16. வீஸதினிபாதோ

1. அதி⁴முத்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

வீஸதினிபாதே யஞ்ஞத்த²ம் வாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ அபரஸ்ஸ அதி⁴முத்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே புஞ்ஞானி உபசினந்தோ அத்த²த³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே விப⁴வஸம்பன்னே குலே நிப்³ப³த்தித்வா விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸத்த²ரி பரினிப்³பு³தே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் உபட்ட²ஹந்தோ மஹாதா³னானி பவத்தேஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஆயஸ்மதோ ஸம்கிச்சத்தே²ரஸ்ஸ ப⁴கி³னியா குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தி, அதி⁴முத்தோதிஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி. ஸோ வயப்பத்தோ மாதுலத்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ ஸாமணேரபூ⁴மியம்யேவ டி²தோ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.4.84-88) –

‘‘நிப்³பு³தே லோகனாத²ம்ஹி, அத்த²த³ஸ்ஸீனருத்தமே;

உபட்ட²ஹிம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம், விப்பஸன்னேன சேதஸா.

‘‘நிமந்தேத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம், உஜுபூ⁴தம் ஸமாஹிதம்;

உச்சு²னா மண்ட³பம் கத்வா, போ⁴ஜேஸிம் ஸங்க⁴முத்தமம்.

‘‘யம் யம் யோனுபபஜ்ஜாமி, தே³வத்தம் அத²மானுஸம்;

ஸப்³பே³ ஸத்தே அபி⁴போ⁴மி, புஞ்ஞகம்மஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘அட்டா²ரஸே கப்பஸதே, யம் தா³னமத³தி³ம் ததா³;

து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, உச்சு²தா³னஸ்ஸித³ம் ப²லம்.

‘‘படிஸம்பி⁴தா³ சதஸ்ஸோ…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.

அரஹத்தம் பன பத்வா ஸமாபத்திஸுகே²ன வீதினாமேந்தோ உபஸம்பஜ்ஜிதுகாமோ ‘‘மாதரம் ஆபுச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி மாது ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ தே³வதாய ப³லிகம்மகரணத்த²ம் மம்ஸபரியேஸனம் சரந்தேஹி பஞ்சஸதேஹி சோரேஹி ஸமாக³ச்சி². சோரா ச தம் அக்³க³ஹேஸும் ‘‘தே³வதாய ப³லி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஸோ சோரேஹி க³ஹிதோபி அபீ⁴தோ அச்ச²ம்பீ⁴ விப்பஸன்னமுகோ²வ அட்டா²ஸி. தம் தி³ஸ்வா சோரகா³மணிஅச்ச²ரியப்³பு⁴தசித்தஜாதோ பஸம்ஸந்தோ –

705. ‘‘யஞ்ஞத்த²ம் வா த⁴னத்த²ம் வா, யே ஹனாம மயம் புரே;

அவஸேஸம் ப⁴யம் ஹோதி, வேத⁴ந்தி விலபந்தி ச.

706. ‘‘தஸ்ஸ தே நத்தி² பீ⁴தத்தம், பி⁴ய்யோ வண்ணோ பஸீத³தி;

கஸ்மா ந பரிதே³வேஸி, ஏவரூபே மஹப்³ப⁴யே’’தி. – த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² யஞ்ஞத்த²ந்தி யஜனத்த²ம் தே³வதானம் ப³லிகம்மகரணத்த²ம் வா. வா-ஸத்³தோ³ விகப்பனத்தோ². த⁴னத்த²ந்தி ஸாபதேய்யஹரணத்த²ம். யே ஹனாம மயம் புரேதி யே ஸத்தே மயம் புப்³பே³ ஹனிம்ஹ. அதீதத்தே² ஹி இத³ம் வத்தமானவசனம். அவஸேதி அவஸே அஸேரிகே கத்வா. தந்தி தேஸம். ‘‘அவஸேஸந்தி’’பி பட²ந்தி. அம்ஹேஹி க³ஹிதேஸு தம் ஏகம் ட²பேத்வா அவஸேஸானம்; அயமேவ வா பாடோ². ப⁴யம் ஹோதீதி மரணப⁴யம் ஹோதி. யேன தே வேத⁴ந்தி விலபந்தி,சித்துத்ராஸேன வேத⁴ந்தி, ‘‘ஸாமி, தும்ஹாகம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச த³ஸ்ஸாம, தா³ஸா ப⁴விஸ்ஸாமா’’திஆதி³கம் வத³ந்தா விலபந்தி.

தஸ்ஸ தேதி யோ த்வம் அம்ஹேஹி தே³வதாய ப³லிகம்மத்த²ம் ஜீவிதா வோரோபேதுகாமேஹி உக்கி²த்தாஸிகேஹி ஸந்தஜ்ஜிதோ, தஸ்ஸ தே. பீ⁴தத்தந்தி பீ⁴தபா⁴வோ, ப⁴யந்தி அத்தோ². பி⁴ய்யோ வண்ணோ பஸீத³தீதி பகதிவண்ணதோ உபரிபி தே முக²வண்ணோ விப்பஸீத³தி. தே²ரஸ்ஸ கிர ததா³ ‘‘ஸசே இமே மாரேஸ்ஸந்தி, இதா³னேவாஹம் அனுபாதா³ய பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி, து³க்க²பா⁴ரோ விக³ச்சி²ஸ்ஸதீ’’தி உளாரம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜி. ஏவரூபே மஹப்³ப⁴யேதி ஏதி³ஸே மஹதி மரணப⁴யே உபட்டி²தே. ஹேதுஅத்தே² வா ஏதம் பு⁴ம்மவசனம்.

இதா³னி தே²ரோ சோரகா³மணிஸ்ஸ படிவசனதா³னமுகே²ன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ –

707. ‘‘நத்தி² சேதஸிகம் து³க்க²ம், அனபேக்க²ஸ்ஸ கா³மணி;

அதிக்கந்தா ப⁴யா ஸப்³பே³, கீ²ணஸம்யோஜனஸ்ஸ வே.

708. ‘‘கீ²ணாய ப⁴வனேத்தியா, தி³ட்டே² த⁴ம்மே யதா²ததே²;

ந ப⁴யம் மரணே ஹோதி, பா⁴ரனிக்கே²பனே யதா².

709. ‘‘ஸுசிண்ணம் ப்³ரஹ்மசரியம் மே, மக்³கோ³ சாபி ஸுபா⁴விதோ;

மரணே மே ப⁴யம் நத்தி², ரோகா³னமிவ ஸங்க²யே.

710. ‘‘ஸுசிண்ணம் ப்³ரஹ்மசரியம் மே, மக்³கோ³ சாபி ஸுபா⁴விதோ;

நிரஸ்ஸாதா³ ப⁴வா தி³ட்டா², விஸம் பித்வாவ ச²ட்³டி³தம்.

711. ‘‘பாரகூ³ அனுபாதா³னோ, கதகிச்சோ அனாஸவோ;

துட்டோ² ஆயுக்க²யா ஹோதி, முத்தோ ஆகா⁴தனா யதா².

712. ‘‘உத்தமம் த⁴ம்மதம் பத்தோ, ஸப்³ப³லோகே அனத்தி²கோ;

ஆதி³த்தாவ க⁴ரா முத்தோ, மரணஸ்மிம் ந ஸோசதி.

713. ‘‘யத³த்தி² ஸங்க³தம் கிஞ்சி, ப⁴வோ வா யத்த² லப்³ப⁴தி;

ஸப்³ப³ம் அனிஸ்ஸரம் ஏதம், இதி வுத்தம் மஹேஸினா.

714. ‘‘யோ தம் ததா² பஜானாதி, யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதம்;

ந க³ண்ஹாதி ப⁴வம் கிஞ்சி, ஸுதத்தம்வ அயோகு³ளம்.

715. ‘‘ந மே ஹோதி ‘அஹோஸி’ந்தி, ‘ப⁴விஸ்ஸ’ந்தி ந ஹோதி மே;

ஸங்கா²ரா விக³மிஸ்ஸந்தி, தத்த² கா பரிதே³வனா.

716. ‘‘ஸுத்³த⁴ம் த⁴ம்மஸமுப்பாத³ம், ஸுத்³த⁴ம் ஸங்கா²ரஸந்ததிம்;

பஸ்ஸந்தஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம், ந ப⁴யம் ஹோதி கா³மணி.

