1. பட²மவக்³கோ³
1. உத்தரத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
து³கனிபாதே நத்தி² கோசி ப⁴வோ நிச்சோதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ உத்தரத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் புஞ்ஞம் உபசினந்தோ ஸுமேத⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே விஜ்ஜாத⁴ரோ ஹுத்வா ஆகாஸேன விசரதி. தேன ச ஸமயேன ஸத்தா² தஸ்ஸ அனுக்³க³ண்ஹனத்த²ம் வனந்தரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸீதி³ ச²ப்³ப³ண்ணபு³த்³த⁴ரம்ஸியோ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ. ஸோ அந்தலிக்கே²ன க³ச்ச²ந்தோ ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னசித்தோ ஆகாஸதோ ஓருய்ஹ ஸுவிஸுத்³தே⁴ஹி விபுலேஹி கணிகாரபுப்பே²ஹி ப⁴க³வந்தம் பூஜேஸி, புப்பா²னி பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன ஸத்து² உபரி ச²த்தாகாரேன அட்ட²ம்ஸு, ஸோ தேன பி⁴ய்யோஸோமத்தாய பஸன்னசித்தோ ஹுத்வா அபரபா⁴கே³ காலம் கத்வா தாவதிம்ஸே நிப்³ப³த்தித்வா உளாரம் தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தோ யாவதாயுகம் தத்த² ட²த்வா ததோ சுதோ தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ராஜக³ஹே ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலபுத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, உத்தரோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ விஞ்ஞுதம் பத்தோ ப்³ராஹ்மணவிஜ்ஜாஸு நிப்ப²த்திம் க³ந்த்வா ஜாதியா ரூபேன விஜ்ஜாய வயேன ஸீலாசாரேன ச லோகஸ்ஸ ஸம்பா⁴வனீயோ ஜாதோ. தஸ்ஸ தம் ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா வஸ்ஸகாரோ மக³த⁴மஹாமத்தோ அத்தனோ தீ⁴தரம் தா³துகாமோ ஹுத்வா அத்தனோ அதி⁴ப்பாயம் பவேதே³ஸி. ஸோ நிஸ்ஸரணஜ்ஜா²ஸயதாய தம் படிக்கி²பித்வா காலேன காலம் த⁴ம்மஸேனாபதிம் பயிருபாஸந்தோ தஸ்ஸ ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா வத்தஸம்பன்னோ ஹுத்வா தே²ரம் உபட்ட²ஹதி.
தேன ச ஸமயேன தே²ரஸ்ஸ அஞ்ஞதரோ ஆபா³தோ⁴ உப்பன்னோ, தஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய உத்தரோ ஸாமணேரோ பாதோவ பத்தசீவரமாதா³ய விஹாரதோ நிக்க²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ தளாகஸ்ஸ தீரே பத்தம் ட²பேத்வா உத³கஸமீபம் க³ந்த்வா முக²ம் தோ⁴வதி. அத² அஞ்ஞதரோ உமங்க³சோரோ ஆரக்க²புரிஸேஹி அனுப³த்³தோ⁴ அக்³க³த்³வாரேனேவ நக³ரதோ நிக்க²மித்வா பலாயந்தோ அத்தனா க³ஹிதம் ரதனப⁴ண்டி³கம் ஸாமணேரஸ்ஸ பத்தே பக்கி²பித்வா பலாயி. ஸாமணேரோ பத்தஸமீபம் உபக³தோ. சோரம் அனுப³ந்த⁴ந்தா ராஜபுரிஸா ஸாமணேரஸ்ஸ பத்தே ப⁴ண்டி³கம் தி³ஸ்வா, ‘‘அயம் சோரோ, இமினா சோரியம் கத’’ந்தி ஸாமணேரம் பச்சா²பா³ஹம் ப³ந்தி⁴த்வா வஸ்ஸகாரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ த³ஸ்ஸேஸும். வஸ்ஸகாரோ ச ததா³ ரஞ்ஞோ வினிச்ச²யே நியுத்தோ ஹுத்வா சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜம் அனுஸாஸதி. ஸோ ‘‘புப்³பே³ மம வசனம் நாதி³யி, ஸுத்³த⁴பாஸண்டி³யேஸு பப்³ப³ஜீ’’தி ச ப³த்³தா⁴கா⁴தத்தா கம்மம் அஸோதே⁴த்வாவ ஜீவந்தமேவ தம் ஸூலே உத்தாஸேஸி.
அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ஞாணபரிபாகம் ஓலோகேத்வா தம் டா²னம் க³ந்த்வா விப்பு²ரந்தஹத்த²னக²மணிமயூக²ஸம்பி⁴ன்னஸிதாப⁴தாய பக்³க⁴ரந்தஜாதிஹிங்கு³லகஸுவண்ணரஸதா⁴ரம் விய ஜாலாகு³ண்டி²தமுது³தலுனதீ³க⁴ங்கு³லிஹத்த²ம் உத்தரஸ்ஸ ஸீஸே ட²பேத்வா, ‘‘உத்தர, இத³ம் தே புரிமகம்மஸ்ஸ ப²லம் உப்பன்னம், தத்த² தயா பச்சவேக்க²ணப³லேன அதி⁴வாஸனா காதப்³பா³’’தி வத்வா அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. உத்தரோ அமதாபி⁴ஸேகஸதி³ஸேன ஸத்து² ஹத்த²ஸம்ப²ஸ்ஸேன ஸஞ்ஜாதப்பஸாத³ஸோமனஸ்ஸதாய உளாரம் பீதிபாமோஜ்ஜம் படிலபி⁴த்வா யதா²பரிசிதம் விபஸ்ஸனாமக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ ஞாணஸ்ஸ பரிபாகம் க³தத்தா ஸத்து² ச தே³ஸனாவிலாஸேன தாவதே³வ மக்³க³படிபாடியா ஸப்³ப³கிலேஸே கே²பேத்வா ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.56.55-92) –
‘‘ஸுமேதோ⁴ நாம ஸம்பு³த்³தோ⁴, பா³த்திம்ஸவரலக்க²ணோ;
விவேககாமோ ப⁴க³வா, ஹிமவந்தமுபாக³மி.
