3. ஆனந்த³த்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

பிஸுணேன ச கோத⁴னேனாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஹம்ஸவதீனக³ரே ஸத்து² வேமாதிகபா⁴தா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ஸுமனோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. பிதா பனஸ்ஸ ஆனந்த³ராஜா நாம. ஸோ அத்தனோ புத்தஸ்ஸ ஸுமனகுமாரஸ்ஸ வயப்பத்தஸ்ஸ ஹம்ஸவதிதோ வீஸயோஜனஸதே டா²னே போ⁴க³னக³ரம் அதா³ஸி. ஸோ கதா³சி கதா³சி ஆக³ந்த்வா அத்தானஞ்ச பிதரஞ்ச பஸ்ஸதி. ததா³ ராஜா ஸத்தா²ரஞ்ச ஸதஸஹஸ்ஸபரிமாணம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச ஸயமேவ ஸக்கச்சம் உபட்ட²ஹி, அஞ்ஞேஸம் உபட்டா²தும் ந தே³தி.

தேன ஸமயேன பச்சந்தோ குபிதோ அஹோஸி. குமாரோ தஸ்ஸ குபிதபா⁴வம் ரஞ்ஞோ அனாரோசேத்வா ஸயமேவ தம் வூபஸமேதி. தம் ஸுத்வா ராஜா துட்ட²மானஸோ புத்தம் பக்கோஸாபேத்வா ‘‘வரம் தே, தாத த³ம்மி, வரம் க³ண்ஹாஹீ’’தி ஆஹ. குமாரோ ‘‘ஸத்தா²ரம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச தேமாஸம் உபட்ட²ஹந்தோ ஜீவிதம் அவஞ்ஜ²ம் காதும் இச்சா²மீ’’தி ஆஹ. ‘‘ஏதம் ந ஸக்கா, அஞ்ஞம் வதே³ஹீ’’தி. ‘‘தே³வ, க²த்தியானம் த்³வேகதா² நாம நத்தி², ஏததே³வ மே தே³ஹி, ந மய்ஹம் அஞ்ஞேன அத்தோ²’’தி. ‘‘ஸசே ஸத்தா² அனுஜானாதி, தி³ன்னமேவா’’தி. ஸோ ‘‘ஸத்து² சித்தம் ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி விஹாரம் க³தோ.

தேன ச ஸமயேன ப⁴க³வா ப⁴த்தகிச்சம் நிட்டா²பேத்வா க³ந்த⁴குடிம் பவிட்டோ² ஹோதி. ஸோ பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய ஆக³தோ, த³ஸ்ஸேத² மே ப⁴க³வந்த’’ந்தி ஆஹ. பி⁴க்கூ² ‘‘ஸுமனோ நாம தே²ரோ ஸத்து² உபட்டா²கோ, தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ச்சா²ஹீ’’தி ஆஹம்ஸு. ஸோ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வந்தி³த்வா ‘‘ஸத்தா²ரம், ப⁴ந்தே, மே த³ஸ்ஸேதா²’’தி ஆஹ. அத² தே²ரோ தஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ பத²வியம் நிமுஜ்ஜித்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘ப⁴ந்தே, ராஜபுத்தோ தும்ஹாகம் த³ஸ்ஸனாய ஆக³தோ’’தி ஆஹ. ‘‘தேன ஹி, பி⁴க்கு², ப³ஹி ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஹீ’’தி. தே²ரோ புனபி தஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ பு³த்³தா⁴ஸனம் க³ஹேத்வா அந்தோக³ந்த⁴குடியம் நிமுஜ்ஜித்வா ப³ஹிபரிவேணே பாதுப⁴வித்வா க³ந்த⁴குடிபரிவேணே ஆஸனம் பஞ்ஞாபேஸி. குமாரோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘மஹந்தோ வதாயம் பி⁴க்கூ²’’தி சித்தம் உப்பாதே³ஸி.

ப⁴க³வாபி க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதி³. ராஜபுத்தோ ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா, படிஸந்தா²ரம் கத்வா, அயம், ப⁴ந்தே, தே²ரோ தும்ஹாகம் ஸாஸனே வல்லபோ⁴ மஞ்ஞேதி. ‘‘ஆம குமார, வல்லபோ⁴’’தி? ‘‘கிம் கத்வா, ப⁴ந்தே, ஏஸ வல்லபோ⁴ ஹோதீ’’தி?‘‘தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி கத்வா’’தி. ‘‘ப⁴க³வா, அஹம்பி அயம் தே²ரோ விய அனாக³தே பு³த்³த⁴ஸாஸனே வல்லபோ⁴ ஹோதுகாமோ’’தி ஸத்தா²ஹம் க²ந்தா⁴வாரப⁴த்தம் நாம த³த்வாபி ஸத்தமே தி³வஸே, ப⁴ந்தே, மயா பிது ஸந்திகா தேமாஸம் தும்ஹாகம் படிஜக்³க³னவரோ லத்³தோ⁴, தேமாஸம் மே வஸ்ஸாவாஸம் அதி⁴வாஸேதா²தி. ப⁴க³வா, ‘‘அத்தி² நு கோ² தத்த² க³தேன அத்தோ²’’தி ஓலோகேத்வா ‘‘அத்தீ²’’தி தி³ஸ்வா ‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரே கோ², குமார, ததா²க³தா அபி⁴ரமந்தீ’’தி ஆஹ. குமாரோ ‘‘அஞ்ஞாதம் ப⁴க³வா, அஞ்ஞாதம் ஸுக³தா’’தி வத்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, புரிமதரம் க³ந்த்வா விஹாரம் காரேமி, மயா பேஸிதே பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²தா²’’தி படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா பிது ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘தி³ன்னா மே, தே³வ, ப⁴க³வதா படிஞ்ஞா, மயா பஹிதே ப⁴க³வந்தம் பேஸேய்யாதா²’’தி பிதரம் வந்தி³த்வா, நிக்க²மித்வா யோஜனே யோஜனே விஹாரம் கரோந்தோ வீஸயோஜனஸதம் அத்³தா⁴னம் க³தோ. க³ந்த்வா ச அத்தனோ நக³ரே விஹாரட்டா²னம் விசினந்தோ ஸோப⁴னஸ்ஸ நாம குடும்பி³கஸ்ஸ உய்யானம் தி³ஸ்வா ஸதஸஹஸ்ஸேன கிணித்வா ஸதஸஹஸ்ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விஹாரம் காரேஸி. தத்த² ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடிம் ஸேஸபி⁴க்கூ²னஞ்ச ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னத்தா²ய குடிலேணமண்ட³பே காரேத்வா பாகாரபரிக்கே²பம் த்³வாரகோட்ட²கஞ்ச நிட்டா²பேத்வா பிது ஸந்திகம் பேஸேஸி ‘‘நிட்டி²தம் மய்ஹம் கிச்சம், ஸத்தா²ரம் பஹிணதா²’’தி.

