேவ நயோ. அஸம்மிஸ்ஸனதி³யோ பன சதஸ்ஸோபி கித்தேதும் வட்டதி. ஸசே வதிம் கரோந்தோ விய ருக்க²பாதே³ நிக²ணித்வா வல்லிபலாலாதீ³ஹி நதி³ஸோதம் ரும்ப⁴ந்தி, உத³கஞ்ச அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஆவரணம் பவத்ததியேவ, நிமித்தம் காதும் வட்டதி. யதா² பன உத³கம் நப்பவத்ததி, ஏவம் ஸேதும்ஹி கதே அப்பவத்தமானா நதீ³ நிமித்தம் காதும் ந வட்டதி. பவத்தனட்டா²னே நதி³னிமித்தம், அப்பவத்தனட்டா²னே உத³கனிமித்தம் காதும் வட்டதி.

யா பன து³ப்³பு³ட்டி²காலே வா கி³ம்ஹே வா நிருத³கபா⁴வேன நப்பவத்ததி, ஸா வட்டதி. மஹானதி³தோ உத³கமாதிகம் நீஹரந்தி, ஸா குன்னதி³ஸதி³ஸா ஹுத்வா தீணி ஸஸ்ஸானி ஸம்பாதே³ந்தீ நிச்சம் பவத்ததி, கிஞ்சாபி பவத்ததி, நிமித்தம் காதும் ந வட்டதி. யா பன மூலே மஹானதி³தோ நிக்³க³தாபி காலந்தரேன தேனேவ நிக்³க³தமக்³கே³ன நதி³ம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸயஞ்ச க³ச்ச²தி, க³ச்ச²ந்தீ பரதோ ஸுஸுமாராதி³ஸமாகிண்ணா நாவாதீ³ஹி ஸஞ்சரிதப்³பா³ நதீ³ ஹோதி, தம் நிமித்தம் காதும் வட்டதி.

உத³கனிமித்தே – நிருத³கே டா²னே நாவாய வா சாடிஆதீ³ஸு வா உத³கம் பூரேத்வா உத³கனிமித்தம் கித்தேதும் ந வட்டதி, பூ⁴மிக³தமேவ வட்டதி. தஞ்ச கோ² அப்பவத்தனஉத³கம் ஆவாடபோக்க²ரணிதளாகஜாதஸ்ஸரலோணிஸமுத்³தா³தீ³ஸு டி²தம், அட்டி²தம் பன ஓக⁴னதி³உத³கவாஹகமாதிகாதீ³ஸு உத³கம் ந வட்டதி. அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் பன ‘‘க³ம்பீ⁴ரேஸு ஆவாடாதீ³ஸு உக்கே²பிமம் உத³கம் நிமித்தம் ந காதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம், தம் து³வுத்தம் அத்தனோமதிமத்தமேவ. டி²தம் பன அந்தமஸோ ஸூகரக²தாயபி கா³மதா³ரகானம் கீளனவாபியம்பி தங்க²ணஞ்ஞேவ பத²வியம் ஆவாடகம் கத்வா குடேஹி ஆஹரித்வா பூரிதஉத³கம்பி ஸசே யாவ கம்மவாசாபரியோஸானா திட்ட²தி, அப்பம் வா ஹோது ப³ஹு வா, வட்டதி. தஸ்மிம் பன டா²னே நிமித்தஸஞ்ஞாகரணத்த²ம் பாஸாணவாலிகாபம்ஸுஆதி³ராஸி வா பாஸாணத்த²ம்போ⁴ வா தா³ருத்த²ம்போ⁴ வா காதப்³போ³. தம் காதுஞ்ச காரேதுஞ்ச பி⁴க்கு²ஸ்ஸ வட்டதி. லாப⁴ஸீமாயம் பன ந வட்டதி. ஸமானஸம்வாஸகஸீமா கஸ்ஸசி பீளனம் ந கரோதி, கேவலம் பி⁴க்கூ²னம் வினயகம்மமேவ ஸாதே⁴தி, தஸ்மா ஏத்த² வட்டதி.

இமேஹி ச அட்ட²ஹி நிமித்தேஹி அஸம்மிஸ்ஸேஹிபி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்மிஸ்ஸேஹிபி ஸீமம் ஸம்மன்னிதும் வட்டதியேவ. ஸா ஏவம் ஸம்மன்னித்வா ப³ஜ்ஜ²மானா ஏகேன த்³வீஹி வா நிமித்தேஹி அப³த்³தா⁴ ஹோதி, தீணி பன ஆதி³ம் கத்வா வுத்தப்பகாரானம் நிமித்தானம் ஸதேனாபி ப³த்³தா⁴ ஹோதி. ஸா தீஹி ஸிங்கா⁴டகஸண்டா²னா ஹோதி, சதூஹி சதுரஸ்ஸா வா ஸிங்கா⁴டகஅட்³ட⁴சந்த³முதி³ங்கா³தி³ஸண்டா²னா வா, ததோ அதி⁴கேஹி நானாஸண்டா²னா. தம் ப³ந்தி⁴துகாமேஹி ஸாமந்தவிஹாரேஸு பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ம் புச்சி²த்வா, ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரானம் ஸீமாய ஸீமந்தரிகம், அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரானம் ஸீமாய உபசாரம் ட²பேத்வா தி³ஸாசாரிகபி⁴க்கூ²னம் நிஸ்ஸஞ்சாரஸமயே ஸசே ஏகஸ்மிம் கா³மகே²த்தே ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமா, யே தத்த² ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸு பி⁴க்கூ²னம் ‘‘மயம் அஜ்ஜ ஸீமம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாம, தும்ஹே ஸகஸீமாபரிச்சே²த³தோ மா நிக்க²மித்தா²’’தி பேஸேதப்³ப³ம். யே அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸு பி⁴க்கூ² ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபாதேதப்³பா³, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹராபேதப்³போ³. ஸசே அஞ்ஞானிபி கா³மக்கே²த்தானி அந்தோகாதுகாமா, தேஸு கா³மேஸு யே பி⁴க்கூ² வஸந்தி, தேஹிபி ஆக³ந்தப்³ப³ம். அனாக³ச்ச²ந்தானம் ச²ந்தோ³ ஆஹரிதப்³போ³தி மஹாஸுமத்தே²ரோ ஆஹ. மஹாபது³மத்தே²ரோ பன ‘‘நானாகா³மகே²த்தானி நாம பாடேக்கம் ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸானி, ந ததோ ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ ஆக³ச்ச²தி. அந்தோனிமித்தக³தேஹி பன பி⁴க்கூ²ஹி ஆக³ந்தப்³ப³’’ந்தி வத்வா புன ஆஹ – ‘‘ஸமானஸம்வாஸகஸீமாஸம்மன்னனகாலே ஆக³மனம்பி அனாக³மனம்பி வட்டதி. அவிப்பவாஸஸீமாஸம்மன்னனகாலே பன அந்தோனிமித்தக³தேஹி ஆக³ந்தப்³ப³ம், அனாக³ச்ச²ந்தானம் ச²ந்தோ³ ஆஹரிதப்³போ³’’தி.

ஏவம் ஸன்னிபதிதேஸு பன பி⁴க்கூ²ஸு ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தே³ ஆஹடே தேஸு தேஸு மக்³கே³ஸு நதீ³தித்த²கா³மத்³வாராதீ³ஸு ச ஆக³ந்துகபி⁴க்கூ²னம் ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஹத்த²பாஸானயனத்த²ஞ்ச ப³ஹிஸீமாகரணத்த²ஞ்ச ஆராமிகே சேவ ஸமணுத்³தே³ஸே ச ட²பேத்வா பே⁴ரிஸஞ்ஞம் வா ஸங்க²ஸஞ்ஞம் வா கத்வா நிமித்தகித்தனானந்தரம் வுத்தாய ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴’’திஆதி³காய கம்மவாசாய ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³. கம்மவாசாபரியோஸானேயேவ நிமித்தானி ப³ஹி கத்வா ஹேட்டா² பத²விஸந்தா⁴ரகம் உத³கம் பரியந்தம் கத்வா ஸீமா க³தா ஹோதி.

இமம் பன ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் ஸம்மன்னந்தேஹி பப்³ப³ஜ்ஜுபஸம்பதா³தீ³னம் ஸங்க⁴கம்மானம் ஸுக²கரணத்த²ம் பட²மம் க²ண்ட³ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³. தம் பன ப³ந்த⁴ந்தேஹி வத்தம் ஜானிதப்³ப³ம். ஸசே ஹி போ³தி⁴சேதியப⁴த்தஸாலாதீ³னி ஸப்³ப³வத்தூ²னி பதிட்டா²பேத்வா கதவிஹாரே ப³ந்த⁴ந்தி, விஹாரமஜ்ஜே² ப³ஹூனம் ஸமோஸரணட்டா²னே அப³ந்தி⁴த்வா விஹாரபச்சந்தே விவித்தோகாஸே ப³ந்தி⁴தப்³பா³. அகதவிஹாரே ப³ந்த⁴ந்தேஹி போ³தி⁴சேதியாதீ³னம் ஸப்³ப³வத்தூ²னம் டா²னம் ஸல்லக்கே²த்வா யதா² பதிட்டி²தேஸு வத்தூ²ஸு விஹாரபச்சந்தே விவித்தோகாஸே ஹோதி, ஏவம் ப³ந்தி⁴தப்³பா³. ஸா ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன ஸசே ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² க³ண்ஹாதி, வட்டதி. ததோ ஓரம் ந வட்டதி, பரம் பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸம் க³ண்ஹந்தீபி வட்டதி. தம் ப³ந்த⁴ந்தேஹி ஸீமாமாளகஸ்ஸ ஸமந்தா நிமித்துபகா³ பாஸாணா ட²பேதப்³பா³, ந க²ண்ட³ஸீமாய டி²தேஹி மஹாஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³, ந மஹாஸீமாய டி²தேஹி க²ண்ட³ஸீமா, க²ண்ட³ஸீமாயமேவ பன ட²த்வா க²ண்ட³ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³, மஹாஸீமாயமேவ ட²த்வா மஹாஸீமா.

தத்ராயம் ப³ந்த⁴னவிதி⁴ – ஸமந்தா ‘‘ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்தி ஏவம் நிமித்தானி கித்தேத்வா கம்மவாசாய ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. அத² தஸ்ஸா ஏவ த³ள்ஹீகம்மத்த²ம் அவிப்பவாஸகம்மவாசா காதப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமாதி ஆக³தா ஸமூஹனிதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. ஸீமம் ஸம்மன்னித்வா ப³ஹிஸீமந்தரிகபாஸாணா ட²பேதப்³பா³. ஸீமந்தரிகா பச்சி²மகோடியா ஏகரதனப்பமாணா வட்டதி. வித³த்தி²ப்பமாணாபி வட்டதீதி குருந்தி³யம், சதுரங்கு³லப்பமாணாபி வட்டதீதி மஹாபச்சரியம் வுத்தம். ஸசே பன விஹாரோ மஹா ஹோதி, த்³வேபி திஸ்ஸோபி ததுத்தரிபி க²ண்ட³ஸீமாயோ ப³ந்தி⁴தப்³பா³.

ஏவம் க²ண்ட³ஸீமம் ஸம்மன்னித்வா மஹாஸீமாஸம்முதிகாலே க²ண்ட³ஸீமதோ நிக்க²மித்வா மஹாஸீமாய ட²த்வா ஸமந்தா அனுபரியாயந்தேஹி ஸீமந்தரிகபாஸாணா கித்தேதப்³பா³. ததோ அவஸேஸனிமித்தானி கித்தேத்வா ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹந்தேஹி கம்மவாசாய ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் ஸம்மன்னித்வா தஸ்ஸா த³ள்ஹீகம்மத்த²ம் அவிப்பவாஸகம்மவாசாபி காதப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ‘‘ஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி ஆக³தா ஸமூஹனிதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. ஸசே பன க²ண்ட³ஸீமாய நிமித்தானி கித்தேத்வா ததோ ஸீமந்தரிகாய நிமித்தானி கித்தேத்வா மஹாஸீமாய நிமித்தானி கித்தேந்தி, ஏவம் தீஸு டா²னேஸு நிமித்தானி கித்தேத்வா யம் ஸீமம் இச்ச²ந்தி, தம் பட²மம் ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. ஏவம் ஸந்தேபி யதா²வுத்தேனயேன க²ண்ட³ஸீமதோவ பட்டா²ய ப³ந்தி⁴தப்³பா³. ஏவம் ப³த்³தா⁴ஸு பன ஸீமாஸு க²ண்ட³ஸீமாய டி²தா பி⁴க்கூ² மஹாஸீமாய கம்மம் கரோந்தானம் ந கோபேந்தி, மஹாஸீமாய வா டி²தா க²ண்ட³ஸீமாய கம்மம் கரோந்தானம் ஸீமந்தரிகாய பன டி²தா உபி⁴ன்னம்பி ந கோபேந்தி. கா³மகே²த்தே ட²த்வா கம்மம் கரோந்தானம் பன ஸீமந்தரிகாய டி²தா கோபேந்தி. ஸீமந்தரிகா ஹி கா³மகே²த்தம் ப⁴ஜதி.