‘‘அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா ஹிமவந்தம், அக்³கோ³ காருணிகோ முனி;
பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வான, நிஸீதி³ பரிஸுத்தமோ.
‘‘விஜ்ஜாத⁴ரோ ததா³ ஆஸிம், அந்தலிக்க²சரோ அஹம்;
திஸூலம் ஸுக³தம் க³ய்ஹ, க³ச்சா²மி அம்ப³ரே ததா³.
‘‘பப்³ப³தக்³கே³ யதா² அக்³கி³, புண்ணமாயேவ சந்தி³மா;
வனம் ஓபா⁴ஸதே பு³த்³தோ⁴, ஸாலராஜாவ பு²ல்லிதோ.
‘‘வனக்³கா³ நிக்க²மித்வான, பு³த்³த⁴ரம்ஸீபி⁴தா⁴வரே;
நளக்³கி³வண்ணஸங்காஸா, தி³ஸ்வா சித்தம் பஸாத³யிம்.
‘‘விசினம் அத்³த³ஸம் புப்ப²ம், கணிகாரம் தே³வக³ந்தி⁴கம்;
தீணி புப்பா²னி ஆதா³ய, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²மபூஜயிம்.
‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன, தீணி புப்பா²னி மே ததா³;
உத்³த⁴ம்வண்டா அதோ⁴பத்தா, சா²யம் குப்³ப³ந்தி ஸத்து²னோ.
‘‘தேன கம்மேன ஸுகதேன, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;
ஜஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தாவதிம்ஸமக³ச்ச²ஹம்.
‘‘தத்த² மே ஸுகதம் ப்³யம்ஹம், கணிகாரீதி ஞாயதி;
ஸட்டி²யோஜனமுப்³பே³த⁴ம், திம்ஸயோஜனவித்த²தம்.
‘‘ஸஹஸ்ஸகண்ட³ம் ஸதபே⁴ண்டு³, த⁴ஜாலு ஹரிதாமயம்;
ஸதஸஹஸ்ஸனிய்யூஹா, ப்³யம்ஹே பாதுப⁴விம்ஸு மே.
‘‘ஸோண்ணமயா மணிமயா, லோஹிதங்கமயாபி ச;
ப²லிகாபி ச பல்லங்கா, யேனிச்ச²கா யதி³ச்ச²கா.
‘‘மஹாரஹஞ்ச ஸயனம், தூலிகா விகதீயுதம்;
உத்³த⁴லோமிஞ்ச ஏகந்தம், பி³ம்போ³ஹனஸமாயுதம்.
‘‘ப⁴வனா நிக்க²மித்வான, சரந்தோ தே³வசாரிகம்;
யதா² இச்சா²மி க³மனம், தே³வஸங்க⁴புரக்க²தோ.
‘‘புப்ப²ஸ்ஸ ஹேட்டா² திட்டா²மி, உபரிச்ச²த³னம் மம;
ஸமந்தா யோஜனஸதம், கணிகாரேஹி சா²தி³தம்.
‘‘ஸட்டி²தூரியஸஹஸ்ஸானி, ஸாயம் பாதம் உபட்ட²ஹும்;
பரிவாரேந்தி மம் நிச்சம், ரத்திந்தி³வமதந்தி³தா.
‘‘தத்த² நச்சேஹி கீ³தேஹி, தாளேஹி வாதி³தேஹி ச;
ரமாமி கி²ட்³டா³ ரதியா, மோதா³மி காமகாமஹம்.
‘‘தத்த² பு⁴த்வா பிவித்வா ச, மோதா³மி தித³ஸே ததா³;
நாரீக³ணேஹி ஸஹிதோ, மோதா³மி ப்³யம்ஹமுத்தமே.
‘‘ஸதானம் பஞ்சக்க²த்துஞ்ச, தே³வரஜ்ஜமகாரயிம்;
ஸதானம் தீணிக்க²த்துஞ்ச, சக்கவத்தீ அஹோஸஹம்;
பதே³ஸரஜ்ஜம் விபுலம், க³ணனாதோ அஸங்கி²யம்.
