6. விஹாரவிமானவண்ணனா

அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேனாதி விஹாரவிமானம். தஸ்ஸ கா உப்பத்தி? ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே. தேன ஸமயேன விஸாகா² மஹாஉபாஸிகா அஞ்ஞதரஸ்மிம் உஸ்ஸவதி³வஸே உய்யானே விசரணத்த²ம் ஸஹாயிகாஹி பரிஜனேன ச உஸ்ஸாஹிதா ஸுன்ஹாதானுலித்தா ஸுபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா மஹாலதாபஸாத⁴னம் பிளந்தி⁴த்வா பஞ்சமத்தேஹி ஸஹாயிகாஸதேஹி பரிவாரிதா மஹந்தேன இஸ்ஸரியேன மஹதா பரிச்சே²தே³ன கே³ஹதோ நிக்க²ம்ம உய்யானம் உத்³தி³ஸ்ஸ க³ச்ச²ந்தீ சிந்தேஸி ‘‘பா³லதா³ரிகாய விய கிம் மே மோக⁴கீளிதேன, ஹந்தா³ஹம் விஹாரம் க³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் மனோபா⁴வனீயே ச அய்யே வந்தி³ஸ்ஸாமி, த⁴ம்மஞ்ச ஸோஸ்ஸாமீ’’தி விஹாரம் க³ந்த்வா ஏகமந்தே ட²த்வா மஹாலதாபிளந்த⁴னம் ஓமுஞ்சித்வா தம் தா³ஸியா ஹத்தே² த³த்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. தஸ்ஸா ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி.

ஸா த⁴ம்மம் ஸுத்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா மனோபா⁴வனீயே ச பி⁴க்கூ² வந்தி³த்வா விஹாரதோ நிக்க²மித்வா தோ²கம் க³ந்த்வா தா³ஸிம் ஆஹ ‘‘ஹந்த³ ஜே ஆப⁴ரணம் பிளந்தி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி. ஸா தம் ப⁴ண்டி³கம் கத்வா ப³ந்தி⁴த்வா விஹாரே ட²பேத்வா தஹம் தஹம் விசரித்வா க³மனகாலே விஸ்ஸரித்வா க³தத்தா ‘‘விஸ்ஸரிதம் மயா, திட்ட² அய்யே ஆஹரிஸ்ஸாமீ’’தி நிவத்திதுகாமா அஹோஸி. விஸாகா² ‘‘ஸசே ஜே விஹாரே ட²பேத்வா விஸ்ஸரிதம், தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸேவ அத்தா²ய தம் பரிச்சஜிஸ்ஸாமீ’’தி விஹாரம் க³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா வந்தி³த்வா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் பவேதே³ந்தீ ‘‘விஹாரம், ப⁴ந்தே, காரேஸ்ஸாமி, அதி⁴வாஸேது மே ப⁴க³வா அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி ஆஹ. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன.