717. ‘‘திணகட்ட²ஸமம் லோகம், யதா³ பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி;

மமத்தம் ஸோ அஸம்விந்த³ம், ‘நத்தி² மே’தி ந ஸோசதி.

718. ‘‘உக்கண்டா²மி ஸரீரேன, ப⁴வேனம்ஹி அனத்தி²கோ;

ஸோயம் பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதி காயோ, அஞ்ஞோ ச ந ப⁴விஸ்ஸதி.

719. ‘‘யம் வோ கிச்சம் ஸரீரேன, தம் கரோத² யதி³ச்ச²த²;

ந மே தப்பச்சயா தத்த², தோ³ஸோ பேமஞ்ச ஹேஹிதீ’’தி. –

இமா கா³தா² அபா⁴ஸி.

720. ‘‘தஸ்ஸ தம் வசனம் ஸுத்வா, அப்³பு⁴தம் லோமஹம்ஸனம்;

ஸத்தா²னி நிக்கி²பித்வான, மாணவா ஏதத³ப்³ரவு’’ந்தி. –

அயம் ஸங்கீ³திகாரேஹி வுத்தகா³தா². இதோ அபரா திஸ்ஸோ சோரானம், தே²ரஸ்ஸ ச வசனபடிவசனகா³தா² –

721. ‘‘கிம் ப⁴த³ந்தே கரித்வான, கோ வா ஆசரியோ தவ;

கஸ்ஸ ஸாஸனமாக³ம்ம, லப்³ப⁴தே தம் அஸோகதா.

722. ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ, ஜினோ ஆசரியோ மம;

மஹாகாருணிகோ ஸத்தா², ஸப்³ப³லோகதிகிச்ச²கோ.

723. ‘‘தேனாயம் தே³ஸிதோ த⁴ம்மோ, க²யகா³மீ அனுத்தரோ;

தஸ்ஸ ஸாஸனமாக³ம்ம, லப்³ப⁴தே தம் அஸோகதா.

724. ‘‘ஸுத்வான சோரா இஸினோ ஸுபா⁴ஸிதம், நிக்கி²ப்ப ஸத்தா²னி ச ஆவுதா⁴னி ச;

தம்ஹா ச கம்மா விரமிம்ஸு ஏகே, ஏகே ச பப்³ப³ஜ்ஜமரோசயிம்ஸு.

725. ‘‘தே பப்³ப³ஜித்வா ஸுக³தஸ்ஸ ஸாஸனே, பா⁴வேத்வ போ³ஜ்ஜ²ங்க³ப³லானி பண்டி³தா;

உத³க்³க³சித்தா ஸுமனா கதிந்த்³ரியா, பு²ஸிம்ஸு நிப்³பா³னபத³ம் அஸங்க²த’’ந்தி. –

இமாபி ஸங்கீ³திகாரேஹி வுத்தகா³தா².

தத்த² நத்தி² சேதஸிகம் து³க்க²ம், அனபேக்க²ஸ்ஸ, கா³மணீதி கா³மணி, அபேக்கா²ய, தண்ஹாய, அபா⁴வேன அனபேக்க²ஸ்ஸ மாதி³ஸஸ்ஸ, லோஹிதஸபா⁴வோ புப்³போ³ விய, சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் நத்தி², தோ³மனஸ்ஸாபா⁴வாபதே³ஸேன ப⁴யாபா⁴வம் வத³தி. தேனாஹ ‘‘அதிக்கந்தா ப⁴யா ஸப்³பே³’’தி. அதிக்கந்தா ப⁴யா ஸப்³பே³தி கீ²ணஸம்யோஜனஸ்ஸ அரஹதோ பஞ்சவீஸதி மஹாப⁴யா, அஞ்ஞே ச ஸப்³பே³பி ப⁴யா ஏகம்ஸேன அதிக்கந்தா அதீதா, அபக³தாதி அத்தோ².

தி³ட்டே² த⁴ம்மே யதா²ததே²தி சதுஸச்சத⁴ம்மே பரிஞ்ஞாபஹானஸச்சி²கிரியபா⁴வனாவஸேன மக்³க³பஞ்ஞாய யதா²பூ⁴தம் தி³ட்டே². மரணேதி மரணஹேது. பா⁴ரனிக்கே²பனே யதா²தி யதா² கோசி புரிஸோ ஸீஸே டி²தேன மஹதா க³ருபா⁴ரேன ஸம்ஸீத³ந்தோ தஸ்ஸ நிக்கே²பனே, அபனயனே ந பா⁴யதி, ஏவம் ஸம்பத³மித³ந்தி அத்தோ². வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘பா⁴ரா ஹவே பஞ்சக்க²ந்தா⁴, பா⁴ரஹாரோ ச புக்³க³லோ;

பா⁴ராதா³னம் து³க²ம் லோகே, பா⁴ரனிக்கே²பனம் ஸுக²’’ந்தி. (ஸம். நி. 3.22);

ஸுசிண்ணந்தி ஸுட்டு² சரிதம். ப்³ரஹ்மசரியந்தி, ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம். ததோ ஏவ மக்³கோ³ சாபி ஸுபா⁴விதோ அட்ட²ங்கி³கோ அரியமக்³கோ³பி ஸம்மதே³வ பா⁴விதோ. ரோகா³னமிவ ஸங்க²யேதி யதா² ப³ஹூஹி ரோகே³ஹி அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஆதுரஸ்ஸ ரோகா³னம் ஸங்க²யே பீதிஸோமனஸ்ஸமேவ ஹோதி, ஏவம் க²ந்த⁴ரோக³ஸங்க²யே மரணே மாதி³ஸஸ்ஸ ப⁴யம் நத்தி².

நிரஸ்ஸாதா³ ப⁴வா தி³ட்டா²தி தீஹி து³க்க²தாஹி அபி⁴பூ⁴தா, ஏகாத³ஸஹி அக்³கீ³ஹி ஆதி³த்தா, தயோ ப⁴வா நிரஸ்ஸாதா³, அஸ்ஸாத³ரஹிதா, மயா தி³ட்டா². விஸம் பித்வாவ ச²ட்³டி³தந்தி பமாத³வஸேன விஸம் பிவித்வா தாதி³ஸேன பயோகே³ன ச²ட்³டி³தம் விய மரணே மே ப⁴யம் நத்தீ²தி அத்தோ².

முத்தோ ஆகா⁴தனா யதா²தி யதா² சோரேஹி மாரணத்த²ம் ஆகா⁴தனம் நீதோ கேனசி உபாயேன ததோ முத்தோ ஹட்ட²துட்டோ² ஹோதி, ஏவம் ஸம்ஸாரபாரம், நிப்³பா³னம், க³தத்தா பாரகூ³, சதூஹிபி உபாதா³னேஹி அனுபாதா³னோ, பரிஞ்ஞாதீ³னம் ஸோளஸன்னம் கிச்சானம் கதத்தா கதகிச்சோ காமாஸவாதீ³ஹி அனாஸவோ, ஆயுக்க²யா ஆயுக்க²யஹேது துட்டோ² ஸோமனஸ்ஸிகோ ஹோதி.

உத்தமந்தி ஸேட்ட²ம். த⁴ம்மதந்தி, த⁴ம்மஸபா⁴வம். அரஹத்தே ஸித்³தே⁴ ஸிஜ்ஜ²னஹேது இட்டா²தீ³ஸு தாதி³பா⁴வம். ஸப்³ப³லோகேதி ஸப்³ப³லோகஸ்மிம்பி, தீ³கா⁴யுகஸுக²ப³ஹுலதாதி³வஸேன ஸம்யுத்தேபி லோகே. அனத்தி²கோதி, அனபேக்கோ². ஆதி³த்தாவ க⁴ரா முத்தோதி யதா² கோசி புரிஸோ ஸமந்ததோ ஆதி³த்ததோ பஜ்ஜலிததோ கே³ஹதோ நிஸ்ஸடோ, ததோ நிஸ்ஸரணனிமித்தம் ந ஸோசதி, ஏவம் கீ²ணாஸவோ மரணனிமித்தம் ந ஸோசதி.