‘‘ப⁴வே ப⁴வே ஸம்ஸரந்தோ, மஹாபோ⁴க³ம் லபா⁴மஹம்;
போ⁴கே³ மே ஊனதா நத்தி², பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘து³வே ப⁴வே ஸம்ஸராமி, தே³வத்தே அத² மானுஸே;
அஞ்ஞம் க³திம் ந ஜானாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘து³வே குலே பஜாயாமி, க²த்தியே சாபி ப்³ராஹ்மணே;
நீசே குலே ந ஜானாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘ஹத்தி²யானம் அஸ்ஸயானம், ஸிவிகம் ஸந்த³மானிகம்;
லபா⁴மி ஸப்³ப³மேவேதம், பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘தா³ஸீக³ணம் தா³ஸக³ணம், நாரியோ ஸமலங்கதா;
லபா⁴மி ஸப்³ப³மேவேதம், பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘கோஸேய்யகம்ப³லியானி, கோ²மகப்பாஸிகானி ச;
லபா⁴மி ஸப்³ப³மேவேதம், பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘நவவத்த²ம் நவப²லம், நவக்³க³ரஸபோ⁴ஜனம்;
லபா⁴மி ஸப்³ப³மேவேதம், பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘இமம் கா²த³ இமம் பு⁴ஞ்ஜ, இமம்ஹி ஸயனே ஸய;
லபா⁴மி ஸப்³ப³மேவேதம், பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘ஸப்³ப³த்த² பூஜிதோ ஹோமி, யஸோ அச்சுக்³க³தோ மம;
மஹாபக்கோ² ஸதா³ ஹோமி, அபே⁴ஜ்ஜபரிஸோ ஸதா³;
ஞாதீனம் உத்தமோ ஹோமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘ஸீதம் உண்ஹம் ந ஜானாமி, பரிளாஹோ ந விஜ்ஜதி;
அதோ² சேதஸிகம் து³க்க²ம், ஹத³யே மே ந விஜ்ஜதி.
‘‘ஸுவண்ணவண்ணோ ஹுத்வான, ஸம்ஸராமி ப⁴வாப⁴வே;
வேவண்ணியம் ந ஜானாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘தே³வலோகா சவித்வான, ஸுக்கமூலேன சோதி³தோ;
ஸாவத்தி²யம் புரே ஜாதோ, மஹாஸாலே ஸுஅட்³ட⁴கே.
‘‘பஞ்ச காமகு³ணே ஹித்வா, பப்³ப³ஜிம் அனகா³ரியம்;
ஜாதியா ஸத்தவஸ்ஸோஹம், அரஹத்தமபாபுணிம்.
‘‘உபஸம்பாத³யீ பு³த்³தோ⁴, கு³ணமஞ்ஞாய சக்கு²மா;
தருணோ பூஜனீயோஹம், பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘தி³ப்³ப³சக்கு² விஸுத்³த⁴ம் மே, ஸமாதி⁴குஸலோ அஹம்;
அபி⁴ஞ்ஞாபாரமிப்பத்தோ, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘படிஸம்பி⁴தா³ அனுப்பத்தோ, இத்³தி⁴பாதே³ஸு கோவிதோ³;
த⁴ம்மேஸு பாரமிப்பத்தோ, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘திம்ஸகப்பஸஹஸ்ஸம்ஹி, யம் பு³த்³த⁴மபி⁴பூஜயிம்;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, பு³த்³த⁴பூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ புன ஹுத்வா ஸூலதோ உட்ட²ஹித்வா பரானுத்³த³யாய ஆகாஸே ட²த்வா பாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேஸி. மஹாஜனோ அச்ச²ரியப்³பு⁴தசித்தஜாதோ அஹோஸி. தாவதே³வஸ்ஸ வணோ ஸம்ரூள்ஹி, ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி, ‘‘ஆவுஸோ, தாதி³ஸம் து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தோ கத²ம் த்வம் விபஸ்ஸனம் அனுயுஞ்ஜிதும் அஸக்கீ²’’தி புட்டோ², ‘‘பகே³வ மே, ஆவுஸோ, ஸம்ஸாரே ஆதீ³னவோ, ஸங்கா²ரானஞ்ச ஸபா⁴வோ ஸுதி³ட்டோ², ஏவாஹம் தாதி³ஸம் து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தோபி அஸக்கி²ம் விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா விஸேஸம் அதி⁴க³ந்து’’ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ –
121. ‘‘நத்தி² கோசி ப⁴வோ நிச்சோ, ஸங்கா²ரா வாபி ஸஸ்ஸதா;
உப்பஜ்ஜந்தி ச தே க²ந்தா⁴, சவந்தி அபராபரம்.
122. ‘‘ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வா, ப⁴வேனம்ஹி அனத்தி²கோ;
நிஸ்ஸடோ ஸப்³ப³காமேஹி, பத்தோ மே ஆஸவக்க²யோ’’தி. –
இமம் கா³தா²த்³வயம் அபா⁴ஸி.
