1. பே³லட்டா²னிகத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா
ஹித்வா கி³ஹித்தம் அனவோஸிதத்தோதிஆதி³கா ஆயஸ்மதோ பே³லட்டா²னிகத்தே²ரஸ்ஸ கா³தா². கா உப்பத்தி? அயம்பி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரோ இதோ ஏகதிம்ஸே கப்பே வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தித்வா வயப்பத்தோ ப்³ராஹ்மணஸிப்பேஸு நிப்ப²த்திம் க³ந்த்வா க⁴ராவாஸம் பஹாய இஸிபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா இஸீஹி பரிவுதோ விசரந்தோ ஏகதி³வஸம் வேஸ்ஸபு⁴ம் ப⁴க³வந்தம் தி³ஸ்வா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஸத்து² ஞாணஸம்பத்திம் நிஸ்ஸாய பஸன்னமானஸோ ஞாணம் உத்³தி³ஸ்ஸ புப்பே²ஹி பூஜம் அகாஸி. ஸோ தேன புஞ்ஞகம்மேன தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரந்தோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் ப்³ராஹ்மணகுலே நிப்³ப³த்தித்வா பே³லட்டா²னிகோதி லத்³த⁴னாமோ விஞ்ஞுதம் பத்தோ ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா படிலத்³த⁴ஸத்³தோ⁴ பப்³ப³ஜித்வா கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா கோஸலரட்டே² அரஞ்ஞே விஹரந்தோ அலஸோ காயத³ள்ஹிப³ஹுலோ ப²ருஸவாசோ அஹோஸி, ஸமணத⁴ம்மே சித்தம் ந உப்பாதே³ஸி. அத² நம் ப⁴க³வா ஞாணபரிபாகம் ஓலோகேத்வா –
101. ‘‘ஹித்வா கி³ஹித்தம் அனவோஸிதத்தோ, முக²னங்க³லீ ஓத³ரிகோ குஸீதோ;
மஹாவராஹோவ நிவாபபுட்டோ², புனப்புனம் க³ப்³ப⁴முபேதி மந்தோ³’’தி. –
இமாய ஓபா⁴ஸகா³தா²ய ஸம்வேஜேஸி. ஸோ ஸத்தா²ரம் புரதோ நிஸின்னம் விய தி³ஸ்வா தஞ்ச கா³த²ம் ஸுத்வா ஸம்வேக³ஜாதோ ஞாணஸ்ஸ பரிபாகம் க³தத்தா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா நசிரஸ்ஸேவ அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.14.41-46) –
‘‘கணிகாரம்வ ஜோதந்தம், நிஸின்னம் பப்³ப³தந்தரே;
ஓபா⁴ஸேந்தம் தி³ஸா ஸப்³பா³, ஓஸதி⁴ம் விய தாரகம்.
‘‘தயோ மாணவகா ஆஸும், ஸகே ஸிப்பே ஸுஸிக்கி²தா;
கா²ரிபா⁴ரம் க³ஹேத்வான, அன்வேந்தி மம பச்ச²தோ.
‘‘புடகே ஸத்த புப்பா²னி, நிக்கி²த்தானி தபஸ்ஸினா;
க³ஹேத்வா தானி ஞாணம்ஹி, வேஸ்ஸபு⁴ஸ்ஸாபி⁴ரோபயிம்.
‘‘ஏகதிம்ஸே இதோ கப்பே, யம் புப்ப²மபி⁴ரோபயிம்;
து³க்³க³திம் நாபி⁴ஜானாமி, ஞாணபூஜாயித³ம் ப²லம்.
‘‘ஏகூனதிம்ஸகப்பம்ஹி, விபுலாப⁴ஸனாமகோ;
ஸத்தரதனஸம்பன்னோ, சக்கவத்தீ மஹப்³ப³லோ.
‘‘கிலேஸா ஜா²பிதா மய்ஹம்…பே… கதம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாஸன’’ந்தி.
அரஹத்தம் பன பத்வா ஸத்து² ஓவாத³ம் படிபூஜேந்தோ ப்³யதிரேகமுகே²ன ச அஞ்ஞம் ப்³யாகரோந்தோ தமேவ கா³த²ம் பச்சுதா³ஹாஸி.
தத்த² ஹித்வா கி³ஹித்தந்தி க³ஹட்ட²பா⁴வம் பரிச்சஜித்வா பப்³ப³ஜித்வாதி அத்தோ². அனவோஸிதத்தோதி அனுரூபம் அவோஸிதத்தோ, யத³த்த²ம் ஸாஸனே பப்³ப³ஜந்தஸ்ஸ அனுரூபபரிஞ்ஞாதீ³னம் அதீரிதத்தா அபரியோஸிதபா⁴வோ அகதகரணீயோதி அத்தோ². அத² வா அனவோஸிதத்தோதி அனுஅவோஸிதஸபா⁴வோ, விஸுத்³தீ⁴னம் மக்³கா³னஞ்ச அனுபடிபாடியா வஸிதப்³ப³வாஸஸ்ஸ அகதாவீ, த³ஸஸு அரியவாஸேஸு அவுஸிதவாதி அத்தோ². முக²ஸங்கா²தம் நங்க³லம் இமஸ்ஸ அத்தீ²தி முக²னங்க³லீ. நங்க³லேன விய பத²விம் பரேஸு ப²ருஸவாசப்பயோகே³ன அத்தானம் க²னந்தோதி அத்தோ². ஓத³ரிகோதி உத³ரே பஸுதோ உத³ரபோஸனதப்பரோ. குஸீதோதி அலஸோ, பா⁴வனம் அனனுயுஞ்ஜந்தோ. ஏவம்பூ⁴தஸ்ஸ நிப்ப²த்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மஹாவராஹோவ நிவாபபுட்டோ², புனப்புனம் க³ப்³ப⁴முபேதி மந்தோ³’’தி. தஸ்ஸத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. ஏத்த² ச யதா² பப்³ப³ஜித்வா அனவோஸிதாதி³ஸபா⁴வதாய புனப்புனம் க³ப்³ப⁴முபேதி மந்தோ³, ந ஏவம் மாதி³ஸோ பண்டி³தோ. தப்³பி³பரீதஸபா⁴வதாய பன ஸம்மாபடிபத்தியா மத்த²கம் பாபிதத்தா பரினிப்³பா³யதீதி ப்³யதிரேகமுகே²ன அஞ்ஞம் ப்³யாகாஸீதி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி.
பே³லட்டா²னிகத்தே²ரகா³தா²வண்ணனா நிட்டி²தா.