யத³த்தி² ஸங்க³தம் கிஞ்சீதி யம்கிஞ்சி இமஸ்மிம் லோகே அத்தி², விஜ்ஜதி, உபலப்³ப⁴தி ஸங்க³தம், ஸத்தேஹி ஸங்கா²ரேஹி வா ஸமாக³மோ, ஸமோதா⁴னம். ‘‘ஸங்க²த’’ந்திபி பாடோ², தஸ்ஸ யம்கிஞ்சி பச்சயேஹி ஸமச்ச ஸம்பு⁴ய்ய கதம், படிச்சஸமுப்பன்னந்தி அத்தோ². ப⁴வோ வா யத்த² லப்³ப⁴தீதி யஸ்மிம் ஸத்தனிகாயே யோ உபபத்திப⁴வோ லப்³ப⁴தி. ஸப்³ப³ம் அனிஸ்ஸரம் ஏதந்தி ஸப்³ப³மேதம் இஸ்ஸரரஹிதம், ந ஏத்த² கேனசி ‘‘ஏவம் ஹோதூ’’தி இஸ்ஸரியம் வத்தேதும் ஸக்கா. இதி வுத்தம் மஹேஸினாதி ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி ஏவம் வுத்தம் மஹேஸினா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. தஸ்மா ‘‘அனிஸ்ஸரம் ஏத’’ந்தி பஜானந்தோ மரணஸ்மிம் ந ஸோசதீதி யோஜனா.

ந க³ண்ஹாதி ப⁴வம் கிஞ்சீதி யோ அரியஸாவகோ ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’திஆதி³னா (த⁴. ப. 277) யதா² பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா தே³ஸிதம், ததா² தம் ப⁴வத்தயம் விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய பஜானாதி. ஸோ யதா² கோசி புரிஸோ ஸுக²காமோ தி³வஸம் ஸந்தத்தம் அயோகு³ளம் ஹத்தே²ன ந க³ண்ஹாதி, ஏவம் கிஞ்சி கு²த்³த³கம் வா மஹந்தம் வா ப⁴வம் ந க³ண்ஹாதி, ந தத்த² தண்ஹம் கரோதீதி அத்தோ².

ந மே ஹோதி ‘‘அஹோஸி’’ந்தி ‘‘அதீதமத்³தா⁴னம் அஹம் ஈதி³ஸோ அஹோஸி’’ந்தி அத்ததி³ட்டி²வஸேன ந மே சித்தப்பவத்தி அத்தி² தி³ட்டி²யா ஸம்மதே³வ உக்³கா⁴டிதத்தா, த⁴ம்மஸபா⁴வஸ்ஸ ச ஸுதி³ட்ட²த்தா. ‘‘ப⁴விஸ்ஸ’’ந்தி ந ஹோதி மேதி ததோ ஏவ ‘‘அனாக³தமத்³தா⁴னம் அஹம் ஏதி³ஸோ கத²ம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸம் ப⁴வேய்ய’’ந்தி ஏவம்பி மே ந ஹோதி. ஸங்கா²ரா விக³மிஸ்ஸந்தீதி ஏவம் பன ஹோதி ‘‘யதா²பச்சயம் பவத்தமானா ஸங்கா²ராவ, ந ஏத்த² கோசி அத்தா வா அத்தனியம் வா, தே ச கோ² விக³மிஸ்ஸந்தி, வினஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’’தி. தத்த² கா பரிதே³வனாதி ஏவம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ மாதி³ஸஸ்ஸ தத்த² ஸங்கா²ரக³தே கா நாம பரிதே³வனா.

ஸுத்³த⁴ந்தி கேவலம், அத்தஸாரேன அஸம்மிஸ்ஸம். த⁴ம்மஸமுப்பாத³ந்தி பச்சயபச்சயுப்பன்னத⁴ம்மஸமுப்பத்திம் அவிஜ்ஜாதி³பச்சயேஹி ஸங்கா²ராதி³த⁴ம்மமத்தப்பவத்திம். ஸங்கா²ரஸந்ததிந்தி கிலேஸகம்மவிபாகப்பபே⁴த³ஸங்கா²ரபப³ந்த⁴ம். பஸ்ஸந்தஸ்ஸ யதா²பூ⁴தந்தி ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய யாதா²வதோ ஜானந்தஸ்ஸ.

திணகட்ட²ஸமம் லோகந்தி யதா² அரஞ்ஞே அபரிக்³க³ஹே திணகட்டே² கேனசி க³ய்ஹமானே அபரஸ்ஸ ‘‘மய்ஹம் ஸந்தகம் அயம் க³ண்ஹதீ’’தி ந ஹோதி, ஏவம் ஸோ அஸாமிகதாய திணகட்ட²ஸமம் ஸங்கா²ரலோகம் யதா³ பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி, ஸோ தத்த² மமத்தம் அஸம்விந்த³ம் அஸம்விந்த³ந்தோ அலப⁴ந்தோ அகரோந்தோ. நத்தி² மேதி ‘‘அஹு வத ஸோஹம், தம் மே நத்தீ²’’தி ந ஸோசதி.

உக்கண்டா²மி ஸரீரேனாதி அஸாரகேன அபி⁴னுதே³ன து³க்கே²ன அகதஞ்ஞுனா அஸுசிது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலஸபா⁴வேன இமினா காயேன உக்கண்டா²மி இமம் காயம் நிப்³பி³ந்த³ந்தோ ஏவம் திட்டா²மி. ப⁴வேனம்ஹி அனத்தி²கோதி ஸப்³பே³னபி ப⁴வேன அனத்தி²கோ அம்ஹி, ந கிஞ்சி ப⁴வம் பத்தே²மி. ஸோயம் பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதி காயோதி அயம் மம காயோ இதா³னி தும்ஹாகம் பயோகே³ன அஞ்ஞதா² வா அஞ்ஞத்த² பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதி. அஞ்ஞோ ச ந ப⁴விஸ்ஸதீதி அஞ்ஞோ காயோ மய்ஹம் ஆயதிம் ந ப⁴விஸ்ஸதி, புனப்³ப⁴வாபா⁴வதோ.

யம் வோ கிச்சம் ஸரீரேனாதி யம் தும்ஹாகம் இமினா ஸரீரேன பயோஜனம், தம் கரோத² யதி³ச்ச²த², இச்ச²த² சே. ந மே தப்பச்சயாதி, தம் நிமித்தம் இமஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ தும்ஹேஹி யதி²ச்சி²தகிச்சஸ்ஸ கரணஹேது. தத்தா²தி தேஸு கரோந்தேஸு ச அகரோந்தேஸு ச. தோ³ஸோ பேமஞ்ச ஹேஹிதீதி யதா²க்கமம் படிகோ⁴ அனுனயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி, அத்தனோ ப⁴வே அபேக்கா²ய ஸப்³ப³ஸோ பஹீனத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞபச்சயா அஞ்ஞத்த² ச படிகா⁴னுனயேஸு அஸந்தேஸுபி தப்பச்சயா, ‘‘தத்தா²’’தி வசனம் யதா²தி⁴க³தவஸேன வுத்தம்.

தஸ்ஸாதி அதி⁴முத்தத்தே²ரஸ்ஸ. தம் வசனந்தி ‘‘நத்தி² சேதஸிகம் து³க்க²’’ந்திஆதி³கம் மரணே ப⁴யாபா⁴வாதி³தீ³பகம், ததோ ஏவ அப்³பு⁴தம் லோமஹம்ஸனம் வசனம் ஸுத்வா. மாணவாதி சோரா. சோரா ஹி ‘‘மாணவா’’தி வுச்சந்தி ‘‘மாணவேஹி ஸஹ க³ச்ச²ந்தி கதகம்மேஹி அகதகம்மேஹிபீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.149) விய.

கிம் ப⁴த³ந்தே கரித்வானாதி, ப⁴ந்தே, கிம் நாம தபோகம்மம் கத்வா. கோ வா தவ ஆசரியோ கஸ்ஸ ஸாஸனம், ஓவாத³ம் நிஸ்ஸாய அயம் அஸோகதா மரணகாலே ஸோகாபா⁴வோ லப்³ப⁴தீதி ஏதம் அத்த²ம் அப்³ரவும், புச்சா²வஸேன கதே²ஸும், பா⁴ஸிம்ஸு.

