1. தே³வதாஸம்யுத்தம்

1. நளவக்³கோ³

1. ஓக⁴தரணஸுத்தவண்ணனா

தத்த² ஸம்யுத்தாக³மோ நாம ஸகா³தா²வக்³கோ³, நிதா³னவக்³கோ³, க²ந்த⁴கவக்³கோ³, ஸளாயதனவக்³கோ³, மஹாவக்³கோ³தி பஞ்சவக்³கோ³ ஹோதி. ஸுத்ததோ –

‘‘ஸத்த ஸுத்தஸஹஸ்ஸானி, ஸத்த ஸுத்தஸதானி ச;

த்³வாஸட்டி² சேவ ஸுத்தானி, ஏஸோ ஸம்யுத்தஸங்க³ஹோ’’.

பா⁴ணவாரதோ பா⁴ணவாரஸதம் ஹோதி. தஸ்ஸ வக்³கே³ஸு ஸகா³தா²வக்³கோ³ ஆதி³, ஸுத்தேஸு ஓக⁴தரணஸுத்தம். தஸ்ஸாபி ‘‘ஏவம் மே ஸுத’’ந்திஆதி³கம் ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன பட²மமஹாஸங்கீ³திகாலே வுத்தம் நிதா³னமாதி³. ஸா பனேஸா பட²மமஹாஸங்கீ³தி ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய ஆதி³ம்ஹி வித்தா²ரிதா, தஸ்மா ஸா தத்த² வித்தா²ரிதனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

1. யம் பனேதம் ‘‘ஏவம் மே ஸுத’’ந்திஆதி³கம் நிதா³னம், தத்த² ஏவந்தி நிபாதபத³ம். மேதிஆதீ³னி நாமபதா³னி. ஸாவத்தி²யம் விஹரதீதி ஏத்த² வீதி உபஸக்³க³பத³ம், ஹரதீதி ஆக்²யாதபத³ந்தி இமினா தாவ நயேன பத³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.

அத்த²தோ பன ஏவம்ஸத்³தோ³ தாவ உபமூபதே³ஸ-ஸம்பஹம்ஸன-க³ரஹண-வசனஸம்படிக்³க³ஹாகாரனித³ஸ்ஸனாவதா⁴ரணாதி³-அனேகத்த²ப்பபே⁴தோ³. ததா² ஹேஸ – ‘‘ஏவம் ஜாதேன மச்சேன, கத்தப்³ப³ம் குஸலம் ப³ஹு’’ந்தி (த⁴. ப. 53) ஏவமாதீ³ஸு உபமாயம் ஆக³தோ. ‘‘ஏவம் தே அபி⁴க்கமிதப்³ப³ம், ஏவம் தே படிக்கமிதப்³ப³’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.122) உபதே³ஸே. ‘‘ஏவமேதம் ப⁴க³வா, ஏவமேதம் ஸுக³தா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.66) ஸம்பஹம்ஸனே. ‘‘ஏவமேவம் பனாயம் வஸலீ யஸ்மிம் வா தஸ்மிம் வா தஸ்ஸ முண்ட³கஸ்ஸ ஸமணகஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.187) க³ரஹணே. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தேதி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸு’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.1) வசனஸம்படிக்³க³ஹே. ‘‘ஏவம் ப்³யா கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.398) ஆகாரே. ‘‘ஏஹி த்வம் மாணவக, யேன ஸமணோ ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ஸமணம் ஆனந்த³ம் அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச² – ‘ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴வந்தம் ஆனந்த³ம் அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரம் புச்ச²தீ’தி. ஏவஞ்ச வதே³ஹி – ‘ஸாது⁴ கிர ப⁴வம் ஆனந்தோ³ யேன ஸுப⁴ஸ்ஸ மாணவஸ்ஸ தோதே³ய்யபுத்தஸ்ஸ நிவேஸனம், தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’தி’’ஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.445) நித³ஸ்ஸனே. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத² காலாமா, இமே த⁴ம்மா குஸலா வா அகுஸலா வாதி? அகுஸலா, ப⁴ந்தே. ஸாவஜ்ஜா வா அனவஜ்ஜா வாதி? ஸாவஜ்ஜா, ப⁴ந்தே. விஞ்ஞுக³ரஹிதா வா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² வாதி? விஞ்ஞுக³ரஹிதா, ப⁴ந்தே. ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி வா நோ வா, கத²ம் வோ ஏத்த² ஹோதீதி? ஸமத்தா, ப⁴ந்தே, ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி, ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.66) அவதா⁴ரணே. ஸ்வாயமித⁴ ஆகாரனித³ஸ்ஸனாவதா⁴ரணேஸு த³ட்ட²ப்³போ³.

தத்த² ஆகாரத்தே²ன ஏவம்ஸத்³தே³ன ஏதமத்த²ம் தீ³பேதி – நானானயனிபுணம் அனேகஜ்ஜா²ஸயஸமுட்டா²னம் அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னம் விவித⁴பாடிஹாரியம் த⁴ம்மத்த²தே³ஸனா படிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரம் ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஸகஸகபா⁴ஸானுரூபதோ ஸோதபத²மாக³ச்ச²ந்தம் தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வசனம் ஸப்³ப³ப்பகாரேன கோ ஸமத்தோ² விஞ்ஞாதும்? ஸப்³ப³தா²மேன பன ஸோதுகாமதம் ஜனேத்வாபி ஏவம் மே ஸுதம், மயாபி ஏகேனாகாரேன ஸுதந்தி.

நித³ஸ்ஸனத்தே²ன – ‘‘நாஹம் ஸயம்பூ⁴, ந மயா இத³ம் ஸச்சி²கத’’ந்தி அத்தானம் பரிமோசேந்தோ – ‘‘ஏவம் மே ஸுதம், மயாபி ஏவம் ஸுத’’ந்தி இதா³னி வத்தப்³ப³ம் ஸகலஸுத்தம் நித³ஸ்ஸேதி.

அவதா⁴ரணத்தே²ன – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் யதி³த³ம் ஆனந்தோ³, க³திமந்தானம், ஸதிமந்தானம், தி⁴திமந்தானம், உபட்டா²கானம் யதி³த³ம் ஆனந்தோ³’’தி (அ. நி. 1.220-223) ஏவம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அத்த²குஸலோ த⁴ம்மகுஸலோ ப்³யஞ்ஜனகுஸலோ நிருத்திகுஸலோ புப்³பா³பரகுஸலோ’’தி (அ. நி. 5.169) ஏவம் த⁴ம்மஸேனாபதினா ச பஸத்த²பா⁴வானுரூபம் அத்தனோ தா⁴ரணப³லம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தானம் ஸோதுகாமதம் ஜனேதி – ‘‘ஏவம் மே ஸுதம், தஞ்ச கோ² அத்த²தோ வா ப்³யஞ்ஜனதோ வா அனூனமனதி⁴கம், ஏவமேவ ந அஞ்ஞதா² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி.

மேஸத்³தோ³ தீஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹிஸ்ஸ – ‘‘கா³தா²பி⁴கீ³தம் மே அபோ⁴ஜனேய்ய’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 81) மயாதி அத்தோ². ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ ’’ திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 4.88) மய்ஹந்தி அத்தோ². ‘‘த⁴ம்மதா³யாதா³ மே, பி⁴க்க²வே, ப⁴வதா²’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.29) மமாதி அத்தோ². இத⁴ பன ‘‘மயா ஸுத’’ந்தி ச ‘‘மம ஸுத’’ந்தி ச அத்த²த்³வயே யுஜ்ஜதி.

ஸுதந்தி அயம் ஸுதஸத்³தோ³ ஸஉபஸக்³கோ³ அனுபஸக்³கோ³ ச க³மன-விஸ்ஸுத-கிலின்னஉபசிதானுயோக³-ஸோதவிஞ்ஞேய்ய-ஸோதத்³வாரானுஸாரவிஞ்ஞாதாதி³அனேகத்த²ப்பபே⁴தோ³. ததா² ஹிஸ்ஸ – ‘‘ஸேனாய பஸுதோ’’திஆதீ³ஸு க³ச்ச²ந்தோதி அத்தோ². ‘‘ஸுதத⁴ம்மஸ்ஸ பஸ்ஸதோ’’திஆதீ³ஸு (உதா³. 11) விஸ்ஸுதத⁴ம்மஸ்ஸாதி அத்தோ². ‘‘அவஸ்ஸுதா அவஸ்ஸுதஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 657) கிலின்னாகிலின்னஸ்ஸாதி அத்தோ². ‘‘தும்ஹேஹி புஞ்ஞம் பஸுதம் அனப்பக’’ந்திஆதீ³ஸு (கு². பா. 7.12) உபசிதந்தி அத்தோ². ‘‘யே ஜா²னபஸுதா தீ⁴ரா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 181) ஜா²னானுயுத்தாதி அத்தோ². ‘‘தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முத’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.241) ஸோதவிஞ்ஞேய்யந்தி அத்தோ². ‘‘ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.339) ஸோதத்³வாரானுஸாரவிஞ்ஞாதத⁴ரோதி அத்தோ². இத⁴ பனஸ்ஸ ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரிதந்தி வா உபதா⁴ரணந்தி வா அத்தோ². மே-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி மயாதி அத்தே² ஸதி – ‘‘ஏவம் மயா ஸுதம், ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரித’’ந்தி யுஜ்ஜதி. மமாதி அத்தே² ஸதி – ‘‘ஏவம் மம ஸுதம், ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரண’’ந்தி யுஜ்ஜதி.

ஏவமேதேஸு தீஸு பதே³ஸு ஏவந்தி ஸோதவிஞ்ஞாணாதி³விஞ்ஞாணகிச்சனித³ஸ்ஸனம். மேதி வுத்தவிஞ்ஞாணஸமங்கி³புக்³க³லனித³ஸ்ஸனம். ஸுதந்தி அஸ்ஸவனபா⁴வபடிக்கே²பதோ அனூனானதி⁴காவிபரீதக்³க³ஹணனித³ஸ்ஸனம். ததா² ஏவந்தி தஸ்ஸ ஸோதத்³வாரானுஸாரேன பவத்தாய விஞ்ஞாணவீதி²யா நானப்பகாரேன ஆரம்மணே பவத்திபா⁴வப்பகாஸனம். மேதி அத்தப்பகாஸனம். ஸுதந்தி த⁴ம்மப்பகாஸனம். அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²போ – ‘‘நானப்பகாரேன ஆரம்மணே பவத்தாய விஞ்ஞாணவீதி²யா மயா ந அஞ்ஞம் கதம், இத³ம் பன கதம், அயம் த⁴ம்மோ ஸுதோ’’தி.

ததா² ஏவந்தி நித்³தி³ஸிதப்³ப³ப்பகாஸனம். மேதி புக்³க³லப்பகாஸனம். ஸுதந்தி புக்³க³லகிச்சப்பகாஸனம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ‘‘யம் ஸுத்தம் நித்³தி³ஸிஸ்ஸாமி, தம் மயா ஏவம் ஸுத’’ந்தி.

ததா² ஏவந்தி யஸ்ஸ சித்தஸந்தானஸ்ஸ நானாகாரப்பவத்தியா நானத்த²ப்³யஞ்ஜனக³ஹணம் ஹோதி, தஸ்ஸ நானாகாரனித்³தே³ஸோ. ஏவந்தி ஹி அயம் ஆகாரபஞ்ஞத்தி. மேதி கத்துனித்³தே³ஸோ. ஸுதந்தி விஸயனித்³தே³ஸோ. ஏத்தாவதா நானாகாரப்பவத்தேன சித்தஸந்தானேன தம்ஸமங்கி³னோ கத்துவிஸயே க³ஹணஸன்னிட்டா²னம் கதம் ஹோதி.

அத² வா ஏவந்தி புக்³க³லகிச்சனித்³தே³ஸோ. ஸுதந்தி விஞ்ஞாணகிச்சனித்³தே³ஸோ. மேதி உப⁴யகிச்சயுத்தபுக்³க³லனித்³தே³ஸோ. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²போ – ‘‘மயா ஸவனகிச்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³னா புக்³க³லேன விஞ்ஞாணவஸேன லத்³த⁴ஸவனகிச்சவோஹாரேன ஸுத’’ந்தி.

தத்த² ஏவந்தி ச மேதி ச ஸச்சிகட்ட²பரமத்த²வஸேன அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தி. கிஞ்ஹேத்த² தம் பரமத்த²தோ அத்தி², யம் ஏவந்தி வா மேதி வா நித்³தே³ஸம் லபே⁴த². ஸுதந்தி விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தி. யஞ்ஹி தம் ஏத்த² ஸோதேன உபலத்³த⁴ம், தம் பரமத்த²தோ விஜ்ஜமானந்தி. ததா² ஏவந்தி ச மேதி ச தம் தம் உபாதா³ய வத்தப்³ப³தோ உபாதா³பஞ்ஞத்தி. ஸுதந்தி தி³ட்டா²தீ³னி உபனிதா⁴ய வத்தப்³ப³தோ உபனிதா⁴பஞ்ஞத்தி.

ஏத்த² ச ஏவந்தி வசனேன அஸம்மோஹம் தீ³பேதி. ந ஹி ஸம்மூள்ஹோ நானப்பகாரபடிவேத⁴ஸமத்தோ² ஹோதி. ஸுதந்தி வசனேன ஸுதஸ்ஸ அஸம்மோஸம் தீ³பேதி. யஸ்ஸ ஹி ஸுதம் ஸம்முட்ட²ம் ஹோதி, ந ஸோ காலந்தரேன மயா ஸுதந்தி படிஜானாதி. இச்சஸ்ஸ அஸம்மோஹேன பஞ்ஞாஸித்³தி⁴, அஸம்மோஸேன பன ஸதிஸித்³தி⁴. தத்த² பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய ஸதியா ப்³யஞ்ஜனாவதா⁴ரணஸமத்த²தா, ஸதிபுப்³ப³ங்க³மாய பஞ்ஞாய அத்த²படிவேத⁴ஸமத்த²தா. தது³ப⁴யஸமத்த²தாயோகே³ன அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மகோஸஸ்ஸ அனுபாலனஸமத்த²தோ த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகத்தஸித்³தி⁴.