தத்த² நத்தி² கோசி ப⁴வோ நிச்சோதி கம்மப⁴வோ உபபத்திப⁴வோ காமப⁴வோ ரூபப⁴வோ அரூபப⁴வோ ஸஞ்ஞீப⁴வோ அஸஞ்ஞீப⁴வோ நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீப⁴வோ ஏகவோகாரப⁴வோ சதுவோகாரப⁴வோ பஞ்சவோகாரப⁴வோதி ஏவம்பே⁴தோ³, தத்தா²பி ஹீனோ மஜ்ஜி²மோ உக்கட்டோ² தீ³கா⁴யுகோ ஸுக²ப³ஹுலோ வோமிஸ்ஸஸுக²து³க்கோ²தி ஏவம்விபா⁴கோ³ யோகோசி நிச்சோ து⁴வோ தி²ரோ அபலோகியத⁴ம்மோ நத்தி² தம் தம் காரணம் படிச்ச ஸமுப்பன்னத்தா. யஸ்மா ச ஏததே³வம், தஸ்மா ஸங்கா²ரா வாபி ஸஸ்ஸதா நத்தீ²தி யோஜனா. பச்சயேஹி ஸங்க²தத்தா ‘‘ஸங்கா²ரா’’தி லத்³த⁴னாமே ஹி பஞ்சக்க²ந்தே⁴ உபாதா³ய ப⁴வஸமஞ்ஞாய ஸங்கா²ராவ ஹுத்வா ஸம்பூ⁴தா ஜராமரணேன ச விபரிணமந்தீதி அஸஸ்ஸதா விபரிணாமத⁴ம்மா. ததா² ஹி தே ‘‘ஸங்கா²ரா’’தி வுச்சந்தி. தேனாஹ உப்பஜ்ஜந்தி ச தே க²ந்தா⁴, சவந்தி அபராபரந்தி. தே ப⁴வபரியாயேன ஸங்கா²ரபரியாயேன ச வுத்தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ யதா²பச்சயம் அபராபரம் உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச ஜராய பரிபீளிதா ஹுத்வா சவந்தி பரிபி⁴ஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². ஏதேன ‘‘ப⁴வோ, ஸங்கா²ரா’’தி ச லத்³த⁴வோஹாரா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ உத³யப்³ப³யஸபா⁴வாதி த³ஸ்ஸேதி. யஸ்மா திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தஸ்ஸ தயோபி ப⁴வா ஆதி³த்தம் விய ஸங்க²தே ஆதீ³னவம் தோ³ஸம் பகே³வ விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஜானித்வா அனிச்சலக்க²ணேஹி தி³ட்டா² ஸங்கா²ரா து³க்கா²னத்தா விபூ⁴ததரா உபட்ட²ஹந்தி, தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம் தத³னத்தா’’தி (ஸம். நி. 3.15).
யஸ்மா திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தஸ்ஸ தயோபி ப⁴வா ஆதி³த்தம் விய அகா³ரம் ஸப்படிப⁴யா உபட்ட²ஹந்தி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ப⁴வேனம்ஹி அனத்தி²கோ’’தி. ஏவம் பன ஸப்³ப³ஸோ ப⁴வேஹி வினிவத்தியமானஸ்ஸ காமேஸு அபேக்கா²ய லேஸோபி ந ஸம்ப⁴வதியேவ, தேனாஹ ‘‘நிஸ்ஸடோ ஸப்³ப³காமேஹீ’’தி, அம்ஹீதி யோஜனா. மானுஸேஹி விய தி³ப்³பே³ஹிபி காமேஹி நிவத்திதசித்தோஸ்மீதி அத்தோ². பத்தோ மே ஆஸவக்க²யோதி யஸ்மா ஏவம் ஸுபரிமஜ்ஜிதஸங்கா²ரோ ப⁴வேஸு ஸுபரிதி³ட்டா²தீ³னவோ காமேஸு ச அனாஸத்தமானஸோ தஸ்மா ஸூலமத்த²கே நிஸின்னேனாபி மே மயா பத்தோ அதி⁴க³தோ ஆஸவக்க²யோ நிப்³பா³னம் அரஹத்தஞ்சாதி. அஞ்ஞேஹி ச ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி அப்பத்தமானஸேஹி தத³தி⁴க³மாய உஸ்ஸாஹோ கரணீயோதி பி⁴க்கூ²னம் ஓவாத³மதா³ஸி.
உத்தரத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
2. பிண்டோ³லபா⁴ரத்³வாஜத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
நயித³ம் அனயேனாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ பிண்டோ³லபா⁴ரத்³வாஜத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம் கிர பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஸீஹயோனியம் நிப்³ப³த்தித்வா பப்³ப³தகு³ஹாயம் விஹரதி. ப⁴க³வா தஸ்ஸ அனுக்³க³ஹம் காதும் கோ³சராய பக்கந்தகாலே ஸயனகு³ஹம் பவிஸித்வா நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜித்வா நிஸீதி³. ஸீஹோ கோ³சரம் க³ஹேத்வா நிவத்தோ கு³ஹாத்³வாரே ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா ஹட்ட²துட்டோ² ஜலஜத²லஜபுப்பே²ஹி பூஜம் கத்வா சித்தம் பஸாதே³ந்தோ ப⁴க³வதோ ஆரக்க²த்தா²ய அரஞ்ஞே வாளமிகே³ அபனேதும் தீஸு வேலாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ பு³த்³த⁴க³தாய ஸதியா அட்டா²ஸி. யதா² பட²மதி³வஸம், ஏவம் ஸத்தாஹம் பூஜேஸி. ப⁴க³வா ஸத்தாஹச்சயேன நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹித்வா ‘‘வத்திஸ்ஸதி இமஸ்ஸ ஏத்தகோ உபனிஸ்ஸயோ’’தி தஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ ஆகாஸம் பக்க²ந்தி³த்வா விஹாரமேவ க³தோ. ஸீஹோ பாலிலேய்யகஹத்தீ² விய பு³த்³த⁴வியோக³து³க்க²ம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ காலம் கத்வா ஹம்ஸவதீனக³ரே மஹாபோ⁴க³குலே நிப்³ப³த்தித்வா வயப்பத்தோ நக³ரவாஸீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹாரம் க³தோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ஸத்தாஹம் மஹாதா³னம் பவத்தேத்வா யாவஜீவம் புஞ்ஞானி கத்வா அபராபரம் தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ காலே கோஸம்பி³யம் ரஞ்ஞோ உதேனஸ்ஸ புரோஹிதபுத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி பா⁴ரத்³வாஜோ நாம நாமேன. ஸோ வயப்பத்தோ தயோ வேதே³ உக்³க³ஹேத்வா பஞ்ச மாணவகஸதானி மந்தே வாசேந்தோ மஹக்³க⁴ஸபா⁴வேன அனனுரூபாசாரத்தா தேஹி பரிச்சஜ்ஜந்தோ ராஜக³ஹம் க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச லாப⁴ஸக்காரம் தி³ஸ்வா ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞூ ஹுத்வா விசரந்தோ ஸத்தா²ரா உபாயேன மத்தஞ்ஞுதாய பதிட்டா²பிதோ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா நசிரஸ்ஸேவ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.50.104-109) –
‘‘மிக³லுத்³தோ³ புரே ஆஸிம், விபினே விசரம் ததா³;
அத்³த³ஸம் விரஜம் பு³த்³த⁴ம், ஸப்³ப³த⁴ம்மான பாரகு³ம்.