ஸா தம் பிளந்த⁴னம் ஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கனவகோடிஅக்³க⁴னகம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ஆயஸ்மதா மஹாமோக்³க³ல்லானேன நவகம்மாதி⁴ட்டா²யகேன ஸுவிப⁴த்தபி⁴த்தித²ம்ப⁴துலாகோ³பானஸிகண்ணிகத்³வாரபா³ஹவாதபான ஸோபானாதி³கே³ஹாவயவம் மனோஹரம் ஸுவிகப்பிதகட்ட²கம்மரமணீயம் ஸுபரிகம்மகதஸுதா⁴கம்மம் மனுஞ்ஞம் ஸுவிரசிதமாலாகம்மலதாகம்மாதி³சித்தகம்மவிசித்தம் ஸுபரினிட்டி²தமணிகுட்டிம ஸதி³ஸபூ⁴மிதலம் தே³வவிமானஸதி³ஸம் ஹேட்டா²பூ⁴மியம் பஞ்ச க³ப்³ப⁴ஸதானி, உபரிபூ⁴மியம் பஞ்ச க³ப்³ப⁴ஸதானீதி க³ப்³ப⁴ஸஹஸ்ஸபடிமண்டி³தம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச வஸனானுச்ச²விகம் மஹந்தம் பாஸாத³ம் தஸ்ஸ பரிவாரபாஸாத³ஸஹஸ்ஸஞ்ச தேஸம் பரிவாரபா⁴வேன குடிமண்ட³பசங்கமனாதீ³னி ச காரேந்தீ நவஹி மாஸேஹி விஹாரம் நிட்டா²பேஸி. பரினிட்டி²தே ச விஹாரே நவஹேவ ஹிரஞ்ஞகோடீஹி விஹாரமஹம் காரேந்தீ பஞ்சமத்தேஹி ஸஹாயிகாஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் பாஸாத³ம் அபி⁴ருஹித்வா தஸ்ஸ ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா ஸோமனஸ்ஸஜாதா ஸஹாயிகா ஆஹ ‘‘இமம் ஏவரூபம் பாஸாத³ம் காரேந்தியா யம் மயா புஞ்ஞம் பஸுதம், தம் அனுமோத³த², பத்திதா³னம் வோ த³ம்மீ’’தி. ‘‘அஹோ ஸாது⁴ அஹோ ஸாதூ⁴’’தி பஸன்னசித்தா ஸப்³பா³பி அனுமோதி³ம்ஸு.

தத்த² அஞ்ஞதரா உபாஸிகா விஸேஸதோ தம் பத்திதா³னம் மனஸாகாஸி. ஸா ந சிரஸ்ஸேவ காலம் கத்வா தாவதிம்ஸேஸு நிப்³ப³த்தி. தஸ்ஸா புஞ்ஞானுபா⁴வேன அனேககூடாகா³ரபாகாரஉய்யானபோக்க²ரணிஆதி³படிமண்டி³தம் ஸோளஸயோஜனாயாமவித்தா²ரப்³பே³த⁴ம் அத்தனோ பபா⁴ய யோஜனஸதம் ப²ரந்தம் ஆகாஸசாரிம் மஹந்தம் விமானம் பாதுரஹோஸி. ஸா க³ச்ச²ந்தீபி அச்ச²ராஸஹஸ்ஸபரிவாரா ஸஹ விமானேன க³ச்ச²தி. விஸாகா² பன மஹாஉபாஸிகா விபுலபரிச்சாக³தாய ஸத்³தா⁴ஸம்பத்தியா ச நிம்மானரதீஸு நிப்³ப³த்தித்வா ஸுனிம்மிததே³வராஜஸ்ஸ அக்³க³மஹேஸிபா⁴வம் ஸம்பாபுணி. அதா²யஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தே³வசாரிகம் சரந்தோ தம் விஸாகா²ய ஸஹாயிகம் தாவதிம்ஸப⁴வனே உப்பன்னம் தி³ஸ்வா –

729. ‘‘அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேன, யா த்வம் திட்ட²ஸி தே³வதே;

ஓபா⁴ஸேந்தீ தி³ஸா ஸப்³பா³, ஓஸதீ⁴ விய தாரகா.

730. ‘‘தஸ்ஸா தே நச்சமானாய, அங்க³மங்கே³ஹி ஸப்³ப³ஸோ;

தி³ப்³பா³ ஸத்³தா³ நிச்ச²ரந்தி, ஸவனீயா மனோரமா.

731. ‘‘தஸ்ஸா தே நச்சமானாய, அங்க³மங்கே³ஹி ஸப்³ப³ஸோ;

தி³ப்³பா³ க³ந்தா⁴ பவாயந்தி, ஸுசிக³ந்தா⁴ மனோரமா.

732. ‘‘விவத்தமானா காயேன, யா வேணீஸு பிளந்த⁴னா;

தேஸம் ஸுய்யதி நிக்³கோ⁴ஸோ, தூரியே பஞ்சங்கி³கே யதா².

