14. சுத்³த³ஸகனிபாதோ

1. க²தி³ரவனியரேவதத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

சுத்³த³ஸகனிபாதே யதா³ அஹந்திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ க²தி³ரவனியரேவதத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? காமஞ்சிமஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ கா³தா² ஹேட்டா² ஏககனிபாதே (தே²ரகா³. அட்ட². 1. க²தி³ரவனியத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா) ஆக³தா. தத்த² பனஸ்ஸ அத்தனோ பா⁴கி³னேய்யேஸு ஸதிஜனனமத்தம் த³ஸ்ஸிதந்தி தஸ்ஸா ஏககனிபாதே ஸங்க³ஹோ கதோ. இமா பன தே²ரஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதகாலதோ பட்டா²ய யாவ பரினிப்³பா³னா படிபத்திபகாஸிதா கா³தா² இமஸ்மிம் சுத்³த³ஸகனிபாதே ஸங்க³ஹம் ஆரோபிதா. தத்த² அட்டு²ப்பத்தி ஹேட்டா² வுத்தாயேவ. அயம் பன விஸேஸோ – தே²ரோ கிர அரஹத்தம் பத்வா காலேன காலம் ஸத்து² த⁴ம்மஸேனாபதிப்பபூ⁴தீனம் மஹாதே²ரானஞ்ச உபட்டா²னம் க³ந்த்வா கதிபாஹமேவ தத்த² வஸித்வா க²தி³ரவனமேவ பச்சாக³ந்த்வா ப²லஸமாபத்திஸுகே²ன ப்³ரஹ்மவிஹாரேஹி ச வீதினாமேதி. ஏவம் க³ச்ச²ந்தே காலே ஜிண்ணோ வுட்³டோ⁴ வயோ அனுப்பத்தோ அஹோஸி. ஸோ ஏகதி³வஸம் பு³த்³து⁴பட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ ஸாவத்தி²யா அவிதூ³ரே அரஞ்ஞே வஸி. தேன ச ஸமயேன சோரா நக³ரே கதகம்மா ஆரக்க²மனுஸ்ஸேஹி அனுப³ந்தா⁴ பலாயந்தா தே²ரஸ்ஸ ஸமீபே க³ஹிதப⁴ண்ட³ம் ச²ட்³டே³த்வா பலாயிம்ஸு. மனுஸ்ஸா அனுதா⁴வந்தா தே²ரஸ்ஸ ஸமீபே ப⁴ண்ட³ம் தி³ஸ்வா தே²ரம் ப³ந்தி⁴த்வா ‘‘சோரோ’’தி ஸஞ்ஞாய க³ஹேத்வா ரஞ்ஞோ த³ஸ்ஸேஸும், ‘‘அயம், தே³வ, சோரோ’’தி. ராஜா தே²ரம் முஞ்சாபேத்வா, ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, தும்ஹேஹி இத³ம் சோரிககம்மம் கதம் வா, நோ வா’’தி புச்சி². தே²ரோ கிஞ்சாபி ஜாதிதோ பட்டா²ய அத்தனா தாதி³ஸம் ந கதபுப்³ப³ம், தம் பப்³ப³ஜிததோ பட்டா²ய பன அகதபா⁴வஸ்ஸ, ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா தாதி³ஸஸ்ஸ கரணே அப⁴ப்³ப³தாய பகாஸனத்த²ம் ஸமீபே டி²தானம் பி⁴க்கூ²னம் ரஞ்ஞோ ச த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ –

645. ‘‘யதா³ அஹம் பப்³ப³ஜிதோ, அகா³ரஸ்மானகா³ரியம்;

நாபி⁴ஜானாமி ஸங்கப்பம், அனரியம் தோ³ஸஸம்ஹிதம்.

646. ‘‘‘இமே ஹஞ்ஞந்து வஜ்ஜ²ந்து, து³க்க²ம் பப்போந்து பாணினோ’;

ஸங்கப்பம் நாபி⁴ஜானாமி, இமஸ்மிம் தீ³க⁴மந்தரே.

647. ‘‘மேத்தஞ்ச அபி⁴ஜானாமி, அப்பமாணம் ஸுபா⁴விதம்;

அனுபுப்³ப³ம் பரிசிதம், யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதம்.

648. ‘‘ஸப்³ப³மித்தோ ஸப்³ப³ஸகோ², ஸப்³ப³பூ⁴தானுகம்பகோ;

மேத்தசித்தஞ்ச பா⁴வேமி, அப்³யாபஜ்ஜரதோ ஸதா³.

649. ‘‘அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம், சித்தம் ஆமோத³யாமஹம்;

ப்³ரஹ்மவிஹாரம் பா⁴வேமி, அகாபுரிஸஸேவிதம்.

650. ‘‘அவிதக்கம் ஸமாபன்னோ, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸாவகோ;

அரியேன துண்ஹீபா⁴வேன, உபேதோ ஹோதி தாவதே³.

651. ‘‘யதா²பி பப்³ப³தோ ஸேலோ, அசலோ ஸுப்பதிட்டி²தோ;

ஏவம் மோஹக்க²யா பி⁴க்கு², பப்³ப³தோவ ந வேத⁴தி.

652. ‘‘அனங்க³ணஸ்ஸ போஸஸ்ஸ, நிச்சம் ஸுசிக³வேஸினோ;

வாலக்³க³மத்தம் பாபஸ்ஸ, அப்³ப⁴மத்தம்வ கா²யதி.