‘‘பியாலப²லமாதா³ய, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸதா³ஸஹம்;
புஞ்ஞக்கே²த்தஸ்ஸ வீரஸ்ஸ, பஸன்னோ ஸேஹி பாணிபி⁴.
‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் ப²லம் அத³தி³ம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, ப²லதா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ பன ஹுத்வா ‘‘ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² யம் ஸாவகேஹி பத்தப்³ப³ம், தம் மயா பத்த’’ந்தி, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச ‘‘யஸ்ஸ மக்³கே³ வா ப²லே வா கங்கா² அத்தி², ஸோ மம் புச்ச²தூ’’தி ஸீஹனாத³ம் நதி³. தேன தம் ப⁴க³வா, ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸீஹனாதி³கானம் யதி³த³ம் பிண்டோ³லபா⁴ரத்³வாஜோ’’தி (அ. நி. 1.188, 195) ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி. ஸோ ஏகதி³வஸம் அத்தனோ ஸந்திகம் உபக³தம் கி³ஹிகாலே ஸஹாயபூ⁴தம் மச்ச²ரிம் மிச்சா²தி³ட்டி²ப்³ராஹ்மணம் அனுகம்பமானோ தஸ்ஸ தா³னகத²ம் கதே²த்வா தேன ச ‘‘அயம் மம த⁴னம் வினாஸேதுகாமோ’’தி ப⁴குடிம் கத்வாபி ‘‘துய்ஹம் ஏகப⁴த்தம் தே³மீ’’தி வுத்தே, ‘‘தம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³ஹி மா மய்ஹ’’ந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணாமேஸி. புன ப்³ராஹ்மணேன ‘‘அயம் மம் ப³ஹூனம் தா³பேதுகாமோ’’தி அப்பச்சயே பகாஸிதே து³தியதி³வஸம் த⁴ம்மஸேனாபதினா ஸங்க⁴க³தாய த³க்கி²ணாய மஹப்ப²லபா⁴வப்பகாஸனேன தம் பஸாதே³த்வா, ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ ‘ஆஹாரகே³தே⁴ன மம் தா³னே நீயோஜேஸீ’தி மஞ்ஞதி, ஆஹாரஸ்ஸ பன மயா ஸப்³ப³ஸோ பரிஞ்ஞாதபா⁴வம் ந ஜானாதி, ஹந்த³ நம் ஜானாபேமீ’’தி –
123. ‘‘நயித³ம் அனயேன ஜீவிதம், நாஹாரோ ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திகோ;
ஆஹாரட்டி²திகோ ஸமுஸ்ஸயோ, இதி தி³ஸ்வான சராமி ஏஸனம்.
124. ‘‘பங்கோதி ஹி நம் அவேத³யும், யாயம் வந்த³னபூஜனா குலேஸு;
ஸுகு²மம் ஸல்லம் து³ருப்³ப³ஹம், ஸக்காரோ காபுரிஸேன து³ஜ்ஜஹோ’’தி. –
கா³தா²த்³வயம் அபா⁴ஸி.