தம் ஸுத்வா தே²ரோ தேஸம் படிவசனம் தே³ந்தோ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞூ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞூதி பரோபதே³ஸேன வினா ஸப்³ப³பகாரேன ஸப்³ப³த⁴ம்மாவபோ³த⁴னஸமத்த²ஸ்ஸ ஆகங்கா²படிப³த்³த⁴வுத்தினோ அனாவரணஞாணஸ்ஸ அதி⁴க³மேன அதீதாதி³பே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் ஜானாதீதி, ஸப்³ப³ஞ்ஞூ. தேனேவ ஸமந்தசக்கு²னா ஸப்³ப³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ. யம்ஹி அனாவரணஞாணம், ததே³வ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், நத்தே²வ அஸாதா⁴ரணஞாணபாளியா விரோதோ⁴ விஸயுப்பத்திமுகே²ன அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏகஸ்ஸேவ ஞாணஸ்ஸ த்³விதா⁴ வுத்தத்தா. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் இதிவுத்தகவண்ணனாயம் (இதிவு. அட்ட². 38) வித்தா²ரதோ வுத்தமேவாதி தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். பஞ்சன்னம்பி மாரானம் விஜயதோ ஜினோ, ஹீனாதி³விபா⁴க³பி⁴ன்னே ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஸத்தனிகாயே அதி⁴முத்தவுத்திதாய மஹதியா கருணாய ஸமன்னாக³தத்தா மஹாகாருணிகோ, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தே²ஹி யதா²ரஹம் வேனேய்யானம் அனுஸாஸனதோ ஸத்தா², ததோ ஏவ ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ கிலேஸரோக³திகிச்ச²னதோ ஸப்³ப³லோகதிகிச்ச²கோ, ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஆசரியோ மமாதி யோஜனா. க²யகா³மீதி நிப்³பா³னகா³மீ.

ஏவம் தே²ரேன ஸத்து² ஸாஸனஸ்ஸ ச கு³ணே பகாஸிதே படிலத்³த⁴ஸத்³தா⁴ ஏகச்சே சோரா பப்³ப³ஜிம்ஸு, ஏகச்சே உபாஸகத்தம் பவேதே³ஸும். தமத்த²ம் தீ³பேந்தோ த⁴ம்மஸங்கா³ஹகா ‘‘ஸுத்வான சோரா’’திஆதி³னா த்³வே கா³தா² அபா⁴ஸிம்ஸு. தத்த² இஸினோதி அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தீ³னம் ஏஸனட்டே²ன இஸினோ, அதி⁴முத்தத்தே²ரஸ்ஸ. நிக்கி²ப்பாதி பஹாய. ஸத்தா²னி ச ஆவுதா⁴னி சாதி அஸிஆதி³ஸத்தா²னி சேவ த⁴னுகலாபாதி³ஆவுதா⁴னி ச. தம்ஹா ச கம்மாதி ததோ சோரகம்மதோ.

தே பப்³ப³ஜித்வா ஸுக³தஸ்ஸ ஸாஸனேதி தே சோரா ஸோப⁴னக³மனதாதீ³ஹி ஸுக³தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³ந்த்வா. பா⁴வனாவிஸேஸாதி⁴க³தாய ஓத³க்³யலக்க²ணாய பீதியா ஸமன்னாக³மேன உத³க்³க³சித்தா. ஸுமனாதி ஸோமனஸ்ஸப்பத்தா. கதிந்த்³ரியாதி பா⁴விதிந்த்³ரியா. பு²ஸிம்ஸூதி அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேன அஸங்க²தம் நிப்³பா³னம் அதி⁴க³ச்சி²ம்ஸு. அதி⁴முத்தோ கிர சோரே நிப்³பி³ஸேவனே கத்வா, தே தத்தே²வ ட²பேத்வா, மாது ஸந்திகம் க³ந்த்வா, மாதரம் ஆபுச்சி²த்வா, பச்சாக³ந்த்வா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா, பப்³பா³ஜேத்வா உபஸம்பத³ம் அகாஸி. அத² தேஸம் கம்மட்டா²னம் ஆசிக்கி², தே நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தே பதிட்ட²ஹிம்ஸு. தேன வுத்தம் ‘‘பப்³ப³ஜித்வா…பே… அஸங்க²த’’ந்தி.

அதி⁴முத்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பாராபரியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

ஸமணஸ்ஸ அஹு சிந்தாதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ பாராபரியத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலம் உபசினித்வா ஸுக³தீஸுயேவ ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலஸ்ஸ புத்தோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி. தஸ்ஸ வயப்பத்தஸ்ஸ கோ³த்தவஸேன பாராபரியோத்வேவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி. ஸோ தயோ வேதே³ உக்³க³ஹேத்வா ப்³ராஹ்மணஸிப்பேஸு நிப்ப²த்திம் க³தோ. ஏகதி³வஸம் ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனாகாலே ஜேதவனவிஹாரம் க³ந்த்வா பரிஸபரியந்தே நிஸீதி³. ஸத்தா² தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயம் ஓலோகேத்வா இந்த்³ரியபா⁴வனாஸுத்தம் (ம. நி. 3.453) தே³ஸேஸி. ஸோ தம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜி. தம் ஸுத்தம் உக்³க³ஹேத்வா தத³த்த²மனுசிந்தேஸி. யதா² பன அனுசிந்தேஸி, ஸ்வாயமத்தோ² கா³தா²ஸு ஏவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ஸோ ததா² அனுவிசிந்தேந்தோ ஆயதனமுகே²ன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பத்தோ. அபரபா⁴கே³ அத்தனா சிந்திதாகாரம் பகாஸேந்தோ –

726. ‘‘ஸமணஸ்ஸ அஹு சிந்தா, பாராபரியஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

ஏககஸ்ஸ நிஸின்னஸ்ஸ, பவிவித்தஸ்ஸ ஜா²யினோ.

727. ‘‘கிமானுபுப்³ப³ம் புரிஸோ, கிம் வதம் கிம் ஸமாசாரம்;

அத்தனோ கிச்சகாரீஸ்ஸ, ந ச கஞ்சி விஹேட²யே.

728. ‘‘இந்த்³ரியானி மனுஸ்ஸானம், ஹிதாய அஹிதாய ச;

அரக்கி²தானி அஹிதாய, ரக்கி²தானி ஹிதாய ச.

729. ‘‘இந்த்³ரியானேவ ஸாரக்க²ம், இந்த்³ரியானி ச கோ³பயம்;

அத்தனோ கிச்சகாரீஸ்ஸ, ந ச கஞ்சி விஹேட²யே.

730. ‘‘சக்கு²ந்த்³ரியம் சே ரூபேஸு, க³ச்ச²ந்தம் அனிவாரயம்;

அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ, ஸோ து³க்கா² ந ஹி முச்சதி.

731. ‘‘ஸோதிந்த்³ரியம் சே ஸத்³தே³ஸு, க³ச்ச²ந்தம் அனிவாரயம்;

அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ, ஸோ து³க்கா² ந ஹி முச்சதி.

732. ‘‘அனிஸ்ஸரணத³ஸ்ஸாவீ, க³ந்தே⁴ சே படிஸேவதி;

ந ஸோ முச்சதி து³க்க²ம்ஹா, க³ந்தே⁴ஸு அதி⁴முச்சி²தோ.

733. ‘‘அம்பி³லம் மது⁴ரக்³க³ஞ்ச, தித்தகக்³க³மனுஸ்ஸரம்;

ரஸதண்ஹாய க³தி⁴தோ, ஹத³யம் நாவபு³ஜ்ஜ²தி.

734. ‘‘ஸுபா⁴ன்யப்படிகூலானி, போ²ட்ட²ப்³பா³னி அனுஸ்ஸரம்;

ரத்தோ ராகா³தி⁴கரணம், விவித⁴ம் விந்த³தே து³க²ம்.

735. ‘‘மனம் சேதேஹி த⁴ம்மேஹி, யோ ந ஸக்கோதி ரக்கி²தும்;

ததோ நம் து³க்க²மன்வேதி, ஸப்³பே³ஹேதேஹி பஞ்சஹி.

736. ‘‘புப்³ப³லோஹிதஸம்புண்ணம், ப³ஹுஸ்ஸ குணபஸ்ஸ ச;

நரவீரகதம் வக்³கு³ம், ஸமுக்³க³மிவ சித்திதம்.

737. ‘‘கடுகம் மது⁴ரஸ்ஸாத³ம், பியனிப³ந்த⁴னம் து³க²ம்;

கு²ரம்வ மது⁴னா லித்தம், உல்லிஹம் நாவபு³ஜ்ஜ²தி.

738. ‘‘இத்தி²ரூபே இத்தி²ஸரே, போ²ட்ட²ப்³பே³பி ச இத்தி²யா;

இத்தி²க³ந்தே⁴ஸு ஸாரத்தோ, விவித⁴ம் விந்த³தே து³க²ம்.

