14. துவடகஸுத்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

150. சுத்³த³ஸமே துவடகஸுத்தனித்³தே³ஸே புச்சா²மி தந்தி இத³ம்பி தஸ்மிம்யேவ மஹாஸமயே ‘‘கா நு கோ² அரஹத்தப்பத்தியா படிபத்தீ’’தி உப்பன்னசித்தானம் ஏகச்சானம் தே³வதானம் தமத்த²ம் பகாஸேதும் புரிமனயேனேவ நிம்மிதபு³த்³தே⁴ன அத்தானம் புச்சா²பேத்வா வுத்தம்.

தத்த² ஆதி³புச்சா²கா³தா²ய தாவ புச்சா²மீதி ஏத்த² அதி³ட்ட²ஜோதனாதி³வஸேன புச்சா² விப⁴ஜிதா. ஆதி³ச்சப³ந்தூ⁴தி ஆதி³ச்சஸ்ஸ கோ³த்தப³ந்து⁴. விவேகம் ஸந்திபத³ஞ்சாதி விவேகஞ்ச ஸந்திபத³ஞ்ச. கத²ம் தி³ஸ்வாதி கேன காரணேன தி³ஸ்வா, கத²ம் பவத்தத³ஸ்ஸனோ ஹுத்வாதி வுத்தம் ஹோதி.

திஸ்ஸோ புச்சா²தி க³ணனபரிச்சே²தோ³. அதி³ட்ட²ஜோதனாதி யம் ந தி³ட்ட²ம் ந படிவித்³த⁴ம், தஸ்ஸ பாகடகரணத்தா²ய புச்சா². தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாதி யம் ஞாணசக்கு²னா தி³ட்ட²ம், தஸ்ஸ க⁴டனத்தா²ய. விமதிச்சே²த³னாதி யா கங்கா², தஸ்ஸாச்சே²த³னத்த²ம். பகதியா லக்க²ணம் அஞ்ஞாதந்தி த⁴ம்மானம் தத²லக்க²ணம் பகதியா ந ஞாதம். அதி³ட்ட²ந்தி ந தி³ட்ட²ம். ‘‘ந நிட்ட²’’ந்திபி பாடோ². அதுலிதந்தி துலாய துலிதம் விய ந துலிதம். அதீரிதந்தி தீரணாய ந தீரிதம். அவிபூ⁴தந்தி ந பாகடம். அவிபா⁴விதந்தி பஞ்ஞாய ந வட்³டி⁴தம். தஸ்ஸ ஞாணாயாதி தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ லக்க²ணஜானனத்தா²ய. த³ஸ்ஸனாயாதி த³ஸ்ஸனத்தா²ய. துலனாயாதி துலனத்தா²ய. தீரணாயாதி தீரணத்தா²ய. விபா⁴வனாயாதி விபா⁴க³கரணத்தா²ய. அஞ்ஞேஹி பண்டி³தேஹீதி அஞ்ஞேஹி பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னேஹி. ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ³தி ஸந்தே³ஹம் பவிட்டோ².

மனுஸ்ஸபுச்சா²தி மனுஸ்ஸானம் புச்சா². அமனுஸ்ஸபுச்சா²தி நாக³ஸுபண்ணாதீ³னம் புச்சா². க³ஹட்டா²தி அவஸேஸக³ஹட்டா². பப்³ப³ஜிதாதி லிங்க³வஸேன வுத்தா. நாகா³தி ஸுப²ஸ்ஸாத³யோ நாகா³. ஸுபண்ணாதி ஸுபண்ணஸம்யுத்தவஸேன (ஸம். நி. 3.392 ஆத³யோ). யக்கா²தி யக்க²ஸம்யுத்தவஸேன (ஸம். நி. 10.235 ஆத³யோ) ச வேதி³தப்³பா³. அஸுராதி பஹாராதா³த³யோ. க³ந்த⁴ப்³பா³தி பஞ்சஸிக²க³ந்த⁴ப்³ப³புத்தாத³யோ. மஹாராஜானோதி சத்தாரோ மஹாராஜானோ. அஹீனிந்த்³ரியந்தி ஸண்டா²னவஸேன அவிகலிந்த்³ரியம். ஸோ நிம்மிதோதி ஸோ ப⁴க³வதா நிம்மிதோ பு³த்³தோ⁴.

வோதா³னத்த²புச்சா²தி விஸேஸத⁴ம்மபுச்சா². அதீதபுச்சா²தி அதீதே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ புச்சா². அனாக³தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. குஸலபுச்சா²தி அனவஜ்ஜத⁴ம்மபுச்சா². அகுஸலபுச்சா²தி ஸாவஜ்ஜத⁴ம்மபுச்சா². அப்³யாகதபுச்சா²தி தது³ப⁴யவிபரீதத⁴ம்மபுச்சா².

அஜ்ஜே²ஸாமி தந்தி தம் ஆணாபேமி. கத²யஸ்ஸு மேதி மய்ஹம் கதே²ஹி. கோ³த்தஞாதகோதி கோ³த்தேன ஞாதகோ. கோ³த்தப³ந்தூ⁴தி கோ³த்தஜ்ஜ²த்திகோ. ஏகேனாகாரேனாதி ஏகேன கோட்டா²ஸேன.

ஸந்திபத³ந்தி ஸந்திஸங்கா²தம் நிப்³பா³னபத³ம். யே த⁴ம்மா ஸந்தாதி⁴க³மாயாதி யே ஸதிபட்டா²னாத³யோ த⁴ம்மா நிப்³பா³னபடிலாப⁴த்தா²ய. ஸந்திபு²ஸனாயாதி ஞாணப²ஸ்ஸேன நிப்³பா³னபு²ஸனத்தா²ய. ஸச்சி²கிரியாயாதி பச்சக்க²கரணத்தா²ய. மஹந்தம் ஸீலக்க²ந்த⁴ந்தி மஹந்தம் ஸீலராஸிம். ஸமாதி⁴க்க²ந்தா⁴தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ லோகியலோகுத்தரா, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் லோகியமேவ.

தமோகாயஸ்ஸ பதா³லனந்தி அவிஜ்ஜாராஸிஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸனம். விபல்லாஸஸ்ஸ பே⁴த³னந்தி சதுப்³பி³த⁴விபல்லாஸஸ்ஸ பே⁴த³னம். தண்ஹாஸல்லஸ்ஸ அப்³பு³ஹனந்தி தண்ஹாகண்டகஸ்ஸ லுஞ்சனம். அபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ வூபஸமந்தி புஞ்ஞாதி³அபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ நிப்³பா³பனம். பா⁴ரஸ்ஸ நிக்கே²பனந்தி பஞ்சக்க²ந்த⁴பா⁴ரஸ்ஸ ட²பனம். ஸம்ஸாரவட்டஸ்ஸ உபச்சே²த³னந்தி ஸம்ஸாரபவத்தஸ்ஸ சே²த³னம். ஸந்தாபஸ்ஸ நிப்³பா³பனந்தி கிலேஸஸந்தாபஸ்ஸ நிப்³பு³தி. பரிளாஹஸ்ஸ படிபஸ்ஸத்³தி⁴ந்தி கிலேஸத³ரத²ஸ்ஸ ஸன்னிஸீத³னம். தே³வதே³வோதி தே³வானம் அதிதே³வோ.

151. அத² ப⁴க³வா யஸ்மா யதா² பஸ்ஸந்தோ கிலேஸே உபருந்த⁴தி, ததா² தி³ஸ்வா ததா² பவத்தத³ஸ்ஸனோ ஹுத்வா பரினிப்³பா³தி, தஸ்மா தமத்த²ம் ஆவிகரோந்தோ நானப்பகாரேன தம் தே³வபரிஸம் கிலேஸப்பஹானே நியோஜேந்தோ ‘‘மூலம் பபஞ்சஸங்கா²யா’’தி ஆரபி⁴த்வா பஞ்ச கா³தா² அபா⁴ஸி.

தத்த² ஆதி³கா³தா²ய தாவ ஸங்கே²பத்தோ² – பபஞ்சஸங்கா²தி பபஞ்சாதி ஸங்கா²தத்தா பபஞ்சா ஏவ பபஞ்சஸங்கா². தஸ்ஸா அவிஜ்ஜாத³யோ கிலேஸா மூலம், தம் பபஞ்சஸங்கா²ய மூலம் அஸ்மீதி பவத்தமானஞ்ச ஸப்³ப³ம் மந்தாய உபருந்தே⁴. யா காசி அஜ்ஜ²த்தம் தண்ஹா உப்பஜ்ஜேய்யும். தாஸம் வினயாய பஹானாய ஸதா³ ஸதோ ஸிக்கே² உபட்டி²தஸ்ஸதி ஹுத்வா ஸிக்கே²ய்யாதி.

அஜ்ஜ²த்தஸமுட்டா²னா வாதி சித்தே உப்பன்னா வா. புரேப⁴த்தந்தி தி³வாப⁴த்ததோ புரேகாலம். அச்சந்தஸம்யோக³த்தே² உபயோக³வசனம், அத்த²தோ பன பு⁴ம்மமேவ புரேப⁴த்தேதி, ஏஸ நயோ பச்சா²ப⁴த்தாதீ³ஸு. பச்சா²ப⁴த்தந்தி தி³வாப⁴த்ததோ பச்சா²காலம். புரிமம் யாமந்தி ரத்தியா பட²மகோட்டா²ஸம். மஜ்ஜி²மம் யாமந்தி ரத்தியா து³தியகோட்டா²ஸம். பச்சி²மம் யாமந்தி ரத்தியா ததியகோட்டா²ஸம். காளேதி காளபக்கே². ஜுண்ஹேதி ஸுக்கபக்கே². வஸ்ஸேதி சத்தாரோ வஸ்ஸானமாஸே. ஹேமந்தேதி சத்தாரோ ஹேமந்தமாஸே. கி³ம்ஹேதி சத்தாரோ கி³ம்ஹானமாஸே. புரிமே வயோக²ந்தே⁴தி பட²மே வயோகோட்டா²ஸே, பட²மவயேதி அத்தோ². தீஸு ச வயேஸு வஸ்ஸஸதாயுகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஏகேகஸ்மிம் வயே சதுமாஸாதி⁴கானி தேத்திம்ஸ வஸ்ஸானி ஹோந்தி.

152. ஏவம் பட²மகா³தா²ய தாவ தீஹி ஸிக்கா²ஹி யுத்தம் தே³ஸனம் அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸேத்வா புன மானப்பஹானவஸேன தே³ஸேதும் ‘‘யம் கிஞ்சீ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² யம் கிஞ்சி த⁴ம்மமபி⁴ஜஞ்ஞா அஜ்ஜ²த்தந்தி யம் கிஞ்சி உச்சாகுலீனதாதி³கம் அத்தனோ கு³ணம் ஜானேய்ய. அத² வாபி ப³ஹித்³தா⁴தி அத² வா ப³ஹித்³தா⁴பி ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் வா கு³ணம் ஜானேய்ய. ந தேன தா²மம் குப்³பே³தா²தி தேன கு³ணேன மானம் ந கரேய்ய.

ஸதானந்தி ஸந்தகு³ணவந்தானம். ஸந்தானந்தி நிப்³பு³தஸந்தானம். ந வுத்தாதி ந கதி²தா. நப்பவுத்தாதி ந விஸ்ஸஜ்ஜிதா.

153. இதா³னிஸ்ஸ அகரணவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸேய்யோ ந தேனா’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – தேன ச மானேன ‘‘ஸேய்யோஹ’’ந்தி வா ‘‘நீசோஹ’’ந்தி வா ‘‘ஸரிக்கோ²ஹ’’ந்தி வாபி ந மஞ்ஞேய்ய. தேஹி ச உச்சாகுலீனதாதீ³ஹி கு³ணேஹி பு²ட்டோ² அனேகரூபேஹி ‘‘அஹம் உச்சா குலா பப்³ப³ஜிதோ’’திஆதி³னா நயேன அத்தானம் விகப்பேந்தோ ந திட்டே²ய்யாதி.

154. ஏவம் மானப்பஹானவஸேனபி தே³ஸேத்வா இதா³னி ஸப்³ப³கிலேஸூபஸமவஸேன தே³ஸேதும் ‘‘அஜ்ஜ²த்தமேவா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² அஜ்ஜ²த்தமேவுபஸமேதி அத்தனி ஏவ ராகா³தி³ஸப்³ப³கிலேஸே உபஸமேய்ய. ந அஞ்ஞதோ பி⁴க்கு² ஸந்திமேஸேய்யாதி ட²பேத்வா ச ஸதிபட்டா²னாதீ³னி அஞ்ஞேன உபாயேன ஸந்திம் ந பரியேஸேய்ய. குதோ நிரத்தா வாதி நிரத்தா குதோயேவ.

ந ஏஸேய்யாதி ஸீலப்³ப³தாதீ³ஹி ந மக்³கே³ய்ய. ந க³வேஸேய்யாதி ந ஓலோகேய்ய. ந பரியேஸேய்யாதி புனப்புனம் ந இக்கே²ய்ய.

155. இதா³னி அஜ்ஜ²த்தம் உபஸந்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ தாதி³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மஜ்ஜே² யதா²’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யதா² மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ உபரிஹேட்டி²மபா⁴கா³னம் வேமஜ்ஜ²ஸங்கா²தே சதுயோஜனஸஹஸ்ஸப்பமாணே மஜ்ஜே² பப்³ப³தந்தரே டி²தஸ்ஸ வா மஜ்ஜே² ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஊமி நோ ஜாயதி, டி²தோவ ஸோ ஹோதி அவிகம்பமானோ, ஏவம் அனேஜோ கீ²ணாஸவோ லாபா⁴தீ³ஸு டி²தோ அஸ்ஸ அவிகம்பமானோ, ஸோ தாதி³ஸோ ராகா³தி³உஸ்ஸத³ம் பி⁴க்கு² ந கரேய்ய குஹிஞ்சீதி.

உப்³பே³தே⁴னாதி ஹேட்டா²பா⁴கே³ன. க³ம்பீ⁴ரோதி உத³கபிட்டி²தோ பட்டா²ய சதுராஸீதியோஜனஸஹஸ்ஸானி க³ம்பீ⁴ரோ. ‘‘உப்³பே³தோ⁴’’திபி பாடோ², தம் ந ஸுந்த³ரம். ஹேட்டா²தி அந்தோஉத³கம். உபரீதி உத்³த⁴ம்உத³கம். மஜ்ஜே²தி வேமஜ்ஜே². ந கம்பதீதி டி²தட்டா²னதோ ந சலதி. ந விகம்பதீதி இதோ சிதோ ச ந சலதி. ந சலதீதி நிச்சலம் ஹோதி. ந வேத⁴தீதி ந ப²ந்த³தி. நப்பவேத⁴தீதி ந பரிவத்ததி. ந ஸம்பவேத⁴தீதி ந பரிப்³ப⁴மதி. அனேரிதோதி ந ஏரிதோ. அக⁴ட்டிதோதி அக்கோ²போ⁴. அசலிதோதி ந கம்பிதோ. அலுளிதோதி ந கலலீபூ⁴தோ. தத்ர ஊமி நோ ஜாயதீதி தஸ்மிம் டா²னே வீசி ந உப்பஜ்ஜதி.

ஸத்தன்னம் பப்³ப³தானம் அந்தரிகாஸூதி யுக³ந்த⁴ராதீ³னம் ஸத்தன்னம் பப்³ப³தானம் அந்தரந்தரா. ஸீத³ந்தராதி அந்தமஸோ ஸிம்ப³லீதூலம்பி தேஸு பதிதபதிதம் ஸீத³தீதி ஸீதா³, பப்³ப³தந்தரே ஜாதத்தா அந்தரா. ‘‘அந்தரஸீதா³’’திபி பாடோ².

156. இதா³னி ஏவம் அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸிதம் த⁴ம்மதே³ஸனம் அப்³பா⁴னுமோதே³ந்தோ தஸ்ஸ ச அரஹத்தஸ்ஸ ஆதி³படிபத³ம் புச்ச²ந்தோ நிம்மிதபு³த்³தோ⁴ ‘‘அகித்தயீ’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² அகித்தயீதி ஆசிக்கி². விவடசக்கூ²தி விவடேஹி அனாவரணேஹி பஞ்சஹி சக்கூ²ஹி ஸமன்னாக³தோ. ஸக்கி²த⁴ம்மந்தி ஸகாயத்தம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞாதம் அத்தபச்சக்க²த⁴ம்மம். பரிஸ்ஸயவினயந்தி பரிஸ்ஸயவினயனம். படிபத³ம் வதே³ஹீதி இதா³னி படிபத்திம் வதே³ஹி. ப⁴த்³த³ந்தேதி ப⁴த்³த³ம் தவ அத்தூ²தி ப⁴க³வந்தம் ஆலபந்தோ ஆஹ. அத² வா ப⁴த்³த³ம் ஸுந்த³ரம் தவ படிபத³ம் வதே³ஹீதிபி வுத்தம் ஹோதி. பாதிமோக்க²ம் அத² வாபி ஸமாதி⁴ந்தி தமேவ படிபத³ம் பி⁴ந்தி³த்வா புச்ச²தி. படிபத³ந்தி ஏதேன வா மக்³க³ம் புச்ச²தி. இதரேஹி ஸீலம் ஸமாதி⁴ஞ்ச புச்ச²தி.