தத்த² நயித³ம் அனயேன ஜீவிதந்தி இத³ம் மம ஜீவிதம் அனயேன அஞாயேன வேளுதா³னபுப்ப²தா³னாதி³அனேஸனாய ந ஹோதி ஜீவிதனிகந்தியா அபா⁴வதோ. நாஹாரோ ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திகோதி ஆஹாரோ ச ஆஹரியமானோ மக்³க³ப²லஞாணம் விய ஹத³யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸந்திகரோ ந ஹோதி, கேவலம் பன ஸஜ்ஜுகம் கு²தா³படிகா⁴தமத்தம் கரோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. அத² வா நாஹாரோ ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திகோதி ஆஹாரோ ரஸதண்ஹாவத்து² மே ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திகோ ஆஸத்தோ ந ஹோதி ரஸதண்ஹாய ஏவ அபா⁴வதோ. ‘‘ஸந்திகே’’திபி பட²ந்தி. யோ ஹி ஆஹாரகி³த்³தோ⁴ லாப⁴ஸக்காரப்பஸுதோ விசரதி, தஸ்ஸ ஆஹாரோ ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திகே நாம அபி⁴ண்ஹம் மனஸிகாதப்³ப³தோ. யோ பன பரிஞ்ஞாதாஹாரோ, ஸோ தத்த² பஹீனச்ச²ந்த³ராகோ³, ந தஸ்ஸாஹாரோ ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திகே நாம – ‘‘கத²ம் நு கோ² லபே⁴ய்ய’’ந்திஆதி³மனஸிகரணஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. யதி³ ஹி ஜீவிதனிகந்தி ஆஹாரரஸதண்ஹா ச நத்தி², அத² கஸ்மா பிண்டா³ய சரஸீதி அனுயோக³ம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘ஆஹாரட்டி²திகோ ஸமுஸ்ஸயோ, இதி தி³ஸ்வான சராமி ஏஸன’’ந்தி. ஆஹாரோ போ⁴ஜனம் டி²தி டா²னம் பச்சயோ ஏதஸ்ஸாதி ஆஹாரட்டி²திகோ. ‘‘ஆஹாரபடிப³த்³த⁴வுத்திகோ ஸமுஸ்ஸயோ காயோ’’இதி தி³ஸ்வான ஏவம் ஞத்வா இமமத்த²ம் பு³த்³தி⁴யம் ட²பேத்வா சராமி ஏஸனம், பி⁴க்கா²பரியேஸனம் கரோமீதி அத்தோ².
பச்சயனிமித்தம் குலானி உபஸங்கமந்தோ தத்த² வந்த³னபூஜனாஹி லாப⁴ஸக்காரேஹி ச ப³ஜ்ஜ²தீதி ஏவம் மாதி³ஸேஸு ந சிந்தேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பங்கோ’’திகா³த²ம் அபா⁴ஸி. தஸ்ஸத்தோ² – யா அயம் பச்சயனிமித்தம் உபக³தானம் பப்³ப³ஜிதானம் குலேஸு கே³ஹவாஸீஸு பவத்திஸ்ஸதி கு³ணஸம்பா⁴வனா பூஜனா ச, யஸ்மா தம் அபா⁴விதத்தானம் ஓஸீதா³பனட்டே²ன மலீனபா⁴வகரணேன ச பங்கோ கத்³த³மோதி பு³த்³தா⁴த³யோ அவேத³யும் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸும் பவேதே³ஸும் வா, தஸ்மா ஸா ஸப்புரிஸானம் ப³ந்தா⁴ய ந ஹோதி ஸக்காராஸாய பகே³வ பஹீனத்தா. அஸப்புரிஸஸ்ஸ பன ஸக்காராஸா து³விஞ்ஞேய்யஸபா⁴வதாய பீளாஜனனதோ அந்தோ துத³னதோ உத்³த⁴ரிதும் அஸக்குணேய்யதோ ச ஸுகு²மம் ஸல்லம் து³ருப்³ப³ஹம். ததோ ஏவ தேன ஸக்காரோ காபுரிஸேன து³ஜ்ஜஹோ து³ருப்³ப³ஹேய்யோ தஸ்ஸ பஹானபடிபத்தியா அப்படிபஜ்ஜனதோ, ஸக்காராஸாபஹானேன பஹீனோ ஹோதீதி. தம் ஸுத்வா ப்³ராஹ்மணோ தே²ரே அபி⁴ப்பஸன்னோ அஹோஸி.
பிண்டோ³லபா⁴ரத்³வாஜத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. வல்லியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
மக்கடோ பஞ்சத்³வாராயந்திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ வல்லியத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ இதோ ஏகதிம்ஸே கப்பே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஏகதி³வஸம் கேனசிதே³வ கரணீயேன அரஞ்ஞம் க³தோ தத்த² நாரத³ம் நாம பச்சேகஸம்பு³த்³த⁴ம் ருக்க²மூலே வஸந்தம் தி³ஸ்வா பஸன்னமானஸோ நளேஹி ஸாலம் கத்வா திணேஹி சா²தே³த்வா அதா³ஸி. சங்கமனட்டா²னஞ்சஸ்ஸ ஸோதே⁴த்வா வாலுகா ஓகிரித்வா அதா³ஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, வல்லியோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ வயப்பத்தோ யோப்³ப³னமனுப்பத்தோ இந்த்³ரியவஸிகோ ஹுத்வா விசரந்தோ கல்யாணமித்தஸம்ஸக்³கே³ன ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.50.93-103) –
‘‘ஹிமவந்தஸ்ஸாவிதூ³ரே, ஹாரிதோ நாம பப்³ப³தோ;
ஸயம்பூ⁴ நாரதோ³ நாம, ருக்க²மூலே வஸீ ததா³.
‘‘நளாகா³ரம் கரித்வான, திணேன சா²த³யிம் அஹம்;
சங்கமம் ஸோத⁴யித்வான, ஸயம்பு⁴ஸ்ஸ அதா³ஸஹம்.