739. ‘‘இத்தி²ஸோதானி ஸப்³பா³னி, ஸந்த³ந்தி பஞ்ச பஞ்சஸு;

தேஸமாவரணம் காதும், யோ ஸக்கோதி வீரியவா.

740. ‘‘ஸோ அத்த²வா ஸோ த⁴ம்மட்டோ², ஸோ த³க்கோ² ஸோ விசக்க²ணோ;

கரேய்ய ரமமானோபி, கிச்சம் த⁴ம்மத்த²ஸம்ஹிதம்.

741. ‘‘அதோ² ஸீத³தி ஸஞ்ஞுத்தம், வஜ்ஜே கிச்சம் நிரத்த²கம்;

ந தம் கிச்சந்தி மஞ்ஞித்வா, அப்பமத்தோ விசக்க²ணோ.

742. ‘‘யஞ்ச அத்தே²ன ஸஞ்ஞுத்தம், யா ச த⁴ம்மக³தா ரதி;

தம் ஸமாதா³ய வத்தேத², ஸா ஹி வே உத்தமா ரதி.

743. ‘‘உச்சாவசேஹுபாயேஹி, பரேஸமபி⁴ஜிகீ³ஸதி;

ஹந்த்வா வதி⁴த்வா அத² ஸோசயித்வா, ஆலோபதி ஸாஹஸா யோ பரேஸம்.

744. ‘‘தச்ச²ந்தோ ஆணியா ஆணிம், நிஹந்தி ப³லவா யதா²;

இந்த்³ரியானிந்த்³ரியேஹேவ, நிஹந்தி குஸலோ ததா².

745. ‘‘ஸத்³த⁴ம் வீரியம் ஸமாதி⁴ஞ்ச, ஸதிபஞ்ஞஞ்ச பா⁴வயம்;

பஞ்ச பஞ்சஹி ஹந்த்வான, அனீகோ⁴ யாதி ப்³ராஹ்மணோ.

746. ‘‘ஸோ அத்த²வா ஸோ த⁴ம்மட்டோ², கத்வா வாக்யானுஸாஸனிம்;

ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ, ஸோ நரோ ஸுக²மேத⁴தீ’’தி. – இமா கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² ஸமணஸ்ஸாதி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ. அஹூதி அஹோஸி. சிந்தாதி த⁴ம்மசிந்தா த⁴ம்மவிசாரணா. பாராபரியஸ்ஸாதி பாராபரகோ³த்தஸ்ஸ. ‘‘பாராசரியஸ்ஸா’’திபி பட²ந்தி. பி⁴க்கு²னோதி ஸம்ஸாரே ப⁴யம் இக்க²னஸீலஸ்ஸ. ஏககஸ்ஸாதி அஸஹாயஸ்ஸ, ஏதேன காயவிவேகம் த³ஸ்ஸேதி. பவிவித்தஸ்ஸாதி பவிவேகஹேதுனா கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னேன விவேகம் ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ, ஏதேன சித்தவிவேகம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ஜா²யினோ’’தி. ஜா²யினோதி ஜா²யனஸீலஸ்ஸ, யோனிஸோமனஸிகாரேஸு யுத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸப்³ப³மேதம் தே²ரோ அத்தானம் பரம் விய கத்வா வத³தி.

‘‘கிமானுபுப்³ப³’’ந்திஆதி³னா தம் சிந்தனம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² பட²மகா³தா²யம் தாவ கிமானுபுப்³ப³ந்தி அனுபுப்³ப³ம் அனுக்கமோ, அனுபுப்³ப³மேவ வக்க²மானேஸு வதஸமாசாரேஸு கோ அனுக்கமோ, கேன அனுக்கமேன தே படிபஜ்ஜிதப்³பா³தி அத்தோ². புரிஸோ கிம் வதம் கிம் ஸமாசாரந்தி அத்த²காமோ புரிஸோ ஸமாதி³யிதப்³ப³ட்டே²ன ‘‘வத’’ந்தி லத்³த⁴னாமம், கீதி³ஸம் ஸீலம் ஸமாசாரம், ஸமாசரந்தோ, அத்தனோ கிச்சகாரீ கத்தப்³ப³காரீ அஸ்ஸ, கஞ்சி ஸத்தம் ந ச விஹேட²யே, ந பா³தே⁴ய்யாதி அத்தோ². அத்தனோ கிச்சம் நாம ஸமணத⁴ம்மோ, ஸங்கே²பதோ ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞா, தம் ஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ பரவிஹேட²னாய லேஸோபி நத்தி² தாய ஸதி ஸமணபா⁴வஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ.

யதா²ஹ ப⁴க³வா – ‘‘ந ஹி பப்³ப³ஜிதோ பரூபகா⁴தீ, ந ஸமணோ ஹோதி பரம் விஹேட²யந்தோ’’தி (த⁴. ப. 184). ஏத்த² ச வதக்³க³ஹணேன வாரித்தஸீலம் க³ஹிதம், ஸமாசாரக்³க³ஹணேன ஸமாசரிதப்³ப³தோ சாரித்தஸீலேன ஸத்³தி⁴ம் ஜா²னவிபஸ்ஸனாதி³, தஸ்மா வாரித்தஸீலம் பதா⁴னம். தத்தா²பி ச யஸ்மா இந்த்³ரியஸம்வரே ஸித்³தே⁴ ஸப்³ப³ம் ஸீலம் ஸுரக்கி²தம், ஸுகோ³பிதமேவ ஹோதி, தஸ்மா இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம் தாவ த³ஸ்ஸேதுகாமோ இந்த்³ரியானம் அரக்க²ணே ரக்க²ணே ச ஆதீ³னவானிஸம்ஸே விபா⁴வேந்தோ ‘‘இந்த்³ரியானி மனுஸ்ஸான’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² இந்த்³ரியானீதி ரக்கி²தப்³ப³த⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம், தஸ்மா சக்கா²தீ³னி ச² இந்த்³ரியானீதி வுத்தம் ஹோதி. மனுஸ்ஸானந்தி ரக்க²ணயோக்³யபுக்³க³லனித³ஸ்ஸனம். ஹிதாயாதி அத்தா²ய. அஹிதாயாதி அனத்தா²ய. ஹோந்தீதி வசனஸேஸோ. கத²ம் பன தானியேவ ஹிதாய ச அஹிதாய ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ரக்கி²தானீ’’திஆதி³. தஸ்ஸத்தோ² – யஸ்ஸ சக்கா²தீ³னி இந்த்³ரியானி ஸதிகவாடேன அபிஹிதானி, தஸ்ஸ ரூபாதீ³ஸு அபி⁴ஜ்ஜா²தி³பாபத⁴ம்மபவத்தியா த்³வாரபா⁴வதோ அனத்தா²ய பிஹிதானி, தத³பா⁴வதோ அத்தா²ய ஸம்வத்தந்தீதி.

இந்த்³ரியானேவ ஸாரக்க²ந்தி யஸ்மா இந்த்³ரியஸம்வரோ பரிபுண்ணோ ஸீலஸம்பத³ம் பரிபூரேதி, ஸீலஸம்பதா³ பரிபுண்ணா ஸமாதி⁴ஸம்பத³ம் பரிபூரேதி, ஸமாதி⁴ஸம்பதா³ பரிபுண்ணா பஞ்ஞாஸம்பத³ம் பரிபூரேதி, தஸ்மா இந்த்³ரியாரக்கா² அத்தஹிதபடிபத்தியாவ மூலந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘இந்த்³ரியானேவ ஸாரக்க²’’ந்தி. ஸதிபுப்³ப³ங்க³மேன ஆரக்கே²ன ஸம்ரக்க²ந்தோ யோனிஸோமனஸிகாரேன இந்த்³ரியானி ஏவ தாவ ஸம்மதே³வ ரக்க²ந்தோ, யதா² அகுஸலசோரா தேஹி தேஹி த்³வாரேஹி பவிஸித்வா சித்தஸந்தானே குஸலம் ப⁴ண்ட³ம் ந விலும்பந்தி, ததா² தானி பித³ஹந்தோதி அத்தோ². ஸாரக்க²ந்தி ச ஸம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸாபா⁴வம் கத்வா வுத்தம், ‘‘ஸாராகோ³’’திஆதீ³ஸு விய. ‘‘ஸம்ரக்க²’’ந்தி ச பாடோ². இந்த்³ரியானி ச கோ³பயந்தி தஸ்ஸேவ பரியாயவசனம், பரியாயவசனே பயோஜனம் நேத்திஅட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘அத்தனோ கிச்சகாரீஸ்ஸா’’தி இமினா அத்தஹிதபடிபத்திம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘ந ச கஞ்சி விஹேட²யே’’தி இமினா பரஹிதபடிபத்திம், உப⁴யேனாபி வா அத்தஹிதபடிபத்திமேவ த³ஸ்ஸேதி பராவிஹேட²னஸ்ஸாபி அத்தஹிதபடிபத்திபா⁴வதோ. அத² வா பத³த்³வயேனபி அத்தஹிதபடிபத்திம் த³ஸ்ஸேதி புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஸேக்க²ஸ்ஸ ச பரஹிதபடிபத்தியாபி அத்தஹிதபடிபத்திபா⁴வதோ.

