9. ஸுஸிமஸுத்தவண்ணனா
110. நவமே துய்ஹம்பி நோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ ருச்சதீதி ஸத்தா² தே²ரஸ்ஸ வண்ணம் கதே²துகாமோ, வண்ணோ ச நாமேஸ விஸபா⁴க³புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே கதே²தும் ந வட்டதி. தஸ்ஸ ஸந்திகே கதி²தோ ஹி மத்த²கம் ந பாபுணாதி. ஸோ ஹி ‘‘அஸுகோ நாம பி⁴க்கு² ஸீலவா’’தி வுத்தே. ‘‘கிம் தஸ்ஸ ஸீலம்? கோ³ரூபஸீலோ ஸோ. கிம் தயா அஞ்ஞோ ஸீலவா ந தி³ட்ட²புப்³போ³’’தி வா? ‘‘பஞ்ஞவா’’தி வுத்தே, ‘‘கிம் பஞ்ஞோ ஸோ? கிம் தயா அஞ்ஞோ பஞ்ஞவா ந தி³ட்ட²புப்³போ³’’தி? வா, ஆதீ³னி வத்வா வண்ணகதா²ய அந்தராயம் கரோதி. ஆனந்த³த்தே²ரோ பன ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸபா⁴கோ³, பணீதானி லபி⁴த்வா தே²ரஸ்ஸ தே³தி, அத்தனோ உபட்டா²கதா³ரகே பப்³பா³ஜேத்வா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே உபஜ்ஜ²ம் க³ண்ஹாபேதி, உபஸம்பாதே³தி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ததே²வ கரோதி. கிம் காரணா? அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கு³ணேஸு பஸீதி³த்வா. ஆனந்த³த்தே²ரோ ஹி – ‘‘அம்ஹாகம் ஜேட்ட²பா⁴திகோ ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் ஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச கப்பே பாரமியோ பூரேத்வா ஸோளஸவித⁴ம் பஞ்ஞம் படிவிஜ்ஜி²த்வா த⁴ம்மஸேனாபதிட்டா²னே டி²தோ’’தி தே²ரஸ்ஸ கு³ணேஸு பஸீதி³த்வாவ தே²ரம் மமாயதி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி – ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ மயா கத்தப்³ப³ம் முகோ²த³கதா³னாதி³கிச்சம் ஸப்³ப³ம் ஆனந்தோ³ கரோதி. ஆனந்த³ம் நிஸ்ஸாய அஹம் இச்சி²திச்சி²தம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜிதும் லபா⁴மீ’’தி ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ கு³ணேஸு பஸீதி³த்வாவ தம் மமாயதி. தஸ்மா ப⁴க³வா ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ வண்ணம் கதே²துகாமோ ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே கதே²தும் ஆரத்³தோ⁴.
தத்த² துய்ஹம்பீதி ஸம்பிண்ட³னத்தோ² பி-காரோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஆசாரோ கோ³சரோ விஹாரோ அபி⁴க்கமோ படிக்கமோ ஆலோகிதவிலோகிதம் ஸமிஞ்ஜிதபஸாரணம் மய்ஹம் ருச்சதி, அஸீதிமஹாதே²ரானம் ருச்சதி, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ருச்சதி. துய்ஹம்பி ருச்சதீ’’தி?