‘‘தேன கம்மேன ஸுகதேன, சேதனாபணிதீ⁴ஹி ச;
ஜஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தாவதிம்ஸமக³ச்ச²ஹம்.
‘‘தத்த² மே ஸுகதம் ப்³யம்ஹம், நளகுடிகனிம்மிதம்;
ஸட்டி²யோஜனமுப்³பே³த⁴ம், திம்ஸயோஜனவித்த²தம்.
‘‘சதுத்³த³ஸேஸு கப்பேஸு, தே³வலோகே ரமிம் அஹம்;
ஏகஸத்ததிக்க²த்துஞ்ச, தே³வரஜ்ஜமகாரயிம்.
‘‘சதுத்திம்ஸதிக்க²த்துஞ்ச, சக்கவத்தீ அஹோஸஹம்;
பதே³ஸரஜ்ஜம் விபுலம், க³ணனாதோ அஸங்கி²யம்.
‘‘த⁴ம்மபாஸாத³மாருய்ஹ, ஸப்³பா³காரவரூபமம்;
யதி³ச்ச²காஹம் விஹரே, ஸக்யபுத்தஸ்ஸ ஸாஸனே.
‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் கம்மமகரிம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, நளகுடியித³ம் ப²லம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹத்தம் பன பத்வா புது²ஜ்ஜனகாலே அத்தனோ சித்தஸ்ஸ ரூபாதி³ஆரம்மணேஸு யதா²காமப்பவத்தியா, இதா³னி அரியமக்³கே³ன நிக்³க³ஹிதபா⁴வஸ்ஸ ச விபா⁴வனேன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தோ –
125. ‘‘மக்கடோ பஞ்சத்³வாராயம், குடிகாயம் பஸக்கிய;
த்³வாரேன அனுபரியேதி, க⁴ட்டயந்தோ முஹும் முஹும்.
126. ‘‘திட்ட² மக்கட மா தா⁴வி, ந ஹி தே தம் யதா² புரே;
நிக்³க³ஹீதோஸி பஞ்ஞாய, நேவ தூ³ரம் க³மிஸ்ஸஸீ’’தி. – கா³தா²த்³வயம் அபா⁴ஸி;
தத்த² க⁴ட்டயந்தோதி அத்தனோ லோலபா⁴வேன ருக்க²ஸ்ஸ அஞ்ஞம் ஸாக²ம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞஸ்ஸ க³ஹணேன அனேகவாரம் தத்த² ருக்க²ம் சாலேந்தோ ப²லூபபோ⁴க³மக்கடோ விய தேன தேன சக்கா²தி³த்³வாரேன ரூபாதி³ஆரம்மணேஸு அஞ்ஞம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞம் க³ண்ஹந்தோ சித்தஸந்தானஸ்ஸ ஸமாதா³னவஸேன நிச்சலம் டா²தும் அப்பதா³னேன அபி⁴க்க²ணம் க⁴ட்டயந்தோ சாலேந்தோ தஸ்மிம்யேவ ரூபாதி³ஆரம்மணே அனுபரிவத்ததி யதா²காமம் விசரதி. வத்தமானஸமீபதாய சேத்த² வத்தமானவசனம். ஏவம் அனுபரியந்தோ ச திட்ட², மக்கட, மா தா⁴வி த்வம், சித்தமக்கட, இதா³னி திட்ட² மா தா⁴வி, இதோ பட்டா²ய தே தா⁴விதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா ந ஹி தே தம் யதா² பூரே யஸ்மா தம் அத்தபா⁴வகே³ஹம் புப்³பே³ விய ந தே ஸேவிதம் பிஹிதத்³வாரபா⁴வதோ, கிஞ்ச நிக்³க³ஹீதோஸி பஞ்ஞாய ஸயஞ்ச இதா³னி மக்³க³பஞ்ஞாய கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரஸங்கா²தானம் பாதா³னம் சே²த³னேன அச்சந்திகம் நிக்³க³ஹம் பத்தோஸி, தஸ்மா நேவ தூ³ரம் க³மிஸ்ஸஸி இதோ அத்தபா⁴வதோ தூ³ரம் து³தியாதி³அத்தபா⁴வம் நேவ க³மிஸ்ஸஸி யாவசரிமகசித்தம் ஏவ தே க³மனந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘நேதோ தூ³ர’’ந்திபி பாடோ², ஸோ ஏவத்தோ².