653. ‘‘நக³ரம் யதா² பச்சந்தம், கு³த்தம் ஸந்தரபா³ஹிரம்;

ஏவம் கோ³பேத² அத்தானம், க²ணோ வோ மா உபச்சகா³.

654. ‘‘நாபி⁴னந்தா³மி மரணம், நாபி⁴னந்தா³மி ஜீவிதம்;

காலஞ்ச படிகங்கா²மி, நிப்³பி³ஸம் ப⁴தகோ யதா².

655. ‘‘நாபி⁴னந்தா³மி மரணம், நாபி⁴னந்தா³மி ஜீவிதம்;

காலஞ்ச படிகங்கா²மி, ஸம்பஜானோ பதிஸ்ஸதோ.

656. ‘‘பரிசிண்ணோ மயா ஸத்தா², கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸனம்;

ஓஹிதோ க³ருகோ பா⁴ரோ, ப⁴வனேத்தி ஸமூஹதா.

657. ‘‘யஸ்ஸ சத்தா²ய பப்³ப³ஜிதோ, அகா³ரஸ்மானகா³ரியம்;

ஸோ மே அத்தோ² அனுப்பத்தோ, ஸப்³ப³ஸம்யோஜனக்க²யோ.

658. ‘‘ஸம்பாதே³த²ப்பமாதே³ன, ஏஸா மே அனுஸாஸனீ;

ஹந்தா³ஹம் பரினிப்³பி³ஸ்ஸம் விப்பமுத்தோம்ஹி ஸப்³ப³தீ⁴’’தி. – இமா கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்தா²யம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா இமஸ்மிம் தீ³க⁴மந்தரேதி, யதா³ அஹம் பப்³ப³ஜிதோம்ஹி, ததோ பட்டா²ய அயஞ்ச மே சரிமகாலோ, ஏதஸ்மிம் தீ³க⁴மந்தரே காலே ‘‘இத³ம் மய்ஹம் ஹோதூ’’தி அபி⁴ஜ்ஜா²வஸேன வா, ‘‘இமே ஸத்தா ஹஞ்ஞந்தூ’’திஆதி³னா ப்³யாபாத³வஸேன வா அனரியம் தோ³ஸஸம்ஹிதம் ஸங்கப்பம் நாபி⁴ஜானாமீதி யோஜனா.

மேத்தஞ்ச அபி⁴ஜானாமீதி, மிஜ்ஜதி ஸினிய்ஹதி ஏதாயாதி மேத்தா, அப்³யாபாதோ³. மேத்தா ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி மேத்தா, மேத்தாபா⁴வனா மேத்தாப்³ரஹ்மவிஹாரோ, தம் மேத்தம். ச-ஸத்³தே³ன கருணம் முதி³தம் உபேக்க²ஞ்சாதி இதரப்³ரஹ்மவிஹாரே ஸங்க³ண்ஹாதி. அபி⁴ஜானாமீதி, அபி⁴முக²தோ ஜானாமி. அதி⁴க³தஞ்ஹி ஜா²னம் பச்சவேக்க²தோ பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ அபி⁴முக²ம் ஹோதி. கீதி³ஸந்தி ஆஹ ‘‘அப்பமாண’’ந்திஆதி³. தஞ்ஹி யதா² பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா தே³ஸிதம், ததா² அனோதி³ஸ்ஸகப²ரணவஸேன அபரிமாணஸத்தாரம்மணதாய அப்பமாணம். பகு³ணப³லவபா⁴வாபாத³னேன ஸுட்டு² பா⁴விதத்தா ஸுபா⁴விதம். பட²மம் மேத்தா, ததோ கருணா, ததோ முதி³தா, பச்சா² உபேக்கா²தி ஏவம் அனுபுப்³ப³ம் அனுக்கமேன பரிசிதம் ஆஸேவிதம், ப³ஹுலீகதம் அபி⁴ஜானாமீதி யோஜனா.

ஸப்³பே³ஸம் ஸத்தானம் மித்தோ, ஸப்³பே³ வா தே மய்ஹம் மித்தாதி ஸப்³ப³மித்தோ. மேத்தஞ்ஹி பா⁴வேந்தோ ஸத்தானம் பியோ ஹோதி. ஸப்³ப³ஸகோ²தி, ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³ப³பூ⁴தானுகம்பகோதி, ஸப்³ப³ஸத்தானம் அனுக்³க³ண்ஹனகோ. மேத்தசித்தஞ்ச பா⁴வேமீதி, மேத்தாய ஸஹிதம் ஸம்பயுத்தம் சித்தம் விஸேஸதோ பா⁴வேமி, வட்³டே⁴மி, பகாஸேமி வா அகதே²ந்தேபி பா⁴வனாய உக்கம்ஸக³தபா⁴வதோ. ‘‘மேத்தம் சித்தஞ்ச பா⁴வேமீ’’தி வா பாடோ². தஸ்ஸத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயோவ. அப்³யாபஜ்ஜரதோதி, அப்³யாபஜ்ஜே ஸத்தானம் ஹிதூபஸம்ஹாரே அபி⁴ரதோ. ஸதா³தி, ஸப்³ப³காலம், தேன தத்த² ஸாதச்சகிரியம் த³ஸ்ஸேதி.