மம்ஸசக்கு²னாபீதி ஸஸம்பா⁴ரிகமம்ஸசக்கு²னாபி. தி³ப்³ப³சக்கு²னாபீதி தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா தி³ப்³ப³ம். தே³வானஞ்ஹி ஸுசரிதகம்மனிப்³ப³த்தம் பித்தஸேம்ஹருஹிராதீ³ஹி அபலிபு³த்³த⁴ம் உபக்கிலேஸவினிமுத்ததாய தூ³ரேபி ஆரம்மணஸம்படிச்ச²னஸமத்த²ம் தி³ப்³ப³ம் பஸாத³சக்கு² ஹோதி. இத³ஞ்சாபி வீரியபா⁴வனாப³லனிப்³ப³த்தம் ஞாணசக்கு² தாதி³ஸமேவாதி தி³ப்³ப³ஸதி³ஸத்தா தி³ப்³ப³ம். தி³ப்³ப³விஹாரவஸேன படிலத்³த⁴த்தா, அத்தனா ச தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸிதத்தாபி தி³ப்³ப³ம். ஆலோகபரிக்³க³ஹேன மஹாஜுதிகத்தாபி தி³ப்³ப³ம். திரோகுட்டாதி³க³தரூபத³ஸ்ஸனேன மஹாக³திகத்தாபி தி³ப்³ப³ம். தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். த³ஸ்ஸனட்டே²ன சக்கு², சக்கு²கிச்சகரணேன சக்கு²மிவாதிபி சக்கு², தி³ப்³ப³ஞ்ச தம் சக்கு² சாதி தி³ப்³ப³சக்கு². தேன தி³ப்³ப³சக்கு²னாபி விவடசக்கு². இதா³னி பஞ்சவித⁴ம் சக்கு²ம் வித்தா²ரேன கதே²தும் ‘‘கத²ம் ப⁴க³வா மம்ஸசக்கு²னாபிவிவடசக்கூ²’’திஆதி³மாஹ. மம்ஸசக்கு²ம்ஹி ப⁴க³வதோ பஞ்சவண்ணா ஸம்விஜ்ஜந்தீதி ஏத்த² ஸஸம்பா⁴ராதி³கசக்கு²ம்ஹி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பஞ்ச கோட்டா²ஸா பச்சேகம் பச்சேகம் உபலப்³ப⁴ந்தி.

நீலோ ச வண்ணோதி உமாபுப்ப²வண்ணோ. பீதகோ ச வண்ணோதி கணிகாரபுப்ப²வண்ணோ. லோஹிதகோ ச வண்ணோதி இந்த³கோ³பகவண்ணோ. கண்ஹோ ச வண்ணோதி அஞ்ஜனவண்ணோ. ஓதா³தோ ச வண்ணோதி ஓஸதி⁴தாரகவண்ணோ. யத்த² ச அக்கி²லோமானி பதிட்டி²தானீதி யஸ்மிம் டா²னே அக்கி²லோமானி பதிட்ட²ஹித்வா உட்டி²தானி. தம் நீலம் ஹோதி ஸுனீலந்தி ஏத்த² நீலந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன வுத்தம். ஸுனீலந்தி அந்தரவிரஹிதம் ஸுட்டு² நீலம். பாஸாதி³கந்தி பஸாத³ஜனகம். த³ஸ்ஸனேய்யந்தி த³ஸ்ஸனீயம். உமாபுப்ப²ஸமானந்தி த³கஸீதலபுப்ப²ஸதி³ஸம். தஸ்ஸ பரதோதி தஸ்ஸ ஸமந்தா பா³ஹிரபஸ்ஸே. பீதகந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகம். ஸுபீதகந்தி அந்தரவிரஹிதம் ஸுட்டு² பீதகம். உப⁴யதோ ச அக்கி²கூடானீதி த்³வே ச அக்கி²கோடியோ. லோஹிதகானீதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன வுத்தம். ஸுலோஹிதகானீதி அபஞ்ஞாயமானவிவரானி ஸுட்டு² லோஹிதகானி. மஜ்ஜே² கண்ஹந்தி அக்கீ²னம் மஜ்ஜி²மட்டா²னம் அஞ்ஜனஸதி³ஸம் கண்ஹம். ஸுகண்ஹந்தி அந்தரவிரஹிதம் ஸுட்டு² கண்ஹம். அலூக²ந்தி பாஸாதி³கம். ஸினித்³த⁴ந்தி பணீதம். ப⁴த்³தா³ரிட்ட²கஸமானந்தி அபனீததசப⁴த்³தா³ரிட்ட²கப²லஸதி³ஸம். ‘‘அத்³தா³ரிட்ட²கஸமான’’ந்திபி பாளி, தஸ்ஸா திந்தகாகஸதி³ஸந்தி அத்தோ². ஓதா³தந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன வுத்தம். ஸுஓதா³தந்தி அந்தரவிரஹிதம் ரஜதமண்ட³லஸதி³ஸம் ஸுட்டு² ஓதா³தம். ஸேதம் பண்ட³ரந்தி த்³வீஹிபி அதிஓதா³ததம் த³ஸ்ஸேதி. பாகதிகேன மம்ஸசக்கு²னாதி பகதிமம்ஸசக்கு²னா. அத்தபா⁴வபரியாபன்னேனாதி அத்தபா⁴வஸன்னிஸ்ஸிதேன. புரிமஸுசரிதகம்மாபி⁴னிப்³ப³த்தேனாதி புரிமேஸு தத்த² தத்து²ப்பன்னேஸு அத்தபா⁴வேஸு காயஸுசரிதாதி³கம்முனா உப்பாதி³தேன. ஸமந்தா யோஜனம் பஸ்ஸதீதி ஸமந்ததோ சதுகா³வுதப்பமாணே யோஜனே திரோகுட்டாதி³க³தம் ரூபம் ஆவரணவிரஹிதம் பகதிமம்ஸசக்கு²னா த³க்க²தி.

தி³வா சேவ ரத்திஞ்சாதி தி³வஸபா⁴கே³ ச ரத்திபா⁴கே³ ச. சதுரங்க³ஸமன்னாக³தோதி சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பரிபுண்ணஅந்த⁴காரோ ஆலோகவிரஹிதோ. ஸூரியோ வா அத்த²ங்க³தோதி ஸூரபா⁴வம் ஜனயந்தோ உட்டி²தோ ஸூரியோ விக³தோ. காளபக்கோ² ச உபோஸதோ²தி காளபக்கே² சாதுத்³த³ஸீஉபோஸத²தி³வஸோ ச. திப்³போ³ ச வனஸண்டோ³தி க³ஹனோ ச ருக்க²ராஸி. மஹா ச காளமேகோ⁴ அப்³பு⁴ட்டி²தோதி மஹந்தோ காளமேகோ⁴ அப்³ப⁴படலோ ச உட்டி²தோ ஹோதி. குட்டோ வாதி இட்ட²காசயோ வா. கவாடம் வாதி த்³வாரவாதபானாதி³கவாடம் வா. பாகாரோ வாதி மத்திகாதி³பாகாரோ வா. பப்³ப³தோ வாதி பம்ஸுபப்³ப³தாதி³பப்³ப³தோ வா. க³ச்ச²ம் வாதி தருணக³ச்சா²தி³க³ச்ச²ம் வா. லதா வாதி கரவிந்தா³தி³ லதா வா. ஆவரணம் ரூபானம் த³ஸ்ஸனாயாதி ரூபாரம்மணானம் த³ஸ்ஸனத்தா²ய படிஸேத⁴ம் நத்தி². ஏகஞ்சே திலப²லம் நிமித்தம் கத்வாதி ஸசே ஏகம் திலபீ³ஜம் ஸஞ்ஞாணம் கத்வா. திலவாஹே பக்கி²பேய்யாதி த்³வே ஸகடே திலராஸிம்ஹி கி²பேய்ய. கேசி பன ‘‘வாஹோ நாம கும்பா⁴திரேகத்³வேஸகட’’ந்தி வத³ந்தி. தஞ்ஞேவ திலப²லம் உத்³த⁴ரேய்யாதி தம்னிமித்தகதம் திலபீ³ஜம்யேவ உத்³த⁴ரித்வா க³ண்ஹேய்ய.

தி³ப்³பே³ன சக்கு²னாதி இத³ம் வுத்தத்த²மேவ. விஸுத்³தே⁴னாதி சுதூபபாதத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுத்தா விஸுத்³தே⁴ன. யோ ஹி சுதிமத்தமேவ பஸ்ஸதி ந உபபாதம், ஸோ உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. யோ உபபாதமேவ பஸ்ஸதி ந சுதிம், ஸோ நவஸத்தபாதுபா⁴வஸஸ்ஸததி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. யோ பன தது³ப⁴யம் பஸ்ஸதி, ஸோ யஸ்மா து³வித⁴ம்பி தம் தி³ட்டி²க³தம் அதிவத்ததி, தஸ்மாஸ்ஸ தம் த³ஸ்ஸனம் தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேது ஹோதி, உப⁴யஞ்சேதம் பு³த்³த⁴புத்தா பஸ்ஸந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘சுதூபபாதத³ஸ்ஸனேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஹேதுத்தா விஸுத்³த⁴’’ந்தி. மனுஸ்ஸூபசாரம் அதிக்கமித்வா ரூபத³ஸ்ஸனேன அதிக்கந்தமானுஸகம், மானுஸகம் வா மம்ஸசக்கு²ம் அதிக்கந்தத்தா அதிக்கந்தமானுஸகந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

தேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதீதி மனுஸ்ஸமம்ஸசக்கு²னா விய ஸத்தே ஓலோகேதி. சவமானே உபபஜ்ஜமானேதி ஏத்த² சுதிக்க²ணே உபபத்திக்க²ணே வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா த³ட்டு²ம் ந ஸக்கா. யே பன ஆஸன்னசுதிகா இதா³னி சவிஸ்ஸந்தி, தே சவமானா. யே ச க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கா ஸம்பதினிப்³ப³த்தாவ, தே உபபஜ்ஜமானாதி அதி⁴ப்பேதா. தே ஏவரூபே சவமானே உபபஜ்ஜமானே ச பஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஹீனேதி மோஹனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா ஹீனே. தப்³பி³பரீதே பணீதே. ஸுவண்ணேதி அதோ³ஸனிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா இட்ட²கந்தமனாபவண்ணயுத்தே. தப்³பி³பரீதே து³ப்³ப³ண்ணே, அபி⁴ரூபே விரூபேதி அத்தோ². ஸுக³தேதி ஸுக³திக³தே, அலோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே. து³க்³க³தேதி து³க்³க³திக³தே, லோப⁴னிஸ்ஸந்த³யுத்தத்தா வா த³லித்³தே³ அப்பன்னபானே. யதா²கம்மூபகே³தி யம் யம் கம்மம் உபசிதம், தேன தேன உபக³தே. தத்த² புரிமேஹி ‘‘சவமானே’’திஆதீ³ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சம் வுத்தம். இமினா பன பதே³ன யதா²கம்மூபக³ஞாணகிச்சம்.

தஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ அயமுப்பத்திக்கமோ – இத⁴ பி⁴க்கு² ஹேட்டா²னிரயாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நேரயிகே ஸத்தே பஸ்ஸதி மஹாது³க்க²ம் அனுப⁴வமானே, தம் த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சமேவ. ஸோ ஏவம் மனஸி கரோதி ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இமே ஸத்தா ஏதம் து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தீ’’தி, அத²ஸ்ஸ ‘‘இத³ம் நாம கத்வா’’தி தம் கம்மாரம்மணம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ததா² உபரிதே³வலோகாபி⁴முக²ம் ஆலோகம் வட்³டே⁴த்வா நந்த³னவன மிஸ்ஸகவன பா²ருஸகவனாதீ³ஸு ஸத்தே பஸ்ஸதி மஹாஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானே. தம்பி த³ஸ்ஸனம் தி³ப்³ப³சக்கு²கிச்சமேவ. ஸோ ஏவம் மனஸி கரோதி ‘‘கிம் நு கோ² கம்மம் கத்வா இமே ஸத்தா ஏதம் ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தீ’’தி. அத²ஸ்ஸ ‘‘இத³ம் நாம கத்வா’’தி தம் கம்மாரம்மணம் ஞாணமுப்பஜ்ஜதி. இத³ம் யதா²கம்மூபக³ஞாணம் நாம. இமஸ்ஸ விஸும் பரிகம்மம் நாம நத்தி². யதா² ச இமஸ்ஸ, ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸாபி. தி³ப்³ப³சக்கு²பாத³கானேவ ஹி இமானி தி³ப்³ப³சக்கு²னா ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தி.

இமே வத போ⁴ந்தோதிஆதீ³ஸு இமேதி தி³ப்³ப³சக்கு²னா தி³ட்டா²னம் நித³ஸ்ஸனவசனம். வதாதி அனுஸோசனத்தே² நிபாதோ. போ⁴ந்தோதி ப⁴வந்தோ. து³ட்டு² சரிதம், து³ட்டு²ம் வா சரிதம் கிலேஸபூதிகத்தாதி து³ச்சரிதம்; காயேன து³ச்சரிதம், காயதோ வா உப்பன்னம் து³ச்சரிதந்தி காயது³ச்சரிதம். இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸமன்னாக³தாதி ஸமங்கீ³பூ⁴தா.

அரியானம் உபவாத³காதி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴பு³த்³த⁴ஸாவகானம் அரியானம் அந்தமஸோ கி³ஹிஸோதாபன்னானம்பி அனத்த²காமா ஹுத்வா அந்திமவத்து²னா வா கு³ணபரித⁴ம்ஸனேன வா உபவாத³கா, அக்கோஸகா க³ரஹகாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² ‘‘நத்தி² இமேஸம் ஸமணத⁴ம்மோ, அஸ்ஸமணா ஏதே’’தி வத³ந்தோ அந்திமவத்து²னா உபவத³தி. ‘‘நத்தி² இமேஸம் ஜா²னம் வா விமோக்கோ² வா மக்³கோ³ வா ப²லம் வா’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ கு³ணபரித⁴ம்ஸனேன உபவத³தீதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச ஜா²னம் வா உபவதே³ய்ய அஜா²னம் வா, உப⁴யதா²பி அரியூபவாதோ³வ ஹோதி; அதிபா⁴ரியம் கம்மம், அனந்தரியகம்மஸதி³ஸம், ஸக்³கா³வரணம் மக்³கா³வரணஞ்ச, ஸதேகிச்ச²ம் பன ஹோதி. தஸ்மா யோ அரியம் உபவத³தி, தேன க³ந்த்வா ஸசே அத்தனா வுட்³ட⁴தரோ ஹோதி, உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா ‘‘அஹம் ஆயஸ்மந்தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் மே க²மாஹீ’’தி க²மாபேதப்³போ³. ஸசே பன நவகதரோ ஹோதி, வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹே இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் மே க²மதா²’’தி க²மாபேதப்³போ³. ஸசே ஸோ நக்க²மதி, தி³ஸாபக்கந்தோ வா ஹோதி, ஸயம் வா க³ந்த்வா ஸத்³தி⁴விஹாரிகே வா பேஸேத்வா க²மாபேதப்³போ³. ஸசே நாபி க³ந்தும் ந பேஸேதும் ஸக்கா ஹோதி, யே தஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கூ² வஸந்தி, தேஸம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ஸசே நவகதரா ஹோந்தி, உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா ஸசே வுட்³ட⁴தரா, வுட்³டே⁴ வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜித்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, அஸுகம் நாம ஆயஸ்மந்தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் க²மது மே ஸோ ஆயஸ்மா’’தி வத்வா க²மாபேதப்³போ³. ஸம்முகா² அக²மந்தேபி ஏததே³வ காதப்³ப³ம். ஸசே ஏகசாரிகபி⁴க்கு² ஹோதி, நேவ தஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ந க³தட்டா²னம் பஞ்ஞாயதி, ஏகஸ்ஸ பண்டி³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, அஸுகம் நாம ஆயஸ்மந்தம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச அவசம், தம் மே அனுஸ்ஸரதோ அனுஸ்ஸரதோ விப்படிஸாரோ ஹோதி, கிம் கரோமீ’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸோ வக்க²தி ‘‘தும்ஹே மா சிந்தயித்த², தே²ரோ தும்ஹாகம் க²மதி, சித்தம் வூபஸமேதா²’’தி. தேனபி அரியஸ்ஸ க³ததி³ஸாபி⁴முகே²ன அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘க²மதா²’’தி வத்தப்³ப³ம். யதி³ ஸோ பரினிப்³பு³தோ ஹோதி, பரினிப்³பு³தமஞ்சட்டா²னம் க³ந்த்வா யாவ ஸிவதி²கம் க³ந்த்வாபி க²மாபேதப்³போ³. ஏவம் கதே நேவ ஸக்³கா³வரணம் ந மக்³கா³வரணம் ஹோதி, பாகதிகமேவ ஹோதீதி.