ராஜா ப⁴க³வந்தம் போ⁴ஜேத்வா ‘‘ப⁴க³வா ஸுமனஸ்ஸ கிச்சம் நிட்டி²தம், தும்ஹாகம் க³மனம் பச்சாஸீஸதீ’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா ஸதஸஹஸ்ஸபி⁴க்கு²பரிவுதோ யோஜனே யோஜனே விஹாரேஸு வஸமானோ அக³மாஸி. குமாரோ ‘‘ஸத்தா² ஆக³ச்ச²தீ’’தி ஸுத்வா யோஜனம் பச்சுக்³க³ந்த்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜயமானோ ஸதஸஹஸ்ஸேன கீதே ஸோப⁴னே நாம உய்யானே ஸதஸஹஸ்ஸேன காரிதம் விஹாரம் பவேஸேத்வா –

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸேன மே கீதம், ஸதஸஹஸ்ஸேன மாபிதம்;

ஸோப⁴னம் நாம உய்யானம், படிக்³க³ண்ஹ மஹாமுனீ’’தி. –

தம் நிய்யாதே³ஸி. ஸோ வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே மஹாதா³னம் பவத்தேத்வா ‘‘இமினாவ நீஹாரேன தா³னம் த³தே³ய்யாதா²’’தி புத்ததா³ரே அமச்சே ச கிச்சகரணீயேஸு ச நியோஜேத்வா ஸயம் ஸுமனத்தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னஸமீபேயேவ வஸந்தோ தேமாஸம் ஸத்தா²ரம் உபட்ட²ஹந்தோ உபகட்டா²ய பவாரணாய கா³மம் பவிஸித்வா ஸத்தாஹம் மஹாதா³னம் பவத்தேத்வா ஸத்தமே தி³வஸே ஸத்து² பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ ச பாத³மூலே திசீவரானி ட²பேத்வா வந்தி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, யதே³தம் மயா ஸத்தாஹம் க²ந்தா⁴வாரதா³னதோ பட்டா²ய புஞ்ஞம் கதம், ந தம் ஸக்³க³ஸம்பத்திஆதீ³னம் அத்தா²ய, அத² கோ² அஹம் அயம் ஸுமனத்தே²ரோ விய அனாக³தே ஏகஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உபட்டா²கோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி பணிதா⁴னம் அகாஸி. ஸத்தா²பிஸ்ஸ அனந்தராயதம் தி³ஸ்வா ப்³யாகரித்வா பக்காமி.

ஸோபி தஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸம் புஞ்ஞானி கத்வா ததோ பரம்பி தத்த² தத்த² ப⁴வே உளாரானி புஞ்ஞகம்மானி உபசினித்வா தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே பிண்டா³ய சரதோ ஏகஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ பத்தக்³க³ஹணத்த²ம் உத்தரஸாடகம் த³த்வா பூஜம் அகாஸி. புன ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தித்வா ததோ சுதோ பா³ராணஸிராஜா ஹுத்வா அட்ட² பச்சேகபு³த்³தே⁴ தி³ஸ்வா தே போ⁴ஜேத்வா அத்தனோ மங்க³லுய்யானே அட்ட² பண்ணஸாலாயோ காரேத்வா தேஸம் நிஸீத³னத்தா²ய அட்ட² ஸப்³ப³ரதனமயபீடே² சேவ மணிஆதா⁴ரகே ச படியாதே³த்வா த³ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி உபட்டா²னம் அகாஸி. ஏதானி பாகடட்டா²னானி.

கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் பன தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி கரோந்தோவ அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தேன ஸத்³தி⁴ம் துஸிதபுரே நிப்³ப³த்தித்வா ததோ சுதோ அமிதோத³னஸக்கஸ்ஸ கே³ஹே நிப்³ப³த்தி. தஸ்ஸ ஸப்³பே³ ஞாதகே ஆனந்தி³தே கரோந்தோ ஜாதோதி ஆனந்தோ³த்வேவ நாமம் அஹோஸி. ஸோ அனுக்கமேன வயப்பத்தோ கதாபி⁴னிக்க²மனே ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் பத்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கே பட²மம் கபிலவத்து²ம் க³ந்த்வா ததோ நிக்க²ந்தே ப⁴க³வதி தஸ்ஸ பரிவாரத்த²ம் பப்³ப³ஜிதும் நிக்க²ந்தேஹி ப⁴த்³தி³யாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா நசிரஸ்ஸேவ ஆயஸ்மதோ புண்ணஸ்ஸ மந்தாணிபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே த⁴ம்மகத²ம் ஸுத்வா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹி.

தேன ச ஸமயேன ப⁴க³வதோ பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதிவஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴உபட்டா²கா அஹேஸும். ஏகதா³ நாக³ஸமாலோ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா விசரி, ஏகதா³ நாகி³தோ, ஏகதா³ உபவானோ, ஏகதா³ ஸுனக்க²த்தோ, ஏகதா³ சுந்தோ³ ஸமணுத்³தே³ஸோ, ஏகதா³ ஸாக³தோ, ஏகதா³ மேகி⁴யோ, தே யேபு⁴ய்யேன ஸத்து² சித்தம் நாராத⁴யிம்ஸு. அதே²கதி³வஸம் ப⁴க³வா க³ந்த⁴குடிபரிவேணே பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸின்னோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘அஹம், பி⁴க்க²வே, இதா³னிம்ஹி மஹல்லகோ, ஏகச்சே பி⁴க்கூ² ‘இமினா மக்³கே³ன க³ச்சா²மா’தி வுத்தே அஞ்ஞேன க³ச்ச²ந்தி, ஏகச்சே மய்ஹம் பத்தசீவரம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பந்தி, மய்ஹம் நிப³த்³து⁴பட்டா²கம் பி⁴க்கு²ம் ஜானாதா²’’தி. தம் ஸுத்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மஸம்வேகோ³ உத³பாதி³. அதா²யஸ்மா ஸாரிபுத்தோ உட்டா²ய ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா – ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹே உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. தம் ப⁴க³வா படிக்கி²பி. ஏதேனுபாயேன மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³பே³ மஹாஸாவகா – ‘‘அஹம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமி, அஹம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி உட்ட²ஹிம்ஸு ட²பேத்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம், தேபி ப⁴க³வா படிக்கி²பி. ஸோ பன துண்ஹீயேவ நிஸீதி³. அத² நம் பி⁴க்கூ² ஆஹம்ஸு – ‘‘ஆவுஸோ, த்வம்பி ஸத்து² உபட்டா²கட்டா²னம் யாசாஹீ’’தி. யாசித்வா லத்³த⁴ட்டா²னம் நாம கீதி³ஸம் ஹோதி, ஸசே ருச்சதி, ஸத்தா² ஸயமேவ வக்க²தீதி. அத² ப⁴க³வா ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஆனந்தோ³ அஞ்ஞேஹி உஸ்ஸாஹேதப்³போ³, ஸயமேவ ஜானித்வா மம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ. ததோ பி⁴க்கூ² ‘‘உட்டே²ஹி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, ஸத்தா²ரம் உபட்டா²கட்டா²னம் யாசாஹீ’’தி ஆஹம்ஸு.