ததோ தே²ரோ ஸாடகந்தரே லத்³தோ⁴காஸோ ப³லவமல்லோ விய துட்ட²மானஸோ ஹுத்வா – ‘‘ஸத்தா² மய்ஹம் பியஸஹாயஸ்ஸ வண்ணம் கதா²பேதுகாமோ. லபி⁴ஸ்ஸாமி நோ அஜ்ஜ, தீ³பத⁴ஜபூ⁴தம் மஹாஜம்பு³ம் விது⁴னந்தோ விய வலாஹகந்தரதோ சந்த³ம் நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விய ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ வண்ணம் கதே²து’’ந்தி சிந்தேத்வா பட²மதரம் தாவ சதூஹி பதே³ஹி புக்³க³லபலாபே ஹரந்தோ கஸ்ஸ ஹி நாம, ப⁴ந்தே, அபா³லஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. பா³லோ ஹி பா³லதாய, து³ட்டோ² தோ³ஸதாய, மூள்ஹோ மோஹேன, விபல்லத்த²சித்தோ உம்மத்தகோ சித்தவிபல்லாஸேன வண்ணம் ‘‘வண்ணோ’’தி வா அவண்ணம் ‘‘அவண்ணே’’தி வா, ‘‘அயம் பு³த்³தோ⁴, அயம் ஸாவகோ’’தி வா ந ஜானாதி. அபா³லாத³யோ பன ஜானந்தி, தஸ்மா அபா³லஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. ந ருச்சேய்யாதி பா³லாதீ³னம்யேவ ஹி ஸோ ந ருச்சேய்ய, ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ந ருச்சேய்ய.
ஏவம் புக்³க³லபலாபே ஹரித்வா இதா³னி ஸோளஸஹி பதே³ஹி யதா²பூ⁴தம் வண்ணம் கதே²ந்தோ பண்டி³தோ, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. தத்த² பண்டி³தோதி பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ, சதூஸு கோஸல்லேஸு டி²தஸ்ஸேதம் நாமம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தா⁴துகுஸலோ ச ஹோதி ஆயதனகுஸலோ ச படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ ச டா²னாட்டா²னகுஸலோ ச, ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘பண்டி³தோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி (ம. நி. 3.124). மஹாபஞ்ஞோதிஆதீ³ஸு மஹாபஞ்ஞாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². தத்ரித³ம் மஹாபஞ்ஞாதீ³னம் நானத்தம் (படி. ம. 3.4) – கதமா மஹாபஞ்ஞா? மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தே ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴, பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴, விமுத்திக்க²ந்தே⁴, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி டா²னாட்டா²னானி, மஹாவிஹாரஸமாபத்தியோ, மஹந்தானி அரியஸச்சானி, மஹந்தே ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, மஹந்தானி இந்த்³ரியானி, ப³லானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி, மஹந்தே அரியமக்³கே³, மஹந்தானி ஸாமஞ்ஞப²லானி, மஹாஅபி⁴ஞ்ஞாயோ, மஹந்தம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா.
ஸா பன தே²ரஸ்ஸ தே³வோரோஹனம் கத்வா ஸங்கஸ்ஸனக³ரத்³வாரே டி²தேன ஸத்தா²ரா புது²ஜ்ஜனபஞ்சகே பஞ்ஹே புச்சி²தே தம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தஸ்ஸ பாகடா ஜாதா.
கதமா புது²பஞ்ஞா? புது² நானாக²ந்தே⁴ஸு, (ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா.) புது² நானாதா⁴தூஸு, புது² நானாஆயதனேஸு, புது² நானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸு, புது² நானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு, புது² நானாஅத்தே²ஸு, த⁴ம்மேஸு நிருத்தீஸு படிபா⁴னேஸு, புது² நானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாஸமாதி⁴-பஞ்ஞாவிமுத்தி-விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு, புது² நானாடா²னாட்டா²னேஸு, புது² நானாவிஹாரஸமாபத்தீஸு, புது² நானாஅரியஸச்சேஸு, புது² நானாஸதிபட்டா²னேஸு, ஸம்மப்பதா⁴னேஸு, இத்³தி⁴பாதே³ஸு, இந்த்³ரியேஸு, ப³லேஸு, போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு, புது² நானாஅரியமக்³கே³ஸு, ஸாமஞ்ஞப²லேஸு, அபி⁴ஞ்ஞாஸு, புது² நானாஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே ஸமதிக்கம்ம பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா.