மிச்சா²தி³ட்டி²காதி விபரீதத³ஸ்ஸனா. மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னாதி மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன ஸமாதி³ன்னனானாவித⁴கம்மா, யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²மூலகேஸு காயகம்மாதீ³ஸு அஞ்ஞேபி ஸமாத³பேந்தி. ஏத்த² ச வசீது³ச்சரிதக்³க³ஹணேனேவ அரியூபவாதே³, மனோது³ச்சரிதக்³க³ஹணேன ச மிச்சா²தி³ட்டி²யா ஸங்க³ஹிதாயபி இமேஸம் த்³வின்னம் புனவசனம் மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். மஹாஸாவஜ்ஜோ ஹி அரியூபவாதோ³ ஆனந்தரியஸதி³ஸோ. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே’’தி (ம. நி. 1.149).

மிச்சா²தி³ட்டி²தோ ச மஹாஸாவஜ்ஜதரம் நாம அஞ்ஞம் நத்தி². யதா²ஹ –

‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம்மஹாஸாவஜ்ஜம் யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி². மிச்சா²தி³ட்டி²பரமானி பி⁴க்க²வே, மஹாஸாவஜ்ஜானீ’’தி (அ. நி. 1.310).

காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி உபாதி³ன்னக்க²ந்த⁴பரிச்சாகா³. பரம் மரணாதி தத³னந்தராபி⁴னிப்³ப³த்தக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணே. அத² வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸுபச்சே²தா³. பரம் மரணாதி சுதிசித்ததோ உத்³த⁴ம். அபாயந்தி ஏவமாதி³ ஸப்³ப³ம் நிரயவேவசனமேவ. நிரயோ ஹி ஸக்³க³மோக்க²ஹேதுபூ⁴தா புஞ்ஞஸம்மதா அயா அபேதத்தா, ஸுகா²னம் வா ஆயஸ்ஸ அபா⁴வா அபாயோ. து³க்க²ஸ்ஸ க³தி படிஸரணந்தி து³க்³க³தி, தோ³ஸப³ஹுலதாய வா து³ட்டே²ன கம்முனா நிப்³ப³த்தா க³தீதி து³க்³க³தி. விவஸா நிபதந்தி தத்த² து³க்கடகாரினோதி வினிபாதோ, வினஸ்ஸந்தா வா ஏத்த² நிபதந்தி ஸம்பி⁴ஜ்ஜமானங்க³பச்சங்கா³திபி வினிபாதோ. நத்தி² ஏத்த² அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞிதோ அயோதி நிரயோ.

அத² வா அபாயக்³க³ஹணேன திரச்சா²னயோனிம் தீ³பேதி, திரச்சா²னயோனி ஹி அபாயோ ஸுக³திதோ அபேதத்தா. ந து³க்³க³தி, மஹேஸக்கா²னம் நாக³ராஜாதீ³னம் ஸம்ப⁴வதோ. து³க்³க³திக்³க³ஹணேன பேத்திவிஸயம் தீ³பேதி, ஸோ ஹி அபாயோ சேவ து³க்³க³தி ச ஸுக²தோ அபேதத்தா து³க்க²ஸ்ஸ ச க³திபூ⁴தத்தா, ந து வினிபாதோ, அஸுரகாயஸதி³ஸம் அவினிபதிதத்தா. வினிபாதக்³க³ஹணேன அஸுரகாயம் தீ³பேதி. ஸோ ஹி யதா²வுத்தேன அத்தே²ன அபாயோ சேவ து³க்³க³தி ச ஸப்³ப³ஸமுஸ்ஸயேஹி ச வினிபதிதத்தா வினிபாதோதி வுச்சதி. நிரயக்³க³ஹணேன அவீசிஆதி³அனேகப்பகாரம் நிரயமேவ தீ³பேதீதி. உபபன்னாதி உபக³தா, தத்த² அபி⁴னிப்³ப³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. வுத்தவிபரியாயேன ஸுக்கபக்கோ² வேதி³தப்³போ³. அயம் பன விஸேஸோ – தத்த² ஸுக³திக்³க³ஹணேன மனுஸ்ஸக³திபி ஸங்க³ய்ஹதி. ஸக்³க³க்³க³ஹணேன தே³வக³தியேவ. தத்த² ஸுந்த³ரா க³தீதி ஸுக³தி. ரூபாதீ³ஹி விஸயேஹி ஸுட்டு² அக்³கோ³தி ஸக்³கோ³. ஸோ ஸப்³போ³பி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோதி அயம் வசனத்தோ². இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் நிக³மனவசனம்.

ஏவம் தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா பஸ்ஸதீதி அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணம் பரித்தபச்சுப்பன்னஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன சதூஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. யதா²கம்மூபக³ஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தாதீதஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணவஸேன பஞ்சஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததி. அனாக³தம்ஸஞாணம் பரித்தமஹக்³க³தஅப்பமாணமக்³க³அனாக³தஅஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴னவத்தப்³பா³ரம்மணவஸேன அட்ட²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்ததீதி.

ஆகங்க²மானோ ச ப⁴க³வாதி ப⁴க³வா இச்ச²மானோ. ஏகம்பி லோகதா⁴தும் பஸ்ஸேய்யாதி ஏகம் சக்கவாளம் ஓலோகேய்ய. ஸஹஸ்ஸிம்பி சூளனிகந்தி ஏத்த² யாவதா சந்தி³மஸூரியா பரிஹரந்தி, தி³ஸா பா⁴ந்தி விரோசமானா, தாவ ஸஹஸ்ஸதா⁴ லோகோ, ஏஸா ஸஹஸ்ஸிசூளனிகா நாம. சூளனிகந்தி கு²த்³த³கம். த்³விஸஹஸ்ஸிம்பி மஜ்ஜி²மிகம் லோகதா⁴துந்தி ஏத்த² ஸஹஸ்ஸசக்கவாளானம் ஸஹஸ்ஸபா⁴கே³ன க³ணேத்வா த³ஸஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரிமாணா த்³விஸஹஸ்ஸீ மஜ்ஜி²மிகா லோகதா⁴து நாம. ஏத்தகேன பு³த்³தா⁴னம் ஜாதிக்கே²த்தம் நாம த³ஸ்ஸிதம். போ³தி⁴ஸத்தானஞ்ஹி பச்சி²மப⁴வே தே³வலோகதோ சவித்வா மாதுகுச்சி²யம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதி³வஸே ச மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனதி³வஸே ச மஹாபி⁴னிக்க²மனதி³வஸே ச ஸம்போ³தி⁴த⁴ம்மசக்கபவத்தனஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனபரினிப்³பா³னதி³வஸேஸு ச ஏத்தகம் டா²னம் கம்பதி.

திஸஹஸ்ஸிம்பி. மஹாஸஹஸ்ஸிம்பி லோகதா⁴துந்தி ஸஹஸ்ஸிதோ பட்டா²ய ததியாதி திஸஹஸ்ஸீ, பட²மஸஹஸ்ஸிம் ஸஹஸ்ஸதா⁴ கத்வா க³ணிதம் மஜ்ஜி²மிகம் ஸஹஸ்ஸதா⁴ கத்வா க³ணிதத்தா மஹந்தேஹி ஸஹஸ்ஸேஹி க³ணிதாதி மஹாஸஹஸ்ஸீ. ஏத்தாவதா கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரிமாணோ லோகோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. க³ணகபுத்ததிஸ்ஸத்தே²ரோ பன ஏவமாஹ – ‘‘ந ஹி திஸஹஸ்ஸிமஹாஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா ஏதம் பரிமாணம். இத³ஞ்ஹி ஆசரியானம் ஸஜ்ஜா²யமூலகம் வாசாய பரிஹீனட்டா²னம், த³ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரிமாணம் பன டா²னம் திஸஹஸ்ஸிமஹாஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து நாமா’’தி. ஏத்தாவதா ஹி ப⁴க³வதோ ஆணாக்கே²த்தம் நாம த³ஸ்ஸிதம். ஏதஸ்மிஞ்ஹி அந்தரே ஆடானாடியபரித்த- (தீ³. நி. 3.275 ஆத³யோ) இஸிகி³லிபரித்த- (ம. நி. 3.133 ஆத³யோ) த⁴ஜக்³க³பரித்த- (ஸம். நி. 1.249) போ³ஜ்ஜ²ங்க³பரித்தக²ந்த⁴பரித்த- (அ. நி. 4.67) மோரபரித்த- (ஜா. 1.2.17-18) மேத்தபரித்த- (கு². பா. 9.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 143 ஆத³யோ) ரதனபரித்தானம் (கு². பா. 6.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 224 ஆத³யோ) ஆணா ப²ரதி.

யாவதகம் வா பன ஆகங்கே²ய்யாதி யத்தகம் வா இச்சே²ய்ய. இமினா விஸயக்கே²த்தம் த³ஸ்ஸிதம். பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி விஸயக்கே²த்தஸ்ஸ பமாணபரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி², நத்தி²கபா⁴வே சஸ்ஸ இமம் உபமம் ஆஹரந்தி – கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம்ஹி யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸாஸபேஹி பூரேத்வா ஸசே கோசி புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஏகசக்கவாளே ஏகம் ஸாஸபம் பக்கி²பந்தோ ஆக³ச்சே²ய்ய, ஸப்³பே³பி தே ஸாஸபா பரிக்க²யம் க³ச்சே²ய்யும். ந த்வேவ புரத்தி²மாய தி³ஸாய சக்கவாளானி. த³க்கி²ணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² பு³த்³தா⁴னம் அவிஸயோ நாம நத்தி². தாவதகம் பஸ்ஸேய்யாதி தத்தகம் ஓலோகேய்ய. ஏவம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப⁴க³வதோ தி³ப்³ப³சக்கூ²தி தி³ப்³ப³சக்கு²கத²ம் நிட்டா²பேஸி.

கத²ம் ப⁴க³வா பஞ்ஞாசக்கு²னாபி விவடசக்கூ²தி கேனப்பகாரேன பஞ்ஞாசக்கு²னா அபிஹிதசக்கு²? மஹாபஞ்ஞோ புது²பஞ்ஞோதிஆதி³கம் தத்த² அதிரோசதி யதி³த³ம் பஞ்ஞாயாதி பரியோஸானம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ.

பு³த்³த⁴சக்கு²னாதி இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணேன ச ஆஸயானுஸயஞாணேன ச. இமேஸம் த்³வின்னம் ஞாணானம் பு³த்³த⁴சக்கூ²தி நாமம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமந்தசக்கூ²தி, திண்ணம் மக்³க³ஞாணானம் த⁴ம்மசக்கூ²தி. லோகம் வோலோகேந்தோ அத்³த³ஸ ஸத்தேதி ஸத்தே அத்³த³க்கி². அப்பரஜக்கே²திஆதீ³ஸு யேஸம் வுத்தனயேனேவ பஞ்ஞாசக்கு²ம்ஹி ராகா³தி³ரஜம் அப்பம், தே அப்பரஜக்கா². யேஸம் தம் மஹந்தம், தே மஹாரஜக்கா². யேஸம் ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி திக்கா²னி, தே திக்கி²ந்த்³ரியா. யேஸம் தானி முதூ³னி, தே முதி³ந்த்³ரியா. யேஸம் தேயேவ ஸத்³தா⁴த³யோ ஆகாரா ஸுந்த³ரா, தே ஸ்வாகாரா. யே கதி²தகாரணம் ஸல்லக்கே²ந்தி, ஸுகே²ன ஸக்கா ஹோந்தி விஞ்ஞாபேதும் தே ஸுவிஞ்ஞாபயா. யே பரலோகஞ்சேவ வஜ்ஜஞ்ச ப⁴யதோ பஸ்ஸந்தி, தே பரலோகவஜ்ஜப⁴யத³ஸ்ஸாவினோ நாம.

உப்பலினியந்தி உப்பலவனே. இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அந்தோனிமுக்³க³போஸீனீதி யானி அந்தோனிமுக்³கா³னேவ போஸியந்தி. உத³கம் அச்சுக்³க³ம்ம திட்ட²ந்தீதி உத³கம் அதிக்கமித்வா திட்ட²ந்தி. தத்த² யானி யானி அச்சுக்³க³ம்ம டி²தானி, தானி தானி ஸூரியரஸ்மிஸம்ப²ஸ்ஸம் ஆக³மயமானானி டி²தானி அஜ்ஜ புப்ப²னகானி. யானி ஸமோத³கம் டி²தானி, தானி ஸ்வே புப்ப²னகானி. யானி உத³கா அனுக்³க³தானி அந்தோனிமுக்³க³போஸீனி, தானி ததியதி³வஸேவ புப்ப²னகானி. உத³கா பன அனுக்³க³தானி அஞ்ஞானிபி ஸரோக³உப்பலானி நாம அத்தி², யானி நேவ புப்பி²ஸ்ஸந்தி, மச்ச²கச்ச²பப⁴க்கா²னேவ ப⁴விஸ்ஸந்தி, தானி பாளிம் நாரூள்ஹானி, ஆஹரித்வா பன தீ³பேதப்³பா³னீதி தீ³பிதானி.

யதே²வ ஹி தானி சதுப்³பி³த⁴புப்பா²னி, ஏவமேவ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ விபஞ்சிதஞ்ஞூ நேய்யோ பத³பரமோதி சத்தாரோ புக்³க³லா. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உதா³ஹடவேலாய த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்தே² விப⁴ஜீயமானே த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ விபஞ்சிதஞ்ஞூ. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உத்³தே³ஸதோ பரிபுச்ச²தோ யோனிஸோ மனஸிகரோதோ கல்யாணமித்தே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ நேய்யோ. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹும்பி ஸுணதோ ப³ஹும்பி ப⁴ணதோ ப³ஹும்பி தா⁴ரயதோ ப³ஹும்பி வாசதோ ந தாய ஜாதியா த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி, அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ பத³பரமோ. தத்த² ப⁴க³வா உப்பலவனாதி³ஸதி³ஸம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் ஓலோகேந்தோ அஜ்ஜ புப்ப²னகானி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ, ஸ்வே புப்ப²னகானி விபஞ்சிதஞ்ஞூதி ஏவம் ஸப்³பா³காரதோ ச அத்³த³ஸ. தத்த² திண்ணம் புக்³க³லானம் இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா அத்த²ம் ஸாதே⁴தி, பத³பரமானம் அனாக³தத்தா²ய வாஸனா ஹோதி.

ராக³சரிதோதிஆதீ³ஸு ரஜ்ஜனவஸேன ஆரம்மணே சரணம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ராக³சரிதோ. து³ஸ்ஸனவஸேன ஆரம்மணே சரணம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி தோ³ஸசரிதோ. முய்ஹனவஸேன ஆரம்மணே சரணம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மோஹசரிதோ. விதக்கனவஸேன ஊஹனவஸேன ஆரம்மணே சரணம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி விதக்கசரிதோ. ஓகப்பனஸத்³தா⁴வஸேன ஆரம்மணே சரணம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸத்³தா⁴சரிதோ. ஞாணமேவ சரணம், ஞாணேன வா சரணம், ஞாணஸ்ஸ வா சரணம், ஞாணதோ வா சரணம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஞாணசரிதோ. ராக³சரிதஸ்ஸாதி ராகு³ஸ்ஸத³ஸ்ஸ ராக³ப³ஹுலஸ்ஸ. பரதோபி ஏஸேவ நயோ.