அஸம்ஹீரந்தி ந ஸம்ஹீரம், ஆஸன்னபச்சத்தி²கேன ராகே³ன அனாகட்³ட⁴னியம். அஸம்குப்பந்தி ந குப்பம், தூ³ரபச்சத்தி²கேன ப்³யாபாதே³ன அகோபியம், ஏவம்பூ⁴தம் கத்வா மம மேத்தசித்தம் ஆமோத³யாமி அபி⁴ப்பமோத³யாமி ப்³ரஹ்மவிஹாரம் பா⁴வேமி. அகாபுரிஸஸேவிதந்தி, காபுரிஸேஹி நீசஜனேஹி அஸேவிதம், அகாபுரிஸேஹி வா அரியேஹி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி ஸேவிதம் ப்³ரஹ்மம் ஸேட்ட²ம் நித்³தோ³ஸம் மேத்தாதி³விஹாரம் பா⁴வேமி வட்³டே⁴மீதி அத்தோ².

ஏவம் அத்துத்³தே³ஸவஸேன பஞ்சஹி கா³தா²ஹி அத்தனோ படிபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தம் அஞ்ஞாபதே³ஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவிதக்க’’ந்திஆதி³னா சதஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி. தத்த² அவிதக்கம் ஸமாபன்னோதி, விதக்கவிரஹிதம் து³தியாதி³ஜா²னம் ஸமாபன்னோ, ஏதேன தே²ரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனாய அஞ்ஞாபதே³ஸேன அத்தனா து³தியாதி³ஜா²னாதி⁴க³மமாஹ. யஸ்மா பனாயம் தே²ரோ தமேவ ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஏகாஸனேனேவ அரஹத்தம் க³ண்ஹி, தஸ்மா தமத்த²ம் அஞ்ஞாபதே³ஸேனேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அவிதக்கம் ஸமாபன்னோ’’தி வத்வா ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸாவகோ. அரியேன துண்ஹீபா⁴வேன, உபேதோ ஹோதி தாவதே³’’தி ஆஹ. தத்த² வசீஸங்கா²ராபா⁴வதோ அவிதக்காவிசாரா ஸமாபத்தி ‘‘அரியோ துண்ஹீபா⁴வோ’’தி வத³ந்தி. ‘‘ஸன்னிபதிதானம் வோ, பி⁴க்க²வே, த்³வயம் கரணீயம் த⁴ம்மீ வா கதா² அரியோ வா துண்ஹீபா⁴வோ’’தி (ம. நி. 1.273) பன வசனதோ யா காசி ஸமாபத்தி அரியோ துண்ஹீபா⁴வோ நாம. இத⁴ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா அக்³க³ப²லஸமாபத்தி அதி⁴ப்பேதா.

இதா³னி தஸ்ஸாதி⁴க³தத்தா லோகத⁴ம்மேஹி அகம்பனீயதம் உபமாய பகாஸேந்தோ ‘‘யதா²பி பப்³ப³தோ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² யதா²பி பப்³ப³தோ ஸேலோதி, யதா² ஸிலாமயோ ஏகக⁴னஸேலோ பப்³ப³தோ, ந பம்ஸுபப்³ப³தோ ந மிஸ்ஸகபப்³ப³தோதி அத்தோ². அசலோ ஸுப்பதிட்டி²தோதி, ஸுட்டு² பதிட்டி²தமூலோ பகதிவாதேஹி அசலோ அகம்பனீயோ ஹோதி, தஸ்மா அரஹத்தம் நிப்³பா³னஞ்ச ஏவம் மோஹக்க²யா பி⁴க்கு², பப்³ப³தோவ ந வேத⁴தீதி மோஹஸ்ஸ அனவஸேஸப்பஹானா, மோஹமூலகத்தா ச ஸப்³பா³குஸலானம் பஹீனஸப்³பா³குஸலோ பி⁴க்கு² யதா² ஸோ பப்³ப³தோ பகதிவாதேஹி, ஏவம் லோகத⁴ம்மேஹி ந வேத⁴தி ந கம்பதி, மோஹக்க²யோதி வா யஸ்மா அரஹத்தம் நிப்³பா³னஞ்ச வுச்சதி, தஸ்மா மோஹக்க²யாதி மோஹக்க²யஸ்ஸ ஹேது நிப்³பா³னஸ்ஸ அரஹத்தஸ்ஸ ச அதி⁴க³தத்தா சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஸுப்பதிட்டி²தோ அஸமாபன்னகாலேபி பப்³ப³தோ விய ந வேத⁴தி, பகே³வ ஸமாபன்னகாலேதி அதி⁴ப்பாயோ.

இதா³னி பாபம் நாமேதம் அஸுசிஸீலோ ஏவ ஸமாசரதி, ந ச ஸுசிஸீலோ, ஸுசிஸீலஸ்ஸ பன தம் அணுமத்தம்பி பா⁴ரியம் ஹுத்வா உபட்டா²தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனங்க³ணஸ்ஸா’’திஆதி³கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ராகா³தி³அங்க³ணாபா⁴வதோ அனங்க³ணஸ்ஸ ஸப்³ப³காலம் ஸுசிஅனவஜ்ஜத⁴ம்மே ஏவ க³வேஸந்தஸ்ஸ ஸப்புரிஸஸ்ஸ வாலக்³க³மத்தம் கேஸக்³க³மத்தம் பாபஸ்ஸ லேஸமத்தம்பி ஸகலம் லோகதா⁴தும் ப²ரித்வா டி²தம் அப்³ப⁴மத்தம் ஹுத்வா உபட்டா²தி, தஸ்மா ந ஏவரூபே கம்மே மாதி³ஸா ஆஸங்கிதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ.