வல்லியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
4. க³ங்கா³தீரியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
திண்ணம் மே தாலபத்தானந்திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ க³ங்கா³தீரியத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம் கிர பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே குலகே³ஹே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸாஸனே அபி⁴ப்பஸன்னோ ஹுத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பானீயமதா³ஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வலோகே நிப்³ப³த்தித்வா அபராபரம் புஞ்ஞானி கத்வா தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ‘‘த³த்தோ’’திஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ வயப்பத்தோ க⁴ராவாஸம் வஸந்தோ அக³மனீயட்டா²னபா⁴வம் அஜானித்வா வீதிக்கமம் கத்வா புன அக³மனீயட்டா²னபா⁴வம் ஞத்வா ஸம்வேக³ஜாதோ பப்³ப³ஜித்வா தம் கம்மம் ஜிகு³ச்சி²த்வா லூக²படிபத்திம் அனுதிட்ட²ந்தோ பம்ஸுகூலசீவரம் ச²வஸித்தஸதி³ஸம் மத்திகாபத்தஞ்ச க³ஹேத்வா க³ங்கா³தீரே தீஹி தாலபத்தேஹி குடிகம் கத்வா விஹாஸி, தேனேவஸ்ஸ க³ங்கா³தீரியோதி ஸமஞ்ஞா அஹோஸி. ஸோ ‘‘அரஹத்தம் அப்பத்வா ந கேனசி ஸல்லபிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் அதி⁴ட்டா²ய பட²மம் ஸம்வச்ச²ரம் துண்ஹீபூ⁴தோ வசீபே⁴த³ம் அகரோந்தோவ விஹாஸி. து³தியே ஸம்வச்ச²ரே கோ³சரகா³மே அஞ்ஞதராய இத்தி²யா ‘‘மூகோ³ நு கோ² நோ’’தி வீமம்ஸிதுகாமாய பத்தே கீ²ரம் ஆஸிஞ்சந்தியா ஹத்த²விஹாரே கதேபி ஓகிரிதே, ‘‘அலம், ப⁴கி³னீ’’தி வாசம் நிச்ச²ரி. ததியே பன ஸம்வச்ச²ரே அந்தரவஸ்ஸேவ க⁴டயந்தோ வாயமந்தோ அரஹத்தம் பாபுணி, தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 2.50.51-56) –
‘‘பது³முத்தரபு³த்³த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ அனுத்தரே;
பஸன்னசித்தோ ஸுமனோ, பானீக⁴டமபூரயிம்.
‘‘பப்³ப³தக்³கே³ து³மக்³கே³ வா, ஆகாஸே வாத² பூ⁴மியம்;
யதா³ பானீயமிச்சா²மி, கி²ப்பம் நிப்³ப³த்ததே மம.
‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, யம் தா³னமத³தி³ம் ததா³;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, த³கதா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹா பன ஹுத்வா அத்தனோ புப்³ப³பா⁴க³படிபத்தியா விபா⁴வனமுகே²ன அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தோ –
127. ‘‘திண்ணம் மே தாலபத்தானம், க³ங்கா³தீரே குடீ கதா;
ச²வஸித்தோவ மே பத்தோ, பம்ஸுகூலஞ்ச சீவரம்.
128. ‘‘த்³வின்னம் அந்தரவஸ்ஸானம், ஏகா வாசா மே பா⁴ஸிதா;
ததியே அந்தரவஸ்ஸம்ஹி, தமோக²ந்தோ⁴ பதா³லிதோ’’தி. – கா³தா²த்³வயம் அபா⁴ஸி;
தத்த² திண்ணம் மே தாலபத்தானம், க³ங்கா³தீரே குடீ கதாதி தாலருக்க²தோ பஹிதேஹி தீஹி தாலபண்ணேஹி மய்ஹம் வஸ்ஸனபரிஹரணத்த²ம் க³ங்கா³ய நதி³யா தீரே குடிகா கதா. தேன அத்தனோ ஸேனாஸனஸந்தோஸம் த³ஸ்ஸேதி. வுத்தஞ்ஹி த⁴ம்மஸேனாபதினா –
‘‘பல்லங்கேன நிஸின்னஸ்ஸ, ஜண்ணுகே நாபி⁴வஸ்ஸதி;
அலம் பா²ஸுவிஹாராய, பஹிதத்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (தே²ரகா³. 985; மி. ப. 6.1.1);
‘‘தாலபத்தீன’’ந்திபி பாடோ², ஸோ ஏவத்தோ². ச²வஸித்தோவ மே பத்தோதி மய்ஹம் பத்தோ ச²வஸித்தஸதி³ஸோ, மதானம் கீ²ரஸேசனகுண்ட³ஸதி³ஸோதி அத்தோ². பம்ஸுகூலஞ்ச சீவரந்தி சீவரஞ்ச மே அந்தரமக்³க³ஸுஸானாதீ³ஸு ச²ட்³டி³தனந்தகேஹி கதம் பம்ஸுகூலம். பத³த்³வயேன பரிக்கா²ரஸந்தோஸம் த³ஸ்ஸேதி.
த்³வின்னம் அந்தரவஸ்ஸானந்தி த்³வீஸு அந்தரவஸ்ஸேஸு பப்³ப³ஜிததோ அரஹத்தமப்பத்தஸம்வச்ச²ரேஸு. ஏகா வாசா மே பா⁴ஸிதாதி ஏகா, ‘‘அலம், ப⁴கி³னீ’’தி கீ²ரபடிக்கே²பவாசா ஏவ மயா வுத்தா, அஞ்ஞோ தத்த² வசீபே⁴தோ³ நாஹோஸி. தேன உக்கம்ஸக³தம் காயவசீஸம்யமம் த³ஸ்ஸேதி. ததியே அந்தரவஸ்ஸம்ஹீதி ததியஸ்ஸ ஸம்வச்ச²ரஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே, தஸ்மிம் அபரிபுண்ணேயேவ. தமோக²ந்தோ⁴ பதா³லிதோதி அக்³க³மக்³கே³ன தமோக²ந்தோ⁴ பி⁴ன்னோ, அவிஜ்ஜானுஸயோ ஸமுச்சி²ன்னோதி அத்தோ². தேன ததே³கட்ட²தாய ஸப்³ப³கிலேஸானம் அனவஸேஸப்பஹானம் வத³தி.