அஸுப⁴கத²ம் கதே²தீதி உத்³து⁴மாதகாதி³த³ஸவித⁴ம் அஸுப⁴படிஸம்யுத்தகத²ம் ஆசிக்க²தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘அஸுபா⁴ பா⁴வேதப்³பா³ ராக³ஸ்ஸ பஹானாயா’’தி (அ. நி. 9.1). மேத்தாபா⁴வனம் ஆசிக்க²தீதி மேத்தாபா⁴வனம் சித்தஸினேஹனம் கதே²தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³ ப்³யாபாத³ஸ்ஸ பஹானாயா’’தி. உத்³தே³ஸேதி ஸஜ்ஜா²யனே. பரிபுச்சா²யாதி அட்ட²கதா²ய. காலேன த⁴ம்மஸ்ஸவனேதி யுத்தப்பத்தகாலே உத்தரி பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸவனே. த⁴ம்மஸாகச்சா²யாதி அஞ்ஞேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸாகச்சா²ய. க³ருஸம்வாஸேதி க³ரூனம் பயிருபாஸனே. நிவேஸேதீதி ஆசரியானம் ஸந்திகே பதிட்டா²பேதி. ஆனாபானஸ்ஸதிம் ஆசிக்க²தீதி ஆனாபானஸ்ஸதிஸம்பயுத்தகம்மட்டா²னம் கதே²தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதி பா⁴வேதப்³பா³ விதக்குபச்சே²தா³யா’’தி (அ. நி. 9.1). பஸாத³னீயம் நிமித்தம் ஆசிக்க²தீதி சூளவேத³ல்ல- (ம. நி. 1.460 ஆத³யோ) மஹாவேத³ல்லா- (ம. நி. 1.449 ஆத³யோ) தி³பஸாத³ஜனகம் ஸுத்தம் கதே²தி. பு³த்³த⁴ஸுபோ³தி⁴ந்தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பு³த்³த⁴த்தபடிவேத⁴ம். த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதந்தி நவவித⁴லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ ஸ்வாக்கா²ததம். ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்திந்தி அட்ட²வித⁴அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸுப்படிபன்னதாதி³ஸுட்டு²படிபத்திம். ஸீலானி ச அத்தனோதி அத்தனோ ஸந்தகஸீலானி ச. ஆசிக்க²தி விபஸ்ஸனானிமித்தந்தி உத³யப்³ப³யாதி³படிஸம்யுத்தம் கதே²தி. அனிச்சாகாரந்தி ஹுத்வா அபா⁴வாகாரம். து³க்கா²காரந்தி உத³யப்³ப³யபடிபீளனாகாரம். அனத்தாகாரந்தி அவஸவத்தனாகாரம்.

ஸேலே யதா² பப்³ப³தமுத்³த⁴னிட்டி²தோதி ஸேலமயே ஏகக்³க⁴னே பப்³ப³தமுத்³த⁴னி டி²தோவ, ந ஹி தத்த² டி²தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் அபி⁴முகே² கீ³வுக்கி²பனபஸாரணாதி³கிச்சம் அத்தி². ததூ²பமந்தி தப்படிபா⁴க³ம் ஸேலபப்³ப³தூபமம். அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யதா² ஸேலபப்³ப³தமுத்³த⁴ந்தி டி²தோவ சக்கு²னா புரிஸோ ஸமந்ததோ ஜனதம் பஸ்ஸேய்ய. ஸுமேத⁴ ஸுந்த³ரபஞ்ஞ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸமந்தசக்கு² ப⁴க³வா த⁴ம்மமயம் பஞ்ஞாமயம் பாஸாத³மாருய்ஹ ஸயம் அபேதஸோகோ ஸோகாவதிண்ணம் ஜாதிஜராபி⁴பூ⁴தஞ்ச ஜனதம் அவேக்க²ஸ்ஸு உபதா⁴ரயது உபபரிக்க²து.

அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – யதா² ஹி பப்³ப³தபாத³ஸாமந்தா மஹந்தம் கே²த்தம் கத்வா தத்த² கேதா³ரபாளீஸு குடியோ கத்வா ரத்திம் அக்³கி³ம் ஜாலேய்ய, சதுரங்க³ஸமன்னாக³தஞ்ச அந்த⁴காரம் அஸ்ஸ, அத² தஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ மத்த²கே ட²த்வா சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ பூ⁴மிம் ஓலோகயதோ நேவ கே²த்தம் ந கேதா³ரபாளியோ ந குடியோ ந தத்த² ஸயிதமனுஸ்ஸா பஞ்ஞாயேய்யும், குடிகாஸு பன அக்³கி³ஜாலமத்தமேவ பஞ்ஞாயேய்ய. ஏவம் த⁴ம்மபாஸாத³ம் ஆருய்ஹ ஸத்தகாயம் ஓலோகயதோ ததா²க³தஸ்ஸ யே தே அகதகல்யாணா ஸத்தா, தே ஏகவிஹாரே த³க்கி²ணஜாணுபஸ்ஸே நிஸின்னாபி பு³த்³த⁴சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் நாக³ச்ச²ந்தி, ரத்திம் கி²த்தஸரா விய ஹோந்தி. யே பன கதகல்யாணா வேனேய்யபுக்³க³லா, தே ஏவஸ்ஸ தூ³ரேபி டி²தா ஆபாத²ம் க³ச்ச²ந்தி, தே ஏவ அக்³கி³ விய ஹிமவந்தபப்³ப³தோ விய ச. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘தூ³ரே ஸந்தோ பகாஸேந்தி, ஹிமவந்தோவ பப்³ப³தோ;

அஸந்தேத்த² ந தி³ஸ்ஸந்தி, ரத்திம் கி²த்தா யதா² ஸரா’’தி. (த⁴. ப. 304; நேத்தி. 11);

ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணந்தி ஏத்த² பஞ்சனேய்யபத²ப்பபே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் அஞ்ஞாஸீதி ஸப்³ப³ஞ்ஞூ. ஸங்க²தாஸங்க²தாதி³பே⁴தா³ ஸப்³ப³த⁴ம்மா ஹி ஸங்கா²ரோ விகாரோ லக்க²ணம் நிப்³பா³னம் பஞ்ஞத்தீதி பஞ்சேவ நேய்யபதா² ஹோந்தி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுஸ்ஸ பா⁴வோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ஏவ ஞாணம் ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாஞாண’’ந்தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாண’’ந்தி வுத்தம். ஸப்³ப³ஞ்ஞூதி ச கமஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸகிம்ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸததஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸத்திஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஞாதஸப்³ப³ஞ்ஞூதி பஞ்சவிதா⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞுனோ ஸியும். தேஸு கமேன ஸப்³ப³ஜானனகாலாஸம்ப⁴வதோ கமஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ந ஹோதி, ஸகிம் ஸப்³பா³ரம்மணக்³க³ஹணாபா⁴வதோ ஸகிம்ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ந ஹோதி, சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரம்மணசித்தஸம்ப⁴வதோ ப⁴வங்க³சித்தவிரோத⁴தோ யுத்திஅபா⁴வதோ ச ஸததஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ந ஹோதி, பரிஸேஸதோ ஸப்³ப³ஜானனஸமத்த²தாய ஸத்திஸப்³ப³ஞ்ஞுதா வா ஸியா, விதி³தஸப்³ப³த⁴ம்மத்தா ஞாதஸப்³ப³ஞ்ஞுதா வா, ஸத்திஸப்³ப³ஞ்ஞுனோ ஸப்³ப³ஜானனத்தம் நத்தீ²தி தம்பி ந யுஜ்ஜதி, ‘‘ந தஸ்ஸ அதி³ட்ட²மித⁴த்தி² கிஞ்சி…பே… ஸமந்தசக்கூ²’’தி வுத்தத்தா ஞாதஸப்³ப³ஞ்ஞுதா ஏவ யுஜ்ஜதி. ஏவஞ்ஹி ஸதி கிச்சதோ அஸம்மோஹதோ காரணஸித்³தி⁴தோ ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதமேவ ஹோதீதி. தேன ஞாணேனாதி தேன ஸப்³ப³ஜானனஞாணேன.

புன அபரேன பரியாயேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வஸாத⁴னத்த²ம் ‘‘ந தஸ்ஸா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² ந தஸ்ஸ அத்³தி³ட்ட²மித⁴த்தி² கிஞ்சீதி தஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ இத⁴ இமஸ்மிம் தேதா⁴துகே லோகே இமஸ்மிம் பச்சுப்பன்னகாலே வா பஞ்ஞாசக்கு²னா அதி³ட்ட²ம் நாம கிஞ்சி அப்பமத்தகம்பி ந அத்தி² ந ஸம்விஜ்ஜதி. அத்தீ²தி இத³ம் வத்தமானகாலிகம் ஆக்²யாதபத³ம், இமினா பச்சுப்பன்னகாலிகஸ்ஸ ஸப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ ஞாதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²ம் பனேத்த² த³-காரோ பயுத்தோ. அதோ² அவிஞ்ஞாதந்தி ஏத்த² அதோ²தி வசனோபாதா³னே நிபாதோ. அவிஞ்ஞாதந்தி அதீதகாலிகம் அவிஞ்ஞாதம் நாம கிஞ்சி த⁴ம்மஜாதம் நாஹோஸீதி பாட²ஸேஸோ. அப்³யயபூ⁴தஸ்ஸ அத்தி²-ஸத்³த³ஸ்ஸ க³ஹணே பாட²ஸேஸம் வினாபி யுஜ்ஜதியேவ. இமினா அதீதகாலிகஸ்ஸ ஸப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ ஞாதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அஜானிதப்³ப³ந்தி அனாக³தகாலிகம் அஜானிதப்³ப³ம் நாம த⁴ம்மஜாதம் ந ப⁴விஸ்ஸதி நத்தீ²தி. இமினா அனாக³தகாலிகஸ்ஸ ஸப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ ஞாதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஜானனகிரியாவிஸேஸமத்தமேவ வா ஏத்த² அ-காரோ. ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞாஸி யத³த்தி² நேய்யந்தி ஏத்த² யம் தேகாலிகம் வா காலவினிமுத்தம் வா நேய்யம் ஜானிதப்³ப³ம் கிஞ்சி த⁴ம்மஜாதம் அத்தி², தம் ஸப்³ப³ம் ததா²க³தோ அபி⁴ஞ்ஞாஸி அதி⁴கேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஜானி படிவிஜ்ஜி², ஏத்த² அத்தி²-ஸத்³தே³ன தேகாலிகஸ்ஸ காலவிமுத்தஸ்ஸ ச க³ஹணா அத்தி²-ஸத்³தோ³ அப்³யயபூ⁴தோயேவ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா²க³தோ தேன ஸமந்தசக்கூ²தி காலவஸேன ஓகாஸவஸேன ச நிப்பதே³ஸத்தா ஸமந்தா ஸப்³ப³தோ பவத்தம் ஞாணசக்கு² அஸ்ஸாதி ஸமந்தசக்கு², தேன யதா²வுத்தேன காரணேன ததா²க³தோ ஸமந்தசக்கு² ஸப்³ப³ஞ்ஞூதி வுத்தம் ஹோதி. இமிஸ்ஸா கா³தா²ய புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஸாதி⁴தம்.

ந இதிஹிதிஹந்தி ‘‘ஏவம் கிர ஆஸி, ஏவம் கிர ஆஸீ’’தி ந ஹோதி. ந இதிகிராயாதி ‘‘ஏவம் கிர ஏத’’ந்தி ந ஹோதி. ந பரம்பராயாதி பரம்பரகதா²யாபி ந ஹோதி. ந பிடகஸம்பதா³யாதி அம்ஹாகம் பிடகதந்தியா ஸத்³தி⁴ம் ஸமேதீதி ந ஹோதி. ந தக்கஹேதூதி தக்கக்³கா³ஹேனபி ந ஹோதி. ந ஆகாரபரிவிதக்கேனாதி ‘‘ஸுந்த³ரமித³ம் காரண’’ந்தி ஏவம் காரணபரிவிதக்கேனபி ந ஹோதி. ந தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியாதி அம்ஹாகம் நிஜ்ஜா²யித்வா க²மித்வா க³ஹிததி³ட்டி²யா ஸத்³தி⁴ம் ஸமேதீதிபி ந ஹோதி.

அத² வாபி ஸமாதி⁴ந்தி ஏத்த² ஸமாதி⁴ந்தி குஸலசித்தேகக்³க³தா ஸமாதி⁴. கேனட்டே²ன ஸமாதீ⁴தி? ஸமாதா⁴னட்டே²ன. கிமித³ம் ஸமாதா⁴னம் நாம? ஏகாரம்மணே சித்தசேதஸிகானம் ஸமம் ஸம்மா ச ஆதா⁴னம், ட²பனந்தி வுத்தம் ஹோதி. தஸ்மா யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன ஏகாரம்மணே சித்தசேதஸிகா ஸமம் ஸம்மா ச அவிக்கி²ப்பமானா அவிப்பகிண்ணா ச ஹுத்வா திட்ட²ந்தி, இத³ம் ஸமாதா⁴னந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்ஸ கோ² பன ஸமாதி⁴ஸ்ஸ –

‘‘லக்க²ணம் து அவிக்கே²போ, விக்கே²பத்³த⁴ம்ஸனம் ரஸோ;

அகம்பனமுபட்டா²னம், பத³ட்டா²னம் ஸுக²ம் பன’’. (படி. ம. அட்ட². 1.1.3);

ஸமாதி⁴ அனாவிலஅசலபா⁴வேன ஆரம்மணே திட்ட²தீதி டி²தி. பரதோ பத³த்³வயம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். அபி ச ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஆரம்மணம்ஹி ஸம்பிண்டே³த்வா திட்ட²தீதி ஸண்டி²தி. ஆரம்மணம் ஓகா³ஹேத்வா அனுபவிஸித்வா திட்ட²தீதி அவட்டி²தி. குஸலபக்க²ஸ்மிஞ்ஹி சத்தாரோவ த⁴ம்மா ஆரம்மணம் ஓகா³ஹந்தி ஸத்³தா⁴ ஸதி ஸமாதி⁴ பஞ்ஞாதி. தேனேவ ஸத்³தா⁴ ‘‘ஓகப்பனா’’தி வுத்தா, ஸதி ‘‘அபிலாபனதா’’தி, ஸமாதி⁴ ‘‘அவட்டி²தீ’’தி, பஞ்ஞா ‘‘பரியோகா³ஹனா’’தி. அகுஸலபக்கே² பன தயோ த⁴ம்மா ஆரம்மணம் ஓகா³ஹந்தி தண்ஹா தி³ட்டி² அவிஜ்ஜாதி. தேனேவேதே ‘‘ஓகா⁴’’தி வுத்தா. சித்தேகக்³க³தா பனேத்த² ந ப³லவதீ ஹோதி. யதா² ஹி ரஜுட்டா²னட்டா²னே உத³கேன ஸிஞ்சித்வா ஸம்மட்டே² தோ²கமேவ காலம் ரஜோ ஸன்னிஸீத³தி, ஸுக்க²ந்தே ஸுக்க²ந்தே புன பகதிபா⁴வேனேவ வுட்டா²தி, ஏவமேவ அகுஸலபக்கே² சித்தேகக்³க³தா ந ப³லவதீ ஹோதி.

உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²வஸேன பவத்தஸ்ஸ விஸாஹாரஸ்ஸ படிபக்க²தோ அவிஸாஹாரோ. உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²வஸேனேவ க³ச்ச²ந்தம் சித்தம் விக்கி²பதி நாம. அயம் பன ததா²விதோ⁴ விக்கே²போ ந ஹோதீதி அவிக்கே²போ. உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²வஸேனேவ சித்தம் விஸாஹடம் நாம ஹோதி, இதோ சிதோ ச ஹரீயதி, அயம் பன ஏவம் அவிஸாஹடமானஸஸ்ஸ பா⁴வோதி அவிஸாஹடமானஸதா. ஸமதோ²தி திவிதோ⁴ ஸமதோ² சித்தஸமதோ² அதி⁴கரணஸமதோ² ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²தி. தத்த² அட்ட²ஸு ஸமாபத்தீஸு சித்தேகக்³க³தா சித்தஸமதோ² நாம. தஞ்ஹி ஆக³ம்ம சித்தசலனம் சித்தவிப்ப²ந்தி³தம் ஸம்மதி வூபஸம்மதி, தஸ்மா ஸோ ‘‘சித்தஸமதோ²’’தி வுச்சதி. ஸம்முகா²வினயாதி³ஸத்தவிதோ⁴ ஸமதோ² அதி⁴கரணஸமதோ² நாம. தஞ்ஹி ஆக³ம்ம தானி தானி அதி⁴கரணானி ஸம்மந்தி வூபஸம்மந்தி, தஸ்மா ஸோ ‘‘அதி⁴கரணஸமதோ²’’தி வுச்சதி. யஸ்மா பன ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம ஸம்மந்தி வூபஸம்மந்தி வூபஸம்மந்தி, தஸ்மா தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²’’தி வுச்சதி. இமஸ்மிம் அத்தே² சித்தஸமதோ² அதி⁴ப்பேதோ. ஸமாதி⁴லக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம். உத்³த⁴ச்சே ந கம்பதீதி ஸமாதி⁴ப³லம். ஸம்மாஸமாதீ⁴தி யாதா²வஸமாதி⁴ நிய்யானிகஸமாதி⁴.

157. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா யஸ்மா இந்த்³ரியஸம்வரோ ஸீலஸ்ஸ ரக்கா², யஸ்மா வா இமினானுக்கமேன தே³ஸியமானா அயம் தே³ஸனா தாஸம் தே³வதானம் ஸப்பாயா, தஸ்மா இந்த்³ரியஸம்வரதோ பபு⁴தி படிபத³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சக்கூ²ஹீ’’திஆதி³ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² சக்கூ²ஹி நேவ லோலஸ்ஸாதி அதி³ட்ட²த³க்கி²தப்³பா³தி³வஸேன சக்கூ²ஹி லோலோ நேவ அஸ்ஸ. கா³மகதா²ய ஆவரயே ஸோதந்தி திரச்சா²னகதா²ய ஸோதம் ஆவரேய்ய.

சக்கு²லோலியேனாதி சக்கு²த்³வாரே உப்பன்னலோலவஸேன சக்கு²லோலியேன. அதி³ட்ட²ம் த³க்கி²தப்³ப³ந்தி அதி³ட்ட²புப்³ப³ம் ரூபாரம்மணம் பஸ்ஸிதும் யுத்தம். தி³ட்ட²ம் ஸமதிக்கமிதப்³ப³ந்தி தி³ட்ட²புப்³ப³ரூபாரம்மணம் அதிக்கமிதும் யுத்தம். ஆராமேன ஆராமந்தி புப்பா²ராமாதி³ஆராமேன ப²லாராமாதி³ம் வா புப்பா²ராமாதி³ம் வா. தீ³க⁴சாரிகந்தி தீ³க⁴சரணம். அனவட்டி²தசாரிகந்தி அஸன்னிட்டா²னசரணம். அனுயுத்தோ ஹோதி ரூபத³ஸ்ஸனாயாதி ரூபாரம்மணத³ஸ்ஸனத்தா²ய புனப்புனம் யுத்தோ ஹோதி.

அந்தரக⁴ரம் பவிட்டோ²தி உம்மாரப்³ப⁴ந்தரம் பவிட்டோ². வீதி²ம் படிபன்னோதி அந்தரவீதி²ம் ஓதிண்ணோ. க⁴ரமுகா²னி ஓலோகேந்தோதி க⁴ரத்³வாரானி அவலோகேந்தோ. உத்³த⁴ம் உல்லோகேந்தோதி உபரிதி³ஸம் உத்³த⁴ம்முகோ² ஹுத்வா விலோகேந்தோ.

சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி காரணவஸேன சக்கூ²தி லத்³த⁴வோஹாரேன ரூபத³ஸ்ஸனஸமத்தே²ன சக்கு²விஞ்ஞாணேன ரூபம் தி³ஸ்வா. போராணா பனாஹு – ‘‘சக்கு² ரூபம் ந பஸ்ஸதி அசித்தகத்தா, சித்தம் ந பஸ்ஸதி அசக்கு²கத்தா. த்³வாராரம்மணஸங்க⁴ட்டே பன பஸாத³வத்து²கேன சித்தேன பஸ்ஸதி. ஈதி³ஸீ பனேஸா ‘த⁴னுனா விஜ்ஜ²தீ’திஆதீ³ஸு விய ஸஸம்பா⁴ரகதா² நாம ஹோதி. தஸ்மா சக்கு²விஞ்ஞாணேன ரூபம் தி³ஸ்வாதி அயமேத்த² அத்தோ²’’தி. நிமித்தக்³கா³ஹீதி இத்தி²புரிஸனிமித்தம் வா ஸுப⁴னிமித்தாதி³கம் வா கிலேஸவத்து²பூ⁴தம் நிமித்தம் ச²ந்த³ராக³வஸேன க³ண்ஹாதி, தி³ட்ட²மத்தேயேவ ந ஸண்டா²தி. அனுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீதி கிலேஸானம் அனுஅனுப்³யஞ்ஜனதோ பாகடபா⁴வகரணதோ அனுப்³யஞ்ஜனந்தி லத்³த⁴வோஹாரம் ஹத்த²பாத³ஸிதஹஸிதகதி²தஆலோகிதவிலோகிதாதி³பே⁴த³ம் ஆகாரம் க³ண்ஹாதி. யத்வாதி⁴கரணமேனந்திஆதி³ம்ஹி யம்காரணா யஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியாஸம்வரஸ்ஸ ஹேது ஏதம் புக்³க³லம் ஸதிகவாடேன சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் அபிஹிதசக்கு²த்³வாரம் ஹுத்வா விஹரந்தம் ஏதே அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும் அனுப்பப³ந்தே⁴ய்யும் அஜ்ஜோ²த்த²ரேய்யும். தஸ்ஸ ஸம்வராய ந படிபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸதிகவாடேன பித³ஹனத்தா²ய ந படிபஜ்ஜதி. ஏவம்பூ⁴தோயேவ ச ந ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம். ந சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீதிபி வுச்சதி. தத்த² கிஞ்சாபி சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரோ வா அஸம்வரோ வா நத்தி². ந ஹி சக்கு²பஸாத³ம் நிஸ்ஸாய ஸதி வா முட்ட²ஸ்ஸச்சம் வா உப்பஜ்ஜதி. அபிச யதா³ ரூபாரம்மணம் சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி, ததா³ ப⁴வங்கே³ த்³விக்க²த்தும் உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தே⁴ கிரியாமனோதா⁴து ஆவஜ்ஜனகிச்சம் ஸாத⁴யமானா உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²தி, ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனகிச்சம், ததோ மனோதா⁴து ஸம்படிச்ச²னகிச்சம், ததோ விபாகாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸந்தீரணகிச்சம், ததோ கிரியாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து வோட்ட²ப்³ப³னகிச்சம் ஸாத⁴யமானா உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²தி, தத³னந்தரம் ஜவனம் ஜவதி.

தத்ராபி நேவ ப⁴வங்க³ஸமயே ந ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் அஞ்ஞதரஸமயே ஸம்வரோ வா அஸம்வரோ வா அத்தி². ஜவனக்க²ணே பன ஸசே து³ஸ்ஸீல்யம் வா முட்ட²ஸ்ஸச்சம் வா அஞ்ஞாணம் வா அக்க²ந்தி வா கோஸஜ்ஜம் வா உப்பஜ்ஜதி, அஸம்வரோ ஹோதி. ஏவம் ஹோந்தோ பன ஸோ ‘‘சக்கு²ந்த்³ரியே அஸம்வரோ’’தி வுச்சதி. கஸ்மா? யஸ்மா தஸ்மிம் அஸம்வரே ஸதி த்³வாரம்பி அகு³த்தம் ஹோதி, ப⁴வங்க³ம்பி ஆவஜ்ஜனாதீ³னிபி வீதி²சித்தானி. யதா² கிம்? யதா² நக³ரே சதூஸு த்³வாரேஸு அஸம்வுதேஸு கிஞ்சாபி அந்தோக⁴ரத்³வாரகோட்ட²கக³ப்³பா⁴த³யோ ஸம்வுதா, ததா²பி அந்தோனக³ரே ஸப்³ப³ம் ப⁴ண்ட³ம் அரக்கி²தம் அகோ³பிதமேவ ஹோதி. நக³ரத்³வாரேன ஹி பவிஸித்வா சோரா யதி³ச்ச²ந்தி தம் கரேய்யும், ஏவமேவ ஜவனே து³ஸ்ஸீல்யாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு தஸ்மிம் அஸம்வரே ஸதி த்³வாரம்பி அகு³த்தம் ஹோதி ப⁴வங்க³ம்பி ஆவஜ்ஜனாதீ³னிபி வீதி²சித்தானி.

ஸத்³தா⁴தே³ய்யானீதி கம்மஞ்ச ப²லஞ்ச இத⁴லோகஞ்ச பரலோகஞ்ச ஸத்³த³ஹித்வா தி³ன்னானி. ‘‘அயம் மே ஞாதீதி வா, மித்தோதி வா, இத³ம் வா படிகரிஸ்ஸதி, இத³ம் வானேன கதபுப்³ப³’’ந்தி வா ஏவம் ந தி³ன்னானீதி அத்தோ². ஏவம் தி³ன்னானி ஹி ந ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி நாம ஹோந்தி. போ⁴ஜனானீதி ச தே³ஸனாஸீஸமத்தமேதம், அத்த²தோ பன ஸத்³தா⁴தே³ய்யானி போ⁴ஜனானி பு⁴ஞ்ஜித்வா சீவரானி பாருபித்வா ஸேனாஸனானி ஸேவமானா கி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜம் பரிபு⁴ஞ்ஜமானாதி ஸப்³ப³மேதம் வுத்தமேவ ஹோதி.

ஸேய்யதி²த³ந்தி நிபாதோ. தஸ்ஸத்தோ², கதமோ ஹோதி. நச்சம் நாம யம்கிஞ்சி நச்சம், தம் மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தேனாபி கீ³வம் பஸாரேத்வா த³ட்டு²ம் ந வட்டதி. கீ³தந்தி யம்கிஞ்சி கீ³தம். வாதி³தந்தி யம்கிஞ்சி வாதி³தம். பேக்க²ந்தி நடஸமஜ்ஜம். அக்கா²னந்தி பா⁴ரதராமாயனாதி³கம். யஸ்மிம் டா²னே கதீ²யதி, தத்த² க³ந்தும்பி ந வட்டதி. பாணிஸ்ஸரந்தி கம்ஸதாளம், ‘‘பாணிதாள’’ந்திபி வத³ந்தி. வேதாளந்தி க⁴னதாளம், ‘‘மந்தேன மதஸரீருட்டா²பன’’ந்திபி ஏகே. கும்ப⁴தூ²ணந்தி சதுரஸ்ஸஅம்ப³ணகதாளம், ‘‘கும்ப⁴ஸத்³த³’’ந்திபி ஏகே. ஸோப⁴னகந்தி நடானம் அப்³போ⁴க்கிரணம்; ஸோப⁴னகரம் வா, படிபா⁴னசித்தந்தி வுத்தம் ஹோதி. சண்டா³லந்தி அயோகு³ளகீளா, ‘‘சண்டா³லானம் ஸாணதோ⁴வனகீளா’’திபி வத³ந்தி. வம்ஸந்தி வேணும் உஸ்ஸாபேத்வா கீளனம்.

தோ⁴வனந்தி அட்டி²தோ⁴வனம், ஏகச்சேஸு கிர ஜனபதே³ஸு காலங்கதே ஞாதகே ந ஜா²பேந்தி, நிக²ணித்வா ட²பேந்தி. அத² தேஸம் பூதிபூ⁴தம் காயம் ஞத்வா நீஹரித்வா அட்டீ²னி தோ⁴வித்வா க³ந்தே⁴ஹி மக்கே²த்வா ட²பேந்தி. தே நக்க²த்தகாலே ஏகஸ்மிம் டா²னே அட்டீ²னி ட²பேத்வா ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸுராதீ³னி ட²பேத்வா ரோத³ந்தா பரிதே³வந்தா ஸுரம் பிவந்தி. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘அத்தி² பி⁴க்க²வே த³க்கி²ணேஸு ஜனபதே³ஸு தோ⁴வனம் நாம, தத்த² ஹோதி அன்னம்பி பானம்பி க²ஜ்ஜம்பி போ⁴ஜ்ஜம்பி லேய்யம்பி பேய்யம்பி நச்சம்பி கீ³தம்பி வாதி³தம்பி. அத்தே²கம் பி⁴க்க²வே தோ⁴வனம், நேதம் நத்தீ²தி வதா³மீ’’தி (அ. நி. 10.107). ஏகச்சே பன ‘‘இந்த³ஜாலேன அட்டி²தோ⁴வனம் தோ⁴வன’’ந்தி வத³ந்தி. ஹத்தி²யுத்³தா⁴தீ³ஸு பி⁴க்கு²னோ நேவ ஹத்தி²ஆதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யுஜ்ஜி²தும், ந தே யுஜ்ஜா²பேதும், ந யுஜ்ஜ²ந்தே த³ட்டு²ம் வட்டதி. நிப்³பு³த்³த⁴ந்தி மல்லயுத்³த⁴ம். உய்யோதி⁴கந்தி யத்த² ஸம்பஹாரோ தி³ய்யதி. ப³லக்³க³ந்தி ப³லக³ணனட்டா²னம். ஸேனாப்³யூஹந்தி ஸேனானிவேஸோ, ஸகடப்³யூஹாதி³வஸேன ஸேனாய நிவேஸனம். அனீகத³ஸ்ஸனந்தி ‘‘தயோ ஹத்தீ² பச்சி²மம் ஹத்தா²னீக’’ந்திஆதி³னா (பாசி. 324) நயேன வுத்தஸ்ஸ அனீகஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம்.

ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதீதி ச²ந்த³ராக³வஸேன வுத்தப்பகாரம் நிமித்தம் ந க³ண்ஹாதி. ஏவம் ஸேஸபதா³னிபி வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³பா³னி. யதா² ச ஹேட்டா² ஜவனே து³ஸ்ஸீல்யாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு தஸ்மிம் அஸம்வரே ஸதி த்³வாரம்பி அகு³த்தம் ஹோதி, ப⁴வங்க³ம்பி ஆவஜ்ஜனாதீ³னிபி வீதி²சித்தானீதி வுத்தம், ஏவமித⁴ தஸ்மிம் ஸீலாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு த்³வாரம்பி கு³த்தம் ஹோதி, ப⁴வங்க³ம்பி ஆவஜ்ஜனாதீ³னிபி வீதி²சித்தானி. யதா² கிம்? யதா² நக³ரத்³வாரேஸு ஸம்வுதேஸு கிஞ்சாபி அந்தோக⁴ராத³யோ அஸம்வுதா ஹோந்தி, ததா²பி அந்தோனக³ரே ஸப்³ப³ம் ப⁴ண்ட³ம் ஸுரக்கி²தம் ஸுகோ³பிதமேவ ஹோதி, நக³ரத்³வாரேஸு பிஹிதேஸு சோரானம் பவேஸோ நத்தி². ஏவமேவ ஜவனே ஸீலாதீ³ஸு உப்பன்னேஸு த்³வாரம்பி கு³த்தம் ஹோதி, ப⁴வங்க³ம்பி ஆவஜ்ஜனாதீ³னிபி வீதி²சித்தானி. தஸ்மா ஜவனக்க²ணே உப்பஜ்ஜமானோபி ‘‘சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரோ’’தி வுத்தோ. இதோ பரம் ஹேட்டா² ச உபரி ச வுத்தபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

விஸூகத³ஸ்ஸனாதி படாணீத³ஸ்ஸனதோ. கா³மகதா²தி கா³மவாஸீனம் கதா². பா³த்திம்ஸாதி த்³வத்திம்ஸ. அனிய்யானிகத்தா ஸக்³க³மோக்க²மக்³கா³னம் திரச்சா²னபூ⁴தா கதா²தி திரச்சா²னகதா². தத்த² ராஜானம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘மஹாஸம்மதோ மந்தா⁴தா த⁴ம்மாஸோகோ ஏவம் மஹானுபா⁴வோ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தா கதா² ராஜகதா². ஏஸ நயோ சோரகதா²தீ³ஸு. தேஸு ‘‘அஸுகோ ராஜா அபி⁴ரூபோ த³ஸ்ஸனீயோ’’திஆதி³னா நயேன கே³ஹஸ்ஸிதகதா²வ திரச்சா²னகதா² ஹோதி. ‘‘ஸோபி நாம ஏவம் மஹானுபா⁴வோ க²யம் க³தோ’’தி ஏவம் பவத்தா பன கம்மட்டா²னபா⁴வே திட்ட²தி. சோரேஸுபி ‘‘மூலதே³வோ ஏவம் மஹானுபா⁴வோ, மேக⁴மாலோ ஏவம் மஹானுபா⁴வோ’’தி தேஸம் கம்மம் படிச்ச ‘‘அஹோ ஸூரா’’தி கே³ஹஸ்ஸிதகதா²வ திரச்சா²னகதா². யுத்³தே⁴பி பா⁴ரதயுத்³தா⁴தீ³ஸு ‘‘அஸுகேன அஸுகோ ஏவம் மாரிதோ ஏவம் வித்³தோ⁴’’தி காமஸ்ஸாத³வஸேனேவ கதா² திரச்சா²னகதா². ‘‘தேபி நாம க²யம் க³தா’’தி ஏவம் பவத்தா பன ஸப்³ப³த்த² கம்மட்டா²னமேவ ஹோதி.