யஸ்மா நிக்கிலேஸேஸுபி அந்த⁴பா³லா ஏவரூபே அபவாதே³ ஸமுட்டா²பேந்தி, தஸ்மா அத்த²காமேஹி ஸக்கச்சம் அத்தா ரக்கி²தப்³போ³தி ஓவாத³ம் தே³ந்தோ ‘‘நக³ரம் யதா²’’திஆதி³கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யதா² பன பச்சந்தனக³ரவாஸீஹி மனுஸ்ஸேஹி பச்சந்தம் நக³ரம் த்³வாரபாகாராதீ³னி தி²ரானி கரோந்தேஹி ஸஅந்தரம், உத்³தா³பபரிகா²தீ³னி தி²ரானி கரோந்தேஹி ஸபா³ஹிரந்தி ஸந்தரபா³ஹிரம் கு³த்தம் கரீயதி, ஏவம் தும்ஹேஹிபி ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா அஜ்ஜ²த்திகானி ச² த்³வாரானி பித³ஹித்வா த்³வாரரக்கி²தம் ஸதிம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா யதா² க³ய்ஹமானானி பா³ஹிரானி ச² ஆயதனானி அஜ்ஜ²த்திகானி உபகா⁴தாய ஸம்வத்தந்தி, ததா² அக்³க³ஹணேன தானிபி தி²ரானி கத்வா தேஸம் அப்பவேஸாய த்³வாரரக்கி²தம் ஸதிம் அப்பஹாய விசரந்தா அத்தானம் கோ³பேத². கஸ்மா? க²ணோ வோ மா உபச்சகா³. யோ ஹி ஏவம் அத்தானம் ந கோ³பேதி, தம் புக்³க³லம் பு³த்³து⁴ப்பாத³க்க²ணோ, மனுஸ்ஸத்தபா⁴வக்க²ணோ, மஜ்ஜி²மதே³ஸே உப்பத்திக்க²ணோ, ஸம்மாதி³ட்டி²யா படிலத்³த⁴க்க²ணோ, ச²ன்னம் ஆயதனானம் அவேகல்லக்க²ணோதி ஸப்³போ³பி அயம் க²ணோ அதிக்கமதி, ஸோ க²ணோ தும்ஹே மா அதிக்கமதூதி.

ஏவம் தே²ரோ இமாய கா³தா²ய ஸராஜிகம் பரிஸம் பி⁴க்கூ² ச ஓவதி³த்வா புன மரணே ஜீவிதே ச அத்தனோ ஸமசித்ததம் கதகிச்சதஞ்ச பகாஸேந்தோ ‘‘நாபி⁴னந்தா³மி மரண’’ந்திஆதி³மாஹ. தம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ (தே²ரகா³. அட்ட². 2.607).

ஏவம் பன வத்வா அத்தனோ பரினிப்³பா³னகாலம் உபட்டி²தம் தி³ஸ்வா ஸங்கே²பேனேவ நேஸம் ஓவாத³ம் த³த்வா பரினிப்³பா³னம் பவேதே³ந்தோ ஓஸானகா³த²மாஹ. தத்த² ஸம்பாதே³த²ப்பமாதே³னாதி ஸம்பாதே³தப்³ப³ம் தா³னஸீலாதி³ம் அப்பமாதே³ன ஸம்பாதே³த², தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபபே⁴தே³ க³ஹட்ட²வத்தே ஸீலானுரக்க²ணே ஸமத²அனுயோகே³ விபஸ்ஸனாபா⁴வனாய ச அப்பமத்தா ஹோத². ஏஸா மே அனுஸாஸனீதி தா³னஸீலாதீ³ஸு ந பமஜ்ஜதா²தி ஏஸா மம அனுஸிட்டி² ஓவாதோ³.

ஏவம் ஸிகா²பத்தம் பரஹிதபடிபத்திம் தீ³பேத்வா அத்தஹிதபடிபத்தியாபி மத்த²கம் க³ண்ஹந்தோ ‘‘ஹந்தா³ஹம் பரினிப்³பி³ஸ்ஸம், விப்பமுத்தோம்ஹி ஸப்³ப³தீ⁴’’தி ஆஹ. தத்த² விப்பமுத்தோம்ஹி ஸப்³ப³தீ⁴தி ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸேஹி ப⁴வேஹி ச விப்பமுத்தோ அம்ஹி, தஸ்மா ஏகம்ஸேன பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமீதி.

ஏவம் பன வத்வா ஆகாஸே பல்லங்கேன நிஸின்னோ தேஜோதா⁴தும் ஸமாபஜ்ஜித்வா பஜ்ஜலந்தோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி.