தே²ரோ உட்ட²ஹித்வா ‘‘ஸசே மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா அத்தனா லத்³த⁴ம் பணீதசீவரம் ந த³ஸ்ஸதி, பணீதபிண்ட³பாதம் ந த³ஸ்ஸதி, ஏகக³ந்த⁴குடியம் வஸிதும் ந த³ஸ்ஸதி, நிமந்தனம் க³ஹேத்வா ந க³மிஸ்ஸதி, ஏவாஹம் ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ. ‘‘ஏத்தகே கு³ணே லப⁴தோ ஸத்து² உபட்டா²னே கோ பா⁴ரோ’’தி உபவாத³மோசனத்த²ம் இமே சத்தாரோ படிக்கே²பா ச – ‘‘ஸசே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா மயா க³ஹிதனிமந்தனம் க³மிஸ்ஸதி, ஸசாஹம் தே³ஸந்தரதோ ஆக³தாக³தே தாவதே³வ த³ஸ்ஸேதும் லச்சா²மி; யதா³ மே கங்கா² உப்பஜ்ஜதி, தாவதே³வ ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமிதும் லச்சா²மி, ஸசே ப⁴க³வா பரம்முகா² தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் புன மய்ஹம் கதே²ஸ்ஸதி, ஏவாஹம் ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ‘‘ஏத்தகம்பி ஸத்து² ஸந்திகே அனுக்³க³ஹம் ந லப⁴தீ’’தி உபவாத³மோசனத்த²ஞ்சேவ த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகபா⁴வபாரமீபூரணத்த²ஞ்ச இமா சதஸ்ஸோ ஆயாசனா சாதி அட்ட² வரே க³ஹேத்வா நிப³த்³து⁴பட்டா²கோ அஹோஸி. தஸ்ஸேவ டா²னந்தரஸ்ஸ அத்தா²ய கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் பூரிதானம் பாரமீனம் ப²லம் பாபுணி. ஸோ உபட்டா²கட்டா²னம் லத்³த⁴தி³வஸதோ பட்டா²ய த³ஸப³லம் து³விதே⁴ன உத³கேன, திவிதே⁴ன த³ந்தகட்டே²ன, ஹத்த²பாத³பரிகம்மேன பிட்டி²பரிகம்மேன, க³ந்த⁴குடிபரிவேணஸம்மஜ்ஜனேனாதி ஏவமாதீ³ஹி கிச்சேஹி உபட்ட²ஹந்தோ ‘‘இமாய நாம வேலாய ஸத்து² இத³ம் நாம லத்³து⁴ம் வட்டதி, இத³ம் நாம காதும் வட்டதீ’’தி தி³வஸபா⁴க³ம் ஸந்திகாவசரோ ஹுத்வா, ரத்திபா⁴கே³ மஹந்தம் த³ண்ட³தீ³பிகம் க³ஹேத்வா க³ந்த⁴குடிபரிவேணம் நவ வாரே அனுபரியாயதி, ஸத்த²ரி பக்கோஸந்தே படிவசனதா³னாய தி²னமித்³த⁴வினோத³னத்த²ம்.

அத² நம் ஸத்தா² ஜேதவனே அரியக³ணமஜ்ஜே² நிஸின்னோ அனேகபரியாயேன பஸம்ஸித்வா ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதானம் ஸதிமந்தானம் க³திமந்தானம் தி⁴திமந்தானம் உபட்டா²கானஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் அக்³க³ட்டா²னே ட²பேஸி. ஏவம் ஸத்தா²ரா பஞ்சஸு டா²னேஸு ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ சதூஹி அச்ச²ரியப்³பு⁴தத⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸத்து² த⁴ம்மகோஸாரக்கோ² அயம் மஹாதே²ரோ ஸேகோ²வ ஸமானோ ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தே ஹேட்டா² வுத்தனயேன பி⁴க்கூ²ஹி ஸமுத்தேஜிதோ தே³வதாய ச ஸம்வேஜிதோ ‘‘ஸ்வேயேவ ச தா³னி த⁴ம்மஸங்கீ³தி காதப்³பா³, ந கோ² பன மேதம் பதிரூபம், ய்வாயம் ஸேகோ² ஸகரணீயோ ஹுத்வா அஸேகே²ஹி தே²ரேஹி ஸத்³தி⁴ம் த⁴ம்மம் ஸங்கா³யிதும் ஸன்னிபாதம் க³ந்து’’ந்தி ஸஞ்ஜாதுஸ்ஸாஹோ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா ப³ஹுதே³வரத்திம் விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ சங்கமே வீரியஸமதம் அலபி⁴த்வா விஹாரம் பவிஸித்வா ஸயனே நிஸீதி³த்வா ஸயிதுகாமோ காயம் ஆவட்டேஸி. அப்பத்தஞ்ச ஸீஸம் பி³ம்போ³ஹனம் பாதா³ ச பூ⁴மிதோ முத்தமத்தா, ஏதஸ்மிம் அந்தரே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சி ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.1.644-663) –

‘‘ஆராமத்³வாரா நிக்க²ம்ம, பது³முத்தரோ மஹாமுனி;

வஸ்ஸேந்தோ அமதம் வுட்டி²ம், நிப்³பா³பேஸி மஹாஜனம்.

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸம் தே தீ⁴ரா, ச²ளபி⁴ஞ்ஞா மஹித்³தி⁴கா;

பரிவாரேந்தி ஸம்பு³த்³த⁴ம், சா²யாவ அனபாயினீ.

‘‘ஹத்தி²க்க²ந்த⁴க³தோ ஆஸிம், ஸேதச்ச²த்தம் வருத்தமம்;

ஸுசாருரூபம் தி³ஸ்வான, வித்தி மே உத³பஜ்ஜத².

‘‘ஓருய்ஹ ஹத்தி²க²ந்த⁴ம்ஹா, உபக³ச்சி²ம் நராஸப⁴ம்;

ரதனாமயச²த்தம் மே, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ தா⁴ரயிம்.

‘‘மம ஸங்கப்பமஞ்ஞாய, பது³முத்தரோ மஹாஇஸி;

தம் கத²ம் ட²பயித்வான, இமா கா³தா² அபா⁴ஸத².

‘‘யோ ஸோ ச²த்தமதா⁴ரேஸி, ஸோண்ணாலங்காரபூ⁴ஸிதம்;

தமஹம் கித்தயிஸ்ஸாமி, ஸுணோத² மம பா⁴ஸதோ.

‘‘இதோ க³ந்த்வா அயம் போஸோ, துஸிதம் ஆவஸிஸ்ஸதி;

அனுபோ⁴ஸ்ஸதி ஸம்பத்திம், அச்ச²ராஹி புரக்க²தோ.

‘‘சதுதிம்ஸதிக்க²த்துஞ்ச, தே³வரஜ்ஜம் கரிஸ்ஸதி;

ப³லாதி⁴போ அட்ட²ஸதம், வஸுத⁴ம் ஆவஸிஸ்ஸதி.

‘‘அட்ட²பஞ்ஞாஸக்க²த்துஞ்ச, சக்கவத்தீ ப⁴விஸ்ஸதி;

பதே³ஸரஜ்ஜம் விபுலம், மஹியா காரயிஸ்ஸதி.

‘‘கப்பஸதஸஹஸ்ஸம்ஹி, ஓக்காககுலஸம்ப⁴வோ;

கோ³தமோ நாம கோ³த்தேன, ஸத்தா² லோகே ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘ஸக்யானம் குலகேதுஸ்ஸ, ஞாதிப³ந்து⁴ ப⁴விஸ்ஸதி;

ஆனந்தோ³ நாம நாமேன, உபட்டா²கோ மஹேஸினோ.