அபி ச அன்னாதீ³ஸு ‘‘ஏவம் வண்ணவந்தம் க³ந்த⁴வந்தம் ரஸவந்தம் ப²ஸ்ஸஸம்பன்னம் கா²தி³ம்ஹ பு⁴ஞ்ஜிம்ஹ பிவிம்ஹ பரிபு⁴ஞ்ஜிம்ஹா’’தி காமஸ்ஸாத³வஸேன கதே²தும் ந வட்டதி, ஸாத்த²கம் பன கத்வா ‘‘புப்³பே³ ஏவம் வண்ணாதி³ஸம்பன்னம் அன்னம் பானம் வத்த²ம் ஸயனம் மாலம் க³ந்த⁴ம் ஸீலவந்தானம் அத³ம்ஹ, சேதியபூஜம் அகரிம்ஹா’’தி கதே²தும் வட்டதி. ஞாதிகதா²தீ³ஸு பன ‘‘அம்ஹாகம் ஞாதகா ஸூரா ஸமத்தா²’’தி வா, ‘‘புப்³பே³ மயம் ஏவம் விசித்ரேஹி யானேஹி விசரிம்ஹா’’தி வா அஸ்ஸாத³வஸேன வத்தும் ந வட்டதி, ஸாத்த²கம் பன கத்வா ‘‘தேபி நோ ஞாதகா க²யம் க³தா’’தி வா, ‘‘புப்³பே³ மயம் ஏவரூபா உபாஹனா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத³ம்ஹா’’தி வா கதே²தும் வட்டதி. கா³மகதா²பி ஸுனிவிட்ட²து³ன்னிவிட்ட²ஸுபி⁴க்க²து³ப்³பி⁴க்கா²தி³வஸேன ‘‘அஸுககா³மவாஸினோ ஸூரா ஸமத்தா²’’தி வா ஏவம் அஸ்ஸாத³வஸேன வத்தும் ந வட்டதி, ஸாத்த²கம் பன கத்வா ‘‘ஸத்³தா⁴ பஸன்னா’’தி வா, ‘‘க²யவயம் க³தா’’தி வா வத்தும் வட்டதி.

நிக³மனக³ரஜனபத³கதா²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இத்தி²கதா²பி வண்ணஸண்டா²னாதீ³னி படிச்ச அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி, ‘‘ஸத்³தா⁴ பஸன்னா, க²யவயம் க³தா’’தி ஏவமேவ வட்டதி. ஸூரகதா²பி ‘‘நந்தி³மித்தோ நாம யோதோ⁴ ஸூரோ அஹோஸீ’’தி அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி. ‘‘ஸத்³தோ⁴ அஹோஸி, க²யவயம் க³தோ’’தி ஏவமேவ வட்டதி. விஸிகா²கதா²பி ‘‘அஸுகா விஸிகா² ஸுனிவிட்டா² து³ன்னிவிட்டா² ஸூரா ஸமத்தா²’’தி அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி. ‘‘ஸத்³தா⁴ பஸன்னா, க²யவயம் க³தா’’இச்சேவ வட்டதி.

கும்ப⁴ட்டா²னகதா²தி உத³கட்டா²னகதா², ‘‘உத³கதித்த²கதா²’’திபி வுச்சதி, கும்ப⁴தா³ஸிகதா² வா. ஸாபி ‘‘பாஸாதி³கா, நச்சிதும் கா³யிதும் சே²கா’’தி அஸ்ஸாத³வஸேன ந வட்டதி, ‘‘ஸத்³தா⁴ பஸன்னா’’திஆதி³னா நயேன வட்டதி. புப்³ப³பேதகதா²தி அதீதஞாதிகதா². தத்த² வத்தமானஞாதிகதா²ஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ.

நானத்தகதா²தி புரிமபச்சி²மகதா²ஹி விமுத்தா அவஸேஸா நானாஸபா⁴வா நிரத்த²ககதா². லோகக்கா²யிகாதி ‘‘அயம் லோகோ கேன நிம்மிதோ? அஸுகேன நாம நிம்மிதோ. காகோ ஸேதோ அட்டீ²னம் ஸேதத்தா, ப³லாகா ரத்தா லோஹிதஸ்ஸ ரத்தத்தா’’தி ஏவமாதி³கா லோகாயதவிதண்ட³ஸல்லாபகதா².

ஸமுத்³த³க்கா²யிகா நாம கஸ்மா ஸமுத்³தோ³ ஸாக³ரோ? ஸாக³ரதே³வேன க²தத்தா ஸாக³ரோ, ‘‘க²தோ மே’’தி ஹத்த²முத்³தா³ய ஸயம் நிவேதி³தத்தா ஸமுத்³தோ³தி ஏவமாதி³கா நிரத்த²கா ஸமுத்³த³க்கா²னகதா². ப⁴வோதி வுத்³தி⁴. அப⁴வோதி ஹானி. இதி ப⁴வோ இதி அப⁴வோதி யம் வா தம் வா நிரத்த²ககாரணம் வத்வா பவத்திதகதா² இதிப⁴வாப⁴வகதா².

ஆவரேய்யாதி ஆவரணம் கரேய்ய. நிவாரேய்யாதி ஆரம்மணதோ வாரேய்ய. ஸம்வரேய்யாதி ஸம்மா நிஸ்ஸேஸம் கத்வா வாரேய்ய. ரக்கே²ய்யாதி ரக்க²ம் கரேய்ய. கோ³பேய்யாதி ஸம்கோ³பேய்ய. பித³ஹேய்யாதி பித³ஹனம் கரேய்ய. பச்சி²ந்தே³ய்யாதி ஸோதம் சி²ந்தே³ய்ய.

தேன தேன ந துஸ்ஸந்தீதி தேன தேன அம்பி³லாதி³னா ரஸேன ந ஸந்தோஸம் ஆபஜ்ஜந்தி. அபராபரம் பரியேஸந்தீதி உபரூபரி க³வேஸந்தி.

158. ப²ஸ்ஸேனாதி ரோக³ப²ஸ்ஸேன. ப⁴வஞ்ச நாபி⁴ஜப்பேய்யாதி தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ வினோத³னத்தா²ய காமப⁴வாதி³ப⁴வஞ்ச ந பத்தே²ய்ய. பே⁴ரவேஸு ச ந ஸம்பவேதே⁴ய்யாதி தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தேஸு ஸீஹப்³யக்³கா⁴தீ³ஸு பே⁴ரவேஸு ச ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய, அவஸேஸேஸு வா கா⁴னிந்த்³ரியமனிந்த்³ரியவிஸயேஸு ந ஸம்பவேதே⁴ய்ய. ஏவம் பரிபூரோ இந்த்³ரியஸம்வரோ ச வுத்தோ ஹோதி. புரிமேஹி வா இந்த்³ரியஸம்வரம் த³ஸ்ஸேத்வா இமினா ‘‘அரஞ்ஞே வஸதா பே⁴ரவம் தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா நப்பவேதி⁴தப்³ப³’’ந்தி த³ஸ்ஸேதி.

ஏகேனாகாரேனாதி ஏகேன காரணேன. ப⁴யம்பி பே⁴ரவம்பி தஞ்ஞேவாதி ப⁴யந்தி ச பே⁴ரவந்தி ச கு²த்³த³கம்பி மஹந்தம்பி உத்தாஸனிமித்தமேவ. தமேவத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வுத்தம் ஹேத’’ந்திஆதி³மாஹ. ப⁴யந்தி தப்பச்சயா உப்பன்னப⁴யம். ப⁴யானகந்தி ஆகாரனித்³தே³ஸோ. ச²ம்பி⁴தத்தந்தி ப⁴யவஸேன க³த்தசலனம். லோமஹம்ஸோதி லோமானம் ஹம்ஸனம் உத்³த⁴க்³க³பா⁴வோ. இமினா பத³த்³வயேன கிச்சதோ ப⁴யம் த³ஸ்ஸேத்வா புன ‘‘சேதஸோ உப்³பே³கோ³ உத்ராஸோ’’தி ஸபா⁴வதோ த³ஸ்ஸேதி. உப்³பே³க்³கோ³தி பீ⁴ருகோ, உத்ராஸோதி சித்தக்கோ²போ⁴. ஜாதிப⁴யந்தி ஜாதிம் படிச்ச உப்பன்னப⁴யம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ராஜதோ உப்பன்னப⁴யம் ராஜப⁴யம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத்தானுவாத³ப⁴யந்தி பாபகம்மினோ அத்தானம் அனுவத³ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். பரானுவாத³ப⁴யந்தி பரஸ்ஸ அனுவாத³தோ உப்பஜ்ஜனகப⁴யம்.

த³ண்ட³ப⁴யந்தி ஆகா³ரிகஸ்ஸ ரஞ்ஞா பவத்திதத³ண்ட³ம், அனாகா³ரிகஸ்ஸ வினயத³ண்ட³ம் படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். து³க்³க³திப⁴யந்தி சத்தாரோ அபாயே படிச்ச உப்பஜ்ஜனகப⁴யம். ஊமிப⁴யந்தி மஹாஸமுத்³தே³ உத³கம் ஓரோஹந்தஸ்ஸ பவத்தப⁴யம். மஹாஸமுத்³தே³ கிர மஹிந்த³வீசி நாம ஸட்டி² யோஜனானி உக்³க³ச்ச²தி, தரங்க³வீசி நாம பண்ணாஸ யோஜனானி, ரோஹணவீசி நாம சத்தாலீஸ யோஜனானி உக்³க³ச்ச²தி. ஏவரூபா ஊமியோ படிச்ச பவத்தம் ஊமிப⁴யம். கும்பீ⁴லதோ பவத்தம் ப⁴யம் கும்பீ⁴லப⁴யம். உத³காவட்டதோ ப⁴யம் ஆவட்டப⁴யம். ஸுஸுகா வுச்சதி சண்ட³மச்சோ², ததோ ப⁴யம் ஸுஸுகாப⁴யம். ஆஜீவிகப⁴யந்தி ஜீவிதவுத்திதோ ப⁴யம் ஆஜீவிகப⁴யம். அஸிலோகப⁴யந்தி க³ரஹதோ ப⁴யம்.

159. லத்³தா⁴ ந ஸன்னிதி⁴ம் கயிராதி ஏதேஸம் அன்னாதீ³னம் யம்கிஞ்சி த⁴ம்மேன லபி⁴த்வா ‘‘அரஞ்ஞே ச ஸேனாஸனே வஸதா து³ல்லப⁴’’ந்தி சிந்தேத்வா ஸன்னிதி⁴ம் ந கரேய்ய.

ஓத³னோதி ஸாலி வீஹி யவோ கோ³து⁴மோ கங்கு³ வரகோ குத்³ரூஸகோதி ஸத்தன்னம் த⁴ஞ்ஞானம் த⁴ஞ்ஞானுலோமானஞ்ச தண்டு³லேஹி நிப்³ப³த்தோ. கும்மாஸோதி யவேஹி நிப்³ப³த்தோ. ஸத்தூதி ஸாலிஆதீ³ஹி கதஸத்து. மச்சோ² த³கஸம்ப⁴வோ. மம்ஸம் பாகடமேவ. அம்ப³பானந்தி ஆமேஹி வா பக்கேஹி வா அம்பே³ஹி கதபானம். தத்த² ஆமேஹி கரோந்தேன அம்ப³தருணானி பி⁴ந்தி³த்வா உத³கே பக்கி²பித்வா ஆதபே ஆதி³ச்சபாகேன பசித்வா பரிஸ்ஸாவேத்வா தத³ஹு படிக்³க³ஹிதேஹி மது⁴ஸக்கரகப்பூராதீ³ஹி யோஜேத்வா காதப்³ப³ம். ஜம்பு³பானந்தி ஜம்பு³ப²லேஹி கதபானம். சோசபானந்தி அட்டி²கேஹி கத³லிப²லேஹி கதபானம். மோசபானந்தி அனட்டி²கேஹி கத³லிப²லேஹி கதபானம். மது⁴கபானந்தி மது⁴கானம் ஜாதிரஸேன கதபானம். தம் பன உத³கஸம்பி⁴ன்னம் வட்டதி, ஸுத்³த⁴ம் ந வட்டதி. முத்³தி³கபானந்தி முத்³தி³கா உத³கே மத்³தி³த்வா அம்ப³பானம் விய கதபானம். ஸாலூகபானந்தி ரத்துப்பலனீலுப்பலாதீ³னம் ஸாலூகே மத்³தி³த்வா கதபானம். பா²ருஸகபானந்தி பா²ருஸகேஹி அம்ப³பானம் விய கதபானம். கோஸம்ப³பானந்தி கோஸம்ப³ப²லேஹி கதபானம். கோலபானந்தி கோலப²லேஹி கதபானம். ப³த³ரபானந்தி மஹாகோலப²லேஹி அம்ப³பானம் விய கதபானம். இமானி ஏகாத³ஸ பானானி, தானிபி ஆதி³ச்சபாகானி வட்டந்தி.

க⁴தபானந்தி ஸப்பிபானம். தேலபானந்தி திலதேலாதீ³னம் பானம். பயோபானந்தி கீ²ரபானம். யாகு³பானந்தி ஸீதலாதி³யாகு³பானம். ரஸபானந்தி ஸாகாதி³ரஸபானம். பிட்ட²க²ஜ்ஜகந்தி ஸத்தன்னம் தாவ த⁴ஞ்ஞானம் த⁴ஞ்ஞானுலோமானம் அபரண்ணானஞ்ச பிட்ட²ம் பனஸபிட்ட²ம் லபு³ஜபிட்ட²ம் அம்பா³டகபிட்ட²ம் ஸாலபிட்ட²ம் கீ²ரவல்லிபிட்ட²ஞ்சாதி ஏவமாதீ³னம் பிட்டே²ஹி கதம் பிட்ட²க²ஜ்ஜகம். பூவக²ஜ்ஜகம்பி ஏதேஹியேவ கதம். மூலக²ஜ்ஜகந்தி மூலகமூலம் கா²ரகமூலம் சுச்சுமூலந்தி ஏவமாதி³. தசக²ஜ்ஜகந்தி உச்சு²தசாத³யோ. பத்தக²ஜ்ஜகந்தி நிம்ப³பண்ணகுடஜபண்ணபடோலபண்ணஸுலஸபண்ணாத³யோ. புப்ப²க²ஜ்ஜகந்தி மூலகபுப்ப²கா²ரகபுப்ப²ஸேதவரணஸிக்³கு³உப்பலபது³மகாத³யோ. ப²லக²ஜ்ஜகந்தி பனஸலபு³ஜதாலனாளிகேரஅம்பா³டகதிந்திணிகமாதுலுங்க³கபிட்ட²ப²லஅலாபு³கும்ப⁴ண்ட³பு²ஸ்ஸ- ப²லதிம்ப³ரூஸகதிலவாதிங்க³ணசோசமோசமது⁴காதீ³னம் ப²லானம் க²ஜ்ஜகம்.

ந குஹனாயாதி ந விம்ஹாபனாய. ந லபனாயாதி பச்சயத்த²ம் ந லபனாய. விஹாரம் ஆக³தே மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா ‘‘கிமத்தா²ய போ⁴ந்தோ ஆக³தா’’தி பி⁴க்கூ² நிமந்தேதுந்தி. ‘‘யதி³ ஏவம் க³ச்ச²த², அஹம் பச்ச²தோ க³ஹேத்வா ஆக³ச்சா²மீ’’தி ஏவம் ந லபனாய. அத² வா அத்தானம் உபனேத்வா ‘‘அஹம் திஸ்ஸோ, மயி ராஜா பஸன்னோ, மயி அஸுகோ ராஜா அஸுகோ ச ராஜமஹாமத்தோ பஸன்னோ’’தி ஏவம் ந லபனாய. ந நேமித்திகதாயாதி யேன கேனசி பரேஸம் பச்சயதா³னஸஞ்ஞாஜனகேன காயவசீகம்மேன ந நேமித்திகதாய. ந நிப்பேஸிகதாயாதி யா பரேஸம் அக்கோஸனாதி³கிரியா யஸ்மா வேளுபேஸிகா விய அப்³ப⁴ங்க³ம் பரஸ்ஸ கு³ணம் நிப்பேஸேதி நிபுஞ்ச²தி, யஸ்மா வா க³ந்த⁴ஜாதம் நிபிஸித்வா க³ந்த⁴மக்³க³னா விய பரகு³ணே நிபிஸித்வா விசுண்ணேத்வா ஏஸா லாப⁴மக்³க³னா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘நிப்பேஸிகதா’’தி வுச்சதி. ந ஏவரூபாய நிப்பேஸிகதாய. ந லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ஸனதாயாதி ஏத்த² நிஜிகீ³ஸனதாதி மக்³க³னா, அஞ்ஞதோ லத்³த⁴ஞ்ஹி அஞ்ஞத்த² ஹரணவஸேன லாபே⁴ன லாப⁴மக்³க³னா நாம ஹோதி. ந ஏவரூபாய லாபே⁴ன லாப⁴மக்³க³னாய.