733. ‘‘வடம்ஸகா வாதது⁴தா, வாதேன ஸம்பகம்பிதா;

தேஸம் ஸுய்யதி நிக்³கோ⁴ஸோ, தூரியே பஞ்சங்கி³கே யதா².

734. ‘‘யாபி தே ஸிரஸ்மிம் மாலா, ஸுசிக³ந்தா⁴ மனோரமா;

வாதி க³ந்தோ⁴ தி³ஸா ஸப்³பா³, ருக்கோ² மஞ்ஜூஸகோ யதா².

735. ‘‘கா⁴யஸே தம் ஸுசிக³ந்த⁴ம், ரூபம் பஸ்ஸஸி அமானுஸம்;

தே³வதே புச்சி²தாசிக்க², கிஸ்ஸ கம்மஸ்ஸித³ம் ப²ல’’ந்தி. –

இமாஹி கா³தா²ஹி புச்சி². ஸாபி தஸ்ஸ ஏவம் ப்³யாகாஸி –

736. ‘‘ஸாவத்தி²யம் மய்ஹம் ஸகீ² ப⁴த³ந்தே, ஸங்க⁴ஸ்ஸ காரேஸி மஹாவிஹாரம்;

தத்த²ப்பஸன்னா அஹமானுமோதி³ம், தி³ஸ்வா அகா³ரஞ்ச பியஞ்ச மேதம்.

737. ‘‘தாயேவ மே ஸுத்³த⁴னுமோத³னாய, லத்³த⁴ம் விமானப்³பு⁴தத³ஸ்ஸனேய்யம்;

ஸமந்ததோ ஸோளஸயோஜனானி, வேஹாயஸம் க³ச்ச²தி இத்³தி⁴யா மம.

738. ‘‘கூடாகா³ரா நிவேஸா மே, விப⁴த்தா பா⁴க³ஸோ மிதா;

த³த்³த³ல்லமானா ஆப⁴ந்தி, ஸமந்தா ஸதயோஜனம்.

739. ‘‘போக்க²ரஞ்ஞோ ச மே ஏத்த², புது²லோமனிஸேவிதா;

அச்சோ²த³கா விப்பஸன்னா, ஸோண்ணவாலுகஸந்த²தா.

740. ‘‘நானாபது³மஸஞ்ச²ன்னா, புண்ட³ரீகஸமோததா;

ஸுரபீ⁴ ஸம்பவாயந்தி, மனுஞ்ஞா மாலுதேரிதா.

741. ‘‘ஜம்பு³யோ பனஸா தாலா, நாளிகேரவனானி ச;

அந்தோனிவேஸனே ஜாதா, நானாருக்கா² அரோபிமா.

742. ‘‘நானாதூரியஸங்கு⁴ட்ட²ம், அச்ச²ராக³ணகோ⁴ஸிதம்;

யோபி மம் ஸுபினே பஸ்ஸே, ஸோபி வித்தோ ஸியா நரோ.

743. ‘‘ஏதாதி³ஸம் அப்³பு⁴தத³ஸ்ஸனேய்யம், விமானம் ஸப்³ப³ஸோ பப⁴ம்;

மம கம்மே ஹி நிப்³ப³த்தம், அலம் புஞ்ஞானி காதவே’’தி.