கதமா ஹாஸபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம், ஜாக³ரியானுயோக³ம், ஸீலக்க²ந்த⁴ம், ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம், பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம், விமுத்திக்க²ந்த⁴ம், விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி, ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ டா²னாட்டா²னம் படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி. ஸதிபட்டா²னே, ஸம்மப்பதா⁴னே, இத்³தி⁴பாதே³, இந்த்³ரியானி, ப³லானி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி, அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதி, அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா, ஹாஸப³ஹுலோ வேத³துட்டி²பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி ஹாஸபஞ்ஞா.
தே²ரோ ச ஸரதோ³ நாம தாபஸோ ஹுத்வா அனோமத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பாத³மூலே அக்³க³ஸாவகபத்த²னம் பட்ட²பேஸி. தம்காலதோ பட்டா²ய ஹாஸப³ஹுலோ ஸீலபரிபூரணாதீ³னி அகாஸீதி ஹாஸபஞ்ஞோ.
கதமா ஜவனபஞ்ஞா? யம்கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம், அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. யா காசி வேத³னா…பே… யா காசி ஸஞ்ஞா… யே கேசி ஸங்கா²ரா… யம்கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ, து³க்க²தோ, அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சதோ, து³க்க²தோ, அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன, து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன, அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. வேத³னா… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம்… சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன…பே… விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… விஞ்ஞாணம். சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா.
கதமா திக்க²பஞ்ஞா? கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே… உப்பன்னம் ராக³ம்… தோ³ஸம்… மோஹம்… கோத⁴ம்… உபனாஹம்… மக்க²ம்… பளாஸம்… இஸ்ஸம்… மச்ச²ரியம்… மாயம்… ஸாடே²ய்யம்… த²ம்ப⁴ம்… ஸாரம்ப⁴ம்… மானம்… அதிமானம்… மத³ம்… பமாத³ம்… ஸப்³பே³ கிலேஸே… ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே… ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி, ப்³யந்தீகரோதி, அனபா⁴வம் க³மேதீதி திக்க²பஞ்ஞா. ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ ச அரியமக்³கா³, சத்தாரி ச ஸாமஞ்ஞப²லானி, சதஸ்ஸோ ச படிஸம்பி⁴தா³யோ, ச² ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாயாதி திக்க²பஞ்ஞா.
தே²ரோ ச பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தே தே³ஸியமானே டி²தகோவ ஸப்³ப³கிலேஸே சி²ந்தி³த்வா ஸாவகபாரமிஞாணம் படிவித்³த⁴காலதோ பட்டா²ய திக்க²பஞ்ஞோ நாம ஜாதோ. தேனாஹ – ‘‘திக்க²பஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’’தி.
கதமா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதி உத்தாஸப³ஹுலோ உக்கண்ட²னப³ஹுலோ அரதிப³ஹுலோ அனபி⁴ரதிப³ஹுலோ ப³ஹிமுகோ² ந ரமதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு, அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அப்பதா³லிதபுப்³ப³ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம்… மோஹக்க²ந்த⁴ம்… கோத⁴ம்… உபனாஹம்…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா.
அப்பிச்சோ²தி ஸந்தகு³ணனிகு³ஹனதா, பச்சயபடிக்³க³ஹணே ச மத்தஞ்ஞுதா, ஏதம் அப்பிச்ச²லக்க²ணந்தி இமினா லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தோ. ஸந்துட்டோ²தி சதூஸு பச்சயேஸு யதா²லாப⁴ஸந்தோஸோ யதா²ப³லஸந்தோஸோ யதா²ஸாருப்பஸந்தோஸோதி, இமேஹி தீஹி ஸந்தோஸேஹி ஸமன்னாக³தோ. பவிவித்தோதி காயவிவேகோ ச விவேகட்ட²காயானம் நேக்க²ம்மாபி⁴ரதானம், சித்தவிவேகோ ச பரிஸுத்³த⁴சித்தானம் பரமவோதா³னப்பத்தானம், உபதி⁴விவேகோ ச நிருபதீ⁴னம் புக்³க³லானம் விஸங்கா²ரக³தானந்தி, இமேஸம் திண்ணம் விவேகானம் லாபீ⁴. அஸம்ஸட்டோ²தி த³ஸ்ஸனஸம்ஸக்³கோ³ ஸவனஸம்ஸக்³கோ³ ஸமுல்லபனஸம்ஸக்³கோ³ பரிபோ⁴க³ஸம்ஸக்³கோ³ காயஸம்ஸக்³கோ³தி, இமேஹி பஞ்சஹி ஸம்ஸக்³கே³ஹி விரஹிதோ. அயஞ்ச பஞ்சவிதோ⁴ ஸம்ஸக்³கோ³ ராஜூஹி ராஜமஹாமத்தேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி உபாஸகேஹி உபஸிகாஹி பி⁴க்கூ²ஹி பி⁴க்கு²னீஹீதி அட்ட²ஹி புக்³க³லேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஜாயதி, ஸோ ஸப்³போ³பி தே²ரஸ்ஸ நத்தீ²தி அஸம்ஸட்டோ².