ந தா³ருதா³னேனாதி ந பச்சயஹேதுகேன தா³ருதா³னேன விஹாரே உட்டி²தஞ்ஹி அரஞ்ஞதோ வா ஆஹரித்வா ரக்கி²தகோ³பிததா³ரும் ‘‘ஏவம் மே பச்சயம் த³ஸ்ஸந்தீ’’தி உபட்டா²கானம் தா³தும் ந வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஜீவிகம் கப்பேந்தோ அனேஸனாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவதி, ஸோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே க³ரஹம் பாபுணாதி, ஸம்பராயே ச அபாயபரிபூரகோ ஹோதி. அத்தனோ புக்³க³லிகம் தா³ரும் குஸலங்க³ஹத்தா²ய த³த³ந்தோ குலதூ³ஸகது³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி, பரபுக்³க³லிகம் தே²ய்யசித்தேன த³த³ந்தோ ப⁴ண்ட³க்³கே⁴ன காரேதப்³போ³. ஸங்கி⁴கேபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே பன தம் இஸ்ஸரதாய தே³தி, க³ருப⁴ண்ட³விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஆபஜ்ஜதி. கதரம் பன தா³ரு க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி, கதரம் ந ஹோதீதி? யம் தாவ அரோபிமம் ஸயம்ஜாதம், தம் ஸங்கே⁴ன பரிச்சி²ன்னட்டா²னேயேவ க³ருப⁴ண்ட³ம், ததோ பரம் ந க³ருப⁴ண்ட³ம். ரோபிமட்டா²னே ச ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் க³ருப⁴ண்ட³ம், பமாணதோ ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணம் க³ருப⁴ண்ட³ம்.

ந வேளுதா³னேனாதிஆதீ³ஸுபி ந வேளுதா³னேனாதி ந பச்சயஹேதுகேன வேளுதா³னேனாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் ந தா³ருதா³னேனாதி ஏத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். வேளு பன பமாணதோ தேலனாளிப்பமாணோ க³ருப⁴ண்ட³ம், ந ததோ ஹேட்டா². மனுஸ்ஸா விஹாரம் க³ந்த்வா வேளும் யாசந்தி, பி⁴க்கூ² ‘‘ஸங்கி⁴கோ’’தி தா³தும் ந விஸஹந்தி, மனுஸ்ஸா புனப்புனம் யாசந்தி வா தஜ்ஜேந்தி வா, ததா³ பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘த³ண்ட³கம்மம் கத்வா க³ண்ஹதா²’’தி வத்தும் வட்டதி, வேளுதா³னம் நாம ந ஹோதி. ஸசே தே த³ண்ட³கம்மத்தா²ய வாஸிப²ரஸுஆதீ³னி வா கா²த³னீயம் வா போ⁴ஜனீயம் வா தே³ந்தி, க³ஹேதும் ந வட்டதி.

வினயட்ட²கதா²யம் பன ‘‘த³ட்³ட⁴கே³ஹா மனுஸ்ஸா க³ண்ஹித்வா க³ச்ச²ந்தா ந வாரேதப்³பா³’’தி வுத்தம். ஸசே ஸங்க⁴ஸ்ஸ வேளுகு³ம்பே³ வேளுதூ³ஸிகா உப்பஜ்ஜதி, தம் அகோட்டாபேந்தானம் வேளு நஸ்ஸதி. ‘‘கிம் காதப்³ப³’’ந்தி பி⁴க்கா²சாரே மனுஸ்ஸானம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம். ஸசே கோட்டேதும் ந இச்ச²ந்தி, ‘‘ஸமம் பா⁴க³ம் லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி வத்தப்³பா³. ந இச்ச²ந்தியேவ, ‘‘த்³வே கோட்டா²ஸே லபி⁴ஸ்ஸதா²’’தி வத்தப்³பா³. ஏவம்பி அனிச்ச²ந்தேஸு நட்டே²ன அத்தோ² நத்தி², ‘‘தும்ஹாகம் க²ணே ஸதி த³ண்ட³கம்மம் கரிஸ்ஸத², கோட்டேத்வா க³ண்ஹதா²’’தி வத்தப்³பா³, வேளுதா³னம் நாம ந ஹோதி. வேளுகு³ம்பே³ அக்³கி³ம்ஹி உட்டி²தேபி உத³கேன வுய்ஹமானவேளூஸுபி ஏஸேவ நயோ.

பத்ததா³னே க³ருப⁴ண்ட³தாய அயம் வினிச்ச²யோ – பத்தம்பி ஹி யத்த² விக்காயதி, க³ந்த⁴காராத³யோ க³ந்த⁴பலிவேட²னாதீ³னம் அத்தா²ய க³ண்ஹந்தி, தாதி³ஸே து³ல்லப⁴ட்டா²னேயேவ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. ஏஸ தாவ கிம்ஸுகபத்தகண்ணபிளந்த⁴னதாலபத்தாதீ³ஸு வினிச்ச²யோ. தாலபண்ணம்பி இமஸ்மிம்யேவ டா²னே கதே²தப்³ப³ம் – தாலபண்ணம்பி ஹி ஸயம்ஜாதே தாலவனே ஸங்கே⁴ன பரிச்சி²ன்னட்டா²னேயேவ க³ருப⁴ண்ட³ம், ந ததோ பரம், ரோபிமதாலேஸு ஸப்³ப³ம்பி க³ருப⁴ண்ட³ம், தஸ்ஸ பமாணம் ஹேட்டி²மகோடியா அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோபி ரித்தபோத்த²கோ. திணம்பி ஏத்தே²வ பக்கி²பித்வா கதே²தப்³ப³ம். யத்த² பன திணம் நத்தி², தத்த² தாலனாளிகேரபண்ணாதீ³ஹிபி சா²தே³ந்தி. தஸ்மா தானிபி திணேனேவ ஸங்க³ஹிதானி. இதி முஞ்ஜபலாலாதீ³ஸு யம்கிஞ்சி முட்டி²ப்பமாணம் திணம். நாளிகேரபண்ணாதீ³ஸு ச ஏகபண்ணம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் வா தத்த² ஜாதம் வா ப³ஹிஆராமே ஸங்க⁴ஸ்ஸ திணவத்து²ம்ஹி ஜாததிணம் வா ரக்கி²தகோ³பிதம் வா க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. தம் பன ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகம் புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி. ஹேட்டா² வுத்ததா³ருவேளூஸுபி ஏஸேவ நயோ.

புப்ப²தா³னே ‘‘ஏத்தகேஸு ருக்கே²ஸு புப்பா²னி விஸ்ஸஜ்ஜித்வா யாகு³ப⁴த்தத்தா²ய உபனேந்து, ஏத்தகேஸு ஸேனாஸனபடிஸங்க²ரணே உபனேந்தூ’’தி ஏவம் நியமிதட்டா²னேயேவ புப்பா²னி க³ருப⁴ண்டா³னி ஹோந்தி. யதி³ ஸாமணேரா புப்பா²னி ஓசினித்வா ராஸிம் கரோந்தி, பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ புப்ப²பா⁴ஜகோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் க³ணேத்வா கோட்டா²ஸே கரோதி. ஸோ ஸம்பத்தபரிஸாய ஸங்க⁴ம் அனாபுச்சி²த்வாவ தா³தும் லப⁴தி. அஸம்மதேன பன ஆபுச்சி²த்வா தா³தப்³ப³ம். பி⁴க்கு²னோ பன கஸ்ஸ புப்பா²னி தா³தும் லப்³ப⁴தி, கஸ்ஸ ந லப்³ப⁴தீதி? மாதாபிதூனம் கே³ஹம் ஹரித்வாபி கே³ஹதோ பக்கோஸாபேத்வாபி ‘‘வத்து²பூஜம் கரோதா²’’தி தா³தும் லப்³ப⁴தி, பிளந்த⁴னத்தா²ய ந லப்³ப⁴தி. ஸேஸஞாதீனம் பன ஹரித்வா ந தா³தப்³ப³ம், பக்கோஸாபேத்வா பூஜனத்தா²ய தா³தப்³ப³ம். ஸேஸஜனஸ்ஸ பூஜனட்டா²னம் ஸம்பத்தஸ்ஸ அபச்சாஸீஸந்தேன தா³தப்³ப³ம், புப்ப²தா³னம் நாம ந ஹோதி.

விஹாரே ப³ஹூனி புப்பா²னி புப்ப²ந்தி, பி⁴க்கு²னா பிண்டா³ய சரந்தேன மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா ‘‘விஹாரே ப³ஹூனி புப்பா²னி பூஜேதா²’’தி வத்தப்³ப³ம், வசனமத்தே தோ³ஸோ நத்தி², ‘‘மனுஸ்ஸா கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய ஆக³மிஸ்ஸந்தீ’’தி சித்தேன பன ந வத்தப்³ப³ம். ஸசே வத³தி, கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். மனுஸ்ஸா அத்தனோ த⁴ம்மதாய ‘‘விஹாரே புப்பா²னி அத்தீ²’’தி புச்சி²த்வா ‘‘அஸுகதி³வஸே விஹாரம் ஆக³மிஸ்ஸாம, ஸாமணேரானம் புப்பா²னி ஓசினிதும் மா தே³தா²’’தி வத³ந்தி. பி⁴க்கு² ஸாமணேரானம் கதே²தும் பமுட்டோ², ஸாமணேரேஹி புப்பா²னி ஓசிதானி, மனுஸ்ஸா பி⁴க்கு²ம் உபஸங்கமித்வா மயம் தும்ஹாகம் அஸுகதி³வஸே ஏவம் ஆரோசயிம்ஹ ‘‘ஸாமணேரானம் புப்பா²னி ஓசினிதும் மா தே³தா²’’தி, கஸ்மா ந வாரயித்தா²தி? ‘‘ஸதி மே பமுட்டா², புப்பா²னி ஓசினிதமத்தானேவ, ந தாவ பூஜா கதா’’தி வத்தப்³ப³ம், ‘‘க³ண்ஹத² பூஜேதா²’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ஸசே வத³தி, ஆமிஸம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். அபரோ பி⁴க்கு² ஸாமணேரானம் ஆசிக்க²தி ‘‘அஸுககா³மவாஸினோ ‘புப்பா²னி மா ஓசினித்தா²’தி ஆஹம்ஸூ’’தி மனுஸ்ஸாபி ஆமிஸம் ஆஹரித்வா தா³னம் த³த்வா வத³ந்தி ‘‘அம்ஹாகம் மனுஸ்ஸா ந ப³ஹுகா, ஸாமணேரே அம்ஹேஹி ஸஹ புப்பா²னி ஓசினிதும் ஆணாபேதா²’’தி. ‘‘ஸாமணேரேஹி பி⁴க்கா² லத்³தா⁴. யே பி⁴க்கா²சாரம் ந க³ச்ச²ந்தி, தே ஸயமேவ ஜானிஸ்ஸந்தி உபாஸகா’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏத்தகம் நயம் லபி⁴த்வா ஸாமணேரே புத்தே வா பா⁴திகே வா கத்வா புப்பா²னி ஓசினாபேதும் தோ³ஸோ நத்தி², புப்ப²தா³னம் நாம ந ஹோதி.

ப²லதா³னே ப²லம்பி புப்ப²ம் விய நியமிதமேவ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. விஹாரே ப³ஹுகஸ்மிம் ப²லாப²லே ஸதி அபா²ஸுகமனுஸ்ஸா ஆக³ந்த்வா யாசந்தி, பி⁴க்கூ² ‘‘ஸங்கி⁴க’’ந்தி தா³தும் ந உஸ்ஸஹந்தி, மனுஸ்ஸா விப்படிஸாரினோ அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி, தத்த² கிம் காதப்³ப³ந்தி? ப²லேஹி வா ருக்கே²ஹி வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா கதி²கா காதப்³பா³ ‘‘அஸுகே ச ருக்கே² அஸுகே ச ருக்கே² ஏத்தகானி ப²லானி க³ண்ஹந்தா, ஏத்தகேஸு வா ருக்கே²ஸு ப²லானி க³ண்ஹந்தா ந வாரேதப்³பா³’’தி. சோரா வா இஸ்ஸரா வா ப³லக்காரேன க³ண்ஹந்தா ந வாரேதப்³பா³. குத்³தா⁴ ஹி தே ஸகலவிஹாரம்பி நாஸேய்யும், ஆதீ³னவோ பன கதே²தப்³போ³தி.

ஸினானதா³னே ஸினானசுண்ணானி கோட்டிதானி ந க³ருப⁴ண்டா³னி, அகோட்டிதோ ருக்கே² டி²தோவ ருக்க²தசோ க³ருப⁴ண்ட³ம், சுண்ணம் பன அகி³லானஸ்ஸ ரஜனனிபக்கம் வட்டதி. கி³லானஸ்ஸ யம்கிஞ்சி சுண்ணம் தா³தும் வட்டதியேவ.

ந சுண்ணதா³னேனாதி வுத்தனயேன ஸிரீஸசுண்ணாதீ³னம் தா³னேன. மத்திகாதா³னேமத்திகா ஹி யத்த² து³ல்லபா⁴ ஹோதி, தத்தே²வ க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸாபி ஹேட்டி²மகோடியா திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³ப்பமாணாவ, ததோ ஹேட்டா² ந க³ருப⁴ண்ட³ந்தி.

த³ந்தகட்ட²தா³னே த³ந்தகட்ட²ம் அச்சி²ன்னகமேவ க³ருப⁴ண்ட³ம். யேஸம் ஸாமணேரானம் ஸங்க⁴தோ த³ந்தகட்ட²வாரோ பாபுணாதி, தே அத்தனோ ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் பாடியேக்கம் தா³தும் ந லப⁴ந்தி. யேஹி பன ‘‘ஏத்தகானி த³ந்தகட்டா²னி ஆஹரிதப்³பா³னீ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா வாரா க³ஹிதா, தே அதிரேகானி ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் தா³தும் லப⁴ந்தி. ஏகேன பி⁴க்கு²னா த³ந்தகட்ட²மாளகதோ ப³ஹூனி த³ந்தகட்டா²னி ந க³ஹேதப்³பா³னி, தே³வஸிகம் ஏகேகமேவ க³ஹேதப்³ப³ம். பாடியேக்கம் வஸந்தேனாபி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் க³ணயித்வா யத்தகானி அத்தனோ பாபுணந்தி, தத்தகானேவ க³ஹேத்வா க³ந்தப்³ப³ம். அந்தரா ஆக³ந்துகேஸு வா ஆக³தேஸு தி³ஸம் வா பக்கமந்தேஸு ஆஹரித்வா க³ஹிதட்டா²னேயேவ ட²பேதப்³பா³னி. ந முகோ²த³கதா³னேனாதி ந முக²தோ⁴வனஉத³கதா³னேன.

ந சாடுகம்யதாயாதிஆதீ³ஸு சாடுகம்யதா வுச்சதி அத்தானம் தா³ஸம் விய நீசட்டா²னே ட²பேத்வா பரஸ்ஸ க²லிதவசனம்பி ஸண்ட²பேத்வா பியகாமதாய பக்³க³ய்ஹவசனம். ந முக்³க³ஸூப்யதாயாதி ந முக்³க³ஸூபஸமானதாய. முக்³க³ஸூபஸமானதாதி ஸச்சாலிகேன ஜீவிகம் கப்பனதாய ஏதம் அதி⁴வசனம். யதா² ஹி முக்³க³ஸூபே பச்சந்தே ப³ஹூ முக்³கா³ பாகம் க³ச்ச²ந்தி தோ²கா ந க³ச்ச²ந்தி, ஏவமேவ ஸச்சாலிகேன ஜீவிககப்பகே புக்³க³லே ப³ஹு அலிகம் ஹோதி, அப்பகம் ஸச்சம். யதா² வா முக்³க³ஸூபஸ்ஸ அபவிஸனட்டா²னம் நாம நத்தி², ஏவமேவ ஸச்சாலிகவுத்தினோ புக்³க³லஸ்ஸ அப்பதிட்டா²னம் நாம நத்தி². ஸிங்கா⁴டகம் விய இச்சி²திச்சி²தட்டா²னஸ்ஸ பதிட்டா²தி. தேனஸ்ஸ ஸா முஸாவாதி³தா ‘‘முக்³க³ஸூப்யதா’’தி வுத்தா. ந பாரிப⁴ட்யதாயாதி ந பரிப⁴டகம்மபா⁴வேன. பரிப⁴டஸ்ஸ ஹி கம்மம் பாரிப⁴ட்யம், தஸ்ஸ பா⁴வோ பாரிப⁴ட்யதா, அலங்காரகரணாதீ³ஹி தா³ரககீளாபனஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ந பீட²மத்³தி³கதாயாதி ந ஸஹஸா க⁴ரம் பவிஸித்வா பீட²கே நிஸீத³னகதாய.