‘‘ஆதாபீ நிபகோ சாபி, பா³ஹுஸச்சேஸு கோவிதோ³;

நிவாதவுத்தி அத்த²த்³தோ⁴, ஸப்³ப³பாடீ² ப⁴விஸ்ஸதி.

‘‘பதா⁴னபஹிதத்தோ ஸோ, உபஸந்தோ நிரூபதி⁴;

ஸப்³பா³ஸவே பரிஞ்ஞாய, நிப்³பா³யிஸ்ஸதினாஸவோ.

‘‘ஸந்தி ஆரஞ்ஞகா நாகா³, குஞ்ஜரா ஸட்டி²ஹாயனா;

திதா⁴பபி⁴ன்னா மாதங்கா³, ஈஸாத³ந்தா உரூள்ஹவா.

‘‘அனேகஸதஸஹஸ்ஸா, பண்டி³தாபி மஹித்³தி⁴கா;

ஸப்³பே³ தே பு³த்³த⁴னாக³ஸ்ஸ, ந ஹோந்துபணிதி⁴ம்ஹி தே.

‘‘ஆதி³யா மே நமஸ்ஸாமி, மஜ்ஜி²மே அத² பச்சி²மே;

பஸன்னசித்தோ ஸுமனோ, பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ம் உபட்ட²ஹிம்.

‘‘ஆதாபீ நிபகோ சாபி, ஸம்பஜானோ படிஸ்ஸதோ;

ஸோதாபத்திப²லம் பத்தோ, ஸேக²பூ⁴மீஸு கோவிதோ³.

‘‘ஸதஸஹஸ்ஸிதோ கப்பே, யம் கம்மமபி⁴னீஹரிம்;

தாஹம் பூ⁴மிமனுப்பத்தோ, டி²தா ஸத்³த⁴ம்மமாசலா.

‘‘ஸ்வாக³தம் வத மே ஆஸி…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ பன ஹுத்வா ஸங்கீ³திமண்ட³பம் பவிஸித்வா த⁴ம்மம் ஸங்கா³யந்தோ தத்த² தத்த² பி⁴க்கூ²னம் ஓவாத³தா³னவஸேன அத்தனோ படிபத்திதீ³பனாதி³வஸேன ச பா⁴ஸிதகா³தா² ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா அனுக்கமேவ கு²த்³த³கனிகாயஸங்கா³யனகாலே தே²ரகா³தா²ஸு ஸங்கீ³திம் ஆரோபேந்தோ –

1017. ‘‘பிஸுணேன ச கோத⁴னேன ச, மச்ச²ரினா ச விபூ⁴தனந்தி³னா;

ஸகி²தம் ந கரேய்ய பண்டி³தோ, பாபோ காபுரிஸேன ஸங்க³மோ.

1018. ‘‘ஸத்³தே⁴ன ச பேஸலேன ச, பஞ்ஞவதா ப³ஹுஸ்ஸுதேன ச;

ஸகி²தம் கரேய்ய பண்டி³தோ, ப⁴த்³தோ³ ஸப்புரிஸேன ஸங்க³மோ.

1019. ‘‘பஸ்ஸ சித்தகதம் பி³ம்ப³ம், அருகாயம் ஸமுஸ்ஸிதம்;

ஆதுரம் ப³ஹுஸங்கப்பம், யஸ்ஸ நத்தி² து⁴வம் டி²தி.

1020. ‘‘பஸ்ஸ சித்தகதம் ரூபம், மணினா குண்ட³லேன ச;

அட்டி²தசேன ஓனத்³த⁴ம், ஸஹ வத்தே²ஹி ஸோப⁴தி.

1021. ‘‘அலத்தககதா பாதா³, முக²ம் சுண்ணகமக்கி²தம்;

அலம் பா³லஸ்ஸ மோஹாய, நோ ச பாரக³வேஸினோ.

1022. ‘‘அட்ட²பத³கதா கேஸா, நேத்தா அஞ்ஜனமக்கி²தா;

அலம் பா³லஸ்ஸ மோஹாய, நோ ச பாரக³வேஸினோ.

1023. ‘‘அஞ்ஜனீவ நவா சித்தா, பூதிகாயோ அலங்கதோ;

அலம் பா³லஸ்ஸ மோஹாய, நோ ச பாரக³வேஸினோ.

‘‘ஓத³ஹி மிக³வோ பாஸம், நாஸதா³ வாகு³ரம் மிகோ³;

பு⁴த்வா நிவாபம் க³ச்சா²ம, கந்த³ந்தே மிக³ப³ந்த⁴கே.

‘‘சி²ன்னோ பாஸோ மிக³வஸ்ஸ, நாஸதா³ வாகு³ரம் மிகோ³;

பு⁴த்வா நிவாபம் க³ச்சா²ம, ஸோசந்தே மிக³லுத்³த³கே.

1024. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ சித்தகதீ², பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பரிசாரகோ;

பன்னபா⁴ரோ விஸஞ்ஞுத்தோ, ஸேய்யம் கப்பேதி கோ³தமோ.

1025. ‘‘கீ²ணாஸவோ விஸஞ்ஞுத்தோ, ஸங்கா³தீதோ ஸுனிப்³பு³தோ;

தா⁴ரேதி அந்திமம் தே³ஹம், ஜாதிமரணபாரகூ³.

1026. ‘‘யஸ்மிம் பதிட்டி²தா த⁴ம்மா, பு³த்³த⁴ஸ்ஸாதி³ச்சப³ந்து⁴னோ;

நிப்³பா³னக³மனே மக்³கே³, ஸோயம் திட்ட²தி கோ³தமோ.

1027. ‘‘த்³வாஸீதி பு³த்³த⁴தோ க³ண்ஹிம், த்³வே ஸஹஸ்ஸானி பி⁴க்கு²தோ;

சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானி, யே மே த⁴ம்மா பவத்தினோ.

1028. ‘‘அப்பஸ்ஸுதாயம் புரிஸோ, ப³லிப³த்³தோ³வ ஜீரதி;

மம்ஸானி தஸ்ஸ வட்³ட⁴ந்தி, பஞ்ஞா தஸ்ஸ ந வட்³ட⁴தி.

1029. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ அப்பஸ்ஸுதம், யோ ஸுதேனாதிமஞ்ஞதி;

அந்தோ⁴ பதீ³பதா⁴ரோவ, ததே²வ படிபா⁴தி மம்.

1030. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதம் உபாஸேய்ய, ஸுதஞ்ச ந வினாஸயே;

தம் மூலம் ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ, தஸ்மா த⁴ம்மத⁴ரோ ஸியா.

1031. ‘‘புப்³பா³பரஞ்ஞூ அத்த²ஞ்ஞூ, நிருத்திபத³கோவிதோ³;

ஸுக்³க³ஹீதஞ்ச க³ண்ஹாதி, அத்த²ஞ்சோபபரிக்க²தி.

1032. ‘‘க²ந்த்யா ச²ந்தி³கதோ ஹோதி, உஸ்ஸஹித்வா துலேதி தம்;

ஸமயே ஸோ பத³ஹதி, அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதோ.

1033. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மத⁴ரம், ஸப்பஞ்ஞம் பு³த்³த⁴ஸாவகம்;

த⁴ம்மவிஞ்ஞாணமாகங்க²ம், தம் ப⁴ஜேத² ததா²வித⁴ம்.