க²தி³ரவனியரேவதத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. கோ³த³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா

யதா²பி ப⁴த்³தோ³திஆதி³கா ஆயஸ்மதோ கோ³த³த்தத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ தத்த² தத்த² ப⁴வே விவட்டூபனிஸ்ஸயம் குஸலம் உபசினித்வா தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் ஸத்த²வாஹகுலே நிப்³ப³த்தோ. கோ³த³த்தோதி நாமேன வயப்பத்தோ பிதரி காலங்கதே குடும்ப³ம் ஸண்ட²பேந்தோ பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹி ப⁴ண்ட³ம் ஆதா³ய அபராபரம் ஸஞ்சரித்வா வாணிஜ்ஜேன ஜீவிகம் கப்பேதி யதா²விப⁴வம் புஞ்ஞானிபி கரோதி. ஸோ ஏகதி³வஸம் அந்தராமக்³கே³ து⁴ரே யுத்தகோ³ணே வஹிதும் அஸக்கோந்தே பதிதே மனுஸ்ஸேஸு தம் வுட்டா²பேதும் அஸக்கோந்தேஸு ஸயமேவ க³ந்த்வா தம் நங்கு³ட்டே² கா³ள்ஹம் விஜ்ஜி². கோ³ணோ ‘‘அயம் அஸப்புரிஸோ மம ப³லாப³லம் அஜானந்தோ கா³ள்ஹம் விஜ்ஜ²தீ’’தி குத்³தோ⁴ மனுஸ்ஸவாசாய, ‘‘போ⁴ கோ³த³த்த, அஹம் ஏத்தகம் காலம் அத்தனோ ப³லம் அனிகு³ஹந்தோ துய்ஹம் பா⁴ரம் வஹிம், அஜ்ஜ பன அஸமத்த²பா⁴வேன பதிதம் மம் அதிவிய பா³த⁴ஸி, ஹோது, இதோ சவித்வா நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே தம் பா³தே⁴தும் ஸமத்தோ² படிஸத்து ப⁴வேய்ய’’ந்தி பத்த²னானுரூபேன அக்கோஸி. தம் ஸுத்வா கோ³த³த்தோ ‘‘ஏவம் நாம ஸத்தே பா³தே⁴த்வா கிம் இமாய ஜீவிகாயா’’தி ஸம்வேக³ஜாதோ ஸப்³ப³ம் விப⁴வம் பஹாய அஞ்ஞதரஸ்ஸ மஹாதே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தோ நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பத்வா ஸமாபத்திஸுகே²ன வீதினாமேந்தோ ஏகதி³வஸம் அத்தனோ ஸந்திகம் உபக³தானம் க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதானம் அரியக³ணானம் லோகத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ த⁴ம்மம் கதே²ந்தோ –

659. ‘‘யதா²பி ப⁴த்³தோ³ ஆஜஞ்ஞோ, து⁴ரே யுத்தோ து⁴ரஸ்ஸஹோ;

மதி²தோ அதிபா⁴ரேன, ஸம்யுக³ம் நாதிவத்ததி.

660. ‘‘ஏவம் பஞ்ஞாய யே தித்தா, ஸமுத்³தோ³ வாரினா யதா²;

ந பரே அதிமஞ்ஞந்தி, அரியத⁴ம்மோவ பாணினம்.

661. ‘‘காலே காலவஸம் பத்தா, ப⁴வாப⁴வவஸம் க³தா;

நரா து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ந்தி, தேத⁴ ஸோசந்தி மாணவா.

662. ‘‘உன்னதா ஸுக²த⁴ம்மேன, து³க்க²த⁴ம்மேன சோனதா;

த்³வயேன பா³லா ஹஞ்ஞந்தி, யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸினோ.

663. ‘‘யே ச து³க்கே² ஸுக²ஸ்மிஞ்ச, மஜ்ஜே² ஸிப்³பி³னிமச்சகூ³;

டி²தா தே இந்த³கீ²லோவ, ந தே உன்னதஓனதா.

664. ‘‘ந ஹேவ லாபே⁴ நாலாபே⁴, ந யஸே ந ச கித்தியா;

ந நிந்தா³யம் பஸம்ஸாய, ந தே து³க்கே² ஸுக²ம்ஹி ச.

665. ‘‘ஸப்³ப³த்த² தே ந லிம்பந்தி, உத³பி³ந்து³வ போக்க²ரே;

ஸப்³ப³த்த² ஸுகி²தா தீ⁴ரா, ஸப்³ப³த்த² அபராஜிதா.

666. ‘‘த⁴ம்மேன ச அலாபோ⁴ யோ, யோ ச லாபோ⁴ அத⁴ம்மிகோ;

அலாபோ⁴ த⁴ம்மிகோ ஸேய்யோ, யஞ்சே லாபோ⁴ அத⁴ம்மிகோ.

667. ‘‘யஸோ ச அப்பபு³த்³தீ⁴னம், விஞ்ஞூனம் அயஸோ ச யோ;

அயஸோவ ஸேய்யோ விஞ்ஞூனம், ந யஸோ அப்பபு³த்³தி⁴னம்.

668. ‘‘து³ம்மேதே⁴ஹி பஸம்ஸா ச, விஞ்ஞூஹி க³ரஹா ச யா;

க³ரஹாவ ஸேய்யோ விஞ்ஞூஹி, யஞ்சே பா³லப்பஸம்ஸனா.

669. ‘‘ஸுக²ஞ்ச காமமயிகம், து³க்க²ஞ்ச பவிவேகியம்;

பவிவேகது³க்க²ம் ஸேய்யோ, யஞ்சே காமமயம் ஸுக²ம்.

670. ‘‘ஜீவிதஞ்ச அத⁴ம்மேன, த⁴ம்மேன மரணஞ்ச யம்;

மரணம் த⁴ம்மிகம் ஸேய்யோ, யஞ்சே ஜீவே அத⁴ம்மிகம்.