ஸீமா ச நாமேஸா ந கேவலம் பத²விதலேயேவ ப³த்³தா⁴ ப³த்³தா⁴ நாம ஹோதி. அத² கோ² பிட்டி²பாஸாணேபி குடிகே³ஹேபி லேணேபி பாஸாதே³பி பப்³ப³தமத்த²கேபி ப³த்³தா⁴ ப³த்³தா⁴யேவ ஹோதி. தத்த² பிட்டி²பாஸாணே ப³ந்த⁴ந்தேஹி பாஸாணபிட்டி²யம் ராஜிம் வா கோட்டேத்வா உது³க்க²லம் வா க²ணித்வா நிமித்தம் ந காதப்³ப³ம், நிமித்துபக³பாஸாணே ட²பேத்வா நிமித்தானி கித்தேதப்³பா³னி. கம்மவாசாபரியோஸானே ஸீமா பத²விஸந்தா⁴ரகம் உத³கம் பரியந்தம் கத்வா ஓதரதி. நிமித்தபாஸாணா யதா²டா²னே ந திட்ட²ந்தி, தஸ்மா ஸமந்ததோ ராஜி வா உட்டா²பேதப்³பா³, சதூஸு வா கோணேஸு பாஸாணா விஜ்ஜி²தப்³பா³, ‘‘அயம் ஸீமாபரிச்சே²தோ³’’தி வத்வா அக்க²ரானி வா சி²ந்தி³தப்³பா³னி. கேசி உஸூயகா ஸீமம் ஜா²பேஸ்ஸாமாதி அக்³கி³ம் தே³ந்தி, பாஸாணாவ ஜா²யந்தி, ந ஸீமா.

குடிகே³ஹேபி ப³ந்த⁴ந்தேஹி பி⁴த்திம் அகித்தேத்வா ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸட்டா²னம் அந்தோ கரித்வா பாஸாணனிமித்தானி ட²பேத்வா ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, அந்தோகுட்டமேவ ஸீமா ஹோதி. ஸசே அந்தோகுட்டே ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ நத்தி², பமுகே² நிமித்தபாஸாணே ட²பேத்வா ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஸசே ஏவம்பி நப்பஹோதி, ப³ஹினிப்³போ³த³கபதனட்டா²னேபி நிமித்தானி ட²பேத்வா ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஏவம் ஸம்மதாய பன ஸப்³ப³ம் குடிகே³ஹம் ஸீமட்ட²மேவ ஹோதி.

சதுபி⁴த்தியலேணேபி ப³ந்த⁴ந்தேஹி குட்டம் அகித்தேத்வா பாஸாணாவ கித்தேதப்³பா³. ஸசே அந்தோ ஓகாஸோ நத்தி², பமுகே²பி நிமித்தானி ட²பேதப்³பா³னி. ஸசே நப்பஹோதி, ப³ஹி நிப்³போ³த³கபதனட்டா²னேபி நிமித்தபாஸாணே ட²பேத்வா நிமித்தானி கித்தேத்வா ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஏவம் லேணஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச ஸீமா ஹோதி.

உபரிபாஸாதே³பி பி⁴த்திம் அகித்தேத்வா அந்தோ பாஸாணே ட²பேத்வா ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஸசே நப்பஹோதி, பமுகே²பி பாஸாணே ட²பேத்வா ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஏவம் ஸம்மதா உபரிபாஸாதே³யேவ ஹோதி, ஹேட்டா² ந ஓதரதி. ஸசே பன ப³ஹூஸு த²ம்பே⁴ஸு துலானம் உபரி கதபாஸாத³ஸ்ஸ ஹேட்டி²மதலே குட்டோ யதா² நிமித்தானம் அந்தோ ஹோதி, ஏவம் உட்ட²ஹித்வா துலாருக்கே²ஹி ஏகஸம்ப³த்³தோ⁴ டி²தோ, ஹேட்டா²பி ஓதரதி. ஏகத²ம்ப⁴பாஸாத³ஸ்ஸ பன உபரிமதலே ப³த்³தா⁴ ஸீமா ஸசே த²ம்ப⁴மத்த²கே ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ ஹோதி, ஹேட்டா² ஓதரதி. ஸசே பாஸாத³பி⁴த்திதோ நிக்³க³தேஸு நிய்யூஹகாதீ³ஸு பாஸாணே ட²பேத்வா ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தி, பாஸாத³பி⁴த்தி அந்தோஸீமாயம் ஹோதி. ஹேட்டா² பனஸ்ஸா ஓதரணானோதரணம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஹேட்டா²பாஸாதே³ கித்தேந்தேஹிபி பி⁴த்தி ச ருக்க²த்த²ம்பா⁴ ச ந கித்தேதப்³பா³. பி⁴த்திலக்³கே³ பன பாஸாணத்த²ம்பே⁴ கித்தேதும் வட்டதி. ஏவம் கித்திதா ஸீமா ஹேட்டா² பாஸாத³ஸ்ஸ பரியந்தத²ம்பா⁴னம் அந்தோயேவ ஹோதி. ஸசே பன ஹேட்டா²பாஸாத³ஸ்ஸ குட்³டோ³ உபரிமதலேன ஸம்ப³த்³தோ⁴ ஹோதி, உபரிபாஸாத³ம்பி அபி⁴ருஹதி. ஸசே பாஸாத³ஸ்ஸ ப³ஹி நிப்³போ³த³கபதனட்டா²னே நிமித்தானி கரோந்தி, ஸப்³போ³ பாஸாதோ³ ஸீமட்டோ² ஹோதி.

பப்³ப³தமத்த²கே தலம் ஹோதி ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸாரஹம், தத்த² பிட்டி²பாஸாணே விய ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தி. ஹேட்டா²பப்³ப³தேபி தேனேவ பரிச்சே²தே³ன ஸீமா ஓதரதி. தாலமூலகபப்³ப³தேபி உபரி ஸீமா ப³த்³தா⁴ ஹேட்டா² ஓதரதேவ. யோ பன விதானஸண்டா²னோ ஹோதி, உபரி ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ அத்தி², ஹேட்டா² நத்தி², தஸ்ஸ உபரி ப³த்³தா⁴ ஸீமா ஹேட்டா² ந ஓதரதி. ஏவம் முதி³ங்க³ஸண்டா²னோ வா ஹோது பணவஸண்டா²னோ வா, யஸ்ஸ ஹேட்டா² வா மஜ்ஜே² வா ஸீமப்பமாணம் நத்தி², தஸ்ஸுபரி ப³த்³தா⁴ ஸீமா ஹேட்டா² நேவ ஓதரதி. யஸ்ஸ பன த்³வே கூடானி ஆஸன்னே டி²தானி, ஏகஸ்ஸபி உபரி ஸீமப்பமாணம் நப்பஹோதி, தஸ்ஸ கூடந்தரம் சினித்வா வா பூரேத்வா வா ஏகாப³த்³த⁴ம் கத்வா உபரி ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³.

ஏகோ ஸப்பப²ணஸதி³ஸோ பப்³ப³தோ, தஸ்ஸுபரி ஸீமப்பமாணஸ்ஸ அத்தி²தாய ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்ஸ சே ஹேட்டா² ஆகாஸபப்³பா⁴ரம் ஹோதி, ஸீமா ந ஓதரதி. ஸசே பனஸ்ஸ வேமஜ்ஜே² ஸீமப்பமாணோ ஸுஸிரபாஸாணோ ஹோதி, ஓதரதி. ஸோ ச பாஸாணோ ஸீமட்டோ²யேவ ஹோதி. அதா²பிஸ்ஸ ஹேட்டா² லேணஸ்ஸ குட்டோ அக்³க³கோடிம் ஆஹச்ச திட்ட²தி, ஓதரதி, ஹேட்டா² ச உபரி ச ஸீமாயேவ ஹோதி. ஸசே பன ஹேட்டா² உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ பாரதோ அந்தோ-லேணம் ஹோதி, ப³ஹி ஸீமா ந ஓதரதி. அதா²பி உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஓரதோ ப³ஹிலேணம் ஹோதி, அந்தோ ஸீமா ந ஓதரதி. அதா²பி உபரி ஸீமாய பரிச்சே²தோ³ கு²த்³த³கோ, ஹேட்டா² லேணம் மஹந்தம் ஸீமாபரிச்சே²த³மதிக்கமித்வா டி²தம், ஸீமா உபரியேவ ஹோதி, ஹேட்டா² ந ஓதரதி. யதி³ பன லேணம் கு²த்³த³கம் ஸப்³ப³பச்சி²மஸீமாபரிமாணம், உபரி ஸீமா மஹதீ தம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா டி²தா, ஸீமா ஓதரதி. அத² லேணம் அதிகு²த்³த³கம் ஸீமப்பமாணம் ந ஹோதி, ஸீமா உபரியேவ ஹோதி, ஹேட்டா² ந ஓதரதி. ஸசே ததோ உபட்³ட⁴ம் பி⁴ஜ்ஜித்வா பததி, ஸீமப்பமாணம் சேபி ஹோதி, ப³ஹி பதிதம் அஸீமா. அபதிதம் பன யதி³ ஸீமப்பமாணம், ஸீமா ஹோதியேவ.

க²ண்ட³ஸீமா நீசவத்து²கா ஹோதி, தம் பூரேத்வா உச்சவத்து²கம் கரோந்தி, ஸீமாயேவ. ஸீமாய கே³ஹம் கரோந்தி, ஸீமட்ட²கமேவ ஹோதி. ஸீமாய போக்க²ரணிம் க²ணந்தி, ஸீமாயேவ. ஓகோ⁴ ஸீமாமண்ட³லம் ஓத்த²ரித்வா க³ச்ச²தி, ஸீமாமாளகே அட்டம் ப³ந்தி⁴த்வா கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸீமாய ஹேட்டா² உமங்க³னதீ³ ஹோதி, இத்³தி⁴மா பி⁴க்கு² தத்த² நிஸீத³தி, ஸசே ஸா நதீ³ பட²மம் க³தா, ஸீமா பச்சா² ப³த்³தா⁴, கம்மம் ந கோபேதி. அத² பட²மம் ஸீமா ப³த்³தா⁴, பச்சா² நதீ³ க³தா, கம்மம் கோபேதி. ஹேட்டா²பத²விதலே டி²தோ பன கோபேதியேவ.

ஸீமாமாளகே வடருக்கோ² ஹோதி, தஸ்ஸ ஸாகா² வா ததோ நிக்³க³தபாரோஹோ வா மஹாஸீமாய பத²விதலம் வா தத்த²ஜாதருக்கா²தீ³னி வா ஆஹச்ச திட்ட²தி, மஹாஸீமம் ஸோதே⁴த்வா வா கம்மம் காதப்³ப³ம், தே வா ஸாகா²பாரோஹா சி²ந்தி³த்வா ப³ஹிட்ட²கா காதப்³பா³. அனாஹச்ச டி²தஸாகா²தீ³ஸு ஆருள்ஹபி⁴க்கு² ஹத்த²பாஸம் ஆனேதப்³போ³. ஏவம் மஹாஸீமாய ஜாதருக்க²ஸ்ஸ ஸாகா² வா பாரோஹோ வா வுத்தனயேனேவ ஸீமாமாளகே பதிட்டா²தி, வுத்தனயேனேவ ஸீமம் ஸோதே⁴த்வா வா கம்மம் காதப்³ப³ம், தே வா ஸாகா²பாரோஹா சி²ந்தி³த்வா ப³ஹிட்ட²கா காதப்³பா³.

ஸசே ஸீமாமாளகே கம்மே கரியமானே கோசி பி⁴க்கு² ஸீமாமாளகஸ்ஸ அந்தோ பவிஸித்வா வேஹாஸட்டி²தஸாகா²ய நிஸீத³தி, பாதா³ வாஸ்ஸ பூ⁴மிக³தா ஹோந்தி, நிவாஸனபாருபனம் வா பூ⁴மிம் பு²ஸதி, கம்மம் காதும் ந வட்டதி. பாதே³ பன நிவாஸனபாருபனஞ்ச உக்கி²பாபேத்வா காதும் வட்டதி. இத³ஞ்ச லக்க²ணம் புரிமனயேபி வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ – தத்ர உக்கி²பாபேத்வா காதும் ந வட்டதி, ஹத்த²பாஸமேவ ஆனேதப்³போ³. ஸசே அந்தோஸீமதோ பப்³ப³தோ அப்³பு⁴க³ச்ச²தி, தத்ரட்டோ² பி⁴க்கு² ஹத்த²பாஸம் ஆனேதப்³போ³. இத்³தி⁴யா அந்தோபப்³ப³தம் பவிட்டே²பி ஏஸேவ நயோ. ப³ஜ்ஜ²மானா ஏவ ஹி ஸீமா பமாணரஹிதம் பதே³ஸம் ந ஓதரதி. ப³த்³த⁴ஸீமாய ஜாதம் யம்கிஞ்சி யத்த² கத்த²சி ஏகஸம்ப³த்³தே⁴ன க³தம் ஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தீதி.

140. தியோஜனபரமந்தி ஏத்த² தியோஜனம் பரமம் பமாணமேதிஸ்ஸாதி தியோஜனபரமா; தம் தியோஜனபரமம். ஸம்மன்னந்தேன பன மஜ்ஜே² ட²த்வா யதா² சதூஸுபி தி³ஸாஸு தி³யட்³ட⁴தி³யட்³ட⁴யோஜனம் ஹோதி, ஏவம் ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஸசே பன மஜ்ஜே² ட²த்வா ஏகேகதி³ஸதோ தியோஜனம் கரோந்தி, ச²யோஜனம் ஹோதீதி ந வட்டதி. சதுரஸ்ஸம் வா திகோணம் வா ஸம்மன்னந்தேன யதா² கோணதோ கோணம் தியோஜனம் ஹோதி, ஏவம் ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஸசே ஹி யேன கேனசி பரியந்தேன கேஸக்³க³மத்தம்பி தியோஜனம் அதிக்காமேதி, ஆபத்திஞ்ச ஆபஜ்ஜதி ஸீமா ச அஸீமா ஹோதி.