அபரோ நயோ – ஏவந்தி வசனேன யோனிஸோ மனஸிகாரம் தீ³பேதி, அயோனிஸோ மனஸிகரோதோ ஹி நானப்பகாரபடிவேதா⁴பா⁴வதோ. ஸுதந்தி வசனேன அவிக்கே²பம் தீ³பேதி விக்கி²த்தசித்தஸ்ஸ ஸவனாபா⁴வதோ. ததா² ஹி விக்கி²த்தசித்தோ புக்³க³லோ ஸப்³ப³ஸம்பத்தியா வுச்சமானோபி ‘‘ந மயா ஸுதம், புன ப⁴ணதா²’’தி ப⁴ணதி. யோனிஸோ மனஸிகாரேன சேத்த² அத்தஸம்மாபணிதி⁴ம் புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதம் ஸாதே⁴தி, ஸம்மா அப்பணிஹிதத்தஸ்ஸ புப்³பே³ அகதபுஞ்ஞஸ்ஸ வா தத³பா⁴வதோ. அவிக்கே²பேன ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயஞ்ச ஸாதே⁴தி. ந ஹி விக்கி²த்தசித்தோ ஸோதும் ஸக்கோதி, ந ச ஸப்புரிஸே அனுபனிஸ்ஸயமானஸ்ஸ ஸவனம் அத்தீ²தி.

அபரோ நயோ – யஸ்மா ‘‘ஏவந்தி யஸ்ஸ சித்தஸந்தானஸ்ஸ நானாகாரப்பவத்தியா நானத்த²ப்³யஞ்ஜனக்³க³ஹணம் ஹோதி, தஸ்ஸ நானாகாரனித்³தே³ஸோ’’தி வுத்தம், ஸோ ச ஏவம் ப⁴த்³த³கோ ஆகாரோ ந ஸம்மா அப்பணிஹிதத்தனோ புப்³பே³ அகதபுஞ்ஞஸ்ஸ வா ஹோதி, தஸ்மா ஏவந்தி இமினா ப⁴த்³த³கேன ஆகாரேன பச்சி²மசக்கத்³வயஸம்பத்திமத்தனோ தீ³பேதி. ஸுதந்தி ஸவனயோகே³ன புரிமசக்கத்³வயஸம்பத்திம். ந ஹி அப்பதிரூபதே³ஸே வஸதோ ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயவிரஹிதஸ்ஸ வா ஸவனம் அத்தி². இச்சஸ்ஸ பச்சி²மசக்கத்³வயஸித்³தி⁴யா ஆஸயஸுத்³தி⁴ ஸித்³தா⁴ ஹோதி, புரிமசக்கத்³வயஸித்³தி⁴யா பயோக³ஸுத்³தி⁴, தாய ச ஆஸயஸுத்³தி⁴யா அதி⁴க³மப்³யத்திஸித்³தி⁴, பயோக³ஸுத்³தி⁴யா ஆக³மப்³யத்திஸித்³தி⁴. இதி பயோகா³ஸயஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ஆக³மாதி⁴க³மஸம்பன்னஸ்ஸ வசனம் அருணுக்³க³ம் விய ஸூரியஸ்ஸ உத³யதோ, யோனிஸோ மனஸிகாரோ விய ச குஸலகம்மஸ்ஸ, அரஹதி ப⁴க³வதோ வசனஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மம் ப⁴விதுந்தி டா²னே நிதா³னம் ட²பேந்தோ ஏவம் மே ஸுதந்திஆதி³மாஹ.

அபரோ நயோ – ஏவந்தி இமினா நானப்பகாரபடிவேத⁴தீ³பகேன வசனேன அத்தனோ அத்த²படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ஸம்பத்திஸப்³பா⁴வம் தீ³பேதி. ஸுதந்தி இமினா ஸோதப்³ப³பே⁴த³படிவேத⁴தீ³பகேன த⁴ம்மனிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ஸம்பத்திஸப்³பா⁴வம். ஏவந்தி ச இத³ம் யோனிஸோ மனஸிகாரதீ³பகவசனம் பா⁴ஸமானோ – ‘‘ஏதே மயா த⁴ம்மா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴’’தி தீ³பேதி. ஸுதந்தி இத³ம் ஸவனயோக³தீ³பகவசனம் பா⁴ஸமானோ – ‘‘ப³ஹூ மயா த⁴ம்மா ஸுதா தா⁴தா வசஸா பரிசிதா’’தி தீ³பேதி. தது³ப⁴யேனபி அத்த²ப்³யஞ்ஜனபாரிபூரிம் தீ³பேந்தோ ஸவனே ஆத³ரம் ஜனேதி. அத்த²ப்³யஞ்ஜனபரிபுண்ணஞ்ஹி த⁴ம்மம் ஆத³ரேன அஸ்ஸுணந்தோ மஹதா ஹிதா பரிபா³ஹிரோ ஹோதீதி ஆத³ரம் ஜனேத்வா ஸக்கச்சம் த⁴ம்மோ ஸோதப்³போ³தி.

ஏவம் மே ஸுதந்தி இமினா பன ஸகலேன வசனேன ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ததா²க³தப்பவேதி³தம் த⁴ம்மம் அத்தனோ அத³ஹந்தோ அஸப்புரிஸபூ⁴மிம் அதிக்கமதி, ஸாவகத்தம் படிஜானந்தோ ஸப்புரிஸபூ⁴மிம் ஓக்கமதி. ததா² அஸத்³த⁴ம்மா சித்தம் வுட்டா²பேதி, ஸத்³த⁴ம்மே சித்தம் பதிட்டா²பேதி. ‘‘கேவலம் ஸுதமேவேதம் மயா, தஸ்ஸேவ பன ப⁴க³வதோ வசன’’ந்தி தீ³பேந்தோ அத்தானம் பரிமோசேதி, ஸத்தா²ரம் அபதி³ஸதி, ஜினவசனம் அப்பேதி, த⁴ம்மனேத்திம் பதிட்டா²பேதி.

அபிச ‘‘ஏவம் மே ஸுத’’ந்தி அத்தனா உப்பாதி³தபா⁴வம் அப்படிஜானந்தோ புரிமவசனம் விவரந்தோ – ‘‘ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதமித³ம் மயா தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ சதுவேஸாரஜ்ஜவிஸாரத³ஸ்ஸ த³ஸப³லத⁴ரஸ்ஸ ஆஸப⁴ட்டா²னட்டா²யினோ ஸீஹனாத³னாதி³னோ ஸப்³ப³ஸத்துத்தமஸ்ஸ த⁴ம்மிஸ்ஸரஸ்ஸ த⁴ம்மராஜஸ்ஸ த⁴ம்மாதி⁴பதினோ த⁴ம்மதீ³பஸ்ஸ த⁴ம்மஸரணஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மவரசக்கவத்தினோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வசனம், ந ஏத்த² அத்தே² வா த⁴ம்மே வா பதே³ வா ப்³யஞ்ஜனே வா கங்கா² வா விமதி வா கத்தப்³பா³’’தி ஸப்³ப³தே³வமனுஸ்ஸானம் இமஸ்மிம் த⁴ம்மே அஸ்ஸத்³தி⁴யம் வினாஸேதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பத³ம் உப்பாதே³தீதி. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘வினாஸயதி அஸ்ஸத்³த⁴ம், ஸத்³த⁴ம் வட்³டே⁴தி ஸாஸனே;

ஏவம் மே ஸுதமிச்சேவம், வத³ம் கோ³தமஸாவகோ’’தி.

ஏகந்தி க³ணனபரிச்சே²த³னித்³தே³ஸோ. ஸமயந்தி பரிச்சி²ன்னனித்³தே³ஸோ. ஏகம் ஸமயந்தி அனியமிதபரிதீ³பனம். தத்த² ஸமயஸத்³தோ³ –

‘‘ஸமவாயே க²ணே காலே, ஸமூஹே ஹேதுதி³ட்டி²ஸு;

படிலாபே⁴ பஹானே ச, படிவேதே⁴ ச தி³ஸ்ஸதி’’.

ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘அப்பேவ நாம ஸ்வேபி உபஸங்கமேய்யாம காலஞ்ச ஸமயஞ்ச உபாதா³யா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.447) ஸமவாயோ அத்தோ². ‘‘ஏகோவ கோ², பி⁴க்க²வே, க²ணோ ச ஸமயோ ச ப்³ரஹ்மசரியவாஸாயா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 8.29) க²ணோ. ‘‘உண்ஹஸமயோ பரிளாஹஸமயோ’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 358) காலோ. ‘‘மஹாஸமயோ பவனஸ்மி’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.332) ஸமூஹோ. ‘‘ஸமயோபி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸி, ப⁴க³வா கோ² ஸாவத்தி²யம் விஹரதி, ப⁴க³வாபி மம் ஜானிஸ்ஸதி – ‘ப⁴த்³தா³லி, நாம பி⁴க்கு² ஸத்து²ஸாஸனே ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரீ’தி. அயம்பி கோ² தே, ப⁴த்³தா³லி, ஸமயோ அப்படிவித்³தோ⁴ அஹோஸீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.135) ஹேது. ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன உக்³கா³ஹமானோ பரிப்³பா³ஜகோ ஸமணமுண்டி³காபுத்தோ ஸமயப்பவாத³கே திந்து³காசீரே ஏகஸாலகே மல்லிகாய ஆராமே படிவஸதீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.260) தி³ட்டி².

‘‘தி³ட்டே² த⁴ம்மே ச யோ அத்தோ², யோ சத்தோ² ஸம்பராயிகோ;

அத்தா²பி⁴ஸமயா தீ⁴ரோ, பண்டி³தோதி பவுச்சதீ’’தி. –

ஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.129) படிலாபோ⁴. ‘‘ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.28) பஹானம். ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ பீளனட்டோ² ஸங்க²தட்டோ² ஸந்தாபட்டோ² விபரிணாமட்டோ² அபி⁴ஸமயட்டோ²’’திஆதீ³ஸு (படி. ம. 2.8) படிவேதோ⁴. இத⁴ பனஸ்ஸ காலோ அத்தோ². தேன ஸம்வச்ச²ர-உது-மாஸட்³ட⁴மாஸ-ரத்தி-தி³வ-புப்³ப³ண்ஹ-மஜ்ஜ²ன்ஹிக-ஸாயன்ஹ-பட²மமஜ்ஜி²மபச்சி²மயாம-முஹுத்தாதீ³ஸு காலப்பபே⁴த³பூ⁴தேஸு ஸமயேஸு ஏகம் ஸமயந்தி தீ³பேதி.

தத்த² கிஞ்சாபி ஏதேஸு ஸம்வச்ச²ராதீ³ஸு ஸமயேஸு யம் யம் ஸுத்தம் யஸ்மிம் யஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே உதும்ஹி மாஸே பக்கே² ரத்திபா⁴கே³ தி³வஸபா⁴கே³ வா வுத்தம், ஸப்³ப³ம் தம் தே²ரஸ்ஸ ஸுவிதி³தம் ஸுவவத்தா²பிதம் பஞ்ஞாய. யஸ்மா பன ‘‘ஏவம் மே ஸுதம் அஸுகஸம்வச்ச²ரே அஸுகஉதும்ஹி அஸுகமாஸே அஸுகபக்கே² அஸுகரத்திபா⁴கே³ அஸுகதி³வஸபா⁴கே³ வா’’தி ஏவம் வுத்தே ந ஸக்கா ஸுகே²ன தா⁴ரேதும் வா உத்³தி³ஸிதும் வா உத்³தி³ஸாபேதும் வா, ப³ஹு ச வத்தப்³ப³ம் ஹோதி, தஸ்மா ஏகேனேவ பதே³ன தமத்த²ம் ஸமோதா⁴னேத்வா ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி ஆஹ.

யே வா இமே க³ப்³போ⁴க்கந்திஸமயோ ஜாதிஸமயோ ஸம்வேக³ஸமயோ அபி⁴னிக்க²மனஸமயோ து³க்கரகாரிகஸமயோ மாரவிஜயஸமயோ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ஸமயோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸமயோ தே³ஸனாஸமயோ பரினிப்³பா³னஸமயோதி ஏவமாத³யோ ப⁴க³வதோ தே³வமனுஸ்ஸேஸு அதிவிய ஸுப்பகாஸா அனேககாலப்பபே⁴தா³ ஏவ ஸமயா. தேஸு ஸமயேஸு தே³ஸனாஸமயஸங்கா²தம் ஏகம் ஸமயந்தி தீ³பேதி. யோ சாயம் ஞாணகருணாகிச்சஸமயேஸு கருணாகிச்சஸமயோ, அத்தஹிதபரஹிதபடிபத்திஸமயேஸு பரஹிதபடிபத்திஸமயோ, ஸன்னிபதிதானம் கரணீயத்³வயஸமயேஸு த⁴ம்மிகதா²ஸமயோ, தே³ஸனாபடிபத்திஸமயேஸு தே³ஸனாஸமயோ, தேஸுபி ஸமயேஸு அஞ்ஞதரம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி ஆஹ.

கஸ்மா பனேத்த² யதா² அபி⁴த⁴ம்மே ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசர’’ந்தி ச இதோ அஞ்ஞேஸு ஸுத்தபதே³ஸு ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி ச பு⁴ம்மவசனேன நித்³தே³ஸோ கதோ, வினயே ச ‘‘தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’’தி கரணவசனேன, ததா² அகத்வா ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி உபயோக³வசனேன நித்³தே³ஸோ கதோதி. தத்த² ததா², இத⁴ ச அஞ்ஞதா² அத்த²ஸம்ப⁴வதோ. தத்த² ஹி அபி⁴த⁴ம்மே இதோ அஞ்ஞேஸு ஸுத்தபதே³ஸு ச அதி⁴கரணத்தோ² பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதி. அதி⁴கரணஞ்ஹி காலத்தோ² ஸமூஹத்தோ² ச ஸமயோ, தத்த² வுத்தானம் ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மானம் க²ணஸமவாயஹேதுஸங்கா²தஸ்ஸ ச ஸமயஸ்ஸ பா⁴வேன தேஸம் பா⁴வோ லக்கீ²யதி. தஸ்மா தத³த்த²ஜோதனத்த²ம் தத்த² பு⁴ம்மவசனனித்³தே³ஸோ கதோ.

வினயே ச ஹேதுஅத்தோ² கரணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதி. யோ ஹி ஸோ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஸமயோ ஸாரிபுத்தாதீ³ஹிபி து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யோ, தேன ஸமயேன ஹேதுபூ⁴தேன கரணபூ⁴தேன ச ஸிக்கா²பதா³னி பஞ்ஞாபயந்தோ ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஹேதுஞ்ச அபேக்க²மானோ ப⁴க³வா தத்த² தத்த² விஹாஸி. தஸ்மா தத³த்த²ஜோதனத்த²ம் தத்த² கரணவசனேன நித்³தே³ஸோ கதோ.

இத⁴ பன அஞ்ஞஸ்மிம் ச ஏவம்ஜாதிகே அச்சந்தஸம்யோக³த்தோ² ஸம்ப⁴வதி. யஞ்ஹி ஸமயம் ப⁴க³வா இமம் அஞ்ஞம் வா ஸுத்தந்தம் தே³ஸேஸி, அச்சந்தமேவ தம் ஸமயம் கருணாவிஹாரேன விஹாஸி. தஸ்மா தத³த்த²ஜோதனத்த²ம் இத⁴ உபயோக³வசனனித்³தே³ஸோ கதோதி.

தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘தம் தம் அத்த²மபேக்கி²த்வா, பு⁴ம்மேன கரணேன ச;

அஞ்ஞத்ர ஸமயோ வுத்தோ, உபயோகே³ன ஸோ இதா⁴’’தி.

போராணா பன வண்ணயந்தி – ‘‘தஸ்மிம் ஸமயே’’தி வா ‘‘தேன ஸமயேனா’’தி வா ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி வா அபி⁴லாபமத்தபே⁴தோ³ ஏஸ, ஸப்³ப³த்த² பு⁴ம்மமேவ அத்தோ²தி. தஸ்மா ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி வுத்தேபி ‘‘ஏகஸ்மிம் ஸமயே’’தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ப⁴க³வாதி க³ரு. க³ரும் ஹி லோகே ‘‘ப⁴க³வா’’தி வத³ந்தி. அயஞ்ச ஸப்³ப³கு³ணவிஸிட்ட²தாய ஸப்³ப³ஸத்தானம் க³ரு, தஸ்மா ‘‘ப⁴க³வா’’தி வேதி³தப்³போ³. போராணேஹிபி வுத்தம் –

‘‘ப⁴க³வாதி வசனம் ஸேட்ட²ம், ப⁴க³வாதி வசனமுத்தமம்;

க³ரு கா³ரவயுத்தோ ஸோ, ப⁴க³வா தேன வுச்சதீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.142);

அபிச –

‘‘ப⁴க்³யவா ப⁴க்³க³வா யுத்தோ, ப⁴கே³ஹி ச விப⁴த்தவா;

ப⁴த்தவா வந்தக³மனோ, ப⁴வேஸு ப⁴க³வா ததோ’’தி. –

இமிஸ்ஸா கா³தா²ய வஸேனஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ வித்தா²ரதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.144) பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வுத்தோயேவ.

ஏத்தாவதா சேத்த² ஏவம் மே ஸுதந்தி வசனேன யதா²ஸுதம் த⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மஸரீரம் பச்சக்க²ம் கரோதி. தேன ‘‘நயித³ம் அதிக்கந்தஸத்து²கம் பாவசனம், அயம் வோ ஸத்தா²’’தி ஸத்து² அத³ஸ்ஸனேன உக்கண்டி²தம் ஜனம் ஸமஸ்ஸாஸேதி. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வாதி வசனேன தஸ்மிம் ஸமயே ப⁴க³வதோ அவிஜ்ஜமானபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ரூபகாயபரினிப்³பா³னம் ஸாதே⁴தி. தேன ‘‘ஏவம்வித⁴ஸ்ஸ நாம அரியத⁴ம்மஸ்ஸ தே³ஸகோ த³ஸப³லத⁴ரோ வஜிரஸங்கா⁴தஸமானகாயோ ஸோபி ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ, கேன அஞ்ஞேன ஜீவிதே ஆஸா ஜனேதப்³பா³’’தி ஜீவிதமத³மத்தம் ஜனம் ஸம்வேஜேதி, ஸத்³த⁴ம்மே சஸ்ஸ உஸ்ஸாஹம் ஜனேதி. ஏவந்தி ச ப⁴ணந்தோ தே³ஸனாஸம்பத்திம் நித்³தி³ஸதி. மே ஸுதந்தி ஸாவகஸம்பத்திம். ஏகம் ஸமயந்தி காலஸம்பத்திம். ப⁴க³வாதி தே³ஸகஸம்பத்திம்.

ஸாவத்தி²யந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. ஸமீபத்தே² சேதம் பு⁴ம்மவசனம். விஹரதீதி அவிஸேஸேன இரியாபத²தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியவிஹாரேஸு அஞ்ஞதரவிஹாரஸமங்கீ³பரிதீ³பனமேதம். இத⁴ பன டா²னக³மனனிஸஜ்ஜாஸயனப்பபே⁴தே³ஸு இரியாபதே²ஸு அஞ்ஞதரஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம், தேன டி²தோபி க³ச்ச²ந்தோபி நிஸின்னோபி ஸயானோபி ப⁴க³வா விஹரதிச்சேவ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி ஏகம் இரியாபத²பா³த⁴னம் அஞ்ஞேன இரியாபதே²ன விச்சி²ந்தி³த்வா அபரிபதந்தம் அத்தபா⁴வம் ஹரதி பவத்தேதி, தஸ்மா ‘‘விஹரதீ’’தி வுச்சதி.

ஜேதவனேதி ஜேதஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ வனே. தஞ்ஹி தேன ரோபிதம் ஸம்வட்³டி⁴தம் பரிபாலிதம் அஹோஸி, தஸ்மா ‘‘ஜேதவன’’ந்தி ஸங்க²ம் க³தம். தஸ்மிம் ஜேதவனே. அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமேதி அனாத²பிண்டி³கேன க³ஹபதினா சதுபஞ்ஞாஸஹிரஞ்ஞகோடிபரிச்சாகே³ன பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதிதத்தா ‘‘அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ’’தி ஸங்க²ம் க³தே ஆராமே. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²ய ஸப்³பா³ஸவஸுத்தவண்ணனாயம் (ம. நி. அட்ட². 1.14) வுத்தோ.

தத்த² ஸியா – யதி³ தாவ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி, ‘‘ஜேதவனே’’தி ந வத்தப்³ப³ம். அத² தத்த² விஹரதி, ‘‘ஸாவத்தி²ய’’ந்தி ந வத்தப்³ப³ம். ந ஹி ஸக்கா உப⁴யத்த² ஏகம் ஸமயம் விஹரிதுந்தி. ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நனு அவோசும்ஹ ‘‘ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசன’’ந்தி. தஸ்மா யதா² க³ங்கா³யமுனாதீ³னம் ஸமீபே கோ³யூதா²னி சரந்தானி ‘‘க³ங்கா³யம் சரந்தி, யமுனாயம் சரந்தீ’’தி வுச்சதி, ஏவமிதா⁴பி யதி³த³ம் ஸாவத்தி²யா ஸமீபே ஜேதவனம், தத்த² விஹரந்தோ வுச்சதி ‘‘ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே’’தி. கோ³சரகா³மனித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஹிஸ்ஸ ஸாவத்தி²வசனம், பப்³ப³ஜிதானுரூபனிவாஸட்டா²னனித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸேஸவசனம்.

அஞ்ஞதரா தே³வதாதி நாமகோ³த்தவஸேன அபாகடா ஏகா தே³வதாதி அத்தோ². ‘‘அபி⁴ஜானாதி நோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அஹு ஞாதஞ்ஞதரஸ்ஸ மஹேஸக்க²ஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்திம் பா⁴ஸிதா’’தி ஏத்த² பன அபி⁴ஞ்ஞாதோ ஸக்கோபி தே³வராஜா ‘‘அஞ்ஞதரோ’’தி வுத்தோ. ‘‘தே³வதா’’தி ச இத³ம் தே³வானம்பி தே³வதீ⁴தானம்பி ஸாதா⁴ரணவசனம். இமஸ்மிம் பனத்தே² தே³வோ அதி⁴ப்பேதோ, ஸோ ச கோ² ரூபாவசரானம் தே³வானம் அஞ்ஞதரோ.

அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியாதி ஏத்த² அபி⁴க்கந்த-ஸத்³தோ³ க²யஸுந்த³ராபி⁴ரூபஅப்³பா⁴னுமோத³னாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. தத்த² ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴, உத்³தி³ஸது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 8.20; சூளவ. 383) க²யே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அயம் இமேஸம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.100) ஸுந்த³ரே.

‘‘கோ மே வந்த³தி பாதா³னி, இத்³தி⁴யா யஸஸா ஜலம்;

அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேன, ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸயம் தி³ஸா’’தி. –

ஏவமாதீ³ஸு (வி. வ. 857) அபி⁴ரூபே. ‘‘அபி⁴க்கந்தம் போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம் போ⁴ கோ³தமா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 15) அப்³பா⁴னுமோத³னே. இத⁴ பன க²யே. தேன அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, பரிக்கீ²ணாய ரத்தியாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்தா²யம் தே³வபுத்தோ மஜ்ஜி²மயாமஸமனந்தரே ஆக³தோதி வேதி³தப்³போ³. நியாமோ ஹி கிரேஸ தே³வதானம் யதி³த³ம் பு³த்³தா⁴னம் வா பு³த்³த⁴ஸாவகானம் வா உபட்டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தா மஜ்ஜி²மயாமஸமனந்தரேயேவ ஆக³ச்ச²ந்தி.

அபி⁴க்கந்தவண்ணாதி இத⁴ அபி⁴க்கந்த-ஸத்³தோ³ அபி⁴ரூபே, வண்ண-ஸத்³தோ³ பன ச²விது²தி-குலவக்³க³-காரண-ஸண்டா²னப்பமாண-ரூபாயதனாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. தத்த² ‘‘ஸுவண்ணவண்ணோஸி ப⁴க³வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸு. நி. 553) ச²வியா. ‘‘கதா³ ஸஞ்ஞூள்ஹா பன தே, க³ஹபதி, இமே ஸமணஸ்ஸ வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 2.77) து²தியம். ‘‘சத்தாரோமே, போ⁴ கோ³தம, வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.115) குலவக்³கே³. ‘‘அத² கேன நு வண்ணேன, க³ந்த⁴தே²னோதி வுச்சதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.234) காரணே. ‘‘மஹந்தம் ஹத்தி²ராஜவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.138) ஸண்டா²னே. ‘‘தயோ பத்தஸ்ஸ வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 602) பமாணே. ‘‘வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா’’தி ஏவமாதீ³ஸு ரூபாயதனே. ஸோ இத⁴ ச²வியா த³ட்ட²ப்³போ³. தேன அபி⁴க்கந்தவண்ணா அபி⁴ரூபச்ச²வி, இட்ட²வண்ணா மனாபவண்ணாதி வுத்தம் ஹோதி. தே³வதா ஹி மனுஸ்ஸலோகம் ஆக³ச்ச²மானா பகதிவண்ணம் பகதிஇத்³தி⁴ம் ஜஹித்வா ஓளாரிகம் அத்தபா⁴வம் கத்வா அதிரேகவண்ணம் அதிரேகஇத்³தி⁴ம் மாபேத்வா நடஸமஜ்ஜாதீ³னி க³ச்ச²ந்தா மனுஸ்ஸா விய அபி⁴ஸங்க²தேன காயேன ஆக³ச்ச²ந்தி. தத்த² காமாவசரா அனபி⁴ஸங்க²தேனபி ஆக³ந்தும் ஸக்கோந்தி, ரூபாவசரா பன ந ஸக்கோந்தி. தேஸஞ்ஹி அதிஸுகு²மோ அத்தபா⁴வோ, ந தேன இரியாபத²கப்பனம் ஹோதி. தஸ்மா அயம் தே³வபுத்தோ அபி⁴ஸங்க²தேனேவ ஆக³தோ. தேன வுத்தம் ‘‘அபி⁴க்கந்தவண்ணா’’தி.

கேவலகப்பந்தி ஏத்த² கேவல-ஸத்³தோ³ அனவஸேஸ-யேபு⁴ய்யாப்³யாமிஸ்ஸானதிரேகத³ள்ஹத்த²விஸம்யோகா³தி³அனேகத்தோ². ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 1) அனவஸேஸத்த²மத்தோ². ‘‘கேவலகப்பா ச அங்க³மக³தா⁴ பஹூதம் கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய உபஸங்கமிஸ்ஸந்தீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (மஹாவ. 43) யேபு⁴ய்யதா. ‘‘கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (விப⁴. 225) அப்³யாமிஸ்ஸதா. ‘‘கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகம் நூன அயமாயஸ்மா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (மஹாவ. 244) அனதிரேகதா. ‘‘ஆயஸ்மதோ, ப⁴ந்தே, அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பா³ஹியோ நாம ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ கேவலகப்பம் ஸங்க⁴பே⁴தா³ய டி²தோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.243) த³ள்ஹத்த²தா. ‘‘கேவலீ வுஸிதவா உத்தமபுரிஸோதி வுச்சதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.57) விஸம்யோகோ³ அத்தோ². இத⁴ பனஸ்ஸ அனவஸேஸத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ.

கப்ப-ஸத்³தோ³ பனாயம் அபி⁴ஸத்³த³ஹன-வோஹார-கால-பஞ்ஞத்தி-சே²த³ன-விகப்ப-லேஸஸமந்தபா⁴வாதி³அனேகத்தோ². ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘ஓகப்பனியமேதம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ, யதா² தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 1.387) அபி⁴ஸத்³த³ஹனமத்தோ². ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி ஸமணகப்பேஹி ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 250) வோஹாரோ. ‘‘யேன ஸுத³ம் நிச்சகப்பம் விஹராமீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 1.387) காலோ. ‘‘இச்சாயஸ்மா கப்போ’’தி ஏவமாதீ³ஸு பஞ்ஞத்தி. ‘‘அலங்கதோ கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (வி. வ. 1094, 1101) சே²த³னம். ‘‘கப்பதி த்³வங்கு³லகப்போ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 446) விகப்போ. ‘‘ஆத்தி² கப்போ நிபஜ்ஜிது’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 8.80) லேஸோ. ‘‘கேவலகப்பம் வேளுவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.94) ஸமந்தபா⁴வோ. இத⁴ பனஸ்ஸ ஸமந்தபா⁴வத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்மா கேவலகப்பம் ஜேதவனந்தி ஏத்த² ‘‘அனவஸேஸம் ஸமந்ததோ ஜேதவன’’ந்தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ஓபா⁴ஸேத்வாதி வத்தா²லங்காரஸரீரஸமுட்டி²தாய ஆபா⁴ய ப²ரித்வா, சந்தி³மா விய ஸூரியோ விய ச ஏகோபா⁴ஸம் ஏகபஜ்ஜோதம் கரித்வாதி அத்தோ².

யேனாதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனம். யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி தஸ்மா ‘‘யத்த² ப⁴க³வா, தத்த² உபஸங்கமீ’’தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யேன வா காரணேன ப⁴க³வா தே³வமனுஸ்ஸேஹி உபஸங்கமிதப்³போ³, தேன காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேன ச காரணேன ப⁴க³வா உபஸங்கமிதப்³போ³? நானப்பகாரகு³ணவிஸேஸாதி⁴க³மாதி⁴ப்பாயேன, ஸாது³ப²லூபபோ⁴கா³தி⁴ப்பாயேன தி³ஜக³ணேஹி நிச்சப²லிதமஹாருக்கோ² விய. உபஸங்கமீதி ச க³தாதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸங்கமித்வாதி உபஸங்கமனபரியோஸானதீ³பனம். அத² வா ஏவம் க³தா ததோ ஆஸன்னதரம் டா²னம் ப⁴க³வதோ ஸமீபஸங்கா²தம் க³ந்த்வாதிபி வுத்தம் ஹோதி.