ஆரத்³த⁴வீரியோதி பக்³க³ஹிதவீரியோ பரிபுண்ணவீரியோ. தத்த² ஆரத்³த⁴வீரியோ பி⁴க்கு² க³மனே உப்பன்னகிலேஸஸ்ஸ டா²னம் பாபுணிதும் ந தே³தி, டா²னே உப்பன்னஸ்ஸ நிஸஜ்ஜம், நிஸஜ்ஜாய உப்பன்னஸ்ஸ ஸேய்யம் பாபுணிதும் ந தே³தி, தஸ்மிம் தஸ்மிம் இரியாபதே² உப்பன்னம் தத்த² தத்தே²வ நிக்³க³ண்ஹாதி. தே²ரோ பன சதுசத்தாலீஸ வஸ்ஸானி மஞ்சே பிட்டி²ம் ந பஸாரேதி. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியோ’’தி ஆஹ. வத்தாதி ஓது⁴னனவத்தா. பி⁴க்கூ²னம் அஜ்ஜா²சாரம் தி³ஸ்வா ‘‘அஜ்ஜ கதே²ஸ்ஸாமி, ஸ்வே கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி கதா²வவத்தா²னம் ந கரோதி, தஸ்மிம் தஸ்மிம் யேவ டா²னே ஓவத³தி அனுஸாஸதீதி அத்தோ².
வசனக்க²மோதி வசனம் க²மதி. ஏகோ ஹி பரஸ்ஸ ஓவாத³ம் தே³தி, ஸயம் பன அஞ்ஞேன ஓவதி³யமானோ குஜ்ஜ²தி. தே²ரோ பன பரஸ்ஸபி ஓவாத³ம் தே³தி, ஸயம் ஓவதி³யமானோபி ஸிரஸா ஸம்படிச்ச²தி. ஏகதி³வஸம் கிர ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஸத்தவஸ்ஸிகோ ஸாமணேரோ – ‘‘ப⁴ந்தே, ஸாரிபுத்த, தும்ஹாகம் நிவாஸனகண்ணோ ஓலம்ப³தீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ கிஞ்சி அவத்வாவ ஏகமந்தம் க³ந்த்வா பரிமண்ட³லம் நிவாஸேத்வா ஆக³ம்ம ‘‘ஏத்தகம் வட்டதி ஆசரியா’’தி அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ அட்டா²ஸி.
‘‘தத³ஹு பப்³ப³ஜிதோ ஸந்தோ, ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸிகோ;
ஸோபி மம் அனுஸாஸேய்ய, ஸம்படிச்சா²மி மத்த²கே’’தி. (மி. ப. 6.4.8) –
ஆஹ.
சோத³கோதி வத்து²ஸ்மிம் ஓதிண்ணே வா அனோதிண்ணே வா வீதிக்கமம் தி³ஸ்வா – ‘‘ஆவுஸோ, பி⁴க்கு²னா நாம ஏவம் நிவாஸேதப்³ப³ம், ஏவம் பாருபிதப்³ப³ம், ஏவம் க³ந்தப்³ப³ம், ஏவம் டா²தப்³ப³ம், ஏவம் நிஸீதி³தப்³ப³ம், ஏவம் கா²தி³தப்³ப³ம், ஏவம் பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி தந்திவஸேன அனுஸிட்டி²ம் தே³தி.