736. தத்த² ஸாவத்தி²யம் மய்ஹம் ஸகீ² ப⁴த³ந்தே, ஸங்க⁴ஸ்ஸ காரேஸி மஹாவிஹாரந்தி ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴, ஸாவத்தி²யா ஸமீபே பாசீனபஸ்ஸே மய்ஹம் மம ஸக்கீ² ஸஹாயிகா விஸாகா² மஹாஉபாஸிகா ஆக³தாக³தம் சாதுத்³தி³ஸம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ நவஹிரஞ்ஞகோடிபரிச்சாகே³ன புப்³பா³ராமம் நாம மஹந்தம் விஹாரம் காரேஸி. தத்த²ப்பஸன்னா அஹமானுமோதி³ந்தி தஸ்மிம் விஹாரே கதபரியோஸிதே ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதி³யமானே தாய கதே பத்திதா³னே ‘‘அஹோ டா²னே வத பரிச்சாகோ³ கதோ’’தி பஸன்னா ரதனத்தயே கம்மப²லே ச ஸஞ்ஜாதபஸாதா³ அஹம் அனுமோதி³ம். வத்து²வஸேன தஸ்ஸா அனுமோத³னாய உளாரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தி³ஸ்வா அகா³ரஞ்ச பியஞ்ச மேத’’ந்தி ஆஹ. ஸஹஸ்ஸக³ப்³ப⁴ம் அதிவிய ரமணீயம் தே³வவிமானஸதி³ஸம் தஞ்ச அகா³ரம் மஹந்தம் பாஸாத³ம் பியஞ்ச மே பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ தாதி³ஸம் மஹந்தம் த⁴னபரிச்சாக³ம் தி³ஸ்வா அனுமோதி³ந்தி யோஜனா.

737. தாயேவ மே ஸுத்³த⁴னுமோத³னாயாதி யதா²வுத்தாய தே³ய்யத⁴ம்மபரிச்சாகா³பா⁴வேன ஸுத்³தா⁴ய கேவலாய அனுமோத³னாயேவ. லத்³த⁴ம் விமானப்³பு⁴தத³ஸ்ஸனேய்யந்தி மய்ஹம் புப்³பே³ ஈதி³ஸஸ்ஸ அபூ⁴தபுப்³ப³தாய அப்³பு⁴தம் ஸமந்தப⁴த்³த³கபா⁴வேன அதிவிய ஸுரூபதாய ச த³ஸ்ஸனேய்யம் இமம் விமானம் லத்³த⁴ம் அதி⁴க³தம். ஏவம் தஸ்ஸ விமானஸ்ஸ அபி⁴ரூபதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பமாணமஹத்தம் பபா⁴வமஹத்தம் உபபோ⁴க³வத்து²மஹத்தஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸமந்ததோ ஸோளஸயோஜனானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இத்³தி⁴யா மமாதி மம புஞ்ஞித்³தி⁴யா.

739. போக்க²ரஞ்ஞோதி போக்க²ரணியோ. புது²லோமனிஸேவிதாதி தி³ப்³ப³மச்சே²ஹி உபஸேவிதா.

740. நானாபது³மஸஞ்ச²ன்னாதி ஸதபத்தஸஹஸ்ஸபத்தாதி³பே⁴தே³ஹி நானாவிதே⁴ஹி ரத்தபது³மேஹி ரத்தகமலேஹி ச ஸஞ்சா²தி³தா. புண்ட³ரீகஸமோததாதி நானாவிதே⁴ஹி ஸேதகமலேஹி ஸமந்ததோ அவததா, நானாருக்கா² அரோபிமா ஸுரபீ⁴ ஸம்பவாயந்தீதி யோஜனா.

742. ஸோபீதி ஸோ ஸுபினத³ஸ்ஸாவீபி. வித்தோதி துட்டோ².

743. ஸப்³ப³ஸோ பப⁴ந்தி ஸமந்ததோ ஓபா⁴ஸமானம். கம்மே ஹீதி கம்மனிமித்தம். ஹீதி நிபாதமத்தம். சேதனானம் வா அபராபருப்பத்தியா ப³ஹுபா⁴வதோ ‘‘கம்மேஹீ’’தி வுத்தம். அலந்தி யுத்தம். காதவேதி காதும்.

இதா³னி தே²ரோ விஸாகா²ய நிப்³ப³த்தட்டா²னம் கதா²பேதுகாமோ இமம் கா³த²மாஹ –

744. ‘‘தாயேவ தே ஸுத்³த⁴னுமோத³னாய,

லத்³த⁴ம் விமானப்³பு⁴தத³ஸ்ஸனேய்யம்;

யா சேவ ஸா தா³னமதா³ஸி நாரீ,

தஸ்ஸா க³திம் ப்³ரூஹி குஹிம் உப்பன்னா ஸா’’தி.