நதீ³பாரந்தி ஏத்த² பாரயதீதி பாரா. கிம் பாரயதி? நதி³ம். நதி³யா பாரா நதீ³பாரா, தம் நதீ³பாரம்; நதி³ம் அஜ்ஜோ²த்த²ரமானந்தி அத்தோ². ஏத்த² ச நதி³யா லக்க²ணம் நதீ³னிமித்தே வுத்தனயமேவ. யத்த²ஸ்ஸ து⁴வனாவா வாதி யத்த² நதி³யா ஸீமாப³ந்த⁴னட்டா²னக³தேஸு தித்தே²ஸு நிச்சஸஞ்சரணனாவா அஸ்ஸ, யா ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன பாஜனபுரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் தயோ ஜனே வஹதி. ஸசே பன ஸா நாவா உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா கேனசிதே³வ கரணீயேன புன ஆக³மனத்தா²ய நீதா, சோரேஹி வா ஹடா, அவஸ்ஸம் லப்³ப⁴னேய்யா, யா பன வாதேன வா சி²ன்னப³ந்த⁴னா வீசீஹி நதி³மஜ்ஜ²ம் நீதா அவஸ்ஸம் ஆஹரிதப்³பா³, புன து⁴வனாவாவ ஹோதி. உத³கே ஓக³தே த²லம் உஸ்ஸாரிதாபி ஸுதா⁴கஸடாதீ³ஹி பூரேத்வா ட²பிதாபி து⁴வனாவாவ. ஸசே பி⁴ன்னா வா விஸங்க²தபத³ரா வா ந வட்டதி. மஹாபது³மத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘ஸசேபி தாவகாலிகம் நாவம் ஆனேத்வா ஸீமாப³ந்த⁴னட்டா²னே ட²பேத்வா நிமித்தானி கித்தேந்தி, து⁴வனாவாவ ஹோதீ’’தி. தத்ர மஹாஸுமத்தே²ரோ ஆஹ – ‘‘நிமித்தம் வா ஸீமா வா கம்மவாசாய க³ச்ச²தி ந நாவாய. ப⁴க³வதா ச து⁴வனாவா அனுஞ்ஞாதா, தஸ்மா நிப³த்³த⁴னாவாயேவ வட்டதீ’’தி.

து⁴வஸேது வாதி யத்த² ருக்க²ஸங்கா⁴டமயோ வா பத³ரப³த்³தோ⁴ வா ஜங்க⁴ஸத்த²ஸேது வா ஹத்தி²ஸ்ஸாதீ³னம் ஸஞ்சரணயோக்³கோ³ மஹாஸேது வா அத்தி²; அந்தமஸோ தங்க²ணஞ்ஞேவ ருக்க²ம் சி²ந்தி³த்வா மனுஸ்ஸானம் ஸஞ்சரணயோக்³கோ³ ஏகபதி³கஸேதுபி து⁴வஸேதுத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஸசே பன உபரி ப³த்³தா⁴னி வேத்தலதாதீ³னி ஹத்தே²ன க³ஹேத்வாபி ந ஸக்கா ஹோதி தேன ஸஞ்சரிதும், ந வட்டதி.

ஏவரூபம் நதீ³பாரஸீமம் ஸம்மன்னிதுந்தி யத்தா²யம் வுத்தப்பகாரா து⁴வனாவா வா து⁴வஸேது வா அபி⁴முக²தித்தே²யேவ அத்தி², ஏவரூபம் நதீ³பாரஸீமம் ஸம்மன்னிதும் அனுஜானாமீதி அத்தோ². ஸசே து⁴வனாவா வா து⁴வஸேது வா அபி⁴முக²தித்தே² நத்தி², ஈஸகம் உத்³த⁴ம் அபி⁴ருஹித்வா அதோ⁴ வா ஓரோஹித்வா அத்தி², ஏவம்பி வட்டதி. கரவீகதிஸ்ஸத்தே²ரோ பன ‘‘கா³வுதமத்தப்³ப⁴ந்தரேபி வட்டதீ’’தி ஆஹ.

இமஞ்ச பன நதீ³பாரஸீமம் ஸம்மன்னந்தேன ஏகஸ்மிம் தீரே ட²த்வா உபரிஸோதே நதீ³தீரே நிமித்தம் கித்தேத்வா ததோ பட்டா²ய அத்தானம் பரிக்கி²பந்தேன யத்தகம் பரிச்சே²த³ம் இச்ச²தி, தஸ்ஸ பரியோஸானே அதோ⁴ஸோதேபி நதீ³தீரே நிமித்தம் கித்தேத்வா பரதீரே ஸம்முக²ட்டா²னே நதீ³தீரே நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ம். ததோ பட்டா²ய யத்தகம் பரிச்சே²த³ம் இச்ச²தி, தஸ்ஸ வஸேன யாவ உபரிஸோதே பட²மகித்திதனிமித்தஸ்ஸ ஸம்முகா² நதீ³தீரே நிமித்தம், தாவ கித்தேத்வா பச்சாஹரித்வா பட²மகித்திதனிமித்தேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேதப்³ப³ம். அத² ஸப்³ப³னிமித்தானம் அந்தோ டி²தே பி⁴க்கூ² ஹத்த²பாஸக³தே கத்வா கம்மவாசாய ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. நதி³யம் டி²தா அனாக³தாபி கம்மம் ந கோபேந்தி. ஸம்முதிபரியோஸானே ட²பேத்வா நதி³ம் நிமித்தானம் அந்தோ பாரதீரே ச ஓரிமதீரே ச ஏகஸீமா ஹோதி. நதீ³ பன ப³த்³த⁴ஸீமாஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி, விஸும் நதி³ஸீமா ஏவ ஹி ஸா.

ஸசே அந்தோனதி³யம் தீ³பகோ ஹோதி, தம் அந்தோஸீமாய காதுகாமேன புரிமனயேனேவ அத்தனா டி²ததீரே நிமித்தானி கித்தேத்வா தீ³பகஸ்ஸ ஓரிமந்தே ச பாரிமந்தே ச நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ம். அத² பரதீரே நதி³யா ஓரிமதீரே நிமித்தஸ்ஸ ஸம்முக²ட்டா²னே நிமித்தம் கித்தேத்வா ததோ பட்டா²ய புரிமனயேனேவ யாவ உபரிஸோதே பட²மகித்திதனிமித்தஸ்ஸ ஸம்முகா² நிமித்தம், தாவ கித்தேதப்³ப³ம். அத² தீ³பகஸ்ஸ பாரிமந்தே ச ஓரிமந்தே ச நிமித்தம் கித்தேத்வா பச்சாஹரித்வா பட²மகித்திதனிமித்தேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேதப்³ப³ம். அத² த்³வீஸு தீரேஸு தீ³பகே ச பி⁴க்கூ² ஸப்³பே³வ ஹத்த²பாஸக³தே கத்வா கம்மவாசாய ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. நதி³யம் டி²தா அனாக³ச்ச²ந்தாபி கம்மம் ந கோபேந்தி. ஸம்முதிபரியோஸானே ட²பேத்வா நதி³ம் நிமித்தானம் அந்தோ தீரத்³வயஞ்ச தீ³பகோ ச ஏகஸீமா ஹோதி, நதீ³ பன நதி³ஸீமாயேவ.

ஸசே பன தீ³பகோ விஹாரஸீமாபரிச்சே²த³தோ உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா அதி⁴கதரோ ஹோதி, அத² விஹாரஸீமாபரிச்சே²த³னிமித்தஸ்ஸ உஜுகமேவ ஸம்முகி²பூ⁴தே தீ³பகஸ்ஸ ஸோரிமந்தே நிமித்தம் கித்தேத்வா ததோ பட்டா²ய தீ³பகஸிக²ரம் பரிக்கி²பந்தோன புன தீ³பகஸ்ஸ ஸோரிமந்தே நிமித்தஸம்முகே² பாரிமந்தே நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ம். ததோ பரம் புரிமனயேனேவ பாரதீரே ஸம்முக²னிமீத்தமாதி³ம்கத்வா பாரதீரனிமித்தானி ச தீ³பகஸ்ஸ பாரிமந்தஸோரிமந்தனிமித்தானி ச கித்தேத்வா பட²மகித்திதனிமித்தேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டனா காதப்³பா³. ஏவம் கித்தேத்வா ஸம்மதா ஸீமா பப்³ப³தஸண்டா³னா ஹோதி.

ஸசே பன தீ³பகோ விஹாரஸீமாபரிச்சே²த³தோ உத்³த⁴ம்பி அதோ⁴பி அதி⁴கதரோ ஹோதி. புரிமனயேனேவ தீ³பகஸ்ஸ உபோ⁴பி ஸீக²ரானி பரிக்கி²பித்வா நிமித்தானி கித்தேந்தேன நிமித்தக⁴டனா காதப்³பா³. ஏவம் கித்தேத்வா ஸம்மதா ஸீமா முதி³ங்க³ஸண்டா²னா ஹோதி.

ஸசே தீ³பகோ விஹாரஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ அந்தோ கு²த்³த³கோ ஹோதி, ஸப்³ப³பட²மனயேன தீ³பகே நிமித்தானி கித்தேதப்³பா³னி. ஏவம் கித்தேத்வா ஸம்மதா ஸீமா பணவஸண்டா²னா ஹோதி.

ஸீமானுஜானனகதா² நிட்டி²தா.

உபோஸதா²கா³ராதி³கதா²

141. அனுபரிவேணியந்தி ஏகஸீமமஹாவிஹாரே தஸ்மிம் தஸ்மிம் பரிவேணே. அஸங்கேதேனாதி ஸங்கேதம் அகத்வா. ஏகம் ஸமூஹனித்வாதி கம்மவாசாய ஸமூஹனித்வா.

142. யதோ பாதிமோக்க²ம் ஸுணாதீதி யத்த² கத்த²சி பி⁴க்கூ²னம் ஹத்த²பாஸே நிஸின்னோ யஸ்மா பாதிமோக்க²ம் ஸுணாதி; கதோவஸ்ஸ உபோஸதோ²தி அத்தோ². இத³ஞ்ச வத்து²வஸேன வுத்தம், ஹத்த²பாஸே நிஸின்னஸ்ஸ பன அஸுணந்தஸ்ஸாபி கதோவ ஹோதி உபோஸதோ². நிமித்தா கித்தேதப்³பா³தி உபோஸத²பமுக²ஸ்ஸ கு²த்³த³கானி வா மஹந்தானி வா பாஸாணஇட்ட²கதா³ருக²ண்ட³த³ண்ட³காதீ³னி யானி கானிசி நிமித்தானி அப்³போ⁴காஸே வா மாளகாதீ³ஸு வா யத்த² கத்த²சி ஸஞ்ஞம் கத்வா கித்தேதும் வட்டதி. அத² வா நிமித்தா கித்தேதப்³பா³தி நிமித்துபகா³ வா அனிமித்துபகா³ வா பரிச்சே²த³ஜானனத்த²ம் கித்தேதப்³பா³.

தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி பட²மதரம் ஸன்னிபதிதுந்தி ஏத்த² ஸசே மஹாதே²ரோ பட²மதரம் ந ஆக³ச்ச²தி, து³க்கடம். ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதித்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³தி ஏத்த² ஸசே போராணகோ ஆவாஸோ மஜ்ஜே² விஹாரஸ்ஸ ஹோதி, பஹோதி சேத்த² பி⁴க்கூ²னம் நிஸஜ்ஜட்டா²னம், தத்த² ஸன்னிபதித்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே போராணகோ பரிது³ப்³ப³லோ சேவ ஸம்பா³தோ⁴ ச அஞ்ஞோ பச்சா² உட்டி²தாவாஸோ அஸம்பா³தோ⁴, தத்த² உபோஸதோ² காதப்³போ³.

யத்த² வா பன தே²ரோ பி⁴க்கு² விஹரதீதி ஏத்தா²பி ஸசே தே²ரஸ்ஸ விஹாரோ ஸப்³பே³ஸம் பஹோதி, பா²ஸுகோ ஹோதி, தத்த² உபோஸதோ² காதப்³போ³. ஸசே பன ஸோ பச்சந்தே விஸமப்பதே³ஸே ஹோதி, தே²ரஸ்ஸ வத்தப்³ப³ம் – ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் விஹாரோ அபா²ஸுகதே³ஸோ, நத்தி² ஏத்த² ஸப்³பே³ஸம் ஓகாஸோ, அஸுகஸ்மிம் நாம ஆவாஸே ஓகாஸோ அத்தி², தத்த² க³ந்தும் வட்டதீ’’தி. ஸசே தே²ரோ நாக³ச்ச²தி, தஸ்ஸ ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆனேத்வா ஸப்³பே³ஸம் பஹோனகே பா²ஸுகட்டா²னே உபோஸதோ² காதப்³போ³.

அவிப்பவாஸஸீமானுஜானனகதா²

143. அந்த⁴கவிந்தா³தி ராஜக³ஹதோ கா³வுதத்தயே அந்த⁴கவிந்த³ம் நாம, தம் உபனிஸ்ஸாய தே²ரோ வஸதி; ததோ ராஜக³ஹம் உபோஸத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தோ. ராஜக³ஹஞ்ஹி பரிக்கி²பித்வா அட்டா²ரஸ மஹாவிஹாரா ஸப்³பே³ ஏகஸீமா, த⁴ம்மஸேனாபதினா நேஸம் ஸீமா ப³த்³தா⁴, தஸ்மா வேளுவனே ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸாமக்³கீ³தா³னத்த²ம் ஆக³ச்ச²ந்தோதி அத்தோ². நதி³ம் தரந்தோதி ஸிப்பினியம் நாம நதி³ம் அதிக்கமந்தோ. மனம் வுள்ஹோ அஹோஸீதி ஈஸகம் அப்பத்தவுள்ஹபா⁴வோ அஹோஸி. ஸா கிர நதீ³ கி³ஜ்ஜ²கூடதோ ஓதரித்வா சண்டே³ன ஸோதேன வஹதி. தத்த² வேகே³ன ஆக³ச்ச²ந்தம் உத³கம் அமனஸிகரோந்தோ தே²ரோ மனம் வுள்ஹோ அஹோஸி, ந பன வுள்ஹோ, உத³கப்³பா⁴ஹதானிஸ்ஸ சீவரானி அல்லானி ஜாதானி.