1034. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ, கோஸாரக்கோ² மஹேஸினோ;

சக்கு² ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, பூஜனீயோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ.

1035. ‘‘த⁴ம்மாராமோ த⁴ம்மரதோ, த⁴ம்மம் அனுவிசிந்தயம்;

த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரம் பி⁴க்கு², ஸத்³த⁴ம்மா ந பரிஹாயதி.

1036. ‘‘காயமச்சே²ரக³ருனோ, ஹிய்யமானே அனுட்ட²ஹே;

ஸரீரஸுக²கி³த்³த⁴ஸ்ஸ, குதோ ஸமணபா²ஸுதா.

1037. ‘‘ந பக்க²ந்தி தி³ஸா ஸப்³பா³, த⁴ம்மா ந படிப⁴ந்தி மம்;

க³தே கல்யாணமித்தம்ஹி, அந்த⁴காரம்வ கா²யதி.

1038. ‘‘அப்³ப⁴தீதஸஹாயஸ்ஸ, அதீதக³தஸத்து²னோ;

நத்தி² ஏதாதி³ஸம் மித்தம், யதா² காயக³தா ஸதி.

1039. ‘‘யே புராணா அதீதா தே, நவேஹி ந ஸமேதி மே;

ஸ்வஜ்ஜ ஏகோவ ஜா²யாமி, வஸ்ஸுபேதோவ பக்கி²மா.

1040. ‘‘த³ஸ்ஸனாய அபி⁴க்கந்தே, நானாவேரஜ்ஜகே ப³ஹூ;

மா வாரயித்த² ஸோதாரோ, பஸ்ஸந்து ஸமயோ மமம்.

1041. ‘‘த³ஸ்ஸனாய அபி⁴க்கந்தே, நானாவேரஜ்ஜகே புது²;

கரோதி ஸத்தா² ஓகாஸம், ந நிவாரேதி சக்கு²மா.

1042. ‘‘பண்ணவீஸதி வஸ்ஸானி, ஸேக²பூ⁴தஸ்ஸ மே ஸதோ;

ந காமஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜி, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்.

1043. ‘‘பண்ணவீஸதி வஸ்ஸானி, ஸேக²பூ⁴தஸ்ஸ மே ஸதோ;

ந தோ³ஸஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜி, பஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம்.

1044. ‘‘பண்ணவீஸதி வஸ்ஸானி, ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிம்;

மேத்தேன காயகம்மேன, சா²யாவ அனபாயினீ.

1045. ‘‘பண்ணவீஸதி வஸ்ஸானி, ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிம்;

மேத்தேன வசீகம்மேன, சா²யாவ அனபாயினீ.

1046. ‘‘பண்ணவீஸதி வஸ்ஸானி, ப⁴க³வந்தம் உபட்ட²ஹிம்;

மேத்தேன மனோகம்மேன, சா²யாவ அனபாயினீ.

1047. ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ சங்கமந்தஸ்ஸ, பிட்டி²தோ அனுசங்கமிம்;

த⁴ம்மே தே³ஸியமானம்ஹி, ஞாணம் மே உத³பஜ்ஜத².

1048. ‘‘அஹம் ஸகரணீயோம்ஹி, ஸேகோ² அப்பத்தமானஸோ;

ஸத்து² ச பரினிப்³பா³னம், யோ அம்ஹம் அனுகம்பகோ.

1049. ‘‘ததா³ஸி யம் பி⁴ம்ஸனகம், ததா³ஸி லோமஹம்ஸனம்;

ஸப்³ப³காரவரூபேதே, ஸம்பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே.

1050. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ, கோஸாரக்கோ² மஹேஸினோ;

சக்கு² ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, ஆனந்தோ³ பரினிப்³பு³தோ.

1051. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ, கோஸாரக்கோ² மஹேஸினோ;

சக்கு² ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, அந்த⁴காரே தமோனுதோ³.

1052. ‘‘க³திமந்தோ ஸதிமந்தோ, தி⁴திமந்தோ ச யோ இஸி;

ஸத்³த⁴ம்மதா⁴ரகோ தே²ரோ, ஆனந்தோ³ ரதனாகரோ.

1053. ‘‘பரிசிண்ணோ மயா ஸத்தா², கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்;

ஓஹிதோ க³ருகோ பா⁴ரோ, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி. –

இமா கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² பிஸுணேன சாதி ஆதி³தோ த்³வே கா³தா² ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² தே³வத³த்தபக்கி²யேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸக்³க³ம் கரோந்தே தி³ஸ்வா தேஸம் ஓவாத³தா³னவஸேன வுத்தா. தத்த² பிஸுணேனாதி பிஸுணாய வாசாய. தாய ஹி யுத்தோ புக்³க³லோ ‘‘பிஸுணோ’’தி வுத்தோ யதா² நீலகு³ணயுத்தோ படோ நீலோதி. கோத⁴னேனாதி குஜ்ஜ²னஸீலேன. அத்தஸம்பத்தினிகூ³ஹணலக்க²ணஸ்ஸ மச்சே²ரஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ மச்ச²ரினா. விபூ⁴தனந்தி³னாதி ஸத்தானம் விபூ⁴தம் விப⁴வனம் வினாஸம் இச்ச²ந்தேன, விபூ⁴தம் வா விஸும் பா⁴வோ பே⁴தோ³, தம் நந்த³னேன, ஸப்³ப³மேதம் தே³வத³த்தபக்கி²யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தே ஹி பஞ்சவத்து²தீ³பனாய ப³ஹூ ஜனே ஸம்மாபடிபன்னே பி⁴ந்த³ந்தா ஸத்த²ரி ப³ஹித்³த⁴தாய த²த்³த⁴மச்ச²ரியாதி³மச்ச²ரியபகதா மஹாஜனஸ்ஸ மஹதோ அனத்தா²ய படிபஜ்ஜிம்ஸு. ஸகி²தந்தி ஸஹாயபா⁴வம் ஸம்ஸக்³க³ம் ந கரேய்ய, கிம்காரணா? பாபோ காபுரிஸேன ஸங்க³மோ காபுரிஸேன பாபபுக்³க³லேன ஸமாக³மோ நிஹீனோ லாமகோ. யே ஹிஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜந்தி. தேஸம் து³சிந்திதாதி³பே⁴த³ம் பா³லலக்க²ணமேவ ஆவஹதி, பகே³வ வசனகரஸ்ஸ. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘யானி கானிசி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ’’திஆதி³ (அ. நி. 3.1).