744. தத்த² யா சேவ ஸா தா³னமதா³ஸி நாரீதி யஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ அனுமோத³னாய த்வம் ஈதி³ஸம் ஸம்பத்திம் படிலபி⁴, தம் தா³னம் யா சேவ ஸா நாரீ அதா³ஸீதி விஸாக²ம் மஹாஉபாஸிகம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தாய ஏவ தே³வதாய தஸ்ஸா ஸம்பத்திம் கதா²பேதுகாமோ ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா க³திம் ப்³ரூஹி குஹிம் உப்பன்னா ஸா’’தி. தஸ்ஸா க³திந்தி தாய நிப்³ப³த்ததே³வக³திம்.

இதா³னி தே²ரேன புச்சி²தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தீ ஆஹ –

745. ‘‘யா ஸா அஹு மய்ஹம் ஸகீ² ப⁴த³ந்தே, ஸங்க⁴ஸ்ஸ காரேஸி மஹாவிஹாரம்;

விஞ்ஞாதத⁴ம்மா ஸா அதா³ஸி தா³னம், உப்பன்னா நிம்மானரதீஸு தே³வேஸு.

746. ‘‘பஜாபதீ தஸ்ஸ ஸுனிம்மிதஸ்ஸ,

அசிந்தியோ கம்மவிபாக தஸ்ஸா;

யமேதம் புச்ச²ஸி ‘குஹிம் உப்பன்னா ஸா’தி,

தம் தே வியாகாஸிம் அனஞ்ஞதா² அஹ’’ந்தி.

745. தத்த² விஞ்ஞாதத⁴ம்மாதி விஞ்ஞாதஸாஸனத⁴ம்மா, படிவித்³த⁴சதுஸச்சத⁴ம்மாதி அத்தோ².

746. ஸுனிம்மிதஸ்ஸாதி ஸுனிம்மிதஸ்ஸ தே³வராஜஸ்ஸ. அசிந்தியோ கம்மவிபாக தஸ்ஸாதி விப⁴த்திலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோ, தஸ்ஸா மம ஸகி²யா நிப்³பா³னரதீஸு நிப்³ப³த்தாய கம்மவிபாகோ புஞ்ஞகம்மஸ்ஸ விபாகபூ⁴தா தி³ப்³ப³ஸம்பத்தி அசிந்தியா அப்பமேய்யாதி அத்தோ². அனஞ்ஞதா²தி அவிபரீதம் யதா²ஸபா⁴வதோ. கத²ம் பனாயம் தஸ்ஸா ஸம்பத்திம் அஞ்ஞாஸீதி? ஸுப⁴த்³தா³ விய ப⁴த்³தா³ய, விஸாகா²பி தே³வதீ⁴தா இமிஸ்ஸா ஸந்திகம் அக³மாஸி.

இதா³னி தே³வதீ⁴தா தே²ரம் அஞ்ஞேஸம்பி தா³னஸமாத³பனே நியோஜேந்தீ இமாஹி கா³தா²ஹி த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி –

747. ‘‘தேனஹஞ்ஞேபி ஸமாத³பேத², ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னானி த³தா³த² வித்தா;

த⁴ம்மஞ்ச ஸுணாத² பஸன்னமானஸா, ஸுது³ல்லபோ⁴ லத்³தோ⁴ மனுஸ்ஸலாபோ⁴.

748. ‘‘யம் மக்³க³ம் மக்³கா³தி⁴பதீ அதே³ஸயி, ப்³ரஹ்மஸ்ஸரோ கஞ்சனஸன்னிப⁴த்தசோ;

ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னானி த³தா³த² வித்தா, மஹப்ப²லா யத்த² ப⁴வந்தி த³க்கி²ணா.