144. ஸம்மதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸா ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்சாதி இமிஸ்ஸா கம்மவாசாய உப்பன்னகாலதோ பட்டா²ய பி⁴க்கூ²னம் புரிமகம்மவாசா ந வட்டதி. அயமேவ ஹி தா²வரா ஹோதி. பி⁴க்கு²னீனம் பன அயம் ந வட்டதி, புரிமாயேவ வட்டதி. கஸ்மா? பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴ ஹி அந்தோகா³மே வஸதி. யதி³ ஏவம் ஸியா, ஸோ ஏதாய கம்மவாசாய திசீவரபரிஹாரம் ந லபே⁴ய்ய, அத்தி² சஸ்ஸ பரிஹாரோ, தஸ்மா புரிமாயேவ வட்டதி. பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ ஹி த்³வேபி ஸீமாயோ லப்³ப⁴ந்தி. தத்த² பி⁴க்கூ²னம் ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வாபி தஸ்ஸா அந்தோபி பி⁴க்கு²னீனம் ஸீமம் ஸம்மன்னிதும் வட்டதி. பி⁴க்கூ²னம்பி பி⁴க்கு²னிஸீமாய ஏஸேவ நயோ. ந ஹி தே அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கம்மே க³ணபூரகா ஹோந்தி, ந கம்மவாசம் வக்³க³ம் கரோந்தி. ஏத்த² ச நிக³மனக³ரானம்பி கா³மேனேவ ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.

கா³மூபசாரோதி பரிக்கி²த்தஸ்ஸ பரிக்கே²போ, அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ பரிக்கே²போகாஸோ. தேஸு அதி⁴ட்டி²ததேசீவரிகோ பி⁴க்கு² பரிஹாரம் ந லப⁴தி. இதி பி⁴க்கூ²னம் அவிப்பவாஸஸீமா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச ந ஓத்த²ரதி, ஸமானஸம்வாஸகஸீமாவ ஓத்த²ரதி. ஸமானஸம்வாஸகஸீமா சேத்த² அத்தனோ த⁴ம்மதாய க³ச்ச²தி. அவிப்பவாஸஸீமா பன யத்த² ஸமானஸம்வாஸகஸீமா, தத்தே²வ க³ச்ச²தி. ந ஹி தஸ்ஸா விஸும் நிமித்தகித்தனம் அத்தி², தத்த² ஸசே அவிப்பவாஸாய ஸம்முதிகாலே கா³மோ அத்தி², தம் ஸா ந ஓத்த²ரதி. ஸசே பன ஸம்மதாய ஸீமாய பச்சா² கா³மோ நிவிஸதி, ஸோபி ஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. யதா² ச பச்சா² நிவிட்டோ², ஏவம் பட²மம் நிவிட்ட²ஸ்ஸ பச்சா² வட்³டி⁴தப்பதே³ஸோபி ஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. ஸசேபி ஸீமாஸம்முதிகாலே கே³ஹானி கதானி, பவிஸிஸ்ஸாமாதி ஆலயோபி அத்தி², மனுஸ்ஸா பன அப்பவிட்டா², போராணககா³மம் வா ஸகே³ஹமேவ ச²ட்³டே³த்வா அஞ்ஞத்த² க³தா, அகா³மோயேவ ஏஸ, ஸீமா ஓத்த²ரதி. ஸசே பன ஏகம்பி குலம் பவிட்ட²ம் வா ஆக³தம் வா அத்தி², கா³மோயேவ ஸீமா ந ஓத்த²ரதி.

ஏவஞ்ச பன பி⁴க்க²வே திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸமூஹந்தப்³போ³தி ஏத்த² ஸமூஹனந்தேன பி⁴க்கு²னா வத்தம் ஜானிதப்³ப³ம். தத்ரித³ம் வத்தம் – க²ண்ட³ஸீமாய ட²த்வா அவிப்பவாஸஸீமா ந ஸமூஹந்தப்³பா³, ததா² அவிப்பவாஸஸீமாய ட²த்வா க²ண்ட³ஸீமாபி. க²ண்ட³ஸீமாயம் பன டி²தேன க²ண்ட³ஸீமாவ ஸமூஹனிதப்³பா³, ததா² இதராய டி²தேன இதரா. ஸீமம் நாம த்³வீஹி காரணேஹி ஸமூஹனந்தி பகதியா கு²த்³த³கம் புன ஆவாஸவட்³ட⁴னத்தா²ய மஹதிம் வா காதும்; பகதியா மஹதிம் புன அஞ்ஞேஸம் விஹாரோகாஸதா³னத்தா²ய கு²த்³த³கம் வா காதும். தத்த² ஸசே க²ண்ட³ஸீமஞ்ச அவிப்பவாஸஸீமஞ்ச ஜானந்தி, ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. க²ண்ட³ஸீமம் பன ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. க²ண்ட³ஸீமம் அஜானந்தா அவிப்பவாஸம்யேவ ஜானந்தா சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணஉபோஸதா²கா³ராதீ³ஸு நிராஸங்கட்டா²னேஸு ட²த்வா அப்பேவ நாம ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, படிப³ந்தி⁴தும் பன ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தேவ. ஸசே ப³ந்தே⁴ய்யும், ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் கத்வா விஹாரம் அவிஹாரம் கரேய்யும், தஸ்மா ந ஸமூஹனிதப்³பா³. யே பன உபோ⁴பி ந ஜானந்தி, தேனேவ ஸமூஹனிதும் ந ப³ந்தி⁴தும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. அயஞ்ஹி ஸீமா நாம கம்மவாசாய வா அஸீமா ஹோதி ஸாஸனந்தரதா⁴னேன வா, ந ச ஸக்கா ஸீமம் அஜானந்தேஹி கம்மவாசா காதும், தஸ்மா ந ஸமூஹனிதப்³பா³. ஸாது⁴கம் பன ஞத்வாயேவ ஸமூஹனிதப்³பா³ ச ப³ந்தி⁴தப்³பா³ சாதி.

கா³மஸீமாதி³கதா²

147. ஏவம் ப³த்³த⁴ஸீமாவஸேன ஸமானஸம்வாஸஞ்ச ஏகூபோஸத²பா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அப³த்³த⁴ஸீமேஸுபி ஓகாஸேஸு தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸம்மதாய, பி⁴க்க²வே, ஸீமாய அட்ட²பிதாயா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அட்ட²பிதாயாதி அபரிச்சி²ன்னாய. கா³மக்³க³ஹணேன சேத்த² நக³ரம்பி க³ஹிதமேவ ஹோதி. தத்த² யத்தகே பதே³ஸே தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ போ⁴ஜகா ப³லிம் லப⁴ந்தி, ஸோ பதே³ஸோ அப்போ வா ஹோது மஹந்தோ வா, கா³மஸீமாத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. நக³ரனிக³மஸீமாஸுபி ஏஸேவ நயோ. யம்பி ஏகஸ்மிம்யேவ கா³மகே²த்தே ஏகம் பதே³ஸம் ‘‘அயம் விஸும் கா³மோ ஹோதூ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ராஜா கஸ்ஸசி தே³தி, ஸோபி விஸும்கா³மஸீமா ஹோதியேவ. தஸ்மா ஸா ச இதரா ச பகதிகா³மனக³ரனிக³மஸீமா ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸாயேவ ஹோந்தி, கேவலம் பன திசீவரவிப்பவாஸபரிஹாரம் ந லப⁴ந்தி.

ஏவம் கா³மந்தவாஸீனம் ஸீமாபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஆரஞ்ஞகானம் ஸீமாபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அகா³மகே சே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அகா³மகே சேதி கா³மனிக³மனக³ரஸீமாஹி அபரிச்சி²ன்னே அடவிப்பதே³ஸே. அத² வா அகா³மகே சேதி விஜ்ஜா²டவிஸதி³ஸே அரஞ்ஞே பி⁴க்கு² வஸதி, அத²ஸ்ஸ டி²தோகாஸதோ ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா ஸமானஸம்வாஸகஸீமாதி அத்தோ². அயம் ஸீமா திசீவரவிப்பவாஸபரிஹாரம்பி லப⁴தி. தத்த² ஏகம் அப்³ப⁴ந்தரம் அட்ட²வீஸதி ஹத்த²ப்பமாணம் ஹோதி. மஜ்ஜே² டி²தஸ்ஸ ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா வினிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸ ஹோந்தி. ஸசே த்³வே ஸங்கா⁴ விஸும் வினயகம்மானி கரோந்தி, த்³வின்னம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரானம் அந்தரே அஞ்ஞம் ஏகம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரம் உபசாரத்தா²ய ட²பேதப்³ப³ம். ஸேஸா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமகதா² மஹாவிப⁴ங்கே³ உதோ³ஸிதஸிக்கா²பத³வண்ணனாயம் வுத்தனயேன க³ஹேதப்³பா³.

ஸப்³பா³ பி⁴க்க²வே நதீ³ அஸீமாதி யா காசி நதீ³லக்க²ணப்பத்தா நதீ³ நிமித்தானி கித்தேத்வா ‘‘ஏதம் ப³த்³த⁴ஸீமம் கரோமா’’தி கதாபி அஸீமாவ ஹோதி, ஸா பன அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸா, ஸப்³ப³மேத்த² ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ஜாதஸ்ஸரோ நாம யேன கேனசி க²ணித்வா அகதோ ஸயம்ஜாதஸோப்³போ⁴ ஸமந்ததோ ஆக³தேன உத³கேன பூரிதோ திட்ட²தி.

ஏவம் நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரானம் ப³த்³த⁴ஸீமாபா⁴வம் படிக்கி²பித்வா புன தத்த² அப³த்³த⁴ஸீமாபஅச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நதி³யா வா பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யம் மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்தா உத³குக்கே²பாதி யம் டா²னம் மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்ததோ உத³குக்கே²பேன பரிச்சி²ன்னம். கத²ம் பன உத³கம் உக்கி²பிதப்³ப³ம்? யதா² அக்க²து⁴த்தா தா³ருகு³ளம் கி²பந்தி, ஏவம் உத³கம் வா வாலிகம் வா ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா தா²மமஜ்ஜி²மேன புரிஸேன ஸப்³ப³தா²மேன கி²பிதப்³ப³ம். யத்த² ஏவம் கி²த்தம் உத³கம் வா வாலிகா வா பததி, அயமேகோ உத³குக்கே²போ. தஸ்ஸ அந்தோ ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோ கம்மம் கோபேதி. யாவ பரிஸா வட்³ட⁴தி, தாவ ஸீமாபி வட்³ட⁴தி. பரிஸபரியந்ததோ உத³குக்கே²போயேவ பமாணம். ஜாதஸ்ஸரஸமுத்³தே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஏத்த² ச ஸசே நதீ³ நாதிதீ³கா⁴ ஹோதி, பப⁴வதோ பட்டா²ய யாவ முக²த்³வாரா ஸப்³ப³த்த² ஸங்கோ⁴ நிஸீத³தி, உத³குக்கே²பஸீமாகம்மம் நத்தி², ஸகலாபி நதீ³ ஏதேஸம்யேவ பி⁴க்கூ²னம் பஹோதி. யம் பன மஹாஸுமத்தே²ரேன வுத்தம் ‘‘யோஜனம் பவத்தமானாயேவ நதீ³, தத்ராபி உபரி அத்³த⁴யோஜனம் பஹாய ஹேட்டா² அத்³த⁴யோஜனே கம்மம் காதும் வட்டதீ’’தி, தம் மஹாபது³மத்தே²ரேனேவ படிக்கி²த்தம். ப⁴க³வதா ஹி ‘‘திமண்ட³லம் படிச்சா²தே³த்வா யத்த² கத்த²சி உத்தரந்தியா பி⁴க்கு²னியா அந்தரவாஸகோ தேமியதீ’’தி இத³ம் நதி³யா பமாணம் வுத்தம், ந யோஜனம் வா அத்³த⁴யோஜனம் வா. தஸ்மா யா இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வஸேன புப்³பே³ வுத்தலக்க²ணா நதீ³, தஸ்ஸா பப⁴வதோ பட்டா²ய ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதீதி. ஸசே பனேத்த² ப³ஹூ பி⁴க்கூ² விஸும் விஸும் கம்மம் கரோந்தி, ஸப்³பே³ஹி அத்தனோ ச அஞ்ஞேஸஞ்ச உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³ஸ்ஸ அந்தரா அஞ்ஞோ உத³குக்கே²போ ஸீமந்தரிகத்தா²ய ட²பேதப்³போ³. ததோ அதி⁴கம் வட்டதியேவ, ஊனகம் பன ந வட்டதீதி வுத்தம். ஜாதஸ்ஸரஸமுத்³தே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

நதி³யா பன கம்மம் கரிஸ்ஸாமாதி க³தேஹி ஸசே நதீ³ பரிபுண்ணா ஹோதி ஸமதித்திகா, உத³கஸாடிகம் நிவாஸேத்வாபி அந்தோனதி³யம்யேவ கம்மம் காதப்³ப³ம். ஸசே ந ஸக்கோந்தி, நாவாயபி ட²த்வா காதப்³ப³ம். க³ச்ச²ந்தியா பன நாவாய காதும் ந வட்டதி. கஸ்மா? உத³குக்கே²பமத்தமேவ ஹி ஸீமா, தம் நாவா ஸீக⁴மேவ அதிக்காமேதி. ஏவம் ஸதி அஞ்ஞிஸ்ஸா ஸீமாய ஞத்தி அஞ்ஞிஸ்ஸா அனுஸாவனா ஹோதி, தஸ்மா நாவம் அரித்தேன வா ட²பேத்வா பாஸாணே வா லம்பி³த்வா அந்தோனதி³யம் ஜாதருக்கே² வா ப³ந்தி⁴த்வா கம்மம் காதப்³ப³ம். அந்தோனதி³யம் ப³த்³த⁴அட்டகேபி அந்தோனதி³யம் ஜாதருக்கே²பி டி²தேஹி காதும் வட்டதி.