இதா³னி யேனத்தே²ன லோகே அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸ உபட்டா²னம் ஆக³தா, தம் புச்சி²துகாமா த³ஸனக²ஸமோதா⁴னஸமுஜ்ஜலம் அஞ்ஜுலிம் ஸிரஸி பதிட்ட²பேத்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ – ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. தஸ்மா யதா² டி²தா ஏகமந்தம் டி²தா ஹோதி, ததா² அட்டா²ஸீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் உபயோக³வசனம். அட்டா²ஸீதி டா²னம் கப்பேஸி. பண்டி³தா ஹி தே³வமனுஸ்ஸா க³ருட்டா²னியம் உபஸங்கமித்வா ஆஸனகுஸலதாய ஏகமந்தம் திட்ட²ந்தி, அயஞ்ச தே³வோ தேஸம் அஞ்ஞதரோ, தஸ்மா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி.

கத²ம் டி²தோ பன ஏகமந்தம் டி²தோ ஹோதீதி? ச² டா²னதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா. ஸேய்யதி²த³ம் – அதிதூ³ரம், அச்சாஸன்னம், உபரிவாதம், உன்னதப்பதே³ஸம், அதிஸம்முக²ம், அதிபச்சா²தி. அதிதூ³ரே டி²தோ ஹி ஸசே கதே²துகாமோ ஹோதி, உச்சாஸத்³தே³ன கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி. அச்சாஸன்னே டி²தோ ஸங்க⁴ட்டனம் கரோதி. உபரிவாதே டி²தோ ஸரீரக³ந்தே⁴ன பா³த⁴தி. உன்னதப்பதே³ஸே டி²தோ அகா³ரவம் பகாஸேதி. அதிஸம்முகா² டி²தோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, சக்கு²னா சக்கு²ம் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. அதிபச்சா² டி²தோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, கீ³வம் பஸாரேத்வா த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. தஸ்மா அயம்பி ஏதே ச² டா²னதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா அட்டா²ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஏகமந்தம் அட்டா²ஸீ’’தி.

ஏதத³வோசாதி ஏதம் அவோச. கத²ம் நூதி காரணபுச்சா². ப⁴க³வதோ ஹி திண்ணோக⁴பா⁴வோ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா பாகடோ, தேனிமிஸ்ஸா தே³வதாய தத்த² கங்கா² நத்தி², இமினா பன காரணேன ‘‘திண்ணோ’’தி ந ஜானாதி, தேன ஸா தம் காரணம் புச்ச²மானா ஏவமாஹ.

மாரிஸாதி தே³வதானம் பியஸமுதா³சாரவசனமேதம். நித்³து³க்கா²தி வுத்தம் ஹோதி. யதி³ ஏவம் ‘‘யதா³ கோ² தே, மாரிஸ, ஸங்குனா ஸங்கு ஹத³யே ஸமாக³ச்சே²ய்ய, அத² நம் த்வம் ஜானேய்யாஸி ‘வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் மே நிரயே பச்சமானஸ்ஸா’’’தி (ம. நி. 1.512) இத³ம் விருஜ்ஜ²தி. ந ஹி நேரயிகஸத்தோ நித்³து³க்கோ² நாம ஹோதி. கிஞ்சாபி ந நித்³து³க்கோ², ருள்ஹீஸத்³தே³ன பன ஏவம் வுச்சதி. புப்³பே³ கிர பட²மகப்பிகானம் நித்³து³க்கா²னம் ஸுக²ஸமப்பிதானம் ஏஸ வோஹாரோ, அபரபா⁴கே³ து³க்க²ம் ஹோது வா மா வா, ருள்ஹீஸத்³தே³ன அயம் வோஹாரோ வுச்சதேவ நிப்பது³மாபி நிருத³காபி வா போக்க²ரணீ போக்க²ரணீ விய.

ஓக⁴மதரீதி ஏத்த² சத்தாரோ ஓகா⁴, காமோகோ⁴ ப⁴வோகோ⁴ தி³ட்டோ²கோ⁴ அவிஜ்ஜோகோ⁴தி. தத்த² பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ச²ந்த³ராகோ³ காமோகோ⁴ நாம. ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஜா²னனிகந்தி ச ப⁴வோகோ⁴ நாம. த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ தி³ட்டோ²கோ⁴ நாம. சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணம் அவிஜ்ஜோகோ⁴ நாம. தத்த² காமோகோ⁴ அட்ட²ஸு லோப⁴ஸஹக³தேஸு சித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜதி, ப⁴வோகோ⁴ சதூஸு தி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தலோப⁴ஸஹக³தேஸு சித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜதி, தி³ட்டோ²கோ⁴ சதூஸு தி³ட்டி²க³தஸம்பயுத்தேஸு சித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜதி, அவிஜ்ஜோகோ⁴ ஸப்³பா³குஸலேஸு உப்பஜ்ஜதி.

ஸப்³போ³பி சேஸ அவஹனனட்டே²ன ராஸட்டே²ன ச ஓகோ⁴தி வேதி³தப்³போ³. அவஹனனட்டே²னாதி அதோ⁴க³மனட்டே²ன. அயஞ்ஹி அத்தனோ வஸம் க³தே ஸத்தே அதோ⁴ க³மேதி, நிரயாதி³பே⁴தா³ய து³க்³க³தியம்யேவ நிப்³ப³த்தேதி, உபரிபா⁴வம் வா நிப்³பா³னம் க³ந்தும் அதே³ந்தோ அதோ⁴ தீஸு ப⁴வேஸு சதூஸு யோனீஸு பஞ்சஸு க³தீஸு ஸத்தஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு நவஸு ஸத்தாவாஸேஸு ச க³மேதீதிபி அத்தோ². ராஸட்டே²னாதி மஹந்தட்டே²ன. மஹா ஹேஸோ கிலேஸராஸி அவீசிதோ பட்டா²ய யாவ ப⁴வக்³கா³ பத்த²டோ, யதி³த³ம் பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ச²ந்த³ராகோ³ நாம. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமயம் ராஸட்டே²னாபி ஓகோ⁴தி வேதி³தப்³போ³. அதரீதி இமம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஓக⁴ம் கேன நு த்வம், மாரிஸ, காரணேன திண்ணோதி புச்ச²தி.

அத²ஸ்ஸா ப⁴க³வா பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ அப்பதிட்ட²ம் க்²வாஹந்திஆதி³மாஹ. தத்த² அப்பதிட்ட²ந்தி அப்பதிட்ட²ஹந்தோ. அனாயூஹந்தி அனாயூஹந்தோ, அவாயமந்தோதி அத்தோ². இதி ப⁴க³வா கூ³ள்ஹம் படிச்ச²ன்னம் கத்வா பஞ்ஹம் கதே²ஸி. தே³வதாபி நம் ஸுத்வா ‘‘பா³ஹிரகம் தாவ ஓக⁴ம் தரந்தா நாம டா²தப்³ப³ட்டா²னே திட்ட²ந்தா தரிதப்³ப³ட்டா²னே ஆயூஹந்தா தரந்தி, அயம் பன அவீசிதோ யாவ ப⁴வக்³கா³ பத்த²டம் கிலேஸோக⁴ம் கிலேஸராஸிம் அப்பதிட்ட²ஹந்தோ அனாயூஹந்தோ அதரிந்தி ஆஹ. கிம் நு கோ² ஏதம்? கத²ம் நு கோ² ஏத’’ந்தி? விமதிம் பக்க²ந்தா பஞ்ஹஸ்ஸ அத்த²ம் ந அஞ்ஞாஸி.

கிம் பன ப⁴க³வதா யதா² ஸத்தா ந ஜானந்தி, ஏவம் கத²னத்தா²ய பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா படிவித்³தா⁴தி? ந ஏதத³த்தா²ய படிவித்³தா⁴. த்³வே பன ப⁴க³வதோ தே³ஸனா நிக்³க³ஹமுகே²ன ச அனுக்³க³ஹமுகே²ன ச. தத்த² யே பண்டி³தமானினோ ஹோந்தி அஞ்ஞாதேபி ஞாதஸஞ்ஞினோ பஞ்சஸதா ப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜிதா விய, தேஸம் மானனிக்³க³ஹத்த²ம் யதா² ந ஜானந்தி, ஏவம் மூலபரியாயாதி³ஸதி³ஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அயம் நிக்³க³ஹமுகே²ன தே³ஸனா. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘நிக்³க³ய்ஹ நிக்³க³ய்ஹாஹம், ஆனந்த³, வக்கா²மி, பவய்ஹ பவய்ஹ, ஆனந்த³, வக்கா²மி, யோ ஸாரோ, ஸோ ட²ஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 3.196). யே பன உஜுகா ஸிக்கா²காமா, தேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம் கத்வா ஆகங்கே²ய்யஸுத்தாதி³ஸதி³ஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ‘‘அபி⁴ரம, திஸ்ஸ, அபி⁴ரம, திஸ்ஸ, அஹமோவாதே³ன அஹமனுக்³க³ஹேன அஹமனுஸாஸனியா’’தி (ஸம். நி. 3.84) ச நே ஸமஸ்ஸாஸேதி. அயம் அனுக்³க³ஹமுகே²ன தே³ஸனா.

அயம் பன தே³வபுத்தோ மானத்த²த்³தோ⁴ பண்டி³தமானீ, ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – அஹம் ஓக⁴ம் ஜானாமி, ததா²க³தஸ்ஸ ஓக⁴திண்ணபா⁴வம் ஜானாமி, ‘‘இமினா பன காரணேன திண்ணோ’’தி ஏத்தகமத்தம் ந ஜானாமி. இதி மய்ஹம் ஞாதமேவ ப³ஹு, அப்பம் அஞ்ஞாதம், தமஹம் கதி²தமத்தமேவ ஜானிஸ்ஸாமி. கிஞ்ஹி நாம தம் ப⁴க³வா வதே³ய்ய, யஸ்ஸாஹம் அத்த²ம் ந ஜானேய்யந்தி. அத² ஸத்தா² ‘‘அயம் கிலிட்ட²வத்த²ம் விய ரங்க³ஜாதம் அப⁴ப்³போ³ இமம் மானம் அப்பஹாய தே³ஸனம் ஸம்படிச்சி²தும், மானனிக்³க³ஹம் தாவஸ்ஸ கத்வா புன நீசசித்தேன புச்ச²ந்தஸ்ஸ பகாஸேஸ்ஸாமீ’’தி படிச்ச²ன்னம் கத்வா பஞ்ஹம் கதே²ஸி. ஸோபி நிஹதமானோ அஹோஸி, ஸா சஸ்ஸ நிஹதமானதா உத்தரிபஞ்ஹபுச்ச²னேனேவ வேதி³தப்³பா³. தஸ்ஸ பன பஞ்ஹபுச்ச²னஸ்ஸ அயமத்தோ² – கத²ம் பன த்வம், மாரிஸ, அப்பதிட்ட²ம் அனாயூஹம் ஓக⁴மதரி, யதா²ஹம் ஜானாமி, ஏவம் மே கதே²ஹீதி.

அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா கதே²ந்தோ யதா³ஸ்வாஹந்திஆதி³மாஹ. தத்த² யதா³ ஸ்வாஹந்தி யஸ்மிம் காலே அஹம். ஸுகாரோ நிபாதமத்தம். யதா² ச ஏத்த², ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு. ஸம்ஸீதா³மீதி படிச்ச²ன்னம் கத்வா அதரந்தோ தத்தே²வ ஓஸீதா³மி. நிப்³பு³ய்ஹாமீதி டா²தும் அஸக்கோந்தோ அதிவத்தாமி. இதி டா²னே ச வாயாமே ச தோ³ஸம் தி³ஸ்வா அதிட்ட²ந்தோ அவாயமந்தோ ஓக⁴மதரிந்தி ஏவம் ப⁴க³வதா பஞ்ஹோ கதி²தோ. தே³வதாயபி படிவித்³தோ⁴, ந பன பாகடோ, தஸ்ஸ பாகடீகரணத்த²ம் ஸத்த து³கா த³ஸ்ஸிதா. கிலேஸவஸேன ஹி ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி வா ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, அவஸேஸகிலேஸானஞ்சேவ அபி⁴ஸங்கா²ரானஞ்ச வஸேன ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. தண்ஹாவஸேன வா ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, தி³ட்டி²வஸேன ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா வா ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, உச்சே²த³தி³ட்டி²யா ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. ஓலீயனாபி⁴னிவேஸா ஹி ப⁴வதி³ட்டி², அதிதா⁴வனாபி⁴னிவேஸா விப⁴வதி³ட்டி². லீனவஸேன வா ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, உத்³த⁴ச்சவஸேன ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. ததா² காமஸுக²ல்லிகானுயோக³வஸேன ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, அத்தகிலமதா²னுயோக³வஸேன ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஸந்திட்ட²ந்தோ ஸம்ஸீத³தி நாம, ஸப்³ப³லோகியகுஸலாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஆயூஹந்தோ நிப்³பு³ய்ஹதி நாம. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘ஸேய்யதா²பி, சுந்த³, யே கேசி அகுஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே அதோ⁴பா⁴க³ங்க³மனீயா, யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே உபரிபா⁴க³ங்க³மனீயா’’தி (ம. நி. 1.86).

இமம் பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸுத்வாவ தே³வதா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ய துட்டா² பஸன்னா அத்தனோ துட்டி²ஞ்ச பஸாத³ஞ்ச பகாஸயந்தீ சிரஸ்ஸம் வதாதி கா³த²மாஹ. தத்த² சிரஸ்ஸந்தி சிரஸ்ஸ காலஸ்ஸ அச்சயேனாதி அத்தோ². அயம் கிர தே³வதா கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²ய அந்தரா அஞ்ஞம் பு³த்³த⁴ம் ந தி³ட்ட²புப்³பா³, தஸ்மா அஜ்ஜ ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா ஏவமாஹ. கிம் பனிமாய தே³வதாய இதோ புப்³பே³ ஸத்தா² ந தி³ட்ட²புப்³போ³தி. தி³ட்ட²புப்³போ³ வா ஹோது அதி³ட்ட²புப்³போ³ வா, த³ஸ்ஸனம் உபாதா³ய ஏவம் வத்தும் வட்டதி. ப்³ராஹ்மணந்தி பா³ஹிதபாபம் கீ²ணாஸவப்³ராஹ்மணம். பரினிப்³பு³தந்தி கிலேஸனிப்³பா³னேன நிப்³பு³தம். லோகேதி ஸத்தலோகே. விஸத்திகந்தி ரூபாதீ³ஸு ஆரம்மணேஸு ஆஸத்தவிஸத்ததாதீ³ஹி காரணேஹி விஸத்திகா வுச்சதி தண்ஹா, தம் விஸத்திகம் அப்பதிட்ட²மானம் அனாயூஹமானம் திண்ணம் நித்திண்ணம் உத்திண்ணம் சிரஸ்ஸம் வத கீ²ணாஸவப்³ராஹ்மணம் பஸ்ஸாமீதி அத்தோ².

ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா² அஹோஸீதி தஸ்ஸா தே³வதாய வசனம் சித்தேனேவ ஸமனுமோதி³, ஏகஜ்ஜா²ஸயோ அஹோஸி. அந்தரதா⁴யீதி அபி⁴ஸங்க²தகாயம் ஜஹித்வா அத்தனோ பகதிஉபாதி³ண்ணககாயஸ்மிம்யேவ ட²த்வா லத்³தா⁴ஸா லத்³த⁴பதிட்டா² ஹுத்வா த³ஸப³லம் க³ந்தே⁴ஹி ச மாலேஹி ச பூஜேத்வா அத்தனோ ப⁴வனம்யேவ அக³மாஸீதி.

ஓக⁴தரணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. நிமோக்க²ஸுத்தவண்ணனா

2. இதா³னி து³தியஸுத்ததோ பட்டா²ய பட²மமாக³தஞ்ச உத்தானத்த²ஞ்ச பஹாய யம் யம் அனுத்தானம், தம் ததே³வ வண்ணயிஸ்ஸாம. ஜானாஸி நோதி ஜானாஸி நு. நிமோக்க²ந்திஆதீ³னி மக்³கா³தீ³னம் நாமானி. மக்³கே³ன ஹி ஸத்தா கிலேஸப³ந்த⁴னதோ நிமுச்சந்தி, தஸ்மா மக்³கோ³ ஸத்தானம் நிமோக்கோ²தி வுத்தோ. ப²லக்க²ணே பன தே கிலேஸப³ந்த⁴னதோ பமுத்தா, தஸ்மா ப²லம் ஸத்தானம் பமோக்கோ²தி வுத்தம். நிப்³பா³னம் பத்வா ஸத்தானம் ஸப்³ப³து³க்க²ம் விவிச்சதி, தஸ்மா நிப்³பா³னம் விவேகோதி வுத்தம். ஸப்³பா³னி வா ஏதானி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ நாமானி. நிப்³பா³னஞ்ஹி பத்வா ஸத்தா ஸப்³ப³து³க்க²தோ நிமுச்சந்தி பமுச்சந்தி விவிச்சந்தி, தஸ்மா ததே³வ ‘‘நிமோக்கோ² பமோக்கோ² விவேகோ’’தி வுத்தம். ஜானாமி க்²வாஹந்தி ஜானாமி கோ² அஹம். அவதா⁴ரணத்தோ² கோ²காரோ. அஹம் ஜானாமியேவ. ஸத்தானம் நிமோக்கா²தி³ஜானனத்த²மேவ ஹி மயா ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் படிவித்³த⁴ந்தி ஸீஹனாத³ம் நத³தி. பு³த்³த⁴ஸீஹனாத³ம் நாம கிர ஏதம் ஸுத்தம்.

நந்தீ³ப⁴வபரிக்க²யாதி நந்தீ³மூலகஸ்ஸ கம்மப⁴வஸ்ஸ பரிக்க²யேன. நந்தி³யா ச ப⁴வஸ்ஸ சாதிபி வட்டதி. தத்த² ஹி புரிமனயே நந்தீ³ப⁴வேன திவித⁴கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ க³ஹிதோ, ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணேஹி தம்ஸம்பயுத்தா ச த்³வே க²ந்தா⁴. தேஹி பன தீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸம்பயுத்தா வேத³னா தேஸம் க³ஹணேன க³ஹிதாவாதி அனுபாதி³ண்ணகானம் சதுன்னம் அரூபக்க²ந்தா⁴னம் அப்பவத்திவஸேன ஸஉபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னம் கதி²தம் ஹோதி. வேத³னானம் நிரோதா⁴ உபஸமாதி உபாதி³ண்ணகவேத³னானம் நிரோதே⁴ன ச உபஸமேன ச. தத்த² வேத³னாக³ஹணேன தம்ஸம்பயுத்தா தயோ க²ந்தா⁴ க³ஹிதாவ ஹோந்தி, தேஸம் வத்தா²ரம்மணவஸேன ரூபக்க²ந்தோ⁴பி. ஏவம் இமேஸம் உபாதி³ண்ணகானம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் அப்பவத்திவஸேன அனுபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னம் கதி²தம் ஹோதி. து³தியனயே பன நந்தி³க்³க³ஹணேன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ க³ஹிதோ, ப⁴வக்³க³ஹணேன உபபத்திப⁴வஸங்கா²தோ ரூபக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞாதீ³ஹி ஸரூபேனேவ தயோ க²ந்தா⁴. ஏவம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் அப்பவத்திவஸேன நிப்³பா³னம் கதி²தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். இமமேவ ச நயம் சதுனிகாயிகப⁴ண்டி³கத்தே²ரோ ரோசேதி. இதி நிப்³பா³னவஸேனேவ ப⁴க³வா தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸீதி.

நிமோக்க²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. உபனீயஸுத்தவண்ணனா

3. ததியே உபனீயதீதி பரிக்கீ²யதி நிருஜ்ஜ²தி, உபக³ச்ச²தி வா, அனுபுப்³பே³ன மரணம் உபேதீதி அத்தோ². யதா² வா கோ³பாலேன கோ³க³ணோ நீயதி, ஏவம் ஜராய மரணஸந்திகம் உபனீயதீதி அத்தோ². ஜீவிதந்தி ஜீவிதிந்த்³ரியம். அப்பந்தி பரித்தம் தோ²கம். தஸ்ஸ த்³வீஹாகாரேஹி பரித்ததா வேதி³தப்³பா³ ஸரஸபரித்ததாய ச க²ணபரித்ததாய ச. ஸரஸபரித்ததாயபி ஹி ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, சிரம் ஜீவதி, ஸோ வஸ்ஸஸதம் அப்பம் வா பி⁴ய்யோ’’தி (தீ³. நி. 2.7; ஸம். நி. 2.143) வசனதோ பரித்தம். க²ணபரித்ததாயபி. பரமத்த²தோ ஹி அதிபரித்தோ ஸத்தானம் ஜீவிதக்க²ணோ ஏகசித்தப்பவத்திமத்தோயேவ. யதா² நாம ரத²சக்கம் பவத்தமானம்பி ஏகேனேவ நேமிப்பதே³ஸேன பவத்ததி, திட்ட²மானம்பி ஏகேனேவ திட்ட²தி, ஏவமேவம் ஏகசித்தக்க²ணிகம் ஸத்தானம் ஜீவிதம், தஸ்மிம் சித்தே நிருத்³த⁴மத்தே ஸத்தோ நிருத்³தோ⁴தி வுச்சதி. யதா²ஹ – அதீதே சித்தக்க²ணே ஜீவித்த² ந ஜீவதி ந ஜீவிஸ்ஸதி, அனாக³தே சித்தக்க²ணே ஜீவிஸ்ஸதி ந ஜீவதி ந ஜீவித்த², பச்சுப்பன்னே சித்தக்க²ணே ஜீவதி ந ஜீவித்த² ந ஜீவிஸ்ஸதி.

‘‘ஜீவிதம் அத்தபா⁴வோ ச, ஸுக²து³க்கா² ச கேவலா;

ஏகசித்தஸமாயுத்தா, லஹுஸோ வத்ததே க²ணோ.

‘‘யே நிருத்³தா⁴ மரந்தஸ்ஸ, திட்ட²மானஸ்ஸ வா இத⁴;

ஸப்³பே³பி ஸதி³ஸா க²ந்தா⁴, க³தா அப்படிஸந்தி⁴கா.

‘‘அனிப்³ப³த்தேன ந ஜாதோ, பச்சுப்பன்னேன ஜீவதி;

சித்தப⁴ங்கா³ மதோ லோகோ, பஞ்ஞத்தி பரமத்தி²யா’’தி. (மஹானி. 10);

ஜரூபனீதஸ்ஸாதி ஜரம் உபக³தஸ்ஸ, ஜராய வா மரணஸந்திகம் உபனீதஸ்ஸ. ந ஸந்தி தாணாதி தாணம் லேணம் ஸரணம் ப⁴விதும் ஸமத்தா² நாம கேசி நத்தி². ஏதம் ப⁴யந்தி ஏதம் ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ மரணூபக³மனம், ஆயுபரித்ததா, ஜரூபனீதஸ்ஸ தாணாபா⁴வோதி திவித⁴ம் ப⁴யம் ப⁴யவத்து² ப⁴யகாரணந்தி அத்தோ². புஞ்ஞானி கயிராத² ஸுகா²வஹானீதி விஞ்ஞூ புரிஸோ ஸுகா²வஹானி ஸுக²தா³யகானி புஞ்ஞானி கரேய்ய. இதி தே³வதா ரூபாவசரஜ்ஜா²னம் ஸந்தா⁴ய புப்³ப³சேதனம் அபரசேதனம் முஞ்சசேதனஞ்ச க³ஹேத்வா ப³ஹுவசனவஸேன ‘‘புஞ்ஞானீ’’தி ஆஹ. ஜா²னஸ்ஸாத³ம் ஜா²னனிகந்திம் ஜா²னஸுக²ஞ்ச க³ஹேத்வா ‘‘ஸுகா²வஹானீ’’தி ஆஹ. தஸ்ஸா கிர தே³வதாய ஸயம் தீ³கா⁴யுகட்டா²னே ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தத்தா ஹேட்டா² காமாவசரதே³வேஸு பரித்தாயுகட்டா²னே சவமானே உபபஜ்ஜமானே ச து²ல்லபு²ஸிதகே வுட்டி²பாதஸதி³ஸே ஸத்தே தி³ஸ்வா ஏதத³ஹோஸி ‘‘அஹோவதிமே ஸத்தா ஜா²னம் பா⁴வேத்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னா காலம் கத்வா ப்³ரஹ்மலோகே ஏககப்ப-த்³வேகப்ப-சதுகப்ப-அட்ட²கப்ப-ஸோளஸகப்ப-த்³வத்திம்ஸகப்ப-சதுஸட்டி²கப்பப்பமாணம் அத்³தா⁴னம் திட்டே²ய்யு’’ந்தி. தஸ்மா ஏவமாஹ.

அத² ப⁴க³வா – ‘‘அயம் தே³வதா அனிய்யானிகம் வட்டகத²ம் கதே²தீ’’தி விவட்டமஸ்ஸா த³ஸ்ஸேந்தோ து³தியம் கா³த²மாஹ. தத்த² லோகாமிஸந்தி த்³வே லோகாமிஸா பரியாயேன ச நிப்பரியாயேன ச. பரியாயேன தேபூ⁴மகவட்டம் லோகாமிஸம், நிப்பரியாயேன சத்தாரோ பச்சயா. இத⁴ பரியாயலோகாமிஸம் அதி⁴ப்பேதம். நிப்பரியாயலோகாமிஸம்பி வட்டதியேவ. ஸந்திபேக்கோ²தி நிப்³பா³னஸங்கா²தம் அச்சந்தஸந்திம் பேக்க²ந்தோ இச்ச²ந்தோ பத்த²யந்தோதி.

உபனீயஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அச்சேந்திஸுத்தவண்ணனா

4. சதுத்தே² அச்சேந்தீதி அதிக்கமந்தி. காலாதி புரேப⁴த்தாத³யோ காலா. தரயந்தி ரத்தியோதி ரத்தியோ அதிக்கமமானா புக்³க³லம் மரணூபக³மனாய தரயந்தி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³மயந்தி. வயோகு³ணாதி பட²மமஜ்ஜி²மபச்சி²மவயானம் கு³ணா, ராஸயோதி அத்தோ². ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, அஹதானம் வத்தா²னம் தி³கு³ணம் ஸங்கா⁴டி’’ந்தி (மஹாவ. 348) ஏத்த² ஹி படலட்டோ² கு³ணட்டோ². ‘‘ஸதகு³ணா த³க்கி²ணா பாடிகங்கி²தப்³பா³’’தி (ம. நி. 3.379) ஏத்த² ஆனிஸம்ஸட்டோ². ‘‘அந்தம் அந்தகு³ண’’ந்தி ஏத்த² கோட்டா²ஸட்டோ². ‘‘கயிரா மாலாகு³ணே ப³ஹூ’’தி (த⁴. ப. 53) ஏத்த² ராஸட்டோ². ‘‘பஞ்ச காமகு³ணா’’தி ஏத்த² ப³ந்த⁴னட்டோ². இத⁴ பன ராஸட்டோ² கு³ணட்டோ². தஸ்மா வயோகு³ணாதி வயோராஸயோ வேதி³தப்³பா³. அனுபுப்³ப³ம் ஜஹந்தீதி அனுபடிபாடியா புக்³க³லம் ஜஹந்தி. மஜ்ஜி²மவயே டி²தம் ஹி பட²மவயோ ஜஹதி, பச்சி²மவயே டி²தம் த்³வே பட²மமஜ்ஜி²மா ஜஹந்தி, மரணக்க²ணே பன தயோபி வயா ஜஹந்தேவ. ஏதம் ப⁴யந்தி ஏதம் காலானம் அதிக்கமனம், ரத்திதி³வானம் தரிதபா⁴வோ, வயோகு³ணானம் ஜஹனபா⁴வோதி திவித⁴ம் ப⁴யம். ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவாதி.

அச்சேந்திஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. கதிசி²ந்த³ஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே கதி சி²ந்தே³தி சி²ந்த³ந்தோ கதி சி²ந்தே³ய்ய. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ‘‘சி²ந்தே³ ஜஹே’’தி அத்த²தோ ஏகம். கா³தா²ப³ந்த⁴ஸ்ஸ பன மட்ட²பா⁴வத்த²ம் அயம் தே³வதா ஸத்³த³புனருத்திம் வஜ்ஜயந்தீ ஏவமாஹ. கதி ஸங்கா³திகோ³தி கதி ஸங்கே³ அதிக³தோ, அதிக்கந்தோதி அத்தோ². ஸங்கா³திகோதிபி பாடோ², அயமேவ அத்தோ². பஞ்ச சி²ந்தே³தி சி²ந்த³ந்தோ பஞ்ச ஓரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி சி²ந்தே³ய்ய. பஞ்ச ஜஹேதி ஜஹந்தோ பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி ஜஹேய்ய. இதா⁴பி சி²ந்த³னஞ்ச ஜஹனஞ்ச அத்த²தோ ஏகமேவ, ப⁴க³வா பன தே³வதாய ஆரோபிதவசனானுரூபேனேவ ஏவமாஹ. அத² வா பாதே³ஸு ப³த்³த⁴பாஸஸகுணோ விய பஞ்சோரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி ஹேட்டா² ஆகட்³ட⁴மானாகாரானி ஹோந்தி, தானி அனாகா³மிமக்³கே³ன சி²ந்தே³ய்யாதி வத³தி. ஹத்தே²ஹி க³ஹிதருக்க²ஸாகா² விய பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி உபரி ஆகட்³ட⁴மானாகாரானி ஹோந்தி, தானி அரஹத்தமக்³கே³ன ஜஹேய்யாதி வத³தி. பஞ்ச சுத்தரி பா⁴வயேதி ஏதேஸம் ஸம்யோஜனானம் சி²ந்த³னத்தா²ய சேவ பஹானத்தா²ய ச உத்தரி அதிரேகம் விஸேஸம் பா⁴வேந்தோ ஸத்³தா⁴பஞ்சமானி இந்த்³ரியானி பா⁴வேய்யாதி அத்தோ². பஞ்ச ஸங்கா³திகோ³தி ராக³ஸங்கோ³ தோ³ஸஸங்கோ³ மோஹஸங்கோ³ மானஸங்கோ³ தி³ட்டி²ஸங்கோ³தி இமே பஞ்ச ஸங்கே³ அதிக்கந்தோ. ஓக⁴திண்ணோதி வுச்சதீதி சதுரோக⁴திண்ணோதி கதீ²யதி. இமாய பன கா³தா²ய பஞ்சிந்த்³ரியானி லோகியலோகுத்தரானி கதி²தானீதி.