யேன பன ஸம்ஸக்³கோ³ காதப்³போ³, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸத்³தே⁴ன சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸத்³தே⁴னாதி கம்மகம்மப²லஸத்³தா⁴ய சேவ, ரதனத்தயஸத்³தா⁴ய ச ஸமன்னாக³தேன. பேஸலேனாதி பியஸீலேன ஸீலஸம்பன்னேன. பஞ்ஞவதாதி உத³யத்த²கா³மினியா நிப்³பே³தி⁴காய பஞ்ஞாய வஸேன பஞ்ஞாஸம்பன்னேன. ப³ஹுஸ்ஸுதேனாதி பரியத்திபடிவேத⁴பா³ஹுஸச்சானம் பாரிபூரியா ப³ஹுஸ்ஸுதேன. ப⁴த்³தோ³தி தேன தாதி³ஸேன ஸாது⁴னா ஸங்க³மோ ப⁴த்³தோ³ ஸுந்த³ரோ கல்யாணோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³பே⁴த³ம் அத்த²ம் ஆவஹதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

பஸ்ஸ சித்தகதந்திஆதி³கா ஸத்த கா³தா² அத்தனோ ரூபஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா காமஸஞ்ஞம் உப்பாதே³ந்தியா உத்தராய நாம உபாஸிகாய காயவிச்ச²ந்த³ஜனனத்த²ம் பா⁴ஸிதா. ‘‘அம்ப³பாலிம் க³ணிகம் தி³ஸ்வா விக்கி²த்தசித்தானம் ஓவாத³தா³னத்த²’’ந்திபி வத³ந்தி. தா ஹேட்டா² வுத்தத்தா² ஏவ.

ப³ஹுஸ்ஸுதோ சித்தகதீ²திஆதி³கா த்³வே கா³தா² தே²ரேன அரஹத்தம் பத்வா உதா³னவஸேன பா⁴ஸிதா. தத்த² பரிசாரகோதி உபட்டா²கோ. ஸேய்யம் கப்பேதீதி அரஹத்தப்பத்திஸமனந்தரம் ஸயிதத்தா வுத்தம். தே²ரோ ஹி ப³ஹுதே³வ ரத்திம் சங்கமேன வீதினாமேத்வா ஸரீரம் உதும் கா³ஹாபேதும் ஓவரகம் பவிஸித்வா ஸயிதும் மஞ்சகே நிஸின்னோ பாதா³ ச பூ⁴மிதோ முத்தா, அப்பத்தஞ்ச ஸீஸம் பி³ம்போ³ஹனம், ஏத்த²ந்தரே அரஹத்தம் பத்வா ஸயி.

கீ²ணாஸவோதி பரிக்கீ²ணசதுராஸவோ, ததோ ஏவ சதூஹிபி யோகே³ஹி விஸம்யுத்தோ, ராக³ஸங்கா³தீ³னம் அதிக்கந்தத்தா ஸங்கா³தீதோ, ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸபரிளாஹஸ்ஸ வூபஸந்தத்தா ஸுனிப்³பு³தோ ஸீதிபூ⁴தோதி அத்தோ².

யஸ்மிம் பதிட்டி²தா த⁴ம்மாதி தே²ரம் உத்³தி³ஸ்ஸ கீ²ணாஸவமஹாப்³ரஹ்முனா பா⁴ஸிதா கா³தா². உபட்டி²தாய ஹி த⁴ம்மஸங்கீ³தியா தே²ரம் உத்³தி³ஸ்ஸ யேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘ஏகோ பி⁴க்கு² விஸ்ஸக³ந்த⁴ம் வாயதீ’’தி வுத்தம். அத² தே²ரோ அதி⁴க³தே அரஹத்தே ஸத்தபண்ணிகு³ஹாத்³வாரம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸாமக்³கீ³தா³னத்த²ம் ஆக³தோ, தஸ்ஸ கீ²ணாஸவபா⁴வப்பகாஸனேன ஸுத்³தா⁴வாஸமஹாப்³ரஹ்மா. தே பி⁴க்கூ² லஜ்ஜாபேந்தோ ‘‘யஸ்மிம் பதிட்டி²தா த⁴ம்மா’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மா தேனேவ அதி⁴க³தா பவேதி³தா ச படிவேத⁴பரியத்தித⁴ம்மா. யஸ்மிம் புரிஸவிஸேஸே பதிட்டி²தா, ஸோயம் கோ³த்ததோ கோ³தமோ த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகோ ஸஉபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா இதா³னி அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னக³மனே மக்³கே³ பதிட்ட²ஹி, தஸ்ஸ ஏகம்ஸபா⁴கீ³தி.

அதே²கதி³வஸம் கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ நாம ப்³ராஹ்மணோ தே²ரம் புச்சி² – ‘‘த்வம் ப³ஹுஸ்ஸுதோதி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனே பாகடோ, கித்தகா த⁴ம்மா தே ஸத்தா²ரா பா⁴ஸிதா, தயா தா⁴ரிதா’’தி? தஸ்ஸ தே²ரோ படிவசனம் தே³ந்தோ ‘‘த்³வாஸீதீ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² த்³வாஸீதி ஸஹஸ்ஸானீதி யோஜனா, பு³த்³த⁴தோ க³ண்ஹிந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தோ உக்³க³ண்ஹிம் த்³விஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி அஸீதித⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸஹஸ்ஸானி ஸத்து² ஸந்திகா அதி⁴க³ண்ஹிந்தி அத்தோ². த்³வே ஸஹஸ்ஸானி பி⁴க்கு²தோதி த்³வே த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸஹஸ்ஸானி பி⁴க்கு²தோ க³ண்ஹிம், த⁴ம்மஸேனாபதிஆதீ³னம் பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகா அதி⁴க³ச்சி²ம். சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானீதி தது³ப⁴யம் ஸமோதா⁴னேத்வா சதுஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி அஸீதிஸஹஸ்ஸானி. யே மே த⁴ம்மா பவத்தினோதி யே யதா²வுத்தபரிமாணா த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴ மய்ஹம் பகு³ணா வாசுக்³க³தா ஜிவ்ஹக்³கே³ பரிவத்தந்தீதி.