ஸசே பன ருக்க²ஸ்ஸ ஸாகா² வா ததோ நிக்க²ந்தபாரோஹோ வா ப³ஹினதீ³தீரே விஹாரஸீமாய வா கா³மஸீமாய வா பதிட்டி²தோ, ஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வா ஸாக²ம் வா சி²ந்தி³த்வா கம்மம் காதப்³ப³ம். ப³ஹினதீ³தீரே ஜாதருக்க²ஸ்ஸ அந்தோனதி³யம் பவிட்ட²ஸாகா²ய வா பாரோஹே வா நாவம் ப³ந்தி⁴த்வா கம்மம் காதும் ந வட்டதி. கரோந்தேஹி ஸீமா வா ஸோதே⁴தப்³பா³, சி²ந்தி³த்வா வாஸ்ஸ ப³ஹிபதிட்டி²தபா⁴வோ நாஸேதப்³போ³. நதீ³தீரே பன கா²ணுகம் கோட்டேத்வா தத்த² ப³த்³த⁴னாவாய ந வட்டதியேவ.

நதி³யம் ஸேதும் கரோந்தி, ஸசே அந்தோனதி³யம்யேவ ஸேது வா ஸேதுபாதா³ வா, ஸேதும்ஹி டி²தேஹி கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸசே பன ஸேது வா ஸேதுபாதா³ வா ப³ஹிதீரே பதிட்டி²தா, கம்மம் காதும் ந வட்டதி, ஸீமம் ஸோதே⁴த்வா காதப்³ப³ம். அத² ஸேதுபாதா³ அந்தோ, ஸேது பன உபி⁴ன்னம்பி தீரானம் உபரிஆகாஸே டி²தோ, வட்டதி. அந்தோனதி³யம் பாஸாணோ வா தீ³பகோ வா ஹோதி, தஸ்ஸ யத்தகம் பதே³ஸம் புப்³பே³ வுத்தப்பகாரே பகதிவஸ்ஸகாலே வஸ்ஸானஸ்ஸ சதூஸு மாஸேஸு உத³கம் ஓத்த²ரதி, ஸோ நதீ³ஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. அதிவுட்டி²காலே பன ஓகே⁴ன ஓத்த²டோகாஸோ ந க³ஹேதப்³போ³, ஸோ ஹி கா³மஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி.

நதி³தோ மாதிகம் நீஹரந்தா நதி³யம் ஆவரணம் கரோந்தி, தஞ்சே ஓத்த²ரித்வா வா வினிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா வா உத³கம் க³ச்ச²தி, ஸப்³ப³த்த² பவத்தனட்டா²னே கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸசே பன ஆவரணேன வா கோட்டகப³ந்த⁴னேன வா ஸோதம் பச்சி²ஜ்ஜதி, உத³கம் நப்பவத்ததி, அப்பவத்தனட்டா²னே கம்மம் காதும் ந வட்டதி. ஆவரணமத்த²கேபி காதும் ந வட்டதி. ஸசே கோசி ஆவரணப்பதே³ஸோ புப்³பே³ வுத்தபாஸாணதீ³பகப்பதே³ஸோ விய உத³கேன அஜ்ஜோ²த்த²ரியதி, தத்த² வட்டதி. ஸோ ஹி நதீ³ஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. நதி³ம் வினாஸேத்வா தளாகம் கரோந்தி, ஹேட்டா² பாளி ப³த்³தா⁴, உத³கம் ஆக³ந்த்வா தளாகம் பூரேத்வா திட்ட²தி, ஏத்த² கம்மம் காதும் ந வட்டதி. உபரி பவத்தனட்டா²னே ஹேட்டா² ச ச²ட்³டி³தமோத³கம் நதி³ம் ஓத்த²ரித்வா ஸந்த³னட்டா²னதோ பட்டா²ய வட்டதி. தே³வே அவஸ்ஸந்தே ஹேமந்தகி³ம்ஹேஸு வா ஸுக்க²னதி³யாபி வட்டதி. நதி³தோ நீஹடமாதிகாய ந வட்டதி. ஸசே ஸா காலந்தரேன பி⁴ஜ்ஜித்வா நதீ³ ஹோதி, வட்டதி. காசி நதீ³ காலந்தரேன உப்பதித்வா கா³மனிக³மஸீமம் ஓத்த²ரித்வா பவத்ததி, நதீ³யேவ ஹோதி, கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸசே பன விஹாரஸீமம் ஓத்த²ரதி, விஹாரஸீமாத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி.

ஸமுத்³தே³பி கம்மம் கரோந்தேஹி யம் பதே³ஸம் உத்³த⁴ம் வட்³ட⁴னஉத³கம் வா பகதிவீசி வா வேகே³ன ஆக³ந்த்வா ஓத்த²ரதி, தத்த² காதும் ந வட்டதி. யஸ்மிம் பன பதே³ஸே பகதிவீசியோ ஓத்த²ரித்வா ஸண்ட²ஹந்தி, ஸோ உத³கந்ததோ பட்டா²ய அந்தோஸமுத்³தோ³ நாம, தத்த² டி²தேஹி கம்மம் காதப்³ப³ம். ஸசே ஊமிவேகோ³ பா³த⁴தி, நாவாய வா அட்டகே வா ட²த்வா காதப்³ப³ம். தேஸு வினிச்ச²யோ நதி³யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஸமுத்³தே³ பிட்டி²பாஸாணோ ஹோதி, தம் கதா³சி ஊமியோ ஆக³ந்த்வா ஓத்த²ரந்தி, கதா³சி ந ஓத்த²ரந்தி, தத்த² கம்மம் காதும் ந வட்டதி, ஸோ ஹி கா³மஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. ஸசே பன வீசீஸு ஆக³தாஸுபி அனாக³தாஸுபி பகதிஉத³கேனேவ ஓத்த²ரியதி, வட்டதி. தீ³பகோ வா பப்³ப³தோ வா ஹோதி, ஸோ சே தூ³ரே ஹோதி மச்ச²ப³ந்தா⁴னம் அக³மனபதே², அரஞ்ஞஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. தேஸம் க³மனபரியந்தஸ்ஸ ஓரதோ பன கா³மஸீமாஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. தத்த² கா³மஸீமம் அஸோதே⁴த்வா கம்மம் காதும் ந வட்டதி. ஸமுத்³தோ³ கா³மஸீமம் வா நிக³மஸீமம் வா ஓத்த²ரித்வா திட்ட²தி, ஸமுத்³தோ³வ ஹோதி, தத்த² கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸசே பன விஹாரஸீமம் ஓத்த²ரதி, விஹாரஸீமாத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி.

ஜாதஸ்ஸரே கம்மம் கரோந்தேஹிபி யத்த² புப்³பே³ வுத்தப்பகாரே வஸ்ஸகாலே வஸ்ஸே பச்சி²ன்னமத்தே பிவிதும் வா ஹத்த²பாதே³ வா தோ⁴விதும் உத³கம் ந ஹோதி, ஸுக்க²தி, அயம் ந ஜாதஸ்ஸரோ, கா³மகே²த்தஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி, தத்த² கம்மம் ந காதப்³ப³ம். யத்த² பன வுத்தப்பகாரே வஸ்ஸகாலே உத³கம் ஸந்திட்ட²தி, அயமேவ ஜாதஸ்ஸரோ. தஸ்ஸ யத்தகே பதே³ஸே வஸ்ஸானம் சாதுமாஸே உத³கம் திட்ட²தி, தத்த² கம்மம் காதும் வட்டதி. ஸசே க³ம்பீ⁴ரம் உத³கம், அட்டகம் ப³ந்தி⁴த்வா தத்த² டி²தேஹிபி ஜாதஸ்ஸரஸ்ஸ அந்தோ ஜாதருக்க²ம்ஹி ப³த்³த⁴அட்டகேபி காதும் வட்டதி. பிட்டி²பாஸாணதீ³பகேஸு பனேத்த² நதி³யம் வுத்தஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ. ஸமவஸ்ஸதே³வகாலே பஹோனகஜாதஸ்ஸரோ பன ஸசேபி து³ப்³பு³ட்டி²காலே வா கி³ம்ஹஹேமந்தேஸு வா ஸுக்க²தி, நிருத³கோ ஹோதி, தத்த² ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதி. யம் அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘ஸப்³போ³ ஜாதஸ்ஸரோ ஸுக்கோ² அனோத³கோ, கா³மகே²த்தம்யேவ ப⁴ஜதீ’’தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே பனேத்த² உத³கத்தா²ய ஆவாடம் வா போக்க²ரணீஆதீ³னி வா க²ணந்தி, தம் டா²னம் அஜாதஸ்ஸரோ ஹோதி, கா³மஸீமாஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. லாபு³திபுஸகாதி³வப்பே கதேபி ஏஸேவ நயோ.

ஸசே பன தம் பூரேத்வா த²லம் வா கரோந்தி, ஏகஸ்மிம் தி³ஸாபா⁴கே³ பாளிம் ப³ந்தி⁴த்வா ஸப்³ப³மேவ தம் மஹாதளாகம் வா கரோந்தி, ஸப்³போ³பி அஜாதஸ்ஸரோ ஹோதி, கா³மஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. லோணீபி ஜாதஸ்ஸரஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தி. வஸ்ஸிகே சத்தாரோ மாஸே உத³கட்டா²னோகாஸே கம்மம் காதும் வட்டதீதி.

148. ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தீதி அத்தனோ ஸீமாய பரேஸம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி. ஸசே ஹி போராணகஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ புரத்தி²மாய தி³ஸாய அம்போ³ சேவ ஜம்பூ³ சாதி த்³வே ருக்கா² அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²விடபா ஹோந்தி, தேஸு அம்ப³ஸ்ஸ பச்சி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஜம்பூ³. விஹாரஸீமா ச ஜம்பு³ம் அந்தோ கத்வா அம்ப³ம் கித்தேத்வா ப³த்³தா⁴ ஹோதி, அத² பச்சா² தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ புரத்தி²மாய தி³ஸாய விஹாரம் கத்வா ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தா தம் அம்ப³ம் அந்தோ கத்வா ஜம்பு³ம் கித்தேத்வா ப³ந்த⁴ந்தி, ஸீமாய ஸீமா ஸம்பி⁴ன்னா ஹோதி. ஏவம் ச²ப்³ப³க்³கி³யா அகம்ஸு, தேனாஹ – ‘‘ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தீ’’தி.

ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தீதி அத்தனோ ஸீமாய பரேஸம் ப³த்³த⁴ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தி;

பரேஸம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ஸகலம் வா தஸ்ஸா பதே³ஸம் வா அந்தோ கத்வா அத்தனோ ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தி. ஸீமந்தரிகம் ட²பேத்வா ஸீமம் ஸம்மன்னிதுந்தி ஏத்த² ஸசே பட²மதரம் கதஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸீமா அஸம்மதா ஹோதி, ஸீமாய உபசாரோ ட²பேதப்³போ³. ஸசே ஸம்மதா ஹோதி, பச்சி²மகோடியா ஹத்த²மத்தா ஸீமந்தரிகா ட²பேதப்³பா³. குருந்தி³யம் வித³த்தி²மத்தம்பி, மஹாபச்சரியம் சதுரங்கு³லமத்தம்பி வட்டதீதி வுத்தம். ஏகருக்கோ²பி ச த்³வின்னம் ஸீமானம் நிமித்தம் ஹோதி, ஸோ பன வட்³ட⁴ந்தோ ஸீமாஸங்கரம் கரோதி, தஸ்மா ந காதப்³போ³.

உபோஸத²பே⁴தா³தி³கதா²

149. சாதுத்³த³ஸிகோ ச பன்னரஸிகோ சாதி ஏத்த² சாதுத்³த³ஸிகஸ்ஸ புப்³ப³கிச்சே ‘‘அஜ்ஜுபோஸதோ² சாதுத்³த³ஸோ’’தி வத்தப்³ப³ம்.

அத⁴ம்மேன வக்³க³ந்திஆதீ³ஸு ஸசே ஏகஸ்மிம் விஹாரே சதூஸு பி⁴க்கூ²ஸு வஸந்தேஸு ஏகஸ்ஸ ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா தயோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, தீஸு வா வஸந்தேஸு ஏகஸ்ஸ ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா த்³வே பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம் ஹோதி. ஸசே பன சத்தாரோபி ஸன்னிபதித்வா பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, தயோ வா த்³வே வா பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் நாம ஹோதி. ஸசே சதூஸு ஜனேஸு ஏகஸ்ஸ பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா தயோ பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, தீஸு வா ஜனேஸு ஏகஸ்ஸ பாரிஸுத்³தி⁴ம் ஆஹரித்வா த்³வே பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, த⁴ம்மேன வக்³க³ம் நாம ஹோதி. ஸசே பன சத்தாரோ ஏகத்த² வஸந்தா ஸப்³பே³வ ஸன்னிபதித்வா பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸந்தி, தயோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, த்³வே அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரோந்தி, த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் நாம ஹோதீதி.

பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகதா²

150. நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ந்தி ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴…பே… ஆவிகதா ஹிஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதீ’’தி இமம் நிதா³னம் உத்³தி³ஸித்வா ‘‘உத்³தி³ட்ட²ம் கோ² ஆயஸ்மந்தோ நிதா³னம், தத்தா²யஸ்மந்தே புச்சா²மி – கச்சித்த² பரிஸுத்³தா⁴, து³தியம்பி புச்சா²மி…பே… ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி. ஸுதா கோ² பனாயஸ்மந்தேஹி சத்தாரோ பாராஜிகா த⁴ம்மா…பே… அவிவத³மானேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி ஏவம் அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம். ஏதேன நயேன ஸேஸாபி சத்தாரோ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா வேதி³தப்³பா³.