ஏவம் ரக்கி²தானி இந்த்³ரியானி ஹிதாய ஹோந்தீதி வோதா³னபக்க²ம் ஸங்கே²பேனேவ த³ஸ்ஸேத்வா, அரக்கி²தானி அஹிதாய ஹோந்தீதி ஸம்கிலேஸபக்க²ம் பன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சக்கு²ந்த்³ரியம் சே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கு²ந்த்³ரியம் சே ரூபேஸு, க³ச்ச²ந்தம் அனிவாரயம். அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீதி யோ நீலபீதாதி³பே⁴தே³ஸு இட்டா²னிட்டே²ஸு ரூபாயதனேஸு க³ச்ச²ந்தம் யதா²ருசி பவத்தந்தம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அனிவாரயம், அனிவாரயந்தோ அப்படிபா³ஹந்தோ ததா²பவத்தியம் ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ ந ஹோதி சே, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் ஸம்பராயிகஞ்ச ஆதீ³னவம் தோ³ஸம் ந பஸ்ஸதி சே. ‘‘க³ச்ச²ந்தம் நிவாரயே அனிஸ்ஸரணத³ஸ்ஸாவீ’’தி ச பாடோ². தத்த² யோ ‘‘தி³ட்டே² தி³ட்ட²மத்தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 4.95) வுத்தவிதி⁴னா தி³ட்ட²மத்தேயேவ ட²த்வா ஸதிஸம்பஜஞ்ஞவஸேன ரூபாயதனே பவத்தமானோ தத்த² நிஸ்ஸரணத³ஸ்ஸாவீ நாம. வுத்தவிபரியாயேன அனிஸ்ஸரணத³ஸ்ஸாவீ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸோ து³க்கா² ந ஹி முச்சதீதி ஸோ ஏவரூபோ புக்³க³லோ வட்டது³க்க²தோ ந முச்சதேவ. ஏத்த² ச சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸ அனிவாரணம் நாம யதா² தேன த்³வாரேன அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ பாபத⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், ததா² பவத்தனம், தம் பன அத்த²தோ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸ அனுட்டா²பனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேஸிந்த்³ரியேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அதி⁴முச்சி²தோதி அதி⁴முத்ததண்ஹாய முச்ச²ம் ஆபன்னோ. அம்பி³லந்தி அம்பி³லரஸம். மது⁴ரக்³க³ந்தி மது⁴ரரஸகோட்டா²ஸம். ததா² தித்தகக்³க³ம். அனுஸ்ஸரந்தி அஸ்ஸாத³வஸேன தம் தம் ரஸம் அனுவிசிந்தேந்தோ. க³ந்தி²தோதி ரஸதண்ஹாய தஸ்மிம் தஸ்மிம் ரஸே க³ந்தி²தோ ப³ந்தோ⁴. ‘‘க³தி⁴தோ’’தி ச பட²ந்தி, கே³த⁴ம் ஆபன்னோதி அத்தோ². ஹத³யம் நாவபு³ஜ்ஜ²தீதி ‘‘து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி பப்³ப³ஜ்ஜாதி³க்க²ணே உப்பன்னம் சித்தம் ந ஜானாதி ந ஸல்லக்கே²தி, ஸாஸனஸ்ஸ ஹத³யம் அப்³ப⁴ந்தரம் அனவஜ்ஜத⁴ம்மானம் ஸம்மத்³த³னரஸதண்ஹாய க³தி⁴தோ நாவபு³ஜ்ஜ²தி ந ஜானாதி, ந படிபஜ்ஜதீதி அத்தோ².

ஸுபா⁴னீதி ஸுந்த³ரானி. அப்படிகூலானீதி மனோரமானி, இட்டா²னி. போ²ட்ட²ப்³பா³னீதி உபாதி³ண்ணானுபாதி³ண்ணப்பபே⁴தே³ ப²ஸ்ஸே. ரத்தோதி ரஜ்ஜனஸபா⁴வேன ராகே³ன ரத்தோ. ராகா³தி⁴கரணந்தி ராக³ஹேது. விவித⁴ம் விந்த³தே து³க²ந்தி ராக³பரிளாஹாதி³வஸேன தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஞ்ச நிரயஸந்தாபாதி³வஸேன அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச நானப்பகாரம் து³க்க²ம் படிலப⁴தி.

மனம் சேதேஹீதி மனஞ்ச ஏதேஹி ரூபாரம்மணாதீ³ஹி த⁴ம்மாரம்மணப்பபே⁴தே³ஹி ச. நந்தி புக்³க³லம். ஸப்³பே³ஹீதி ஸப்³பே³ஹி பஞ்சஹிபி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ புக்³க³லோ மனம், மனோத்³வாரம், ஏதேஹி யதா²வுத்தேஹி ரூபாதீ³ஹி பஞ்சஹி த⁴ம்மேஹி த⁴ம்மாரம்மணப்பபே⁴த³தோ ச. தத்த² பவத்தனகபாபகம்மனிவாரணேன ரக்கி²தும், கோ³பிதும் ந ஸக்கோதி, ததோ தஸ்ஸ அரக்க²ணதோ நம் புக்³க³லம் தம்னிமித்தம் து³க்க²ம் அன்வேதி, அனுக³ச்ச²தி, அனுக³ச்ச²ந்தஞ்ச ஏதேஹி பஞ்சஹிபி ரூபாரம்மணாதீ³ஹி ச²ட்டா²ரம்மணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³பே³ஹிபி ஆரம்மணப்பச்சயபூ⁴தேஹி அனுக³ச்ச²தீதி. ஏத்த² சக்கு²ந்த்³ரியம், ஸோதிந்த்³ரியஞ்ச அஸம்பத்தக்³கா³ஹிபா⁴வதோ ‘‘க³ச்ச²ந்தம் அனிவாரய’’ந்தி வுத்தம் இதரம் ஸம்பத்தக்³கா³ஹீதி ‘‘க³ந்தே⁴ சே படிஸேவதீ’’திஆதி³னா வுத்தம். தத்தா²பி ச ரஸதண்ஹா ச போ²ட்ட²ப்³ப³தண்ஹா ச ஸத்தானம் விஸேஸதோ ப³லவதீதி ‘‘ரஸதண்ஹாய க³தி⁴தோ, போ²ட்ட²ப்³பா³னி அனுஸ்ஸரந்தோதி’’ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் அகு³த்தத்³வாரஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ச²ஹி த்³வாரேஹி ச²ஸுபி ஆரம்மணேஸு அஸம்வரனிமித்தம் உப்பஜ்ஜனகது³க்க²ம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸ்வாயமஸம்வரோ யஸ்மா ஸரீரஸபா⁴வானவபோ³தே⁴ன ஹோதி, தஸ்மா ஸரீரஸபா⁴வம் விசினந்தோ ‘‘புப்³ப³லோஹிதஸம்புண்ண’’ந்திஆதி³னா கா³தா²த்³வயமாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸரீரம் நாமேதம் புப்³பே³ன லோஹிதேன ச ஸம்புண்ணம் ப⁴ரிதம் அஞ்ஞேன ச பித்தஸேம்ஹாதி³னா ப³ஹுனா குணபேன, தயித³ம் நரவீரேன நரேஸு சே²கேன ஸிப்பாசரியேன கதம் வக்³கு³ மட்ட²ம் லாகா²பரிகம்மாதி³னா சித்திதம், அந்தோ பன கூ³தா²தி³அஸுசிப⁴ரிதம் ஸமுக்³க³ம் விய ச²விமத்தமனோஹரம் பா³லஜனஸம்மோஹம் து³க்க²ஸபா⁴வதாய நிரயாதி³து³க்க²தாபனதோ ச கடுகம், பரிகப்பஸம்ப⁴வேன அமூலகேன அஸ்ஸாத³மத்தேன மது⁴ரதாய மது⁴ரஸ்ஸாத³ம், ததோ ஏவ பியபா⁴வனிப³ந்த⁴னேன பியனிப³ந்த⁴னம், து³ஸ்ஸஹதாய அப்பதீததாய ச து³க²ம், ஈதி³ஸே ஸரீரே அஸ்ஸாத³லோபே⁴ன மஹாது³க்க²ம் பச்சனுபு⁴ய்யமானம் அனவபு³ஜ்ஜ²ந்தோ லோகோ மது⁴ரகி³த்³தோ⁴ கு²ரதா⁴ராலேஹகபுரிஸோ விய த³ட்ட²ப்³போ³தி.