671. ‘‘காமகோபப்பஹீனா யே, ஸந்தசித்தா ப⁴வாப⁴வே;

சரந்தி லோகே அஸிதா, நத்தி² தேஸம் பியாபியம்.

672. ‘‘பா⁴வயித்வான போ³ஜ்ஜ²ங்கே³, இந்த்³ரியானி ப³லானி ச;

பப்புய்ய பரமம் ஸந்திம், பரினிப்³ப³ந்தினாஸவா’’தி. – இமா கா³தா² அபா⁴ஸி;

தத்த² ஆஜஞ்ஞோதி, உஸபா⁴ஜானீயோ. து⁴ரே யுத்தோதி, ஸகடது⁴ரே யோஜிதோ. து⁴ரஸ்ஸஹோதி, து⁴ரவாஹோ. கா³தா²ஸுக²த்த²ஞ்சேத்த² த்³விஸகாரதோ நித்³தே³ஸோ கதோ, ஸகடபா⁴ரம் வஹிதும் ஸமத்தோ²தி அத்தோ². மதி²தோ அதிபா⁴ரேனாதி, அதிபா⁴ரேன க³ருபா⁴ரேன பீளிதோ. ‘‘மத்³தி³தோ’’திபி பாளி, ஸோ ஏவத்தோ². ஸம்யுக³ந்தி, அத்தனோ க²ந்தே⁴ ட²பிதம் யுக³ம் நாதிவத்ததி ந அதிக்காமேதி, ஸம்மா யோ உத்³த⁴ரித்வா து⁴ரம் ச²ட்³டே³த்வா ந திட்ட²தி. ஏவந்தி யதா² ஸோ தோ⁴ரய்ஹோ அத்தனோ ப⁴த்³ராஜானீயதாய அத்தனோ தீ⁴ரவீரதாய அத்தனோ பா⁴ரம் நாதிவத்ததி ந பரிச்சஜதி, ஏவம் யே வாரினா விய மஹாஸமுத்³தோ³ லோகியலோகுத்தராய பஞ்ஞாய தித்தா தா⁴தா பரிபுண்ணா, தே பரே நிஹீனபஞ்ஞே ந அதிமஞ்ஞந்தி, ந பரிப⁴வந்தி. தத்த² காரணமாஹ ‘‘அரியத⁴ம்மோவ பாணின’’ந்தி, பாணினம் ஸத்தேஸு அயம் அரியானம் த⁴ம்மோ யதி³த³ம் தேஸம் பஞ்ஞாய பாரிபூரிம் க³தத்தா லாபா⁴தி³னா அத்தானுக்கம்ஸனம் விய அலாபா⁴தி³னா பரேஸம் அவம்ப⁴னம்.

ஏவம் பஞ்ஞாபாரிபூரியா அரியானம் ஸுக²விஹாரம் த³ஸ்ஸேத்வா தத³பா⁴வதோ அனரியானம் து³க்க²விஹாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காலே’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² காலேதி லாபா⁴லாபா⁴தி³னா ஸமங்கீ³பூ⁴தகாலே. காலவஸம் பத்தாதி லாபா⁴தி³காலஸ்ஸ ச வஸம் உபக³தா, லாபா⁴தி³னா ஸோமனஸ்ஸிதா அலாபா⁴தி³னா ச தோ³மனஸ்ஸிதாதி அத்தோ². ப⁴வாப⁴வவஸம் க³தாதி ப⁴வஸ்ஸ அப⁴வஸ்ஸ ச வஸம் உபக³தா வுத்³தி⁴ஹானியோ அனுவத்தந்தா தே. நரா து³க்க²ம் நிக³ச்ச²ந்தி, தேத⁴ ஸோசந்தி மாணவாதி தே நரா ‘‘மாணவா’’தி லத்³த⁴னாமா ஸத்தா லாபா⁴லாபா⁴தி³வஸேன வுத்³தி⁴ஹானிவஸேன அனுரோத⁴படிவிரோத⁴ம் ஆபன்னா இத⁴லோகே ஸோசந்தி, பரலோகே ச நிரயாதி³து³க்க²ம் க³ச்ச²ந்தி பாபுணந்தீதி அத்தோ².