749. ‘‘யே புக்³க³லா அட்ட² ஸதம் பஸத்தா², சத்தாரி ஏதானி யுகா³னி ஹோந்தி;

தே த³க்கி²ணேய்யா ஸுக³தஸ்ஸ ஸாவகா, ஏதேஸு தி³ன்னானி மஹப்ப²லானி.

750. ‘‘சத்தாரோ ச படிபன்னா, சத்தாரோ ச ப²லே டி²தா;

ஏஸ ஸங்கோ⁴ உஜுபூ⁴தோ, பஞ்ஞாஸீலஸமாஹிதோ.

751. ‘‘யஜமானானம் மனுஸ்ஸானம், புஞ்ஞபேக்கா²ன பாணினம்;

கரோதம் ஓபதி⁴கம் புஞ்ஞம், ஸங்கே⁴ தி³ன்னம் மஹப்ப²லம்.

752. ‘‘ஏஸோ ஹி ஸங்கோ⁴ விபுலோ மஹக்³க³தோ, ஏஸப்பமேய்யோ உத³தீ⁴வ ஸாக³ரோ;

ஏதே ஹி ஸேட்டா² நரவீரஸாவகா, பப⁴ங்கரா த⁴ம்மமுதீ³ரயந்தி.

753. ‘‘தேஸம் ஸுதி³ன்னம் ஸுஹுதம் ஸுயிட்ட²ம், யே ஸங்க⁴முத்³தி³ஸ்ஸ த³த³ந்தி தா³னம்;

ஸா த³க்கி²ணா ஸங்க⁴க³தா பதிட்டி²தா, மஹப்ப²லா லோகவிதூ³ன வண்ணிதா.

754. ‘‘ஏதாதி³ஸம் யஞ்ஞமனுஸ்ஸரந்தா, யே வேத³ஜாதா விசரந்தி லோகே;

வினேய்ய மச்சே²ரமலம் ஸமூலம், அனிந்தி³தா ஸக்³க³முபேந்தி டா²ன’’ந்தி.

747. தத்த² தேனஹஞ்ஞேபீதி தேனஹி அஞ்ஞேபி. தேனாதி ச தேன காரணேன, ஹீதி நிபாதமத்தம். ‘‘ஸமாத³பேதா²’’தி வத்வா ஸமாத³பனாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னானி த³தா³தா²’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²ஹி அக்க²ணேஹி வஜ்ஜிதம் மனுஸ்ஸபா⁴வம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸுது³ல்லபோ⁴ லத்³தோ⁴ மனுஸ்ஸலாபோ⁴’’தி. தத்த² அட்ட² அக்க²ணா நாம தயோ அபாயா அரூபா அஸஞ்ஞஸத்தா பச்சந்ததே³ஸோ இந்த்³ரியானம் வேகல்லம் நியதமிச்சா²தி³ட்டி²கதா அபாதுபா⁴வோ பு³த்³த⁴ஸ்ஸாதி.

748. யம் மக்³க³ந்தி யம் கே²த்தவிஸேஸே கதம் தா³னம், தம் ஏகந்தேன ஸுக³திஸம்பாபனதோ ஸுக³திகா³மிமக்³க³ம் அபாயமக்³க³தோ ஜக்³க⁴மக்³கா³தி³தோ ச அதிவிய ஸேட்ட²பா⁴வேன மக்³கா³தி⁴பந்தி கத்வா. தா³னம்பி ஹி ஸத்³தா⁴ஹிரியோ விய ‘‘தே³வலோககா³மிமக்³கோ³’’தி வுச்சதி. யதா²ஹ –

‘‘ஸத்³தா⁴ ஹிரியம் குஸலஞ்ச தா³னம், த⁴ம்மா ஏதே ஸப்புரிஸானுயாதா;

ஏதஞ்ஹி மக்³க³ம் தி³வியம் வத³ந்தி, ஏதேன ஹி க³ச்ச²தி தே³வலோக’’ந்தி.(அ. நி. 8.32; கதா². 480);

‘‘மக்³கா³தி⁴பதீ’’தி வா பாடோ², தஸ்ஸ அரியமக்³கே³ன ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அதி⁴பதிபூ⁴தோ ஸத்தா²தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னானி த³தா³தா²திஆதி³னா புனபி த³க்கி²ணேய்யேஸு தா³னஸம்விபா⁴கே³ நியோஜேந்தீ ஆஹ.