கதிசி²ந்த³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஜாக³ரஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² ஜாக³ரதந்தி ஜாக³ரந்தானம். பஞ்ச ஜாக³ரதந்தி விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் பன ஸத்³தா⁴தீ³ஸு பஞ்சஸு இந்த்³ரியேஸு ஜாக³ரந்தேஸு பஞ்ச நீவரணா ஸுத்தா நாம. கஸ்மா? யஸ்மா தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ யத்த² கத்த²சி நிஸின்னோ வா டி²தோ வா அருணம் உட்ட²பேந்தோபி பமாத³தாய அகுஸலஸமங்கி³தாய ஸுத்தோ நாம ஹோதி. ஏவம் ஸுத்தேஸு பஞ்சஸு நீவரணேஸு பஞ்சிந்த்³ரியானி ஜாக³ரானி நாம. கஸ்மா? யஸ்மா தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ யத்த² கத்த²சி நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யந்தோபி அப்பமாத³தாய குஸலஸமங்கி³தாய ஜாக³ரோ நாம ஹோதி. பஞ்சஹி பன நீவரணேஹேவ கிலேஸரஜம் ஆதி³யதி க³ண்ஹாதி பராமஸதி. புரிமா ஹி காமச்ச²ந்தா³த³யோ பச்சி²மானம் பச்சயா ஹோந்தீதி பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி பரிஸுஜ்ஜ²தீதி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இதா⁴பி பஞ்சிந்த்³ரியானி லோகியலோகுத்தரானேவ கதி²தானீதி.

ஜாக³ரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அப்படிவிதி³தஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே த⁴ம்மாதி சதுஸச்சத⁴ம்மா. அப்படிவிதி³தாதி ஞாணேன அப்படிவித்³தா⁴. பரவாதே³ஸூதி த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²க³தவாதே³ஸு. தே ஹி இதோ பரேஸம் தித்தி²யானம் வாத³த்தா பரவாதா³ நாம. நீயரேதி அத்தனோ த⁴ம்மதாயபி க³ச்ச²ந்தி, பரேனபி நீயந்தி. தத்த² ஸயமேவ ஸஸ்ஸதாதீ³னி க³ண்ஹந்தா க³ச்ச²ந்தி நாம, பரஸ்ஸ வசனேன தானி க³ண்ஹந்தா நீயந்தி நாம. காலோ தேஸம் பபு³ஜ்ஜி²துந்தி தேஸம் புக்³க³லானம் பபு³ஜ்ஜி²தும் அயம் காலோ. லோகஸ்மிஞ்ஹி பு³த்³தோ⁴ உப்பன்னோ, த⁴ம்மோ தே³ஸியதி, ஸங்கோ⁴ ஸுப்படிபன்னோ, படிபதா³ ப⁴த்³தி³கா, இமே ச பன மஹாஜனா வட்டே ஸுத்தா நப்பபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி தே³வதா ஆஹ. ஸம்பு³த்³தா⁴தி ஸம்மா ஹேதுனா காரணேன பு³த்³தா⁴. சத்தாரோ ஹி பு³த்³தா⁴ – ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴, பச்சேகபு³த்³தோ⁴, சதுஸச்சபு³த்³தோ⁴, ஸுதபு³த்³தோ⁴தி. தத்த² ஸமதிம்ஸபாரமியோ பூரேத்வா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் பத்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴ நாம. கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி பாரமியோ பூரேத்வா ஸயம்பு⁴தம் பத்தோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ நாம. அவஸேஸா கீ²ணாஸவா சதுஸச்சபு³த்³தா⁴ நாம. ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸுதபு³த்³தோ⁴ நாம. இமஸ்மிம் அத்தே² தயோபி புரிமா வட்டந்தி. ஸம்மத³ஞ்ஞாதி ஸம்மா ஹேதுனா காரணேன ஜானித்வா. சரந்தி விஸமே ஸமந்தி விஸமே வா லோகஸன்னிவாஸே விஸமே வா ஸத்தனிகாயே விஸமே வா கிலேஸஜாதே ஸமம் சரந்தீதி.

அப்படிவிதி³தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. ஸுஸம்முட்ட²ஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே ஸுஸம்முட்டா²தி பஞ்ஞாய அப்படிவித்³த⁴பா⁴வேனேவ ஸுனட்டா². யதா² ஹி த்³வே கே²த்தானி கஸித்வா, ஏகம் வபித்வா, ப³ஹுத⁴ஞ்ஞம் அதி⁴க³தஸ்ஸ அவாபிதகே²த்ததோ அலத்³த⁴ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ப³ஹும் மே த⁴ஞ்ஞம் நட்ட²’’ந்தி வத³ந்தோ அலத்³த⁴மேவ ‘‘நட்ட²’’ந்தி வத³தி, ஏவமிதா⁴பி அப்படிவிதி³தாவ ஸுஸம்முட்டா² நாம. அஸம்முட்டா²தி பஞ்ஞாய படிவித்³த⁴பா⁴வேனேவ அனட்டா². ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவாதி.

ஸுஸம்முட்ட²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. மானகாமஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே மானகாமஸ்ஸாதி மானம் காமேந்தஸ்ஸ இச்ச²ந்தஸ்ஸ. த³மோதி ஏவரூபஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸமாதி⁴பக்கி²கோ த³மோ நத்தீ²தி வத³தி. ‘‘ஸச்சேன த³ந்தோ த³மஸா உபேதோ, வேத³ந்தகூ³ வுஸிதப்³ரஹ்மசரியோ’’தி (ஸம். நி. 1.195) ஏத்த² ஹி இந்த்³ரியஸம்வரோ த³மோதி வுத்தோ. ‘‘யதி³ ஸச்சா த³மா சாகா³, க²ந்த்யா பி⁴ய்யோத⁴ விஜ்ஜதீ’’தி (ஸம். நி. 1.246; ஸு. நி. 191) ஏத்த² பஞ்ஞா. ‘‘தா³னேன த³மேன ஸம்யமேன ஸச்சவஜ்ஜேன அத்தி² புஞ்ஞம், அத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி (ஸம். நி. 4.365) ஏத்த² உபோஸத²கம்மம். ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸஸி கோ² த்வம், புண்ண, இமினா த³மூபஸமேன ஸமன்னாக³தோ ஸுனாபரந்தஸ்மிம் ஜனபதே³ விஹரிது’’ந்தி (ஸம். நி. 4.88; ம. நி. 3.396) ஏத்த² அதி⁴வாஸனக²ந்தி. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே த³மோதி ஸமாதி⁴பக்கி²கத⁴ம்மானம் ஏதம் நாமம். தேனேவாஹ – ‘‘ந மோனமத்தி² அஸமாஹிதஸ்ஸா’’தி. தத்த² மோனந்தி சதுமக்³க³ஞாணம், தஞ்ஹி முனாதீதி மோனம், சதுஸச்சத⁴ம்மே ஜானாதீதி அத்தோ². மச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸாதி தேபூ⁴மகவட்டஸ்ஸ. தஞ்ஹி மச்சுனோ பதிட்டா²னட்டே²ன மச்சுதே⁴ய்யந்தி வுச்சதி. பாரந்தி தஸ்ஸேவ பாரம் நிப்³பா³னம். தரேய்யாதி படிவிஜ்ஜே²ய்ய பாபுணேய்ய வா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஏகோ அரஞ்ஞே விஹரந்தோ பமத்தோ புக்³க³லோ மச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸ பாரம் ந தரேய்ய ந படிவிஜ்ஜே²ய்ய ந பாபுணேய்யாதி.

மானம் பஹாயாதி அரஹத்தமக்³கே³ன நவவித⁴மானம் பஜஹித்வா. ஸுஸமாஹிதத்தோதி உபசாரப்பனாஸமாதீ⁴ஹி ஸுட்டு² ஸமாஹிதத்தோ. ஸுசேதஸோதி ஞாணஸம்பயுத்ததாய ஸுந்த³ரசித்தோ. ஞாணவிப்பயுத்தசித்தேன ஹி ஸுசேதஸோதி ந வுச்சதி, தஸ்மா ஞாணஸம்பயுத்தேன ஸுசேதஸோ ஹுத்வாதி அத்தோ². ஸப்³ப³தி⁴ விப்பமுத்தோதி ஸப்³பே³ஸு க²ந்தா⁴யதனாதீ³ஸு விப்பமுத்தோ ஹுத்வா. தரேய்யாதி ஏத்த² தேபூ⁴மகவட்டம் ஸமதிக்கமந்தோ நிப்³பா³னம் படிவிஜ்ஜ²ந்தோ தரதீதி படிவேத⁴தரணம் நாம வுத்தம். இதி இமாய கா³தா²ய திஸ்ஸோ ஸிக்கா² கதி²தா ஹோந்தி. கத²ம் – மானோ நாமாயம் ஸீலபே⁴த³னோ, தஸ்மா ‘‘மானம் பஹாயா’’தி இமினா அதி⁴ஸீலஸிக்கா² கதி²தா ஹோதி. ‘‘ஸுஸமாஹிதத்தோ’’தி இமினா அதி⁴சித்தஸிக்கா². ‘‘ஸுசேதஸோ’’தி ஏத்த² சித்தேன பஞ்ஞா த³ஸ்ஸிதா, தஸ்மா இமினா அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² கதி²தா. அதி⁴ஸீலஞ்ச நாம ஸீலே ஸதி ஹோதி, அதி⁴சித்தம் சித்தே ஸதி, அதி⁴பஞ்ஞா பஞ்ஞாய ஸதி. தஸ்மா ஸீலம் நாம பஞ்சபி த³ஸபி ஸீலானி, பாதிமோக்க²ஸம்வரோ அதி⁴ஸீலம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். அட்ட² ஸமாபத்தியோ சித்தம், விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னம் அதி⁴சித்தம். கம்மஸ்ஸகதஞாணம் பஞ்ஞா, விபஸ்ஸனா அதி⁴பஞ்ஞா. அனுப்பன்னேபி ஹி பு³த்³து⁴ப்பாதே³ பவத்ததீதி பஞ்சஸீலம் த³ஸஸீலம் ஸீலமேவ, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³யேவ பவத்ததீதி அதி⁴ஸீலம். சித்தபஞ்ஞாஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபிச நிப்³பா³னம் பத்த²யந்தேன ஸமாதி³ன்னம் பஞ்சஸீலம்பி த³ஸஸீலம்பி அதி⁴ஸீலமேவ. ஸமாபன்னா அட்ட² ஸமாபத்தியோபி அதி⁴சித்தமேவ. ஸப்³ப³ம்பி வா லோகியஸீலம் ஸீலமேவ, லோகுத்தரம் அதி⁴ஸீலம். சித்தபஞ்ஞாஸுபி ஏஸேவ நயோதி. இதி இமாய கா³தா²ய ஸமோதா⁴னேத்வா திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸகலஸாஸனம் கதி²தம் ஹோதீதி.

மானகாமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. அரஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா

10. த³ஸமே ஸந்தானந்தி ஸந்தகிலேஸானம், பண்டி³தானம் வா. ‘‘ஸந்தோ ஹவே ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தி (ஜா. 2.21.413), தூ³ரே ஸந்தோ பகாஸந்தீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 304) ஹி பண்டி³தாபி ஸந்தோதி வுத்தா. ப்³ரஹ்மசாரினந்தி ஸேட்ட²சாரீனம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியவாஸம் வஸந்தானம். கேன வண்ணோ பஸீத³தீதி கேன காரணேன ச²விவண்ணோ பஸீத³தீதி புச்ச²தி. கஸ்மா பனேஸா ஏவம் புச்ச²தி? ஏஸா கிர வனஸண்ட³வாஸிகா பு⁴ம்மதே³வதா ஆரஞ்ஞகே பி⁴க்கூ² பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தே அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னேஸு மூலகம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா நிஸின்னே பஸ்ஸதி. தேஸஞ்ச ஏவம் நிஸின்னானம் ப³லவசித்தேகக்³க³தா உப்பஜ்ஜதி. ததோ விஸபா⁴க³ஸந்ததி வூபஸம்மதி, ஸபா⁴க³ஸந்ததி ஓக்கமதி, சித்தம் பஸீத³தி. சித்தே பஸன்னே லோஹிதம் பஸீத³தி, சித்தஸமுட்டா²னானி உபாதா³ரூபானி பரிஸுத்³தா⁴னி ஹோந்தி, வண்டா பமுத்ததாலப²லஸ்ஸ விய முக²ஸ்ஸ வண்ணோ ஹோதி. தம் தி³ஸ்வா தே³வதா சிந்தேஸி – ‘‘ஸரீரவண்ணோ நாமாயம் பணீதானி ரஸஸம்பன்னானி போ⁴ஜனானி ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸானி நிவாஸனபாபுரணஸயனானி உதுஸுகே² தேபூ⁴மிகாதி³பே⁴தே³ ச பாஸாதே³ மாலாக³ந்த⁴விலேபனாதீ³னி ச லப⁴ந்தானம் பஸீத³தி, இமே பன பி⁴க்கூ² பிண்டா³ய சரித்வா மிஸ்ஸகப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தி, விரளமஞ்சகே வா ப²லகே வா ஸிலாய வா ஸயனானி கப்பேந்தி, ருக்க²மூலாதீ³ஸு வா அப்³போ⁴காஸே வா வஸந்தி, கேன நு கோ² காரணேன ஏதேஸம் வண்ணோ பஸீத³தீ’’தி. தஸ்மா புச்சி².