‘‘உன்னதா’’திஆதி³னாபி லோகத⁴ம்மவஸேன ஸத்தானம் அனத்த²ப்பத்திமேவ த³ஸ்ஸேதி. தத்த² உன்னதா ஸுக²த⁴ம்மேனாதி ஸுக²ஹேதுனா ஸுக²பச்சயேன போ⁴க³ஸம்பத்திஆதி³னா உன்னதிம் க³தா, போ⁴க³மதா³தி³னா மத்தாதி அத்தோ². து³க்க²த⁴ம்மேன சோனதாதி து³க்க²ஹேதுனா து³க்க²பச்சயேன போ⁴க³விபத்திஆதி³னா நிஹீனதம் க³தா தா³லித்³தி³யாதி³னா காபஞ்ஞதம் பத்தா. த்³வயேனாதி யதா²வுத்தேன உன்னதிஓனதித்³வயேன லாபா⁴லாபா⁴தி³த்³வயேன வா பா³லபுது²ஜ்ஜனா ஹஞ்ஞந்தி, அனுரோத⁴படிவிரோத⁴வஸேன விபா³தீ⁴யந்தி பீளியந்தி. கஸ்மா? யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸினோ யஸ்மா தே த⁴ம்மஸபா⁴வம் யாதா²வதோ நப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, பரிஞ்ஞாதக்க²ந்தா⁴ பஹீனகிலேஸா ச ந ஹோந்தி, தஸ்மாதி அத்தோ². ‘‘யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸனா’’திபி பட²ந்தி, அத³ஸ்ஸனஹேதூதி அத்தோ². யே ச து³க்கே² ஸுக²ஸ்மிஞ்ச, மஜ்ஜே² ஸிப்³பி³னிமச்சகூ³தி யே பன அரியா து³க்க²வேத³னாய ஸுக²வேத³னாய மஜ்ஜ²த்ததாவேத³னாய ச தப்படிப³த்³த⁴ம் ச²ந்த³ராக³பூ⁴தம் ஸிப்³பி³னிம் தண்ஹம் அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேன அச்சகூ³ அதிக்கமிம்ஸு, தே இந்த³கீ²லோ விய வாதேஹி லோகத⁴ம்மேஹி அஸம்பகம்பியா டி²தா, ந தே உன்னதஓனதா, கதா³சிபி உன்னதா வா ஓனதா வா ந ஹோந்தி ஸப்³ப³ஸோ அனுனயபடிகா⁴பா⁴வதோ.

ஏவம் வேத³னாதி⁴ட்டா²னம் அரஹதோ அனுபலேபம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி லோகத⁴ம்மே விப⁴ஜித்வா ஸப்³ப³த்த²கமேவஸ்ஸ அனுபலேபம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஹேவா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² லாபே⁴தி சீவராதீ³னம் பச்சயானம் படிலாபே⁴. அலாபே⁴தி தேஸம்யேவ அப்படிலாபே⁴ அபக³மே. ந யஸேதி பரிவாரஹானியம் அகித்தியஞ்ச. கித்தியாதி பரம்முகா² கித்தனே பத்த²டயஸதாயம். நிந்தா³யந்தி ஸம்முகா² க³ரஹாயம். பஸம்ஸாயந்தி, பச்சக்க²தோ கு³ணாபி⁴த்த²வனே. து³க்கே²தி து³க்கே² உப்பன்னே. ஸுகே²தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிம் யதா²வுத்தே அட்ட²விதே⁴பி லோகத⁴ம்மே, ஸப்³ப³த்த² வா ரூபாதி³கே விஸயே தே கீ²ணாஸவா ந லிம்பந்தி ஸப்³ப³ஸோ பஹீனகிலேஸத்தா. யதா² கிம்? உத³பி³ந்து³வ போக்க²ரே யதா² கமலத³லே ஜலபி³ந்து³ அல்லீயித்வா டி²தம்பி தேன ந லிம்பதி, ஜலபி³ந்து³னா ச கமலத³லம், அஞ்ஞத³த்து² விஸம்ஸட்ட²மேவ, ஏவமேதேபி உபட்டி²தே லாபா⁴தி³கே, ஆபாத²க³தே ரூபாதி³ஆரம்மணே ச விஸம்ஸட்டா² ஏவம். ததோ ஏவ தீ⁴ரா பண்டி³தா ஸப்³ப³த்த² லாபா⁴தீ³ஸு ஞாணமுகே²ன பியனிமித்தானம் ஸோகாதீ³னஞ்ச அபா⁴வதோ ஸுகி²தா லாபா⁴தீ³ஹி ச அனபி⁴ப⁴வனீயதோ ஸப்³ப³த்த² அபராஜிதாவ ஹோந்தி.

இதா³னி லாபா⁴லாபா⁴தீ³ஸு ஸேய்யம் நித்³தா⁴ரேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த⁴ம்மேனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² த⁴ம்மேன ச அலாபோ⁴ யோதி யோ த⁴ம்மம் ரக்க²ந்தஸ்ஸ தம்னிமித்தம் அலாபோ⁴ லாபா⁴பா⁴வோ, லாப⁴ஹானி. யோ ச லாபோ⁴ அத⁴ம்மிகோ அத⁴ம்மேன அஞ்ஞாயேன பு³த்³த⁴படிகுட்டே²ன விதி⁴னா உப்பன்னோ, தேஸு த்³வீஸு அலாபோ⁴ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மாவஹோ ஸேய்யோ, யாதி³ஸம் லாப⁴ம் பரிவஜ்ஜந்தஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, தாதி³ஸோ அலாபோ⁴ பாஸம்ஸதரோ அத்தா²வஹோ. யஞ்சே லாபோ⁴ அத⁴ம்மிகோதி யோ லாபோ⁴ அத⁴ம்மேன உப்பன்னோ, ஸோ ந ஸேய்யோதி அதி⁴ப்பாயோ.