அதே²கதா³ தே²ரோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாது⁴ரேபி க³ந்த²து⁴ரேபி அனனுயுத்தம் ஏகம் புக்³க³லம் தி³ஸ்வா பா³ஹுஸச்சாபா⁴வே ஆதீ³னவம் பகாஸேந்தோ ‘‘அப்பஸ்ஸுதாய’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² அப்பஸ்ஸுதாயந்தி ஏகஸ்ஸ த்³வின்னம் வா பண்ணாஸானம், அத² வா பன வக்³கா³னம் அந்தமஸோ ஏகஸ்ஸ த்³வின்னம் வா ஸுத்தந்தானம்பி உக்³க³ஹிதானம் அபா⁴வேன அப்பஸ்ஸுதோ அயம், கம்மட்டா²னம் பன உக்³க³ஹேத்வா அனுயுஞ்ஜந்தோ ப³ஹுஸ்ஸுதோவ. ப³லிப³த்³தோ³வ ஜீரதீதி யதா² ப³லிப³த்³தோ³ ஜீரமானோ வட்³ட⁴மானோ நேவ மாது ந பிது, ந ஸேஸஞாதகானம் அத்தா²ய வட்³ட⁴தி, அத² கோ² நிரத்த²கமேவ ஜீரதி; ஏவமேவம் அயம்பி ந உபஜ்ஜா²யவத்தம் கரோதி, ந ஆசரியவத்தம், ந ஆக³ந்துகவத்தாதீ³னி, ந பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜதி, நிரத்த²கமேவ ஜீரதி. மம்ஸானி தஸ்ஸ வட்³ட⁴ந்தீதி யதா² ப³லிப³த்³த³ஸ்ஸ ‘‘கஸனபா⁴ரவஹனாதீ³ஸு அஸமத்தோ² ஏஸோ’’தி அரஞ்ஞே விஸ்ஸட்ட²ஸ்ஸ யதா² ததா² விசரந்தஸ்ஸ கா²த³ந்தஸ்ஸ பிவந்தஸ்ஸ மம்ஸானி தஸ்ஸ வட்³ட⁴ந்தி; ஏவமேவம் இமஸ்ஸாபி உபஜ்ஜா²யாதீ³ஹி விஸ்ஸட்ட²ஸ்ஸ ஸங்க⁴ம் நிஸ்ஸாய சத்தாரோ பச்சயே லபி⁴த்வா உத்³த⁴ம்விரேசனாதீ³னி கத்வா காயம் போஸேந்தஸ்ஸ மம்ஸானி வட்³ட⁴ந்தி தூ²லஸரீரோ ஹுத்வா விசரதி. பஞ்ஞாதி லோகியலோகுத்தரா பனஸ்ஸ பஞ்ஞா ஏகங்கு³லிமத்தாபி ந வட்³ட⁴தி, அரஞ்ஞே க³ச்ச²லதாதீ³னி விய அஸ்ஸ ச²த்³வாரானி நிஸ்ஸாய தண்ஹா சேவ நவவித⁴மானோ ச வட்³ட⁴தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ப³ஹுஸ்ஸுதோதி கா³தா² அத்தனோ பா³ஹுஸச்சம் நிஸ்ஸாய அஞ்ஞம் அதிமஞ்ஞந்தம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உத்³தி³ஸ்ஸ வுத்தா. தத்த² ஸுதேனாதி ஸுதஹேது அத்தனோ பா³ஹுஸச்சனிமித்தம். அதிமஞ்ஞதீதி அதிக்கமித்வா மஞ்ஞதி அத்தானம் உக்கம்ஸேந்தோ பரம் பரிப⁴வதி. ததே²வாதி யதா² அந்தோ⁴ அந்த⁴காரே தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேந்தோ ஆலோகதா³னேன பரேஸம்யேவ அத்தா²வஹோ, ந அத்தனோ, ததே²வ பரியத்திபா³ஹுஸச்சேன ஸுதவா புக்³க³லோ ஸுதேன அனுபபன்னோ அத்தனோ அத்த²ம் அபரிபூரேந்தோ அந்தோ⁴ ஞாணாலோகதா³னேன பரேஸம்யேவ அத்தா²வஹோ, ந அத்தனோ, தீ³பதா⁴ரோ அந்தோ⁴ விய மய்ஹம் உபட்டா²தீதி.

இதா³னி பா³ஹுஸச்சே ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுத’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² உபாஸேய்யாதி பயிருபாஸேய்ய. ஸுதஞ்ச ந வினாஸயேதி ப³ஹுஸ்ஸுதம் பயிருபாஸித்வா லத்³த⁴ம் ஸுதஞ்ச ந வினாஸேய்ய, ந ஸுஸ்ஸேய்ய தா⁴ரணபரிசயபரிபுச்சா²மனஸிகாரேஹி வட்³டே⁴ய்ய. தம் மூலம் ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸாதி யஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதம் பயிருபாஸித்வா லத்³த⁴ம் தம் ஸுதம் பரியத்திபா³ஹுஸச்சம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ மூலம் பதா⁴னகாரணம். தஸ்மா த⁴ம்மத⁴ரோ ஸியா விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா யதா²ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தா⁴ரணே பட²மம் பரியத்தித⁴ம்மத⁴ரோ ப⁴வேய்ய.

இதா³னி பரியத்திபா³ஹுஸச்சேன ஸாதே⁴தப்³ப³மத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புப்³பா³பரஞ்ஞூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² புப்³ப³ஞ்ச அபரஞ்ச ஜானாதீதி புப்³பா³பரஞ்ஞூ. ஏகிஸ்ஸா ஹி கா³தா²ய புப்³ப³பா⁴கே³ அபஞ்ஞாயமானேபி புப்³ப³பா⁴கே³ வா பஞ்ஞாயமானே அபரபா⁴கே³ அபஞ்ஞாயமானேபி ‘‘இமஸ்ஸ அபரபா⁴க³ஸ்ஸ இமினா புப்³ப³பா⁴கே³ன, இமஸ்ஸ வா புப்³ப³பா⁴க³ஸ்ஸ இமினா அபரபா⁴கே³ன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி ஜானந்தோ புப்³பா³பரஞ்ஞூ நாம. அத்தத்தா²தி³பே⁴த³ம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஜானாதீதி அத்த²ஞ்ஞூ. நிருத்திபத³கோவிதோ³தி நிருத்தியம் ஸேஸபதே³ஸுபி சாதி சதூஸுபி படிஸம்பி⁴தா³ஸு சே²கோ. ஸுக்³க³ஹீதஞ்ச க³ண்ஹாதீதி தேனேவ கோவித³பா⁴வேன அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச த⁴ம்மம் ஸுக³ஹிதமேவ கத்வா க³ண்ஹாதி. அத்த²ஞ்சோபபரிக்க²தீதி யதா²ஸுதஸ்ஸ யதா²பரியத்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அத்த²ம் உபபரிக்க²தி ‘‘இதி ஸீலம், இதி ஸமாதி⁴, இதி பஞ்ஞா, இமே ரூபாரூபத⁴ம்மா’’தி மனஸா அனுபேக்க²தி.

க²ந்த்யா ச²ந்தி³கதோ ஹோதீதி தேஸு மனஸா அனுபேக்கி²தேஸு த⁴ம்மேஸு தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா நிஜ்ஜா²னம் க²மாபேத்வா ரூபபரிக்³க³ஹாதி³முகே²ன விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸே ச²ந்தி³கதோ ச²ந்த³ஜாதோ ஹோதி. ததா²பூ⁴தோ ச விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ உஸ்ஸஹித்வா துலேதி தம்தம்பச்சயனாமரூபத³ஸ்ஸனவஸேன உஸ்ஸாஹம் கத்வா ததோ பரம் திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா துலேதி ‘‘அனிச்ச’’ந்திபி, ‘‘து³க்க²’’ந்திபி, ‘‘அனத்தா’’திபி தம் நாமரூபம் தீரேதி விபஸ்ஸதி. ஸமயே ஸோ பத³ஹதி, அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஸமாஹிதோதி ஸோ ஏவம் பஸ்ஸந்தோ பக்³க³ஹேதப்³பா³தி³ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனாதி³னா பத³ஹதி, பத³ஹந்தோ ச அஜ்ஜ²த்தம் கோ³சரஜ்ஜ²த்தே விபஸ்ஸனாஸமாதி⁴னா மக்³க³ஸமாதி⁴னா ச ஸுட்டு² ஸமாஹிதோ ப⁴வேய்ய, அஸமாதா⁴னஹேதுபூ⁴தே கிலேஸே பஜஹேய்ய. ஸ்வாயம் கு³ணோ ஸப்³போ³பி யஸ்மா ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மத⁴ரம் ஸப்பஞ்ஞம் பு³த்³த⁴ஸாவகம் பயிருபாஸந்தஸ்ஸ ஹோதி, தஸ்மா அஸங்க²தம் த⁴ம்மம் ஆரப்³ப⁴ து³க்கா²தீ³ஸு பரிஞ்ஞாதி³விஸிட்ட²கிச்சதாய த⁴ம்மவிஞ்ஞாணஸங்கா²தம் த⁴ம்மஞாணம் ஆகங்க²ந்தோ ததா²வித⁴ம் வுத்தப்பகாரம் கல்யாணமித்தம் ப⁴ஜேத², ஸேவேய்ய பயிருபாஸேய்யாதி அத்தோ².