அத²ஸ்ஸா ப⁴க³வா காரணம் கதே²ந்தோ து³தியம் கா³த²ம் ஆஹ. தத்த² அதீதந்தி அதீதே அஸுகோ நாம ராஜா த⁴ம்மிகோ அஹோஸி, ஸோ அம்ஹாகம் பணீதே பச்சயே அதா³ஸி. ஆசரியுபஜ்ஜா²யா லாபி⁴னோ அஹேஸும். அத² மயம் ஏவரூபானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜிம்ஹா, சீவரானி பாருபிம்ஹாதி ஏவம் ஏகச்சே பச்சயபா³ஹுல்லிகா விய இமே பி⁴க்கூ² அதீதம் நானுஸோசந்தி. நப்பஜப்பந்தி நாக³தந்தி அனாக³தே த⁴ம்மிகோ ராஜா ப⁴விஸ்ஸதி, பீ²தா ஜனபதா³ ப⁴விஸ்ஸந்தி, ப³ஹூனி ஸப்பினவனீதாதீ³னி உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, ‘‘கா²த³த² பு⁴ஞ்ஜதா²’’தி தத்த² தத்த² வத்தாரோ ப⁴விஸ்ஸந்தி, ததா³ மயம் ஏவரூபானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாம, சீவரானி பாருபிஸ்ஸாமாதி ஏவம் அனாக³தம் ந பத்தே²ந்தி. பச்சுப்பன்னேனாதி யேன கேனசி தங்க²ணே லத்³தே⁴ன யாபேந்தி. தேனாதி தேன திவிதே⁴னாபி காரணேன.

ஏவம் வண்ணஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தஸ்ஸேவ வண்ணஸ்ஸ வினாஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ அனந்தரம் கா³த²மாஹ. தத்த² அனாக³தப்பஜப்பாயாதி அனாக³தஸ்ஸ பத்த²னாய. ஏதேனாதி ஏதேன காரணத்³வயேன. நளோவ ஹரிதோ லுதோதி யதா² ஹரிதோ நளோ லாயித்வா உண்ஹபாஸாணே பக்கி²த்தோ ஸுஸ்ஸதி, ஏவம் ஸுஸ்ஸந்தீதி.

அரஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா. நளவக்³கோ³ பட²மோ.

2. நந்த³னவக்³கோ³

1. நந்த³னஸுத்தவண்ணனா

11. நந்த³னவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே தத்ராதி தஸ்மிம் ஆராமே. கோ²தி ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தாவஸேன நிபாதமத்தம். பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி பரிஸஜேட்ட²கே பி⁴க்கூ² ஜானாபேஸி. பி⁴க்க²வோதி தேஸம் ஆமந்தனாகாரதீ³பனம். ப⁴த³ந்தேதி பதிவசனதா³னம். தே பி⁴க்கூ²தி யே தத்த² ஸம்முகீ²பூ⁴தா த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகா பி⁴க்கூ². ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸுந்தி ப⁴க³வதோ வசனம் பதிஅஸ்ஸோஸும், அபி⁴முகா² ஹுத்வா ஸுணிம்ஸு ஸம்படிச்சி²ம்ஸூதி அத்தோ². ஏதத³வோசாதி ஏதம் இதா³னி வத்தப்³ப³ம் ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³’’ந்திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² தாவதிம்ஸகாயிகாதி தாவதிம்ஸகாயே நிப்³ப³த்தா. தாவதிம்ஸகாயோ நாம து³தியதே³வலோகோ வுச்சதி. மகே⁴ன மாணவேன ஸத்³தி⁴ம் மசலகா³மே காலம் கத்வா தத்த² உப்பன்னே தேத்திம்ஸ தே³வபுத்தே உபாதா³ய கிர தஸ்ஸ தே³வலோகஸ்ஸ அயம் பண்ணத்தி ஜாதாதி வத³ந்தி. யஸ்மா பன ஸேஸசக்கவாளேஸுபி ச² காமாவசரதே³வலோகா அத்தி². வுத்தம்பி சேதம் ‘‘ஸஹஸ்ஸம் சாதுமஹாராஜிகானம் ஸஹஸ்ஸம் தாவதிம்ஸான’’ந்தி (அ. நி. 10.29), தஸ்மா நாமபண்ணத்தியேவேஸா தஸ்ஸ தே³வலோகஸ்ஸாதி வேதி³தப்³பா³. ஏவஞ்ஹி நித்³தோ³ஸம் பத³ம் ஹோதி.

நந்த³னே வனேதி ஏத்த² தம் வனம் பவிட்டே² பவிட்டே² நந்த³யதி தோஸேதீதி நந்த³னம். பஞ்சஸு ஹி மரணனிமித்தேஸு உப்பன்னேஸு ‘‘ஸம்பத்திம் பஹாய சவிஸ்ஸாமா’’தி பரிதே³வமானா தே³வதா ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ ‘‘மா பரிதே³வித்த², அபி⁴ஜ்ஜனத⁴ம்மா நாம ஸங்கா²ரா நத்தீ²’’தி ஓவதி³த்வா தத்த² பவேஸாபேதி. தாஸம் அஞ்ஞாஹி தே³வதாஹி பா³ஹாஸு க³ஹேத்வா பவேஸிதானம்பி தஸ்ஸ ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வாவ மரணஸோகோ வூபஸம்மதி, பீதிபாமோஜ்ஜமேவ உப்பஜ்ஜதி. அத² தஸ்மிம் கீளமானா ஏவ உண்ஹஸந்தத்தோ ஹிமபிண்டோ³ விய விலீயந்தி, வாதாபஹததீ³பஸிகா² விய விஜ்ஜா²யந்தீதி ஏவம் யம்கிஞ்சி அந்தோ பவிட்ட²ம் நந்த³யதி தோஸேதியேவாதி நந்த³னம், தஸ்மிம் நந்த³னே. அச்ச²ராஸங்க⁴பரிவுதாதி அச்ச²ராதி தே³வதீ⁴தானம் நாமம், தாஸம் ஸமூஹேன பரிவுதா.

தி³ப்³பே³ஹீதி தே³வலோகே நிப்³ப³த்தேஹி. பஞ்சஹி காமகு³ணேஹீதி மனாபியரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³ப³ஸங்கா²தேஹி பஞ்சஹி காமப³ந்த⁴னேஹி காமகோட்டா²ஸேஹி வா. ஸமப்பிதாதி உபேதா. இதரம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். பரிசாரயமானாதி ரமமானா, தேஸு தேஸு வா ரூபாதீ³ஸு இந்த்³ரியானி ஸஞ்சாரயமானா. தாயம் வேலாயந்தி தஸ்மிம் பரிசாரணகாலே. ஸோ பனஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ அது⁴னா அபி⁴னிப்³ப³த்தகாலோ வேதி³தப்³போ³. தஸ்ஸ ஹி படிஸந்தி⁴க்க²ணேயேவ ரத்தஸுவண்ணக்க²ந்தோ⁴ விய விரோசயமானோ திகா³வுதப்பமாணோ அத்தபா⁴வோ நிப்³ப³த்தி. ஸோ தி³ப்³ப³வத்த²னிவத்தோ² தி³ப்³பா³லங்காரபடிமண்டி³தோ தி³ப்³ப³மாலாவிலேபனத⁴ரோ தி³ப்³பே³ஹி சந்த³னசுண்ணேஹி ஸமம் விகிரியமானோ தி³ப்³பே³ஹி பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஓவுதோ நிவுதோ பரியோனத்³தோ⁴ லோபா⁴பி⁴பூ⁴தோ ஹுத்வா லோப⁴னிஸ்ஸரணம் நிப்³பா³னம் அபஸ்ஸந்தோ ஆஸபி⁴ம் வாசம் பா⁴ஸந்தோ விய மஹாஸத்³தே³ன ‘‘ந தே ஸுக²ம் பஜானந்தீ’’தி இமம் கா³த²ம் கா³யமானோ நந்த³னவனே விசரி. தேன வுத்தம் – ‘‘தாயம் வேலாயம் இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸீ’’தி.

யே ந பஸ்ஸந்தி நந்த³னந்தி யே தத்ர பஞ்சகாமகு³ணானுப⁴வனவஸேன நந்த³னவனம் ந பஸ்ஸந்தி. நரதே³வானந்தி தே³வனரானம், தே³வபுரிஸானந்தி அத்தோ². தித³ஸானந்தி திக்க²த்தும் த³ஸன்னம். யஸஸ்ஸினந்தி பரிவாரஸங்கா²தேன யஸேன ஸம்பன்னானம்.

அஞ்ஞதரா தே³வதாதி ஏகா அரியஸாவிகா தே³வதா. பச்சபா⁴ஸீதி ‘‘அயம் பா³லதே³வதா இமம் ஸம்பத்திம் நிச்சம் அசலம் மஞ்ஞதி, நாஸ்ஸா சே²த³னபே⁴த³னவித்³த⁴ம்ஸனத⁴ம்மதம் ஜானாதீ’’தி அதி⁴ப்பாயம் விவட்டேத்வா த³ஸ்ஸேந்தீ ‘‘ந த்வம் பா³லே’’தி இமாய கா³தா²ய பதிஅபா⁴ஸி. யதா² அரஹதம் வசோதி யதா² அரஹந்தானம் வசனம், ததா² த்வம் ந ஜானாஸீதி. ஏவம் தஸ்ஸா அதி⁴ப்பாயம் படிக்கி²பித்வா இதா³னி அரஹந்தானம் வசனம் த³ஸ்ஸேந்தீ அனிச்சாதிஆதி³மாஹ. தத்த² அனிச்சா வத ஸங்கா²ராதி ஸப்³பே³ தேபூ⁴மகஸங்கா²ரா ஹுத்வா அபா⁴வத்தே²ன அனிச்சா. உப்பாத³வயத⁴ம்மினோதி உப்பாத³வயஸபா⁴வா. உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி இத³ம் புரிமஸ்ஸேவ வேவசனம். யஸ்மா வா உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா உப்பாத³வயத⁴ம்மினோதி. உப்பாத³வயக்³க³ஹணேன சேத்த² தத³னந்தரா வேமஜ்ஜ²ட்டா²னம் க³ஹிதமேவ ஹோதி. தேஸம் வூபஸமோ ஸுகோ²தி தேஸம் ஸங்கா²ரானம் வூபஸமஸங்கா²தம் நிப்³பா³னமேவ ஸுக²ம். இத³ம் அரஹதம் வசோதி.

நந்த³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. நந்த³திஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே நந்த³தீதி துஸ்ஸதி அத்தமனோ ஹோதி. புத்திமாதி ப³ஹுபுத்தோ. தஸ்ஸ ஹி ஏகச்சே புத்தா கஸிகம்மம் கத்வா த⁴ஞ்ஞஸ்ஸ கோட்டே² பூரேந்தி, ஏகச்சே வணிஜ்ஜம் கத்வா ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் ஆஹரந்தி, ஏகச்சே ராஜானம் உபட்ட²ஹித்வா யானவாஹனகா³மனிக³மாதீ³னி லப⁴ந்தி. அத² தேஸம் ஆனுபா⁴வஸங்கா²தம் ஸிரிம் அனுப⁴வமானா மாதா வா பிதா வா நந்த³தி. ச²ணதி³வஸாதீ³ஸு வா மண்டி³தபஸாதி⁴தே புத்தே ஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானே தி³ஸ்வா நந்த³தீதி, ‘‘நந்த³தி புத்தேஹி புத்திமா’’தி ஆஹ. கோ³ஹி ததே²வாதி யதா² புத்திமா புத்தேஹி, ததா² கோ³ஸாமிகோபி ஸம்பன்னம் கோ³மண்ட³லம் தி³ஸ்வா கா³வோ நிஸ்ஸாய கோ³ரஸஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானோ கோ³ஹி நந்த³தி. உபதீ⁴ ஹி நரஸ்ஸ நந்த³னாதி, ஏத்த² உபதீ⁴தி சத்தாரோ உபதீ⁴ – காமூபதி⁴, க²ந்தூ⁴பதி⁴, கிலேஸூபதி⁴, அபி⁴ஸங்கா²ரூபதீ⁴தி. காமாபி ஹி ‘‘யம் பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் காமானம் அஸ்ஸாதோ³’’தி (ம. நி. 1.166) ஏவம் வுத்தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ ‘‘உபதி⁴யதி ஏத்த² ஸுக²’’ந்தி இமினா வசனத்தே²ன உபதீ⁴தி வுச்சதி. க²ந்தா⁴பி க²ந்த⁴மூலகஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ, கிலேஸாபி அபாயது³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ, அபி⁴ஸங்கா²ராபி ப⁴வது³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோதி. இத⁴ பன காமூபதி⁴ அதி⁴ப்பேதோ. பஞ்ச ஹி காமகு³ணா தேபூ⁴மிகாதி³பாஸாத³-உளாரஸயன-வத்தா²லங்கார-நாடகபரிவாராதி³வஸேன பச்சுபட்டி²தா பீதிஸோமனஸ்ஸம் உபஸம்ஹரமானா நரம் நந்த³யந்தி. தஸ்மா யதா² புத்தா ச கா³வோ ச, ஏவம் இமேபி உபதீ⁴ ஹி நரஸ்ஸ நந்த³னாதி வேதி³தப்³பா³. ந ஹி ஸோ நந்த³தி யோ நிரூபதீ⁴தி யோ காமகு³ணஸம்பத்திரஹிதோ த³லித்³தோ³ து³ல்லப⁴கா⁴ஸச்சா²த³னோ, ந ஹி ஸோ நந்த³தி. ஏவரூபோ மனுஸ்ஸபேதோ ச மனுஸ்ஸனேரயிகோ ச கிம் நந்தி³ஸ்ஸதி ப⁴க³வாதி ஆஹ.