யஸோ ச அப்பபு³த்³தீ⁴னம், விஞ்ஞூனம் அயஸோ ச யோதி யோ அப்பபு³த்³தீ⁴னம் து³ப்பஞ்ஞானம் வஸேன புக்³க³லஸ்ஸ யஸோ லப்³ப⁴தி, யோ ச விஞ்ஞூனம் பண்டி³தானம் வஸேன அயஸோ யஸஹானி. இமேஸு த்³வீஸு அயஸோவ ஸேய்யோ விஞ்ஞூனம். தே ஹிஸ்ஸ யதா² அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, ஏவம் யஸஹானிம் இச்சே²ய்யும், ததா² ச ப⁴ப்³ப³ஜாதிகோ தம் அகு³ணம் பஹாய கு³ணே பதிட்டே²ய்ய. ந யஸோ அப்பபு³த்³தீ⁴னந்தி து³ப்பஞ்ஞானம் வஸேன யஸோ ஸேய்யோ ஹோதி, தே ஹி அபூ⁴தகு³ணாபி⁴ப்³யாஹாரவஸேனாபி நம் உப்பாதே³ய்யும், ஸோ சஸ்ஸ இத⁴ சேவ விஞ்ஞூக³ரஹாதி³னா ஸம்பராயே ச து³க்³க³தியம் து³க்க²பரிக்கிலேஸாதி³னா அனத்தா²வஹோ. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘லாபோ⁴ ஸிலோகோ ஸக்காரோ, மிச்சா²லத்³தோ⁴ ச யோ யஸோ’’தி (ஸு. நி. 440) ‘‘ஸக்காரோ காபுரிஸம் ஹந்தீ’’தி (சூளவ. 335; அ. நி. 4.68) ச.

து³ம்மேதே⁴ஹீதி, நிப்பஞ்ஞேஹி. யஞ்சே பா³லப்பஸம்ஸனாதி பா³லேஹி அவித்³த³ஸூஹி யா நாம பஸம்ஸனா.

காமமயிகந்தி வத்து²காமமயம், காமகு³ணே படிச்ச உப்பன்னம். து³க்க²ஞ்ச பவிவேகியந்தி பவிவேகதோ நிப்³ப³த்தம் காயகிலமத²வஸேன பவத்தம் விஸமாஸனுபதாபாதி³ஹேதுகம் காயிகம் து³க்க²ம், தம் பன நிராமிஸவிவட்டூபனிஸ்ஸயதாய விஞ்ஞூனம் பாஸம்ஸா. தேன வுத்தம் ‘‘பவிவேகது³க்க²ம் ஸேய்யோ’’தி.

ஜீவிதஞ்ச அத⁴ம்மேனாதி அத⁴ம்மேன ஜீவிககப்பனம் ஜீவிதஹேது அத⁴ம்மசரணம். த⁴ம்மேன மரணம் நாம ‘‘இமம் நாம பாபம் அகரோந்தம் தம் மாரேஸ்ஸாமீ’’தி கேனசி வுத்தே மாரேந்தேபி தஸ்மிம் பாபம் அகத்வா த⁴ம்மம் அவிகோபேந்தஸ்ஸ த⁴ம்மஹேதுமரணம் த⁴ம்மிகம் ஸேய்யோதி தாதி³ஸம் மரணம் த⁴ம்மதோ அனபேதத்தா த⁴ம்மிகம் ஸக்³க³ஸம்பாபனதோ நிப்³பா³னுபனிஸ்ஸயதோ ச விஞ்ஞூனம் பாஸம்ஸதரம். ததா² ஹி வுத்தம் –

‘‘சஜே த⁴னம் அங்க³வரஸ்ஸ ஹேது, அங்க³ம் சஜே ஜீவிதம் ரக்க²மானோ;

அங்க³ம் த⁴னம் ஜீவிதஞ்சாபி ஸப்³ப³ம், சஜே நரோ த⁴ம்மமனுஸ்ஸரந்தோ’’தி. (ஜா. 2.21.470);

யஞ்சே ஜீவே அத⁴ம்மிகந்தி புரிஸோ யம் த⁴ம்மதோ அபேதம் ஜீவிகம் ஜீவேய்ய, தம் ந ஸேவேய்ய விஞ்ஞூஹி க³ரஹிதத்தா அபாயஸம்பாபனதோ சாதி அதி⁴ப்பாயோ.

இதா³னி யதா²வுத்தம் கீ²ணாஸவானம் அனுபலேபம் காரணதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமகோபபஹீனா’’திஆதி³கா³த²மாஹ.

தத்த² காமகோபபஹீனாதி அரியமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோவ பஹீனா அனுரோத⁴படிவிரோதா⁴. ஸந்தசித்தா ப⁴வாப⁴வேதி கு²த்³த³கே சேவ மஹந்தே ச ப⁴வே அனவஸேஸபஹீனகிலேஸபரிளாஹதாய வூபஸந்தசித்தா. லோகேதி க²ந்தா⁴தி³லோகே. அஸிதாதி தண்ஹாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயவஸேன அனிஸ்ஸிதா. நத்தி² தேஸம் பியாபியந்தி தேஸம் கீ²ணாஸவானம் கத்த²சி லாபா⁴தி³கே ரூபாதி³விஸயே ச பியம் வா அபியம் வா நத்தி², தம்னிமித்தானம் கிலேஸானம் ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னத்தா.

இதா³னி யாய பா⁴வனாய தே ஏவரூபா ஜாதா, தம் த³ஸ்ஸேத்வா அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா தே³ஸனாய கூடம் க³ண்ஹந்தோ ‘‘பா⁴வயித்வானா’’தி ஓஸானகா³த²மாஹ. தத்த² பப்புய்யாதி, பாபுணித்வா. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. இமா ஏவ ச கா³தா² தே²ரஸ்ஸ அஞ்ஞாப்³யாகரணாபி அஹேஸும்.

கோ³த³த்தத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

சுத்³த³ஸகனிபாதவண்ணனா நிட்டி²தா.