ஸவரப⁴யந்தி அடவிமனுஸ்ஸப⁴யம். ராஜந்தராயோதிஆதீ³ஸு ஸசே பி⁴க்கூ²ஸு ‘‘உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமா’’தி நிஸின்னேஸு ராஜா ஆக³ச்ச²தி, அயம் ராஜந்தராயோ. சோரா ஆக³ச்ச²ந்தி, அயம் சோரந்தராயோ. த³வதா³ஹோ வா ஆக³ச்ச²தி, ஆவாஸே வா அக்³கி³ உட்ட²ஹதி, அயம் அக்³க³ந்தராயோ. மேகோ⁴ வா உட்டே²தி, ஓகோ⁴ வா ஆக³ச்ச²தி, அயம் உத³கந்தராயோ. ப³ஹூ மனுஸ்ஸா ஆக³ச்ச²ந்தி, அயம் மனுஸ்ஸந்தராயோ. பி⁴க்கு²ம் யக்கோ² க³ண்ஹாதி, அயம் அமனுஸ்ஸந்தராயோ. ப்³யக்³கா⁴த³யோ சண்ட³மிகா³ ஆக³ச்ச²ந்தி, அயம் வாளந்தராயோ. பி⁴க்கு²ம் ஸப்பாத³யோ ட³ம்ஸந்தி, அயம் ஸரீஸபந்தராயோ. பி⁴க்கு² கி³லானோ வா ஹோதி, காலம் வா கரோதி, வேரினோ வா தம் மாரேதுகாமா க³ண்ஹந்தி, அயம் ஜீவிதந்தராயோ. மனுஸ்ஸா ஏகம் வா ப³ஹூ வா பி⁴க்கூ² ப்³ரஹ்மசரியா சாவேதுகாமா க³ண்ஹந்தி, அயம் ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோ. ஏவரூபேஸு அந்தராயேஸு ஸம்கி²த்தேன பாதிமோக்கோ² உத்³தி³ஸிதப்³போ³, பட²மோ வா உத்³தே³ஸோ உத்³தி³ஸிதப்³போ³, ஆதி³ம்ஹி த்³வே தயோ சத்தாரோ வா. ஏத்த² ச து³தியாதீ³ஸு உத்³தே³ஸேஸு யஸ்மிம் அபரியோஸிதே அந்தராயோ ஹோதி, ஸோபி ஸுதேனேவ ஸாவேதப்³போ³.

அனஜ்ஜி²ட்டா²தி அனாணத்தா அயாசிதா வா. அஜ்ஜே²ஸனா சேத்த² ஸங்கே⁴ன ஸம்மதத⁴ம்மஜ்ஜே²ஸகாயத்தா வா ஸங்க⁴த்தே²ராயத்தா வா, தஸ்மிம் த⁴ம்மஜ்ஜே²ஸகே அஸதி ஸங்க⁴த்தே²ரம் ஆபுச்சி²த்வா வா தேன யாசிதோ வா பா⁴ஸிதும் லப⁴தி. ஸங்க⁴த்தே²ரேனாபி ஸசே விஹாரே ப³ஹூ த⁴ம்மகதி²கா ஹோந்தி, வாரபடிபாடியா வத்தப்³பா³ – ‘‘த்வம் த⁴ம்மம் ப⁴ண, த⁴ம்மம் கதே²ஹி, த⁴ம்மதா³னம் தே³ஹீ’’தி வா வுத்தேன தீஹிபி விதீ⁴ஹி த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதப்³போ³. ‘‘ஓஸாரேஹீ’’தி வுத்தோ பன ஓஸாரேதுமேவ லப⁴தி, ‘‘கதே²ஹீ’’தி வுத்தோ கதே²துமேவ, ‘‘ஸரப⁴ஞ்ஞம் ப⁴ணாஹீ’’தி வுத்தோ ஸரப⁴ஞ்ஞமேவ. ஸங்க⁴த்தே²ரோபி ச உச்சதரே ஆஸனே நிஸின்னோ யாசிதும் ந லப⁴தி. ஸசே உபஜ்ஜா²யோ சேவ ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ ச ஹோந்தி, உபஜ்ஜா²யோ ச நம் உச்சாஸனே நிஸின்னோ ‘‘ப⁴ணாஹீ’’தி வத³தி, ஸஜ்ஜா²யம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ப⁴ணிதப்³ப³ம். ஸசே பனேத்த² த³ஹரா பி⁴க்கூ² ஹோந்தி, தேஸம் ‘‘ப⁴ணாமீ’’தி ப⁴ணிதப்³ப³ம்.

ஸசே விஹாரே ஸங்க⁴த்தே²ரோ அத்தனோயேவ நிஸ்ஸிதகே ப⁴ணாபேதி, அஞ்ஞே மது⁴ரபா⁴ணகேபி நாஜ்ஜே²ஸதி, ஸோ அஞ்ஞேஹி வத்தப்³போ³ – ‘‘ப⁴ந்தே அஸுகம் நாம ப⁴ணாபேமா’’தி. ஸசே ‘‘ப⁴ணாபேதா²’’தி வா வத³தி, துண்ஹீ வா ஹோதி, ப⁴ணாபேதும் வட்டதி. ஸசே பன படிபா³ஹதி, ந ப⁴ணாபேதப்³ப³ம். யதி³ அனாக³தேயேவ ஸங்க⁴த்தே²ரே த⁴ம்மஸவனம் ஆரத்³த⁴ம், புன ஆக³தே ட²பேத்வா ஆபுச்ச²னகிச்சம் நத்தி². ஓஸாரேத்வா பன கதே²ந்தேன ஆபுச்சி²த்வா வா அட்ட²பேத்வாயேவ வா கதே²தப்³ப³ம், கதே²ந்தஸ்ஸ புன ஆக³தேபி ஏஸேவ நயோ.

உபனிஸின்னகதா²யபி ஸங்க⁴த்தே²ரோவ ஸாமீ, தஸ்மா தேன ஸயம் வா கதே²தப்³ப³ம், அஞ்ஞோ வா பி⁴க்கு² ‘‘கதே²ஹீ’’தி வத்தப்³போ³, நோ ச கோ² உச்சதரே ஆஸனே நிஸின்னேன. மனுஸ்ஸானம் பன ‘‘ப⁴ணாஹீ’’தி வத்தும் வட்டதி. மனுஸ்ஸா அத்தனோ ஜானனகபி⁴க்கு²ம் ஆபுச்ச²ந்தி, தேன தே²ரம் ஆபுச்சி²த்வா கதே²தப்³ப³ம். ஸசே ஸங்க⁴த்தே²ரோ ‘‘ப⁴ந்தே இமே பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தீ’’தி புட்டோ² ‘‘கதே²ஹீ’’தி வா ப⁴ணதி, துண்ஹீ வா ஹோதி, கதே²தும் வட்டதி. அந்தரக⁴ரே அனுமோத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே ஸங்க⁴த்தே²ரோ விஹாரே வா அந்தரக⁴ரே வா ‘‘மம் அனாபுச்சி²த்வாபி கதே²ய்யாஸீ’’தி அனுஜானாதி, லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி, ஸப்³ப³த்த² வத்தும் வட்டதி.

ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தேனாபி தே²ரோ ஆபுச்சி²தப்³போ³யேவ. ஏகம் ஆபுச்சி²த்வா ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ அபரோ ஆக³ச்ச²தி, புன ஆபுச்ச²னகிச்சம் நத்தி². ஸசே விஸ்ஸமிஸ்ஸாமீதி ட²பிதஸ்ஸ ஆக³ச்ச²தி, புன ஆரப⁴ந்தேனாபி ஆபுச்சி²தப்³ப³ம். ஸங்க⁴த்தே²ரே அனாக³தேயேவ ஆரத்³த⁴ம் ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ. ஏகேன ஸங்க⁴த்தே²ரேன ‘‘மம் அனாபுச்சா²பி யதா²ஸுக²ம் ஸஜ்ஜா²யாஹீ’’தி அனுஞ்ஞாதே யதா²ஸுக²ம் ஸஜ்ஜா²யிதும் வட்டதி. அஞ்ஞஸ்மிம் பன ஆக³தே தம் ஆபுச்சி²த்வாவ ஸஜ்ஜா²யிதப்³ப³ம்.

151. அத்தனா வா அத்தானம் ஸம்மன்னிதப்³ப³ம்தி அத்தனா வா அத்தா ஸம்மன்னிதப்³போ³; புச்ச²ந்தேன பன பரிஸம் ஓலோகேத்வா ஸசே அத்தனோ உபத்³த³வோ நத்தி², வினயோ புச்சி²தப்³போ³.

153. கதேபி ஓகாஸே புக்³க³லம் துலயித்வாதி ‘‘அத்தி² நு கோ² மே இதோ உபத்³த³வோ, நத்தீ²’’தி ஏவம் உபபரிக்கி²த்வா. புரம்ஹாகந்தி பட²மம் அம்ஹாகம். படிகச்சேவாதி பட²மதரமேவ. புக்³க³லம் துலயித்வா ஓகாஸம் காதுந்தி ‘‘பூ⁴தமேவ நு கோ² ஆபத்திம் வத³தி, அபூ⁴த’’ந்தி ஏவம் உபபரிக்கி²த்வா ஓகாஸம் காதும் அனுஜானாமீதி அத்தோ².

அத⁴ம்மகம்மபடிக்கோஸனாதி³கதா²

154. அத⁴ம்மகம்மம் வுத்தனயமேவ. படிக்கோஸிதுந்தி வாரேதும். தி³ட்டி²ம்பி ஆவிகாதுந்தி ‘‘அத⁴ம்மகம்மம் இத³ம் ந மே க²மதீ’’தி ஏவம் அஞ்ஞஸ்ஸ ஸந்திகே அத்தனோ தி³ட்டி²ம் பகாஸேதும். சதூஹி பஞ்சஹீதிஆதி³ தேஸம் அனுபத்³த³வத்தா²ய வுத்தம். ஸஞ்சிச்ச ந ஸாவேந்தீதி யதா² ந ஸுணந்தி ஏவம் ப⁴ணிஸ்ஸாமாதி ஸஞ்சிச்ச ஸணிகம் உத்³தி³ஸந்தி.

155. தே²ராதி⁴கந்தி தே²ராதீ⁴னம்; தே²ராயத்தம் ப⁴விதுந்தி அத்தோ². ‘‘தே²ராதே⁴ய்ய’’ந்திபி பாடோ², தஸ்மா தே²ரேன ஸயம் வா உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம், அஞ்ஞோ வா அஜ்ஜே²ஸிதப்³போ³. அஜ்ஜே²ஸனவிதா⁴னஞ்சேத்த² த⁴ம்மஜ்ஜே²ஸனே வுத்தனயமேவ. ஸோ ந ஜானாதி உபோஸத²ம் வாதிஆதீ³ஸு சாதுத்³த³ஸிகபன்னரஸிகபே⁴தே³ன து³வித⁴ம், ஸங்க⁴உபோஸதா²தி³பே⁴தே³ன நவவித⁴ஞ்ச உபோஸத²ம் ந ஜானாதி, சதுப்³பி³த⁴ம் உபோஸத²கம்மம் ந ஜானாதி, து³வித⁴ம் பாதிமோக்க²ம் ந ஜானாதி, நவவித⁴ம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் ந ஜானாதி. யோ தத்த² பி⁴க்கு² ப்³யத்தோ படிப³லோதி ஏத்த² கிஞ்சாபி த³ஹரஸ்ஸாபி ப்³யத்தஸ்ஸ பாதிமோக்கோ² அனுஞ்ஞாதோ. அத² கோ² ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ. ஸசே தே²ரஸ்ஸ பஞ்ச வா சத்தாரோ வா தயோ வா பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா நாக³ச்ச²ந்தி; த்³வே பன அக²ண்டா³ ஸுவிஸதா³ வாசுக்³க³தா ஹோந்தி, தே²ராயத்தோவ பாதிமோக்கா². ஸசே பன ஏத்தகம்பி விஸத³ம் காதும் ந ஸக்கோதி, ப்³யத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆயத்தோ ஹோதி.

ஸாமந்தா ஆவாஸாதி ஸாமந்தம் ஆவாஸம். ஸஜ்ஜுகந்தி தத³ஹேவ ஆக³மனத்தா²ய. நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி ஏத்த² யோ ஸக்கோதி உக்³க³ஹேதும், ஏவரூபோ ஆணாபேதப்³போ³, ந பா³லோ.

பக்க²க³ணனாதி³உக்³க³ஹணானுஜானனகதா²

156. கதிமீ ப⁴ந்தேதி ஏத்த² கதீனம் பூரணீதி கதிமீ. காலவதோதி காலஸ்ஸேவ; பகே³வாதி அத்தோ².

158. யம் காலம் ஸரதீதி ஏத்த² ஸாயம்பி ‘‘அஜ்ஜுபோஸதோ² ஸமன்னாஹரதா²’’தி ஆரோசேதும் வட்டதி.

159. தே²ரேன பி⁴க்கு²னா நவம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதுந்தி ஏத்தா²பி கிஞ்சி கம்மம் கரோந்தோ வா ஸதா³காலமேவ ஏகோ வா பா⁴ரனித்த²ரணகோ வா ஸரபா⁴ணகத⁴ம்மகதி²காதீ³ஸு அஞ்ஞதரோ வா ந உபோஸதா²கா³ரஸம்மஜ்ஜனத்த²ம் ஆணாபேதப்³போ³, அவஸேஸா பன வாரேன ஆணாபேதப்³பா³. ஸசே ஆணத்தோ ஸம்முஞ்ஜனிம் தாவகாலிகம்பி ந லப⁴தி, ஸாகா²ப⁴ங்க³ம் கப்பியம் காரேத்வா ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம், தம்பி அலப⁴ந்தஸ்ஸ லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி.