ஏவம் ப³ஹுபகாரதாய தஸ்ஸ பூஜனீயகம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸுத்தகே³ய்யாதி³ ப³ஹு ஸுதம் ஏதஸ்ஸாதி ப³ஹுஸ்ஸுதோ. தமேவ தே³ஸனாத⁴ம்மம் ஸுவண்ணபா⁴ஜனே பக்கி²த்தஸீஹவஸா விய அவினஸ்ஸந்தம் தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மத⁴ரோ. ததோ ஏவ மஹேஸினோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மகோஸம் த⁴ம்மரதனம் ஆரக்க²தீதி கோஸாரக்கோ². யஸ்மா ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமத³ஸ்ஸனேன சக்கு²பூ⁴தோ, தஸ்மா சக்கு² ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ பூஜனீயோ மானனீயோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வேன ப³ஹுஜனஸ்ஸ பூஜனீயபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் நிக³மனவஸேன புனபி ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’தி வுத்தம்.

ஏவரூபம் கல்யாணமித்தம் லபி⁴த்வாபி காரகஸ்ஸேவ அபரிஹானி, ந அகாரகஸ்ஸாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த⁴ம்மாராமோ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² நிவாஸனட்டே²ன ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மோ ஆராமோ, தஸ்மிம் ஏவ த⁴ம்மே ரதோ அபி⁴ரதோதி த⁴ம்மரதோ, தஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ புனப்புனம் விசிந்தனேன த⁴ம்மம் அனுவிசிந்தயம் த⁴ம்மம் ஆவஜ்ஜேந்தோ மனஸி கரோதீதி அத்தோ². அனுஸ்ஸரந்தி தமேவ த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரந்தோ. ஸத்³த⁴ம்மாதி ஏவரூபோ பி⁴க்கு² ஸத்ததிம்ஸபபே⁴தா³ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா நவவித⁴லோகுத்தரத⁴ம்மா ச ந பரிஹாயதி, ந கதா³சி தஸ்ஸ ததோ பரிஹானி ஹோதீதி அத்தோ².

அதே²கதி³வஸம் காயே அவீதராக³ம் குஸீதம் ஹீனவீரியம் கோஸல்லாயா தி நாமம் பி⁴க்கு²ம் ஸம்வேஜேந்தோ ‘‘காயமச்சே²ரக³ருனோ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² காயமச்சே²ரக³ருனோதி ‘‘காயத³ள்ஹீப³ஹுலஸ்ஸ காயே மமத்தஸ்ஸ ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம்பி காயேன கத்தப்³ப³ம் கிஞ்சி அகத்வா விசரந்தஸ்ஸ. ஹிய்யமானேதி அத்தனோ காயே ஜீவிதே ச க²ணே க²ணே பரிஹிய்யமானே. அனுட்ட²ஹேதி ஸீலாதீ³னம் பரிபூரணவஸேன உட்டா²னவீரியம் ந கரேய்ய. ஸரீரஸுக²கி³த்³த⁴ஸ்ஸாதி அத்தனோ ஸரீரஸ்ஸ ஸுகா²பனேனேவ கே³த⁴ம் ஆபன்னஸ்ஸ. குதோ ஸமணபா²ஸுதாதி ஏவரூபஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞவஸேன குதோ ஸுக²விஹாரோ, பா²ஸுவிஹாரோ ந தஸ்ஸ விஜ்ஜதீதி அத்தோ².

ந பக்க²ந்தீதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸேனாபதினோ பரினிப்³பு³தபா⁴வம் ஸுத்வா தே²ரேன பா⁴ஸிதா. தத்த² ந பக்க²ந்தி தி³ஸா ஸப்³பா³தி புரத்தி²மாதி³பே⁴தா³ ஸப்³பா³ தி³ஸா ந பக்க²யந்தி, தி³ஸாமூள்ஹோதி அத்தோ². த⁴ம்மா ந படிப⁴ந்தி மந்தி புப்³பே³ ஸுட்டு² பகு³ணாபி பரியத்தித⁴ம்மா இதா³னி ஸக்கச்சம் ஸமன்னாஹரியமானாபி மய்ஹம் ந உபட்ட²ஹந்தி. க³தே கல்யாணமித்தம்ஹீதி ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ கல்யாணமித்தபூ⁴தே த⁴ம்மஸேனாபதிம்ஹி அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னம் க³தே. அந்த⁴காரம்வ கா²யதீதி ஸப்³போ³பாயம் லோகோ அந்த⁴காரோ விய உபட்டா²தி.

அப்³ப⁴தீதஸஹாயஸ்ஸாதி அபக³தஸஹாயஸ்ஸ, கல்யாணமித்தரஹிதஸ்ஸாதி அத்தோ². அதீதக³தஸத்து²னோதி ஆயஸ்மதோ அதீதோ ஹுத்வா நிப்³பா³னக³தஸத்து²கஸ்ஸ, ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தேதி அத்தோ². யதா² காயக³தா ஸதீதி காயக³தாஸதிபா⁴வனா தக்கரஸ்ஸ யதா² ஏகந்தஹிதாவஹா, ஏவம் ஏதாதி³ஸம் அனாத²ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏகந்தஹிதாவஹம் அஞ்ஞம் மித்தம் நாம நத்தி², ஸனாத²ஸ்ஸ அஞ்ஞாபி பா⁴வனா ஹிதாவஹா ஏவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

புராணாதி போராணா, ஸாரிபுத்தாதி³கே கல்யாணமித்தே ஸந்தா⁴ய வத³தி. நவேஹீதி நவகேஹி. ந ஸமேதி மேதி மய்ஹம் சித்தம் ந ஸமாக³ச்ச²தி, ந தே மம சித்தம் ஆராதே⁴ந்தீதி அத்தோ². ஸ்வஜ்ஜ ஏகோவ ஜா²யாமீதி ஸோஹம் அஜ்ஜ வுட்³ட⁴தரேஹி விரஹிதோ ஏகோவ ஹுத்வா ஜா²யாமி ஜா²னபஸுதோ ஹோமி. வஸ்ஸுபேதோதி வஸ்ஸகாலே குலாவகம் உபேதோ பக்கீ² விய. ‘‘வாஸுபேதோ’’திபி பாளி, வாஸம் உபக³தோதி அத்தோ².

த³ஸ்ஸனாய அபி⁴க்கந்தேதி கா³தா² ஸத்தா²ரா பா⁴ஸிதா. தஸ்ஸத்தோ² – மம த³ஸ்ஸனாய அபி⁴க்கந்தே நானாவித⁴விதே³ஸபவாஸிகப³ஹுஜனே, ஆனந்த³, மம உபஸங்கமனம் மா வாரேஸி. கஸ்மா? தே ஸோதாரோ த⁴ம்மஸ்ஸ, மமம் பஸ்ஸந்து, அயமேவ த³ஸ்ஸனாய ஸமயோதி.