பாபக³ரஹீதி பாபபுக்³க³லே ந பஸ்ஸே, ந தேஸம் வசனம் ஸுணே, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகசக்கவாளேபி ந வஸேய்யம்.
‘‘மா மே கதா³சி பாபிச்சோ², குஸீதோ ஹீனவீரியோ;
அப்பஸ்ஸுதோ அனாத³ரோ, ஸமேதோ அஹு கத்த²சீ’’தி. –
ஏவம் பாபபுக்³க³லேபி க³ரஹதி, ‘‘ஸமணேன நாம ராக³வஸிகேன தோ³ஸமோஹவஸிகேன ந ஹோதப்³ப³ம், உப்பன்னோ ராகோ³ தோ³ஸோ மோஹோ பஹாதப்³போ³’’தி ஏவம் பாபத⁴ம்மேபி க³ரஹதீதி த்³வீஹி காரணேஹி ‘‘பாபக³ரஹீ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’’தி வத³தி.
ஏவம் ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன ஸோளஸஹி பதே³ஹி தே²ரஸ்ஸ யதா²பூ⁴தவண்ணப்பகாஸனே கதே – ‘‘கிம் ஆனந்தோ³ அத்தனோ பியஸஹாயஸ்ஸ வண்ணம் கதே²தும் ந லப⁴தி, கதே²து கிம் பன தேன கதி²தம் ததே²வ ஹோதி, கிம் ஸோ ஸப்³ப³ஞ்ஞூ’’தி? கோசி பாபபுக்³க³லோ வத்தும் மா லப⁴தூதி ஸத்தா² தம் வண்ணப⁴ணனம் அகுப்பம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதம் கரோந்தோ ஜினமுத்³தி³காய லஞ்ச²ந்தோ ஏவமேதந்திஆதி³மாஹ.
ஏவம் ததா²க³தேன ச ஆனந்த³த்தே²ரேன ச மஹாதே²ரஸ்ஸ வண்ணே கதி²யமானே பு⁴மட்ட²கா தே³வதா உட்ட²ஹித்வா ஏதேஹேவ ஸோளஸஹி பதே³ஹி வண்ணம் கத²யிம்ஸு. ததோ ஆகாஸட்ட²கதே³வதா ஸீதவலாஹகா உண்ஹவலாஹகா சாதுமஹாராஜிகாதி யாவ அகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா தே³வதா உட்ட²ஹித்வா ஏதேஹேவ ஸோளஸஹி பதே³ஹி வண்ணம் கத²யிம்ஸு. ஏதேனுபாயேன ஏகசக்கவாளம் ஆதி³ம் கத்வா த³ஸஸு சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஸு தே³வதா உட்ட²ஹித்வா கத²யிம்ஸு. அதா²யஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ ஸுஸீமோ தே³வபுத்தோ சிந்தேஸி – ‘‘இமா தே³வதா அத்தனோ அத்தனோ நக்க²த்தகீளம் பஹாய தத்த² தத்த² க³ந்த்வா மய்ஹம் உபஜ்ஜா²யஸ்ஸேவ வண்ணம் கதே²ந்தி, க³ச்சா²மி ததா²க³தஸ்ஸ ஸந்திகம், க³ந்த்வா ஏததே³வ வண்ணப⁴ணனம் தே³வதாபா⁴ஸிதம் கரோமீ’’தி, ஸோ ததா² அகாஸி. தம் த³ஸ்ஸேதும் அத² கோ² ஸுஸீமோதிஆதி³ வுத்தம்.