160. ஆஸனபஞ்ஞாபனாணத்தியம்பி வுத்தனயேனேவ ஆணாபேதப்³போ³. ஆணத்தேன ச ஸசே உபோஸதா²கா³ரே ஆஸனானி நத்தி², ஸங்கி⁴காவாஸதோபி ஆஹரித்வா பஞ்ஞபேத்வா புன ஆஹரிதப்³பா³னி. ஆஸனேஸு அஸதி கடஸாரகேபி தட்டிகாயோபி பஞ்ஞபேதும் வட்டதி, தட்டிகாஸுபி அஸதி ஸாகா²ப⁴ங்கா³னி கப்பியம் காரேத்வா பஞ்ஞபேதப்³பா³னி, கப்பியகாரகம் அலப⁴ந்தஸ்ஸ லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி.

161. பதீ³பகரணேபி வுத்தனயேனேவ ஆணாபேதப்³போ³. ஆணாபேந்தேன ச ‘‘அமுகஸ்மிம் நாம ஓகாஸே தேலம் வா வட்டி வா கபல்லிகா வா அத்தி², தம் க³ஹேத்வா கரோஹீ’’தி வத்தப்³போ³. ஸசே தேலாதீ³னி நத்தி², பரியேஸிதப்³பா³னி, பரியேஸித்வா அலப⁴ந்தஸ்ஸ லத்³த⁴கப்பியம் ஹோதி. அபிச கபாலே அக்³கி³பி ஜாலேதப்³போ³.

தி³ஸம்க³மிகாதி³வத்து²கதா²

163. ஸங்க³ஹேதப்³போ³தி ‘‘ஸாது⁴ ப⁴ந்தே ஆக³தாத்த², இத⁴ பி⁴க்கா² ஸுலபா⁴ ஸூபப்³யஞ்ஜனம் அத்தி², வஸத² அனுக்கண்ட²மானா’’தி ஏவம் பியவசனேன ஸங்க³ஹேதப்³போ³. புனப்புனம் ததா²கரணவஸேன அனுக்³க³ஹேதப்³போ³. ‘‘ஆம வஸிஸ்ஸாமீ’’தி படிவசனதா³பனேன உபலாபேதப்³போ³. அத² வா சதூஹி பச்சயேஹி ஸங்க³ஹேதப்³போ³ சேவ அனுக்³க³ஹேதப்³போ³ ச. பியவசனேன உபலாபேதப்³போ³, கண்ணஸுக²ம் ஆலபிதப்³போ³தி அத்தோ². சுண்ணாதீ³ஹி உபட்டா²பேதப்³போ³. ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி ஸசே ஸகலோபி ஸங்கோ⁴ ந கரோதி, ஸப்³பே³ஸம் து³க்கடம். இத⁴ நேவ தே²ரா ந த³ஹரா முச்சந்தி, ஸப்³பே³ஹி வாரேன உபட்டா²பேதப்³போ³. அத்தனோ வாரே அனுபட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஆபத்தி. தேன பன மஹாதே²ரானம் பரிவேணஸம்மஜ்ஜனத³ந்தகட்ட²தா³னாதீ³னி ந ஸாதி³தப்³பா³னி. ஏவம்பி ஸதி மஹாதே²ரேஹி ஸாயம்பாதம் உபட்டா²னம் ஆக³ந்தப்³ப³ம். தேன பன தேஸம் ஆக³மனம் ஞத்வா பட²மதரம் மஹாதே²ரானம் உபட்டா²னம் க³ந்தப்³ப³ம். ஸசஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ம்சரா பி⁴க்கு²உபட்டா²கா அத்தி², ‘‘மய்ஹம் உபட்டா²கா அத்தி², தும்ஹே அப்போஸ்ஸுக்கா விஹரதா²’’தி வத்தப்³ப³ம். அதா²பிஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ம்சரா நத்தி², தஸ்மிம்யேவ பன விஹாரே ஏகோ வா த்³வே வா வத்தஸம்பன்னா வத³ந்தி ‘‘மயம் தே²ரஸ்ஸ கத்தப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாம, அவஸேஸா பா²ஸு விஹரந்தூ’’தி ஸப்³பே³ஸம் அனாபத்தி.

ஸோ ஆவாஸோ க³ந்தப்³போ³தி உபோஸத²கரணத்தா²ய அன்வத்³த⁴மாஸம் க³ந்தப்³போ³. ஸோ ச கோ² உதுவஸ்ஸேயேவ, வஸ்ஸானே பன யம் கத்தப்³ப³ம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வஸ்ஸம் வஸந்தி பா³லா அப்³யத்தா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ந பி⁴க்க²வே தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் ஆவாஸே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³ந்தி புரிமிகாய பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகேன வினா ந வஸ்ஸம் உபக³ந்தப்³ப³ம். ஸசே ஸோ வஸ்ஸூபக³தானம் பக்கமதி வா, விப்³ப⁴மதி வா, காலம் வா கரோதி, அஞ்ஞஸ்மிம் ஸதியேவ பச்சி²மிகாய வஸிதும் வட்டதி, அஸதி அஞ்ஞத்த² க³ந்தப்³ப³ம், அக³ச்ச²ந்தானம் து³க்கடம். ஸசே பன பச்சி²மிகாய பக்கமதி வா விப்³ப⁴மதி வா காலம் வா கரோதி, மாஸத்³வயம் வஸிதப்³ப³ம்.

பாரிஸுத்³தி⁴தா³னகதா²

164. காயேன விஞ்ஞாபேதீதி பாரிஸுத்³தி⁴தா³னம் யேன கேனசி அங்க³பச்சங்கே³ன விஞ்ஞாபேதி ஜானாபேதி; வாசம் பன நிச்சா²ரேதும் ஸக்கோந்தோ வாசாய விஞ்ஞாபேதி; உப⁴யதா² ஸக்கோந்தோ காயவாசாஹி. ஸங்கே⁴ன தத்த² க³ந்த்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³தி ஸசே ப³ஹூ தாதி³ஸா கி³லானா ஹோந்தி, ஸங்கே⁴ன படிபாடியா ட²த்வா ஸப்³பே³ ஹத்த²பாஸே காதப்³பா³. ஸசே தூ³ரே தூ³ரே ஹோந்தி, ஸங்கோ⁴ நப்பஹோதி, தம் தி³வஸம் உபோஸதோ² ந காதப்³போ³, நத்வேவ வக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன உபோஸதோ² காதப்³போ³.

தத்தே²வ பக்கமதீதி ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் அனாக³ந்த்வா ததோவ கத்த²சி க³ச்ச²தி. ஸாமணேரோ படிஜானாதீதி ‘‘ஸாமணேரோ அஹ’’ந்தி ஏவம் படிஜானாதி; பூ⁴தம்யேவ வா ஸாமணேரபா⁴வம் ஆரோசேதி, பச்சா² வா ஸாமணேரபூ⁴மியம் திட்ட²தீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

ஸங்க⁴ப்பத்தோ பக்கமதீதி ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன உபோஸத²த்தா²ய ஸன்னிபதிதானம் சதுன்னம் பி⁴க்கூ²னம் ஹத்த²பாஸம் பத்வா பக்கமதி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஏத்த² ச ஏகேன ப³ஹூனம்பி ஆஹடா பாரிஸுத்³தி⁴ ஆஹடாவ ஹோதி. ஸசே பன ஸோ அந்தராமக்³கே³ அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா யேஸம் அனேன பாரிஸுத்³தி⁴ க³ஹிதா, தேஸஞ்ச அத்தனோ ச பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³தி, தஸ்ஸேவ பாரிஸுத்³தி⁴ ஆக³ச்ச²தி, இதரா பன பி³லாளஸங்க²லிகபாரிஸுத்³தி⁴ நாம ஹோதி. ஸா ந ஆக³ச்ச²தி.

ஸுத்தோ ந ஆரோசேதீதி ஆக³ந்த்வா ஸுபதி, ‘‘அஸுகேன பாரிஸுத்³தி⁴ தி³ன்னா’’தி ந ஆரோசேதி. பாரிஸுத்³தி⁴ஹாரகஸ்ஸ அனாபத்தீதி ஏத்த² ஸசே ஸஞ்சிச்ச நாரோசேதி, து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி, பாரிஸுத்³தி⁴ பன ஆஹடாவ ஹோதி. அஸஞ்சிச்ச அனாரோசிதத்தா பனஸ்ஸ அனாபத்தி, உபி⁴ன்னம்பி ச உபோஸதோ² கதோயேவ ஹோதி.

ச²ந்த³தா³னகதா²

165. ச²ந்த³தா³னேபி பாரிஸுத்³தி⁴தா³னே வுத்தஸதி³ஸோயேவ வினிச்ச²யோ. பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³ந்தேன ச²ந்த³ம்பி தா³துந்தி ஏத்த² ஸசே பாரிஸுத்³தி⁴மேவ தே³தி ந ச²ந்த³ம், உபோஸதோ² கதோ ஹோதி. யம் பன ஸங்கோ⁴ அஞ்ஞம் கம்மம் கரோதி, தம் அகதம் ஹோதி. ச²ந்த³மேவ தே³தி ந பாரிஸுத்³தி⁴ம், பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸதோ²பி கம்மம்பி கதமேவ ஹோதி, ச²ந்த³தா³யகஸ்ஸ பன உபோஸதோ² அகதோ ஹோதி. ஸசேபி கோசி பி⁴க்கு² நதி³யா வா ஸீமாய வா உபோஸத²ம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா ஆக³ச்ச²தி, ‘‘கதோ மயா உபோஸதோ²’’தி அச்சி²தும் ந லப⁴தி, ஸாமக்³கீ³ வா ச²ந்தோ³ வா தா³தப்³போ³.

167. ஸரதிபி உபோஸத²ம் நபி ஸரதீதி ஏகதா³ ஸரதி, ஏகதா³ ந ஸரதி. அத்தி² நேவ ஸரதீதி யோ ஏகந்தம் நேவ ஸரதி, தஸ்ஸ ஸம்முதிதா³னகிச்சம் நத்தி². அனாக³ச்ச²ந்தோபி கம்மம் ந கோபேதி.

ஸங்கு⁴போஸதா²தி³கதா²

168. ஸோ தே³ஸோ ஸம்மஜ்ஜித்வாதி தம் தே³ஸம் ஸம்மஜ்ஜித்வா, உபயோக³த்தே² பச்சத்தம். பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயந்திஆதி³ பன உத்தானத்த²மேவ. கஸ்மா பனேதம் வுத்தம்? உபோஸத²ஸ்ஸ புப்³ப³கரணாதி³த³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா –

‘‘ஸம்மஜ்ஜனீ பதீ³போ ச, உத³கம் ஆஸனேன ச;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கரணந்தி வுச்சதி’’.

இதி இமானி சத்தாரி ‘‘புப்³ப³கரண’’ந்தி அக்கா²தானி.

‘‘ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴உதுக்கா²னம், பி⁴க்கு²க³ணனா ச ஓவாதோ³;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கிச்சந்தி வுச்சதி.

இதி இமானி பஞ்ச புப்³ப³கரணதோ பச்சா² கத்தப்³பா³னி ‘‘புப்³ப³கிச்ச’’ந்தி அக்கா²தானி.

‘‘உபோஸதோ² யாவதிகா ச பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா,

ஸபா⁴கா³பத்தியோ ச ந விஜ்ஜந்தி;

வஜ்ஜனீயா ச புக்³க³லா தஸ்மிம் ந ஹோந்தி,

பத்தகல்லந்தி வுச்சதி’’.

இதி இமானி சத்தாரி ‘‘பத்தகல்ல’’ந்தி அக்கா²தானீதி.

தேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி தேஹி ஆக³தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏதானி புப்³ப³கரணாதீ³னி கத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. அஜ்ஜ மே உபோஸதோ²தி ஏத்த² ஸசே பன்னரஸோ ஹோதி, ‘‘அஜ்ஜ மே உபோஸதோ² பன்னரஸோ’’திபி அதி⁴ட்டா²தும் வட்டதி. சாதுத்³த³ஸிகேபி ஏஸேவ நயோ.

ஆபத்திபடிகம்மவிதி⁴கதா²

169. ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘‘ந ஸாபத்திகேன உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி இத³ம் ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தீ’’திஆதி³வசனேனேவ பாரிஸுத்³தி⁴தா³னபஞ்ஞாபனேன ச பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²பஞ்ஞாபனேன ச பஞ்ஞத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திந்தி து²ல்லச்சயாதீ³ஸு ஏகிஸ்ஸா நாமம் க³ஹேத்வா ‘‘து²ல்லச்சயம் ஆபத்திம் பாசித்தியம் ஆபத்தி’’ந்தி ஏவம் வத்தப்³ப³ம். தம் படிதே³ஸேமீதி இத³ம் ‘‘தம் தும்ஹமூலே, தம் துய்ஹமூலே படிதே³ஸேமீ’’தி வுத்தேபி ஸுவுத்தமேவ ஹோதி. பஸ்ஸஸீதி இத³ஞ்ச ‘‘பஸ்ஸஸி ஆவுஸோ தம் ஆபத்திம், பஸ்ஸத² ப⁴ந்தே தம் ஆபத்தி’’ந்தி ஏவம் வத்தப்³ப³ம். ஆம பஸ்ஸாமீதி இத³ம் பன ‘‘ஆம ப⁴ந்தே பஸ்ஸாமி, ஆம ஆவுஸோ பஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் வுத்தம்பி ஸுவுத்தமேவ ஹோதி. ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாஸீதி ஏத்த² பன ஸசே வுட்³ட⁴தரோ ‘‘ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாதா²’’தி வத்தப்³போ³. ஏவம் வுத்தேன பன ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டு² ஸம்வரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்தப்³ப³மேவ.