இத³ம் ஸுத்வா ஸத்தா² சிந்தேஸி – ‘‘அயம் தே³வதா ஸோகவத்து²மேவ நந்த³வத்து²ம் கரோதி, ஸோகவத்து²பா⁴வமஸ்ஸா தீ³பேஸ்ஸாமீ’’தி ப²லேன ப²லம் பாதேந்தோ விய தாயேவ உபமாய தஸ்ஸா வாத³ம் பி⁴ந்த³ந்தோ தமேவ கா³த²ம் பரிவத்தேத்வா ஸோசதீதி ஆஹ. தத்த² ஸோசதி புத்தேஹீதி விதே³ஸக³மனாதி³வஸேன புத்தேஸு நட்டே²ஸுபி நஸ்ஸந்தேஸுபி இதா³னி நஸ்ஸிஸ்ஸந்தீதி நாஸஸங்கீபி ஸோசதி, ததா² மதேஸுபி மரந்தேஸுபி சோரேஹி ராஜபுரிஸேஹி க³ஹிதேஸு வா பச்சத்தி²கானம் ஹத்த²ம் உபக³தேஸு வா மரணஸங்கீபி ஹுத்வா ஸோசதி. ருக்க²பப்³ப³தாதீ³ஹி பதித்வா ஹத்த²பாதா³தீ³னம் பே⁴த³வஸேன பி⁴ன்னேஸுபி பி⁴ஜ்ஜந்தேஸுபி பே⁴த³ஸங்கீபி ஹுத்வா ஸோசதி. யதா² ச புத்தேஹி புத்திமா, கோ³ஸாமிகோபி ததே²வ நவஹாகாரேஹி கோ³ஹி ஸோசதி. உபதீ⁴ ஹி நரஸ்ஸ ஸோசனாதி யதா² ச புத்தகா³வோ, ஏவம் பஞ்ச காமகு³ணோபதீ⁴பி –

‘‘தஸ்ஸ சே காமயானஸ்ஸ, ச²ந்த³ஜாதஸ்ஸ ஜந்துனோ;

தே காமா பரிஹாயந்தி, ஸல்லவித்³தோ⁴வ ருப்பதீ’’தி. (ஸு. நி. 773) –

வுத்தனயேன நரம் ஸோசந்தி. தஸ்மா நரஸ்ஸ ஸோசனா ஸோகவத்து²கமேவாதி வேதி³தப்³பா³. ந ஹி ஸோ ஸோசதி, யோ நிரூபதீ⁴தி யஸ்ஸ பன சதுப்³பி³தா⁴பேதே உபதி⁴யோ நத்தி², ஸோ நிருபதி⁴ மஹாகீ²ணாஸவோ கிம் ஸோசிஸ்ஸதி, ந ஸோசதி தே³வதேதி.

நந்த³திஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. நத்தி²புத்தஸமஸுத்தவண்ணனா

13. ததியே நத்தி² புத்தஸமம் பேமந்தி விரூபேபி ஹி அத்தனோ புத்தகே ஸுவண்ணபி³ம்ப³கம் விய மஞ்ஞந்தி, மாலாகு³ளே விய ஸீஸாதீ³ஸு கத்வா பரிஹரமானா தேஹி ஓஹதி³தாபி ஓமுத்திகாபி க³ந்த⁴விலேபனபதிதா விய ஸோமனஸ்ஸம் ஆபஜ்ஜந்தி. தேனாஹ – ‘‘நத்தி² புத்தஸமம் பேம’’ந்தி. புத்தபேமஸமம் பேமம் நாம நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. கோ³ஸமிதம் த⁴னந்தி கோ³ஹி ஸமம் கோ³த⁴னஸமம் கோ³த⁴னஸதி³ஸம் அஞ்ஞம் த⁴னம் நாம நத்தி² ப⁴க³வாதி ஆஹ. ஸூரியஸமா ஆபா⁴தி ஸூரியாபா⁴ய ஸமா அஞ்ஞா ஆபா⁴ நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. ஸமுத்³த³பரமாதி யே கேசி அஞ்ஞே ஸரா நாம, ஸப்³பே³ தே ஸமுத்³த³பரமா, ஸமுத்³தோ³ தேஸம் உத்தமோ, ஸமுத்³த³ஸதி³ஸம் அஞ்ஞம் உத³கனிதா⁴னம் நாம நத்தி², ப⁴க³வாதி.

யஸ்மா பன அத்தபேமேன ஸமம் பேமம் நாம நத்தி². மாதாபிதாத³யோ ஹி ச²ட்³டே³த்வாபி புத்ததீ⁴தாத³யோ ச அபோஸேத்வாபி ஸத்தா அத்தானமேவ போஸேந்தி. த⁴ஞ்ஞேன ச ஸமம் த⁴னம் நாம நத்தி². (யதா³ ஹி ஸத்தா து³ப்³பி⁴க்கா² ஹோந்தி), ததா²ரூபே ஹி காலே ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதீ³னி கோ³மஹிம்ஸாதீ³னிபி த⁴ஞ்ஞக்³க³ஹணத்த²ம் த⁴ஞ்ஞஸாமிகானமேவ ஸந்திகம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தி. பஞ்ஞாய ச ஸமா ஆபா⁴ நாம நத்தி². ஸூரியாத³யோ ஹி ஏகதே³ஸம்யேவ ஓபா⁴ஸந்தி, பச்சுப்பன்னமேவ ச தமம் வினோதே³ந்தி. பஞ்ஞா பன த³ஸஸஹஸ்ஸிம்பி லோகதா⁴தும் ஏகப்பஜ்ஜோதம் காதும் ஸக்கோதி, அதீதம்ஸாதி³படிச்சா²த³கஞ்ச தமம் வித⁴மதி. மேக⁴வுட்டி²யா ச ஸமோ ஸரோ நாம நத்தி². நதீ³வாபி ஹோது தலாகாதீ³னி வா, வுட்டி²ஸமோ ஸரோ நாம நத்தி². மேக⁴வுட்டி²யா ஹி பச்சி²ன்னாய மஹாஸமுத்³தோ³ அங்கு³லிபப்³ப³தேமனமத்தம்பி உத³கம் ந ஹோதி, வுட்டி²யா பன பவத்தமானாய யாவ ஆப⁴ஸ்ஸரப⁴வனாபி ஏகோத³கம் ஹோதி. தஸ்மா ப⁴க³வா தே³வதாய படிகா³த²ம் வத³ந்தோ நத்தி² அத்தஸமம் பேமந்திஆதி³மாஹாதி.

நத்தி²புத்தஸமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. க²த்தியஸுத்தவண்ணனா

14. சதுத்தே² க²த்தியோ த்³விபத³ந்தி த்³விபதா³னம் ராஜா ஸேட்டோ². கோமாரீதி குமாரிகாலே க³ஹிதா. அயம் ஸேஸப⁴ரியானம் ஸேட்டா²தி வத³தி. புப்³ப³ஜோதி பட²மம் ஜாதோ காணோ வாபி ஹோது குணிஆதீ³னம் வா அஞ்ஞதரோ, யோ பட²மம் ஜாதோ, அயமேவ புத்தோ இமிஸ்ஸா தே³வதாய வாதே³ ஸேட்டோ² நாம ஹோதி. யஸ்மா பன த்³விபதா³தீ³னம் பு³த்³தா⁴த³யோ ஸேட்டா², தஸ்மா ப⁴க³வா படிகா³த²ம் ஆஹ. தத்த² கிஞ்சாபி ப⁴க³வா ஸப்³பே³ஸம்யேவ அபதா³தி³பே⁴தா³னம் ஸத்தானம் ஸேட்டோ², உப்பஜ்ஜமானோ பனேஸ ஸப்³ப³ஸத்தஸேட்டோ² த்³விபதே³ஸுயேவ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ஸம்பு³த்³தோ⁴ த்³விபத³ம் ஸேட்டோ²தி ஆஹ. த்³விபதே³ஸு உப்பன்னஸ்ஸ சஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸத்தஸேட்ட²பா⁴வோ அப்படிஹதோவ ஹோதி. ஆஜானீயோதி ஹத்தீ² வா ஹோது அஸ்ஸாதீ³ஸு அஞ்ஞதரோ வா, யோ காரணம் ஜானாதி, அயம் ஆஜானீயோவ சதுப்பதா³னம் ஸேட்டோ²தி அத்தோ². கூடகண்ணரஞ்ஞோ கு³ளவண்ணஅஸ்ஸோ விய. ராஜா கிர பாசீனத்³வாரேன நிக்க²மித்வா சேதியபப்³ப³தம் க³மிஸ்ஸாமீதி கலம்ப³னதீ³தீரம் ஸம்பத்தோ, அஸ்ஸோ தீரே ட²த்வா உத³கம் ஓதரிதும் ந இச்ச²தி, ராஜா அஸ்ஸாசரியம் ஆமந்தேத்வா, ‘‘அஹோ வத தயா அஸ்ஸோ ஸிக்கா²பிதோ உத³கம் ஓதரிதும் ந இச்ச²தீ’’தி ஆஹ. ஆசரியோ ‘‘ஸுஸிக்கா²பிதோ தே³வ அஸ்ஸோ, ஏதஸ்ஸ ஹி சித்தம் – ‘ஸசாஹம் உத³கம் ஓதரிஸ்ஸாமி, வாலம் தேமிஸ்ஸதி, வாலே திந்தே ரஞ்ஞோ அங்கே³ உத³கம் பாதேய்யா’தி, ஏவம் தும்ஹாகம் ஸரீரே உத³கபாதனப⁴யேன ந ஓதரதி, வாலம் க³ண்ஹாபேதா²’’தி ஆஹ. ராஜா ததா² காரேஸி. அஸ்ஸோ வேகே³ன ஓதரித்வா பாரம் க³தோ. ஸுஸ்ஸூஸாதி ஸுஸ்ஸூஸமானா. குமாரிகாலே வா க³ஹிதா ஹோது பச்சா² வா, ஸுரூபா வா விரூபா வா, யா ஸாமிகம் ஸுஸ்ஸூஸதி பரிசரதி தோஸேதி, ஸா ப⁴ரியானம் ஸேட்டா². அஸ்ஸவோதி ஆஸுணமானோ. ஜேட்டோ² வா ஹி ஹோது கனிட்டோ² வா, யோ மாதாபிதூனம் வசனம் ஸுணாதி, ஸம்படிச்ச²தி, ஓவாத³படிகரோ ஹோதி, அயம் புத்தானம் ஸேட்டோ², அஞ்ஞேஹி ஸந்தி⁴ச்சே²த³காதி³சோரேஹி புத்தேஹி கோ அத்தோ² தே³வதேதி.

க²த்தியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸணமானஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே டி²தே மஜ்ஜ²ன்ஹிகேதி டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிகே. ஸன்னிஸீவேஸூதி யதா² பா²ஸுகட்டா²னம் உபக³ந்த்வா ஸன்னிஸின்னேஸு விஸ்ஸமமானேஸு. டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிககாலோ நாமேஸ ஸப்³ப³ஸத்தானம் இரியாபத²து³ப்³ப³ல்யகாலோ. இத⁴ பன பக்கீ²னம்யேவ வஸேன த³ஸ்ஸிதோ. ஸணதேவாதி ஸணதி விய மஹாவிரவம் விய முச்சதி. ஸணமானமேவ சேத்த² ‘‘ஸணதேவா’’தி வுத்தம். தப்படிபா⁴க³ம் நாமேதம். நிதா³க⁴ஸமயஸ்மிஞ்ஹி டி²தமஜ்ஜ²ன்ஹிககாலே சதுப்பத³க³ணேஸு சேவ பக்கீ²க³ணேஸு ச ஸன்னிஸின்னேஸு வாதபூரிதானம் ஸுஸிரருக்கா²னஞ்சேவ சி²த்³த³வேணுபப்³பா³னஞ்ச க²ந்தே⁴ன க²ந்த⁴ம் ஸாகா²ய ஸாக²ம் ஸங்க⁴ட்டயந்தானம் பாத³பானஞ்ச அரஞ்ஞமஜ்ஜே² மஹாஸத்³தோ³ உப்பஜ்ஜதி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தம் ப⁴யம் படிபா⁴தி மந்தி தம் ஏவரூபே காலே மஹாஅரஞ்ஞஸ்ஸ ஸணமானம் மய்ஹம் ப⁴யம் ஹுத்வா உபட்டா²தி. த³ந்த⁴பஞ்ஞா கிரேஸா தே³வதா தஸ்மிம் க²ணே அத்தனோ நிஸஜ்ஜபா²ஸுகம் கதா²பா²ஸுகம் து³தியகம் அலப⁴ந்தீ ஏவமாஹ. யஸ்மா பன தாதி³ஸே காலே பிண்ட³பாதபடிக்கந்தஸ்ஸ விவித்தே அரஞ்ஞாயதனே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனப்பகம் ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பவிட்ட²ஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

அமானுஸீ ரதீ ஹோதி, ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸதோ’’தி. (த⁴. ப. 373) ச,

‘‘புரதோ பச்ச²தோ வாபி, அபரோ சே ந விஜ்ஜதி;

அதீவ பா²ஸு ப⁴வதி, ஏகஸ்ஸ வஸதோ வனே’’தி. (தே²ரகா³. 537) ச;

தஸ்மா ப⁴க³வா து³தியம் கா³த²மாஹ. தத்த² ஸா ரதி படிபா⁴தி மந்தி யா ஏவரூபே காலே ஏககஸ்ஸ நிஸஜ்ஜா நாம, ஸா ரதி மய்ஹம் உபட்டா²தீதி அத்தோ². ஸேஸம் தாதி³ஸமேவாதி.

ஸணமானஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. நித்³தா³தந்தீ³ஸுத்தவண்ணனா

16. ச²ட்டே² நித்³தா³தி, ‘‘அபி⁴ஜானாமஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே நித்³த³ம் ஓக்கமிதா’’தி (ம. நி. 1.387) ஏவரூபாய அப்³யாகதனித்³தா³ய புப்³ப³பா⁴கா³பரபா⁴கே³ஸு ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் ஸஸங்கா²ரிகஅகுஸலே சித்தே உப்பன்னம் தி²னமித்³த⁴ம். தந்தீ³தி அதிச்சா²தாதிஸீதாதி³காலேஸு உப்பன்னம் ஆக³ந்துகம் ஆலஸியம். வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘தத்த² கதமா தந்தீ³? யா தந்தீ³ தந்தி³யனா தந்தி³மனதா ஆலஸ்யம் ஆலஸ்யாயனா ஆலஸ்யாயிதத்தம், அயம் வுச்சதி தந்தீ³’’தி (விப⁴. 857). விஜம்பி⁴தாதி காயவிஜம்ப⁴னா. அரதீதி அகுஸலபக்கா² உக்கண்டி²ததா. ப⁴த்தஸம்மதோ³தி ப⁴த்தமுச்சா² ப⁴த்தகிலமதோ². வித்தா²ரோ பன தேஸம் – ‘‘தத்த² கதமா விஜம்பி⁴தா? யா காயஸ்ஸ ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா’’திஆதி³னா நயேன அபி⁴த⁴ம்மே ஆக³தோவ. ஏதேனாதி ஏதேன நித்³தா³தி³னா உபக்கிலேஸேன உபக்கிலிட்டோ² நிவாரிதபாதுபா⁴வோ. நப்பகாஸதீதி ந ஜோததி, ந பாதுப⁴வதீதி அத்தோ². அரியமக்³கோ³தி லோகுத்தரமக்³கோ³. இதா⁴தி இமஸ்மிம் லோகே. பாணினந்தி ஸத்தானம். வீரியேனாதி மக்³க³ஸஹஜாதவீரியேன. நம் பணாமேத்வாதி ஏதம் கிலேஸஜாதம் நீஹரித்வா. அரியமக்³கோ³தி லோகியலோகுத்தரமக்³கோ³. இதி மக்³கே³னேவ உபக்கிலேஸே நீஹரித்வா மக்³க³ஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴ வுத்தாதி.

நித்³தா³தந்தீ³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.