749. இதா³னி தம் த³க்கி²ணேய்யம் அரியஸங்க⁴ம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தீ ‘‘யே புக்³க³லா அட்ட² ஸதம் பஸத்தா²’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² யேதி அனியமிதனித்³தே³ஸோ. புக்³க³லாதி ஸத்தா. அட்டா²தி தேஸம் க³ணனபரிச்சே²தோ³. தே ஹி சத்தாரோ ச படிபன்னா சத்தாரோ ச ப²லே டி²தாதி அட்ட² ஹோந்தி. ஸதம் பஸத்தா²தி ஸப்புரிஸேஹி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகேஹி அஞ்ஞேஹி ச தே³வமனுஸ்ஸேஹி பஸ்ஸத்தா². கஸ்மா? ஸஹஜாதஸீலாதி³கு³ணயோக³தோ. தேஸஞ்ஹி சம்பகப³குலகுஸுமாதீ³னம் விய ஸஹஜாதவண்ணக³ந்தா⁴த³யோ ஸஹஜாதஸீலஸமாதி⁴ஆத³யோ கு³ணா, தேன தே வண்ணக³ந்தா⁴தி³ஸம்பன்னானி விய புப்பா²னி தே³வமனுஸ்ஸானம் ஸதம் பியா மனாபா பாஸம்ஸியா ச ஹோந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘யே புக்³க³லா அட்ட² ஸதம் பஸத்தா²’’தி. தே பன ஸங்கே²பதோ ஸோதாபத்திமக்³க³ட்டோ² ப²லட்டோ²தி ஏகம் யுக³ம், ஏவம் யாவ அரஹத்தமக்³க³ட்டோ² ப²லட்டோ²தி ஏகம் யுக³ந்தி சத்தாரி யுகா³னி ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘சத்தாரி ஏதானி யுகா³னி ஹோந்தி தே த³க்கி²ணேய்யா’’தி. தேதி புப்³பே³ அனியமதோ உத்³தி³ட்டா²னம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸனம். தே ஹி ஸப்³பே³பி கம்மம் கம்மப²லஞ்ச ஸத்³த³ஹித்வா தா³தப்³ப³தே³ய்யத⁴ம்மஸங்கா²தம் த³க்கி²ணம் அரஹந்தீதி த³க்கி²ணேய்யா கு³ணவிஸேஸயோகே³ன தா³னஸ்ஸ மஹப்ப²லபா⁴வஸாத⁴னதோ. ஸுக³தஸ்ஸ ஸாவகாதி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மஸவனந்தே அரியாய ஜாதியா ஜாததாய தம் த⁴ம்மம் ஸுணந்தீதி ஸாவகா. ஏதேஸு தி³ன்னானி மஹப்ப²லானீதி ஏதேஸு ஸுக³தஸ்ஸ ஸாவகேஸு அப்பகானிபி தா³னானி தி³ன்னானி படிக்³கா³ஹகதோ த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴யா மஹப்ப²லானி ஹோந்தி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா⁴ வா க³ணா வா, ததா²க³தஸாவகஸங்கோ⁴ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’திஆதி³ (அ. நி. 4.34; 5.32; இதிவு. 90).

750. சத்தாரோ ச படிபன்னாதிஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ.

இத⁴ பன ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ அத்தனா தே³வதாய ச வுத்தமத்த²ம் மனுஸ்ஸலோகம் ஆக³ந்த்வா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி. ப⁴க³வா தமத்த²ம் அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா ஸம்பத்தபரிஸாய த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸா தே³ஸனா மஹாஜனஸ்ஸ ஸாத்தி²கா அஹோஸீதி.

விஹாரவிமானவண்ணனா நிட்டி²தா.