யதா³ நிப்³பே³மதிகோதி ஏத்த² ஸசே பனேஸ நிப்³பே³மதிகோ ந ஹோதி, வத்து²ம் கித்தேத்வாவ தே³ஸேதும் வட்டதீதி அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தத்ராயம் தே³ஸனாவிதி⁴ – ஸசே மேக⁴ச்ச²ன்னே ஸூரியே ‘‘காலோ நு கோ² நோ’’தி வேமதிகோ பு⁴ஞ்ஜதி, தேன பி⁴க்கு²னா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே வேமதிகோ பு⁴ஞ்ஜிம்’’, ஸசே காலோ அத்தி², ‘‘ஸம்ப³ஹுலா து³க்கடா ஆபத்தியோ ஆபன்னோம்ஹி, நோ சே அத்தி², ‘‘ஸம்ப³ஹுலா பாசித்தியா ஆபன்னோம்ஹீ’’தி ஏவம் வத்து²ம் கித்தேத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே யா தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ஸம்ப³ஹுலா து³க்கடா வா பாசித்தியா வா ஆபத்தியோ ஆபன்னோ, தா தும்ஹமூலே படிதே³ஸேமீ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ஸப்³பா³பத்தீஸு.

ந பி⁴க்க²வே ஸபா⁴கா³ ஆபத்தீதி ஏத்த² யம் த்³வேபி ஜனா விகாலபோ⁴ஜனாதி³னா ஸபா⁴க³வத்து²னா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஏவரூபா வத்து²ஸபா⁴கா³ ‘‘ஸபா⁴கா³’’தி வுச்சதி. விகாலபோ⁴ஜனப்பச்சயா ஆபன்னம் பன அனதிரித்தபோ⁴ஜனபச்சயா ஆபன்னஸ்ஸ ஸந்திகே தே³ஸேதும் வட்டதி. யாபி சாயம் வத்து²ஸபா⁴கா³, ஸாபி தே³ஸிதா ஸுதே³ஸிதாவ. அஞ்ஞம் பன தே³ஸனபச்சயா தே³ஸகோ, படிக்³க³ஹணப்பச்சயா படிக்³க³ஹகோ சாதி உபோ⁴பி து³க்கடம் ஆபஜ்ஜந்தி, தம் நானாவத்து²கம் ஹோதி, தஸ்மா அஞ்ஞமஞ்ஞம் தே³ஸேதும் வட்டதி.

170. ஸாமந்தோ பி⁴க்கு² ஏவமஸ்ஸ வசனீயோதி ஏத்த² ஸபா⁴கோ³யேவ வத்தப்³போ³. விஸபா⁴க³ஸ்ஸ ஹி வுச்சமானே ப⁴ண்ட³னகலஹஸங்க⁴பே⁴தா³தீ³னிபி ஹோந்தி, தஸ்மா தஸ்ஸ அவத்வா ‘‘இதோ வுட்ட²ஹித்வா படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³தி அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் வுத்தம்.

அனாபத்திபன்னரஸகாதி³கதா²

172. அனாபத்திபன்னரஸகே – தே ந ஜானிம்ஸூதி ஸீமம் ஓக்கந்தாதி வா ஓக்கமந்தீதி வாதி ந ஜானிம்ஸு. அத²ஞ்ஞே ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² ஆக³ச்ச²ந்தீதி கா³மம் வா அரஞ்ஞம் வா கேனசி கரணீயேன க³ந்த்வா தேஸம் நிஸின்னட்டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தி. வக்³கா³ ஸமக்³க³ஸஞ்ஞினோதி தேஸம் ஸீமம் ஓக்கந்தத்தா வக்³கா³; ஸீமம் ஓக்கந்தபா⁴வஸ்ஸ அஜானனதோ ஸமக்³க³ஸஞ்ஞினோ.

173. வக்³கா³வக்³க³ஸஞ்ஞிபன்னரஸகே – தே ஜானந்தீதி பப்³ப³தே வா த²லே வா டி²தா ஸீமம் ஓக்கந்தே வா ஓக்கமந்தே வா பஸ்ஸந்தி. வேமதிகபன்னரஸகம் உத்தானமேவ.

175. குக்குச்சபகதபன்னரஸகே – யதா² இச்சா²ய அபி⁴பூ⁴தோ ‘‘இச்சா²பகதோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் புப்³ப³பா⁴கே³ ஸன்னிட்டா²னம் கத்வாபி கரணக்க²ணே அகப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதாஸங்கா²தேன குக்குச்சேன அபி⁴பூ⁴தா ‘‘குக்குச்சபகதா’’தி வேதி³தப்³பா³.

176. பே⁴த³புரேக்கா²ரபன்னரஸகே – அகுஸலப³லவதாய து²ல்லச்சயம் வுத்தம்.

ஸீமோக்கந்திகபேய்யாலகதா²

177. ஆவாஸிகேனஆக³ந்துகபேய்யாலே – யதா² புரிமே ஆவாஸிகேனஆவாஸிகபேய்யாலே ‘‘தே ந ஜானந்தி அத²ஞ்ஞே ஆவாஸிகா’’திஆதி³ வுத்தம், ஏவம் ‘‘தே ந ஜானந்தி அத²ஞ்ஞே ஆக³ந்துகா’’திஆதி³னா நயேன ஸப்³ப³ம் வேதி³தப்³ப³ம். ஆக³ந்துகேனஆவாஸிகபேய்யாலே பன – யதா² புரிமபேய்யாலே ‘‘ஆவாஸிகா பி⁴க்கூ² ஸன்னிபதந்தீ’’தி ஆக³தம், ஏவம் ‘‘ஆக³ந்துகா பி⁴க்கூ² ஸன்னிபதந்தீ’’தி ஆனேதப்³ப³ம். ஆக³ந்துகேனஆக³ந்துகபேய்யாலே பன – உப⁴யபதே³ஸு ஆக³ந்துகவஸேன யோஜேதப்³போ³தி.

178. ஆவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் சாதுத்³த³ஸோ ஹோதி, ஆக³ந்துகானம் பன்னரஸோதி ஏத்த² யேஸம் பன்னரஸோ, தே திரோரட்ட²தோ வா ஆக³தா, அதீதம் வா உபோஸத²ம் சாதுத்³த³ஸிகம் அகம்ஸூதி வேதி³தப்³பா³. ஆவாஸிகானம் அனுவத்திதப்³ப³ந்தி ஆவாஸிகேஹி ‘‘அஜ்ஜுபோஸதோ² சாதுத்³த³ஸோ’’தி புப்³ப³கிச்சே கரியமானே அனுவத்திதப்³ப³ம், ந படிக்கோஸிதப்³ப³ம். ந அகாமா தா³தப்³பா³தி ந அனிச்சா²ய தா³தப்³பா³.

லிங்கா³தி³த³ஸ்ஸனகதா²

179. ஆவாஸிகாகாரந்தி ஆவாஸிகானம் ஆகாரம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஆகாரோ நாம யேன தேஸம் வத்தஸம்பன்னா வா ந வாதி ஆசாரஸண்டா²னம் க³ய்ஹதி. லிங்க³ம் நாம யம் தே தத்த² தத்த² லீனே க³மயதி; அதி³ஸ்ஸமானேபி ஜானாபேதீதி அத்தோ². நிமித்தம் நாம யம் தி³ஸ்வா தே அத்தீ²தி ஞாயந்தி. உத்³தே³ஸோ நாம யேன தே ஏவரூபபரிக்கா²ராதி உத்³தி³ஸந்தி; அபதே³ஸம் லப⁴ந்தீதி அத்தோ². ஸப்³ப³மேதம் ஸுபஞ்ஞத்தமஞ்சபீடா²தீ³னஞ்சேவ பத³ஸத்³தா³தீ³னஞ்ச அதி⁴வசனம், யதா²யோக³ம் பன யோஜேதப்³ப³ம். ஆக³ந்துகாகாராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² அஞ்ஞாதகந்தி அஞ்ஞேஸம் ஸந்தகம். பாதா³னம் தோ⁴தம் உத³கனிஸ்ஸேகந்தி பாதா³னம் தோ⁴தானம் உத³கனிஸ்ஸேகம். ப³ஹுவசனஸ்ஸ ஏகவசனம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பாதா³னம் தோ⁴தஉத³கனிஸ்ஸேக’’ந்தி வா பாடோ²; பாதா³னம் தோ⁴வனஉத³கனிஸ்ஸேகந்தி அத்தோ².

180. நானாஸம்வாஸகாதி³வத்தூ²ஸு – ஸமானஸம்வாஸகதி³ட்டி²ந்தி ‘‘ஸமானஸம்வாஸகா ஏதே’’தி தி³ட்டி²ம். ந புச்ச²ந்தீதி தேஸம் லத்³தி⁴ம் ந புச்ச²ந்தி; அபுச்சி²த்வாவ வத்தபடிவத்திம் கத்வா ஏகதோ உபோஸத²ம் கரோந்தி. நாபி⁴விதரந்தீதி நானாஸம்வாஸகபா⁴வம் மத்³தி³தும் அபி⁴ப⁴விதும் ந ஸக்கோந்தி; தம் தி³ட்டி²ம் ந நிஸ்ஸஜ்ஜாபேந்தீதி அத்தோ².

நக³ந்தப்³ப³க³ந்தப்³ப³வாரகதா²

181. ஸபி⁴க்கு²கா ஆவாஸாதி யஸ்மிம் ஆவாஸே உபோஸத²காரகா பி⁴க்கூ² அத்தி², தம்ஹா ஆவாஸா யம் ந ஸக்கோதி தத³ஹேவ ஆக³ந்தும், ஸோ ஆவாஸோ உபோஸத²ம் அகத்வா ந க³ந்தப்³போ³. அஞ்ஞத்ர ஸங்கே⁴னாதி ஸங்க⁴ப்பஹோனகேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வினா. அஞ்ஞத்ர அந்தராயாதி புப்³பே³ வுத்தம் த³ஸவித⁴ம் அந்தராயம் வினா. ஸப்³ப³ந்திமேன பன பரிச்சே²தே³ன அத்தசதுத்தே²ன அந்தராயே வா ஸதி க³ந்தும் வட்டதி. அனாவாஸோதி நவகம்மஸாலாதி³கோ யோ கோசி பதே³ஸோ. யதா² ச ஆவாஸாத³யோ ந க³ந்தப்³பா³; ஏவம் ஸசே விஹாரே உபோஸத²ம் கரோந்தி, உபோஸதா²தி⁴ட்டா²னத்த²ம் ஸீமாபி நதீ³பி ந க³ந்தப்³பா³. ஸசே பனேத்த² கோசி பி⁴க்கு² ஹோதி, தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்தும் வட்டதி. விஸ்ஸட்ட²உபோஸதா²பி ஆவாஸா க³ந்தும் வட்டதி; ஏவம் க³தோ அதி⁴ட்டா²தும்பி லப⁴தி. ஆரஞ்ஞகேனாபி பி⁴க்கு²னா உபோஸத²தி³வஸே கா³மே பிண்டா³ய சரித்வா அத்தனோ விஹாரமேவ ஆக³ந்தப்³ப³ம். ஸசே அஞ்ஞம் விஹாரம் ஓக்கமதி, தத்த² உபோஸத²ம் கத்வாவ ஆக³ந்தப்³ப³ம், அகத்வா ந வட்டதி.

182. யம் ஜஞ்ஞா ஸக்கோமி அஜ்ஜேவ க³ந்துந்தி யம் ஜானேய்ய அஜ்ஜேவ தத்த² க³ந்தும் ஸக்கோமீதி; ஏவரூபோ ஆவாஸோ க³ந்தப்³போ³. தத்த² பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் உபோஸத²ம் கரோந்தேனாபி ஹி இமினா நேவ உபோஸத²ந்தராயோ கதோ ப⁴விஸ்ஸதீதி.

வஜ்ஜனீயபுக்³க³லஸந்த³ஸ்ஸனகதா²

183. பி⁴க்கு²னியா நிஸின்னபரிஸாயாதிஆதீ³ஸு ஹத்த²பாஸுபக³மனமேவ பமாணம். அஞ்ஞத்ர அவுட்டி²தாய பரிஸாயாதி இத³ஞ்ஹி பாரிவாஸியபாரிஸுத்³தி⁴தா³னம் நாம பரிஸாய வுட்டி²தகாலதோ பட்டா²ய ந வட்டதி, அவுட்டி²தாய பன வட்டதி. தேனாஹ – ‘‘அஞ்ஞத்ர அவுட்டி²தாய பரிஸாயா’’தி. தஸ்ஸ லக்க²ணம் பி⁴க்கு²னிவிப⁴ங்கே³ பரிவாஸியச²ந்த³தா³னவண்ணனதோ க³ஹேதப்³ப³ம். அனுபோஸதே²தி சாதுத்³த³ஸிகோ ச பன்னரஸிகோ சாதி இமே த்³வே உபோஸதே² ட²பேத்வா அஞ்ஞஸ்மிம் தி³வஸே. அஞ்ஞத்ர ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யாதி யா கோஸம்ப³கபி⁴க்கூ²னம் விய பி⁴ன்னே ஸங்கே⁴ புன ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ கரியதி, ததா²ரூபிம் ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³ம் ட²பேத்வா. ததா³ ச ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴ அஜ்ஜுபோஸதோ² ஸாமக்³கீ³’’தி வத்வா காதப்³போ³. யே பன கிஸ்மிஞ்சிதே³வ அப்பமத்தகே உபோஸத²ம் ட²பேத்வா புன ஸமக்³கா³ ஹோந்தி, தேஹி உபோஸதே²யேவ காதப்³போ³தி.

உபோஸத²க்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.