உச்சாவசாதி அஞ்ஞேஸு டா²னேஸு பணீதம் உச்சம் வுச்சதி, ஹீனம் அவசம். இத⁴ பன உச்சாவசாதி நானாவிதா⁴ வண்ணனிபா⁴. தஸ்ஸா கிர தே³வபரிஸாய நீலட்டா²னம் அதினீலம், பீதகட்டா²னம் அதிபீதகம், லோஹிதட்டா²னம் அதிலோஹிதம், ஓதா³தட்டா²னம் அச்சோதா³தந்தி, சதுப்³பி³தா⁴ வண்ணனிபா⁴ பாதுப⁴வி. தேனேவ ஸேய்யதா²பி நாமாதி சதஸ்ஸோ உபமா ஆக³தா. தத்த² ஸுபோ⁴தி ஸுந்த³ரோ. ஜாதிமாதி ஜாதிஸம்பன்னோ. ஸுபரிகம்மகதோதி தோ⁴வனாதி³பரிகம்மேன ஸுட்டு² பரிகம்மகதோ. பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தோதி ரத்தகம்ப³லே ட²பிதோ. ஏவமேவந்தி ரத்தகம்ப³லே நிக்கி²த்தமணி விய ஸப்³பா³ ஏகப்பஹாரேனேவ விரோசிதும் ஆரத்³தா⁴. நிக்க²ந்தி அதிரேகபஞ்சஸுவண்ணேன கதபிளந்த⁴னம். தஞ்ஹி க⁴ட்டனமஜ்ஜனக்க²மம் ஹோதி. ஜம்போ³னத³ந்தி மஹாஜம்பு³ஸாகா²ய பவத்தனதி³யம் நிப்³ப³த்தம், மஹாஜம்பு³ப²லரஸே வா பத²வியம் பவிட்டே² ஸுவண்ணங்குரா உட்ட²ஹந்தி, தேன ஸுவண்ணேன கதபிளந்த⁴னந்திபி அத்தோ². த³க்க²கம்மாரபுத்தஉக்காமுக²ஸுகுஸலஸம்பஹட்ட²ந்தி ஸுகுஸலேன கம்மாரபுத்தேன உக்காமுகே² பசித்வா ஸம்பஹட்ட²ம். தா⁴துவிப⁴ங்கே³ (ம. நி. 3.357 ஆத³யோ) அகதப⁴ண்ட³ம் க³ஹிதம், இத⁴ பன கதப⁴ண்ட³ம்.
வித்³தே⁴தி தூ³ரீபூ⁴தே. தே³வேதி ஆகாஸே. நப⁴ம் அப்³பு⁴ஸ்ஸக்கமானோதி ஆகாஸம் அபி⁴லங்க⁴ந்தோ. இமினா தருணஸூரியபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. ஸோரதோதி ஸோரச்சேன ஸமன்னாக³தோ. த³ந்தோதி நிப்³பி³ஸேவனோ. ஸத்து²வண்ணாப⁴தோதி ஸத்தா²ரா ஆப⁴தவண்ணோ. ஸத்தா² ஹி அட்ட²பரிஸமஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வா ‘‘ஸேவத², பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானே’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.371) நயேன தே²ரஸ்ஸ வண்ணம் ஆஹரீதி தே²ரோ ஆப⁴தவண்ணோ நாம ஹோதி. காலம் கங்க²தீதி பரினிப்³பா³னகாலம் பத்தே²தி. கீ²ணாஸவோ ஹி நேவ மரணம் அபி⁴னந்த³தி, ந ஜீவிதம் பத்தே²தி, தி³வஸஸங்கே²பம் வேதனம் க³ஹேத்வா டி²தபுரிஸோ விய காலம் பன பத்தே²தி, ஓலோகேந்தோ திட்ட²தீதி அத்தோ². தேனேவாஹ –
‘‘நாபி⁴னந்தா³மி மரணம், நாபி⁴னந்தா³மி ஜீவிதம்;
காலஞ்ச படிகங்கா²மி, நிப்³பி³ஸம் ப⁴தகோ யதா²’’தி. (தே²ரகா³. 1001-1002); நவமம்;