இதா³னி ஏதே சக்கா²தீ³னம் கோ³சரபூ⁴தா ரூபாத³யோ வுத்தா, தே விஸேஸதோ புரிஸஸ்ஸ இத்தி²படிப³த்³தா⁴ கமனீயாதி தத்த² ஸம்வரோ காதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத்தி²ரூபே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² இத்தி²ரூபேதி இத்தி²யா சதுஸமுட்டா²னிகரூபாயதனஸங்கா²தே வண்ணே. அபி ச யோ கோசி இத்தி²யா நிவத்த²ஸ்ஸ அலங்காரஸ்ஸ வா க³ந்த⁴வண்ணகாதீ³னம் வா பிளந்த⁴னமாலானம் வா காயபடிப³த்³தோ⁴ வண்ணோ புரிஸஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வாய உபகப்பதி, ஸப்³ப³மேதம் ‘‘இத்தி²ரூப’’ந்த்வேவ வேதி³தப்³ப³ம். இத்தி²ஸரேதி இத்தி²யா கீ³தலபிதஹஸிதருதி³தஸத்³தே³. அபி ச இத்தி²யா நிவத்த²வத்த²ஸ்ஸபி அலங்கதஅலங்காரஸ்ஸபி இத்தி²பயோக³னிப்பா²தி³தா வேணுவீணாஸங்க²பணவாதீ³னம்பி ஸத்³தா³ இத⁴ இத்தி²ஸரக்³க³ஹணேன க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஸப்³போ³பேஸோ புரிஸஸ்ஸ சித்தம் ஆகட்³ட⁴தீதி. ‘‘இத்தி²ரஸே’’தி பன பாளியா சதுஸமுட்டா²னிகரஸாயதனவஸேன வுத்தம். இத்தி²யா கிம்காரபடிஸ்ஸாவிதாதி³வஸேன அஸ்ஸவரஸோ சேவ பரிபோ⁴க³ரஸோ ச இத்தி²ரஸோதி ஏகே. யோ பன இத்தி²யா ஓட்ட²மம்ஸஸம்மக்கி²தகே²ளாதி³ரஸோ, யோ ச தாய புரிஸஸ்ஸ தி³ன்னயாகு³ப⁴த்தாதீ³னம் ரஸோ, ஸப்³போ³பேஸோ ‘‘இத்தி²ரஸோ’’த்வேவ வேதி³தப்³போ³. போ²ட்ட²ப்³பே³பி ச இத்தி²யா காயஸம்ப²ஸ்ஸோ, இத்தி²ஸரீராரூள்ஹானம் வத்தா²லங்காரமாலாதீ³னம் ப²ஸ்ஸோ ‘‘இத்தி²போ²ட்ட²ப்³போ³’’த்வேவ வேதி³தப்³போ³. ஏத்த² ச யேஸம் இத்தி²ரூபே இத்தி²ஸரேதி பாளி, தேஸம் அபி-ஸத்³தே³ன இத்தி²ரஸஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. இத்தி²க³ந்தே⁴ஸூதி இத்தி²யா சதுஸமுட்டா²னிகக³ந்தா⁴யதனேஸு. இத்தி²யா ஸரீரக³ந்தோ⁴ நாம து³க்³க³ந்தோ⁴. ஏகச்சா ஹி இத்தீ² அஸ்ஸக³ந்தி⁴னீ ஹோதி, ஏகச்சா மேண்ட³க³ந்தி⁴னீ, ஏகச்சா ஸேத³க³ந்தி⁴னீ, ஏகச்சா ஸோணிதக³ந்தி⁴னீ, ததா²பி தாஸு அந்த⁴பா³லோ ரஜ்ஜதேவ. சக்கவத்தினோ பன இத்தி²ரதனஸ்ஸ காயதோ சந்த³னக³ந்தோ⁴ வாயதி, முக²தோ உப்பலக³ந்தோ⁴, அயம் ந ஸப்³பா³ஸம் ஹோதீதி, இத்தி²யா ஸரீரே ஆரூள்ஹோ ஆக³ந்துகோ அனுலிம்பனாதி³க³ந்தோ⁴ ‘‘இத்தி²க³ந்தோ⁴’’தி வேதி³தப்³போ³. ஸாரத்தோதி ஸுட்டு² ரத்தோ க³தி⁴தோ முச்சி²தோ, இத³ம் பன பத³ம் ‘‘இத்தி²ரூபே’’திஆதீ³ஸுபி யோஜேதப்³ப³ம். விவித⁴ம் விந்த³தே து³க²ந்தி இத்தி²ரூபாதீ³ஸு ஸராக³னிமித்தம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் வத⁴ப³ந்த⁴னாதி³வஸேன ஸம்பராயிகம் பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னாதி³வஸேன நானப்பகாரம் து³க்க²ம் படிலப⁴தி.

இத்தி²ஸோதானி ஸப்³பா³னீதி இத்தி²யா ரூபாதி³ஆரம்மணானி ஸப்³பா³னி அனவஸேஸானி பஞ்ச தண்ஹாஸோதானி ஸந்த³ந்தி. பஞ்சஸூதி புரிஸஸ்ஸ பஞ்சஸு த்³வாரேஸு. தேஸந்தி தேஸம் பஞ்சன்னம் ஸோதானம். ஆவரணந்தி ஸம்வரணம், யதா² அஸம்வரோ ந உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் பச்சுபட்ட²பேத்வா ஸம்வரம் பவத்தேதும் யோ ஸக்கோதி, ஸோ வீரியவா ஆரத்³த⁴வீரியோ அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³யாதி அத்தோ².

ஏவம் ரூபாதி³கோ³சரே பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ படிபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி க³ஹட்ட²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ அத்த²வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸோ அத்த²வா ஸோ த⁴ம்மட்டோ², ஸோ த³க்கோ² ஸோ விசக்க²ணோதி ஸோ புக்³க³லோ இமஸ்மிம் லோகே அத்த²வா, பு³த்³தி⁴மா, த⁴ம்மே டி²தோ, த⁴ம்மே த³க்கோ², த⁴ம்மே சே²கோ, அனலஸோ வா விசக்க²ணோ இதி கத்தப்³ப³தாஸு குஸலோ நாம. கரேய்ய ரமமானோபி, கிச்சம் த⁴ம்மத்த²ஸம்ஹிதந்தி கே³ஹரதியா ரமமானோபி த⁴ம்மத்த²ஸம்ஹிதம் த⁴ம்மதோ அத்த²தோ ச அனபேதமேவ தம் தம் கத்தப்³ப³ம். அனுப்பன்னானம் போ⁴கா³னம் உப்பாத³னம், உப்பன்னானம் பரிபாலனம், பரிபோ⁴க³ஞ்ச கரேய்ய, அஞ்ஞமஞ்ஞம், அவிரோதே⁴ன, அஞ்ஞமஞ்ஞம், அபா³த⁴னேன, திவக்³க³த்த²ம் அனுயுஞ்ஜேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. அயஞ்ச நயோ யேஸம் ஸம்மாபடிபத்திஅவிரோதே⁴ன திவக்³க³த்த²ஸ்ஸ வஸேன வத்ததி பி³ம்பி³ஸாரமஹாராஜாதீ³னம் விய, தேஸம் வஸேன வுத்தோ. ந யேஸம் கேஸஞ்சி வஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அதோ² ஸீத³தி ஸஞ்ஞுத்தந்தி யதி³ இத⁴லோகே ஸுபஸம்ஹிதம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் அத்த²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா டி²தம். வஜ்ஜே கிச்சம் நிரத்த²கந்தி ஸம்பராயிகத்த²ரஹிதம் அனத்து²பஸம்ஹிதம் கிச்சம் ஸசேபி விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய பரிச்சஜேய்ய. ந தம் கிச்சந்தி மஞ்ஞித்வா, அப்பமத்தோ விசக்க²ணோதி ஸதிஅவிப்பவாஸேன அப்பமத்தோ விசாரணபஞ்ஞாஸம்ப⁴வேன விசக்க²ணோ அனத்து²பஸம்ஹிதம், தம் கிச்சம் மயா ந காதப்³ப³ந்தி மஞ்ஞித்வா விவஜ்ஜேய்ய.

விவஜ்ஜேத்வா பன யஞ்ச அத்தே²ன ஸஞ்ஞுத்தம், யா ச த⁴ம்மக³தா ரதி. தம் ஸமாதா³ய வத்தேதா²தி யம்கிஞ்சி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகப்பபே⁴தே³ன அத்தே²ன ஹிதேன ஸம்யுத்தம் தது³ப⁴யஹிதாவஹம், யா ச அதி⁴குஸலத⁴ம்மக³தா ஸமத²விபஸ்ஸனாஸஹிதா ரதி, தது³ப⁴யம் ஸம்மா ஆதி³யித்வா பரிக்³க³ஹம் கத்வா வத்தேய்ய. ‘‘ஸப்³ப³ம் ரதிம் த⁴ம்மரதி ஜினாதீ’’தி (த⁴. ப. 354) வசனதோ ஸா ஹி ஏகம்ஸேன உத்தமத்த²ஸ்ஸ பாபனதோ உத்தமா ரதி நாம.

யம் பன காமரதிஸம்யுத்தம் கிச்சம் நிரத்த²கந்தி வுத்தம், தஸ்ஸா அனத்து²பஸம்ஹிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உச்சாவசேஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உச்சாவசேஹீதி மஹந்தேஹி சேவ கு²த்³த³கேஹி ச. உபாயேஹீதி நயேஹி. பரேஸமபி⁴ஜிகீ³ஸதீதி பரேஸம் ஸந்தகம் ஆஹரிதும் இச்ச²தி, பரே வா ஸப்³ப³தா² ஹாபேதி, ஜினாபேதி பரம் ஹந்த்வா, வதி⁴த்வா அத² ஸோசயித்வா, ஆலோபதி ஸாஹஸா யோ பரேஸம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ புக்³க³லோ காமஹேது பரே ஹனந்தோ, கா⁴தேந்தோ, ஸோசேந்தோ ஸந்தி⁴ச்சே²த³ஸந்தி⁴ருஹனபஸய்ஹாவஹாராதீ³ஹி நானுபாயேஹி பரேஸம் ஸந்தகம் ஹரிதும் வாயமந்தோ ஸாஹஸாகாரம் கரோதி, ஆலோபதி, ஜிகீ³ஸதி ஸாபதேய்யவஸேன பரே ஹாபேதி, தஸ்ஸ தம் கிச்சம் காமரதிஸன்னிஸ்ஸிதம் அனத்து²பஸம்ஹிதம் ஏகந்தனிஹீனந்தி. ஏதேன தப்படிபக்க²தோ த⁴ம்மக³தாய ரதியா ஏகம்ஸதோ உத்தமபா⁴வம்யேவ விபா⁴வேதி.

இதா³னி யம் ‘‘தேஸமாவரணம் காதும் யோ ஸக்கோதீ’’தி இந்த்³ரியானம் ஆவரணம் வுத்தம், தம் உபாயேன ஸஹ விபா⁴வேந்தோ ‘‘தச்ச²ந்தோ ஆணியா ஆணிம், நிஹந்தி ப³லவா யதா²’’தி ஆஹ. யதா² ப³லவா காயப³லேன, ஞாணப³லேன ச ஸமன்னாக³தோ தச்ச²கோ ருக்க²த³ண்ட³க³தம் ஆணிம் நீஹரிதுகாமோ ததோ ப³லவதிம் ஆணிம் கோடேந்தோ ததோ நீஹரதி, ததா² குஸலோ பி⁴க்கு² சக்கா²தீ³னி இந்த்³ரியானி விபஸ்ஸனாப³லேன நிஹந்துகாமோ இந்த்³ரியேஹி ஏவ நிஹந்தி.

கதமேஹி பனாதி ஆஹ ‘‘ஸத்³த⁴’’ந்திஆதி³. தஸ்ஸத்தோ² – அதி⁴மோக்க²லக்க²ணம் ஸத்³த⁴ம், பக்³க³ஹலக்க²ணம் வீரியம், அவிக்கே²பலக்க²ணம் ஸமாதி⁴ம், உபட்டா²னலக்க²ணம் ஸதிம், த³ஸ்ஸனலக்க²ணம் பஞ்ஞந்தி இமானிபி விமுத்திபரிபாசகானி பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴வேந்தோ வட்³டே⁴ந்தோ ஏதேஹி பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி சக்கா²தீ³னி பஞ்சிந்த்³ரியானி அனுனயபடிகா⁴தி³கிலேஸுப்பத்தியா த்³வாரபா⁴வவிஹனேன ஹந்த்வா, அரியமக்³கே³ன தது³பனிஸ்ஸயே கிலேஸே ஸமுச்சி²ந்தி³த்வா, ததோ ஏவ அனீகோ⁴ நித்³து³க்கோ² ப்³ராஹ்மணோ அனுபாதி³ஸேஸபரினிப்³பா³னமேவ யாதி உபக³ச்ச²தீதி.

ஸோ அத்த²வாதி ஸோ யதா²வுத்தோ ப்³ராஹ்மணோ உத்தமத்தே²ன ஸமன்னாக³தத்தா அத்த²வா, தம் ஸம்பாபகே த⁴ம்மே டி²தத்தா த⁴ம்மட்டோ². ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அனவஸேஸேன விதி⁴னா அனவஸேஸம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வாக்யபூ⁴தம் அனுஸாஸனிம் கத்வா யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜித்வா டி²தோ. ததோ ஏவ ஸோ நரோ உத்தமபுரிஸோ நிப்³பா³னஸுக²ஞ்ச ஏத⁴தி, ப்³ரூஹேதி, வட்³டே⁴தீதி.

ஏவம் தே²ரேன அத்தனோ சிந்திதாகாரவிபா⁴வனாவஸேன படிபத்தியா பகாஸிதத்தா இத³மேவ சஸ்ஸ அஞ்ஞாப்³யாகரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பாராபரியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. தேலகானித்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

சிரரத்தம் வதாதாபீதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ தேலகானித்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலம் உபசினித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸத்து² அபி⁴ஜாதிதோ புரேதரம்யேவ ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தித்வா தேலகானீதி லத்³த⁴னாமோ வயப்பத்தோ ஹேதுஸம்பன்னதாய காமே ஜிகு³ச்ச²ந்தோ க⁴ராவாஸம் பஹாய பரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா விவட்டஜ்ஜா²ஸயோ ‘‘கோ ஸோ பாரங்க³தோ லோகே’’திஆதி³னா விமோக்க²பரியேஸனம் சரமானோ தே தே ஸமணப்³ராஹ்மணே உபஸங்கமித்வா பஞ்ஹம் புச்ச²தி, தே ந ஸம்பாயந்தி. ஸோ தேன அனாராதி⁴தசித்தோ விசரதி. அத² அம்ஹாகம் ப⁴க³வதி லோகே உப்பஜ்ஜித்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கே லோகஹிதம் கரோந்தே ஏகதி³வஸம் ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா த⁴ம்மம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தே பதிட்டா²தி. ஸோ ஏகதி³வஸம் பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் நிஸின்னோ அத்தனா அதி⁴க³தவிஸேஸம் பச்சவேக்கி²த்வா தத³னுஸாரேன அத்தனோ படிபத்திம் அனுஸ்ஸரித்வா தம் ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கூ²னம் ஆசிக்க²ந்தோ –

747. ‘‘சிரரத்தம் வதாதாபீ, த⁴ம்மம் அனுவிசிந்தயம்;

ஸமம் சித்தஸ்ஸ நாலத்த²ம், புச்ச²ம் ஸமணப்³ராஹ்மணே.

748. ‘‘கோ ஸோ பாரங்க³தோ லோகே, கோ பத்தோ அமதோக³த⁴ம்;