ந வத்து²விஜ்ஜாயாதிஆதீ³ஸு வத்து²விஜ்ஜா நாம கா³மனிக³மனக³ராதீ³னம் ஸுனிவிட்ட²து³ன்னிவிட்ட²ஜானனஸத்த²ம். திரச்சா²னவிஜ்ஜா நாம அனிய்யானிகத்தா ஸக்³க³மோக்க²மக்³கா³னம் திரச்சா²னபூ⁴தா அங்க³ஸத்த²னிமித்தாதி³கா அவஸேஸவிஜ்ஜா. அங்க³விஜ்ஜா நாம இத்தி²புரிஸானம் ஸுப⁴க³து³ப்³ப⁴க³லக்க²ணஜானனம். நக்க²த்தவிஜ்ஜா நாம நக்க²த்தானம் யோக³ஜானனஸத்த²ம்.

ந தூ³தக³மனேனாதி ந தூ³தேய்யம் கத்வா க³மனேன. ந பஹிணக³மனேனாதி ந கி³ஹீனம் ஸாஸனம் க³ஹேத்வா க⁴ரா க⁴ரம் பஹிதஸ்ஸ க³மனேன. ந ஜங்க⁴பேஸனியேனாதி கா³மந்தரதே³ஸந்தராதீ³ஸு தேஸம் தேஸம் கி³ஹீனம் ஸாஸனபடிஸாஸனம் ஹரணேன. இத³ஞ்ஹி ஜங்க⁴பேஸனியம் நாம அத்தனோ மாதாபிதூனம், யே சாஸ்ஸ மாதாபிதரோ உபட்ட²ஹந்தி, தேஸம் ஸாஸனம் க³ஹேத்வா கத்த²சி க³மனவஸேன வட்டதி. சேதியஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அத்தனோ வா கம்மம் கரோந்தானம் வட்³ட⁴கீனம்பி ஸாஸனம் ஹரிதும் வட்டதி. மனுஸ்ஸா ‘‘தா³னம் த³ஸ்ஸாம, பூஜம் கரிஸ்ஸாம, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆசிக்க²தா²’’தி ச வத³ந்தி; ‘‘அஸுகத்தே²ரஸ்ஸ நாம தே³தா²’’தி பிண்ட³பாதம் வா பே⁴ஸஜ்ஜம் வா சீவரம் வா தே³ந்தி, ‘‘விஹாரே பூஜம் கரோதா²’’தி மாலாக³ந்த⁴விலேபனாதீ³னி வா த⁴ஜபடாகாதீ³னி வா நிய்யாதேந்தி. ஸப்³ப³ம் ஹரிதும் வட்டதி, ஜங்க⁴பேஸனியம் நாம ந ஹோதி. ஸேஸஸாஸனம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பத³வாரே பத³வாரே தோ³ஸோ.

ந வேஜ்ஜகம்மேனாதி ந வேஜ்ஜேன ஹுத்வா காயதிகிச்ச²னாதி³பே⁴ஸஜ்ஜகரணேன. பே⁴ஸஜ்ஜம் பன பஞ்சன்னம் ஸஹத⁴ம்மிகானம் காதப்³ப³ம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னியா ஸிக்க²மானாய ஸாமணேரஸ்ஸ ஸாமணேரியா. ஸமஸீலஸத்³தா⁴பஞ்ஞானஞ்ஹி ஏதேஸம் தீஸு ஸிக்கா²ஸு யுத்தானம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அகாதும் ந லப்³ப⁴தி. மாதாபிதூனம் தது³பட்டா²கானம் அத்தனோ வேய்யாவச்சகரஸ்ஸ பண்டு³பலாஸஸ்ஸாதி ஏதேஸம் பஞ்சன்னம்பி காதும் வட்டதி. ஜேட்ட²பா⁴து, கனிட்ட²பா⁴து, ஜேட்ட²ப⁴கி³னியா, கனிட்ட²ப⁴கி³னியா, சூளமாதுயா, மஹாமாதுயா, சூளபிதுனோ, மஹாபிதுனோ, பிதுச்சா²ய, மாதுச்சா²யாதி ஏதேஸம் பன த³ஸன்னம்பி கரோந்தேன தேஸம்யேவ ஸந்தகம் பே⁴ஸஜ்ஜம் க³ஹேத்வா கேவலம் யோஜேத்வா தா³தப்³ப³ம். ஸசே நப்பஹோதி, அத்தனோ ஸந்தகம் தாவகாலிகம் தா³தப்³ப³ம். ஏதேஸம் புத்தபரம்பரா யாவ ஸத்தமா குலபரிவட்டா, தாவ சத்தாரோ பச்சயே ஆஹராபேந்தஸ்ஸ அகதவிஞ்ஞத்தி வா, பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோந்தஸ்ஸ வேஜ்ஜகம்மம் வா, குலதூ³ஸகாபத்தி வா ந ஹோதி.

ந பிண்ட³படிபிண்ட³கேனாதி ஏத்த² பிண்ட³பாதோ கஸ்ஸ தா³தப்³போ³, கஸ்ஸ ந தா³தப்³போ³? மாதாபிதூனம் தது³பட்டா²கானம் வேய்யாவச்சகரஸ்ஸ பண்டு³பலாஸஸ்ஸ ஸம்பத்தஸ்ஸ தா³மரிகசோரஸ்ஸ இஸ்ஸரஸ்ஸாபி தா³தப்³போ³. ஏதேஸம் த³த்வா பச்சா² லத்³த⁴ம்பி பிண்ட³படிபிண்ட³ம் நாம ந ஹோதி. ந தா³னானுப்பதா³னேனாதி அத்தனோ தி³ன்னகானம் ந புன தா³னேன. த⁴ம்மேனாதி த⁴ம்மேன உப்பன்னம். ஸமேனாதி காயஸுசரிதாதி³னா. லத்³தா⁴தி காயேன லத்³தா⁴. லபி⁴த்வாதி சித்தேன பாபுணித்வா. அதி⁴க³ந்த்வாதி ஸம்பாபுணித்வா. விந்தி³த்வாதி ஞாணேன விந்தி³த்வா. படிலபி⁴த்வாதி புனப்புனம் லபி⁴த்வா.

அன்னஸன்னிதி⁴ந்தி ஏத்த² து³விதா⁴ அன்னகதா² வினயவஸேன ச ஸல்லேக²வஸேன ச. வினயவஸேன தாவ யம்கிஞ்சி அன்னம் அஜ்ஜ படிக்³க³ஹிதம் அபரஜ்ஜு ஸன்னிதி⁴காரகம் ஹோதி, தஸ்ஸ பரிபோ⁴கே³ பாசித்தியம். அத்தனா லத்³த⁴ம் பன ஸாமணேரானம் த³த்வா தேஹி லத்³த⁴ம் ட²பாபேத்வா து³தியதி³வஸே பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, ஸல்லேகோ² பன ந ஹோதி.

பானஸன்னிதி⁴ம்ஹிபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பானம் நாம அம்ப³பானாதீ³னி அட்ட² பானானி, யானி சே தேஸம் அனுலோமானி.

வத்த²ஸன்னிதி⁴ந்திஆதி³ம்ஹி அனதி⁴ட்டி²தாவிகப்பிதம் ஸன்னிதி⁴ ச ஹோதி ஸல்லேக²ஞ்ச கோபேதி. அயம் பரியாய கதா²வ, நிப்பரியாயதோ பன திசீவரஸந்துட்டே²ன ப⁴விதப்³ப³ம், சதுத்த²ம் லபி⁴த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தா³தப்³ப³ம். ஸசே யஸ்ஸ கஸ்ஸசி தா³தும் ந ஸக்கோதி, யஸ்ஸ பன தா³துகாமோ ஹோதி, ஸோ உத்³தே³ஸத்தா²ய வா பரிபுச்ச²த்தா²ய வா க³தோ, ஆக³தமத்தே தா³தப்³ப³ம், அதா³தும் ந வட்டதி. சீவரே பன அப்பஹோந்தே ஸதியா பச்சாஸாய அனுஞ்ஞாதகாலம் ட²பேதும் வட்டதி. ஸூசிஸுத்தசீவரகாரகானம் அலாபே⁴ன ததோ பரம்பி வினயகம்மம் கத்வா ட²பேதும் வட்டதி. ‘‘இமஸ்மிம் ஜிண்ணே புன ஈதி³ஸம் குதோ லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி பன ட²பேதும் ந வட்டதி, ஸன்னிதி⁴ ச ஹோதி, ஸல்லேக²ஞ்ச விகோபேதி.

யானஸன்னிதி⁴ம்ஹி யானம் நாம வய்ஹம் ரதோ² ஸகடம் ஸந்த³மானிகா ஸிவிகா பாடங்கீதி நேதம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ யானம். உபாஹனா பன பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ யானம்யேவ. ஏகபி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஹி ஏகோ அரஞ்ஞத்தா²ய, ஏகா தோ⁴தபாத³கத்தா²யாதி உக்கம்ஸதோ த்³வே உபாஹனஸங்கா⁴டா வட்டந்தி, ததியம் லபி⁴த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ தா³தப்³போ³, ‘‘இமஸ்மிம் ஜிண்ணே அஞ்ஞம் குதோ லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ஹி ட²பேதும் ந வட்டதி, ஸன்னிதி⁴ ச ஹோதி, ஸல்லேக²ஞ்ச விகோபேதி.

ஸயனஸன்னிதி⁴ம்ஹி ஸயனந்தி மஞ்சோ. ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகோ க³ப்³பே⁴ ஏகோ தி³வாட்டா²னேதி உக்கம்ஸதோ த்³வே மஞ்சா வட்டந்தி, ததோ உத்தரி லபி⁴த்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ வா க³ணஸ்ஸ வா தா³தப்³போ³, அதா³தும் ந வட்டதி, ஸன்னிதி⁴ சேவ ஹோதி, ஸல்லேக²ஞ்ச கோபேதி.

க³ந்த⁴ஸன்னிதி⁴ம்ஹி பி⁴க்கு²னோ கண்டு³கச்சு²ச²விதோ³ஸாதி³ஆபா³தே⁴ ஸதி க³ந்தோ⁴ வட்டதி. தேன க³ந்தே⁴ன தஸ்மிம் ரோகே³ வூபஸந்தே அஞ்ஞேஸம் வா ஆபா³தி⁴கானம் தா³தப்³போ³. த்³வாரே பஞ்சங்கு³லக⁴ரதூ⁴பனாதீ³ஸு வா உபனேதப்³போ³. ‘‘புன ரோகே³ ஸதி ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ட²பேதும் ந வட்டதி, க³ந்த⁴ஸன்னிதி⁴ ச ஹோதி, ஸல்லேக²ஞ்ச கோபேதி.

ஆமிஸந்தி அன்னாதி³வுத்தாவஸேஸம்வ த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேய்யதி²த³ம் – இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ‘‘ததா²ரூபே காலே உபகாராய ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி திலதண்டு³லமுக்³க³மாஸனாளிகேரலோணமச்ச²மம்ஸவல்லூரஸப்பிதேலகு³ள- பா⁴ஜனாதீ³னி ஆஹராபேத்வா ட²பேதி. ஸோ வஸ்ஸகாலே காலஸ்ஸேவ ஸாமணேரேஹி யாகு³ம் பசாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜித்வா ‘‘ஸாமணேர உத³ககத்³த³மே து³க்க²ம் கா³மம் பவிஸிதும், க³ச்ச² அஸுககுலம் க³ந்த்வா மய்ஹம் விஹாரே நிஸின்னபா⁴வம் ஆரோசேஹி, அஸுககுலதோ த³தி⁴ஆதீ³னி ஆஹரா’’தி பேஸேதி. பி⁴க்கூ²ஹி ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, கா³மம் பவிஸதா²’’தி வுத்தேபி ‘‘து³ப்பவேஸோ ஆவுஸோ இதா³னி கா³மோ’’தி வத³தி. தே ‘‘ஹோது, ப⁴ந்தே, அச்ச²த² தும்ஹே, மயம் பி⁴க்க²ம் பரியேஸித்வா ஆஹரிஸ்ஸாமா’’தி க³ச்ச²ந்தி. அத² ஸாமணேரோபி த³தி⁴ஆதீ³னி ஆஹரித்வா ப⁴த்தஞ்ச ப்³யஞ்ஜனஞ்ச ஸம்பாதே³த்வா உபனேதி, தம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸேவ உபட்டா²கா ப⁴த்தம் பஹிணந்தி, ததோபி மனாபம் மனாபம் பு⁴ஞ்ஜதி. அத² பி⁴க்கூ² பிண்ட³பாதம் க³ஹேத்வா ஆக³ச்ச²ந்தி, ததோபி மனாபம் மனாபம் கீ³வாயாமகம் பு⁴ஞ்ஜதியேவ. ஏவம் சதுமாஸம்பி வீதினாமேதி. அயம் வுச்சதி பி⁴க்கு² ‘‘முண்ட³குடும்பி³கஜீவிகம் ஜீவதி, ந ஸமணஜீவிக’’ந்தி. ஏவரூபோ ஆமிஸஸன்னிதி⁴ நாம ஹோதி.

பி⁴க்கு²னோ பன வஸனட்டா²னே ஏகா தண்டு³லனாளி ஏகோ கு³ளபிண்டோ³ சதுபா⁴க³மத்தம் ஸப்பீதி ஏத்தகம் நிதே⁴தும் வட்டதி அகாலே ஸம்பத்தசோரானம் அத்தா²ய. தே ஹி ஏத்தகம்பி ஆமிஸபடிஸந்தா²ரம் அலப⁴ந்தா ஜீவிதாபி வோரோபேய்யும், தஸ்மா ஸசேபி ஏத்தகம் நத்தி², ஆஹராபேத்வாபி ட²பேதும் வட்டதி. அபா²ஸுககாலே ச யதே³த்த² கப்பியம், தம் அத்தனாபி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. கப்பியகுடியம் பன ப³ஹும் ட²பேந்தஸ்ஸாபி ஸன்னிதி⁴ நாம நத்தி².

160. ஜா²யீ ந பாத³லோலஸ்ஸாதி ஜா²னாபி⁴ரதோ ச ந ச பாத³லோலோ அஸ்ஸ. விரமே குக்குச்சா நப்பமஜ்ஜேய்யாதி ஹத்த²குக்குச்சாதி³குக்குச்சம் வினோதே³ய்ய, ஸக்கச்சகாரிதாய சேத்த² நப்பமஜ்ஜேய்ய.

ஏகத்தமனுயுத்தோதி ஏகீபா⁴வம் அனுயுத்தோ. பரமத்த²க³ருகோதி உத்தமத்த²க³ருகோ. ‘‘ஸகத்த²க³ருகோ’’தி வா பாடோ².

படிஸல்லானாராமோதி ஆரமணம் ஆராமோ, ததோ ததோ ஆரம்மணதோ படிஸம்ஹரித்வா ஏகீபா⁴வே படிஸல்லானே ஆராமோ யஸ்ஸ ஸோ படிஸல்லானாராமோ. அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய. தஸ்மிம் ரதோதி படிஸல்லானரதோ. ஏதேஹி ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதம் த³ஸ்ஸேதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸீலவிபன்னஸ்ஸ ஏகக்³க³தாபி ந ஸம்பஜ்ஜதி. அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²மனுயுத்தோதி அத்தனோ சித்தஸமதே² யுத்தோ. ஏத்த² ஹி அஜ்ஜ²த்தந்தி வா அத்தனோதி வா ஏதம் ஏகத்த²ம், ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம். பு⁴ம்மத்தே² பனேதம் உபயோக³வசனம். அனூதி இமினா உபஸக்³கே³ன யோகே³ ஸித்³த⁴ம்.

அனிராகதஜ்ஜா²னோதி ப³ஹி அனிஹதஜ்ஜா²னோ அவினாஸிதஜ்ஜா²னோ வா. நீஹரணவினாஸத்த²ஞ்ஹி இத³ம் நிராகரணம் நாம. ‘‘த²ம்ப⁴ம் நிரம்கத்வா நிவாதவுத்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 328) சஸ்ஸ பயோகோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. விபஸ்ஸனாய ஸமன்னாக³தோதி ஸத்தவிதா⁴ய அனுபஸ்ஸனாய யுத்தோ. ஸத்தவிதா⁴ அனுபஸ்ஸனா நாம அனிச்சானுபஸ்ஸனா து³க்கா²னுபஸ்ஸனா அனத்தானுபஸ்ஸனா நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா விராகா³னுபஸ்ஸனா நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாதி. தா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.741 ஆத³யோ, 849 ஆத³யோ) வித்தா²ரிதா. ப்³யூஹேதா ஸுஞ்ஞாகா³ரானந்தி வட்³டே⁴தா ஸுஞ்ஞாகா³ரானம். ஏத்த² ச ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ரத்திந்தி³வம் ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பவிஸித்வா நிஸீத³மானோ பி⁴க்கு² ‘‘ப்³ரூஹேதா ஸுஞ்ஞாகா³ரான’’ந்தி வேதி³தப்³போ³. ஏகபூ⁴மகாதி³பே⁴தே³ பாஸாதே³ குருமானோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரானம் ப்³ரூஹேதாதி த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸக்கச்சகாரீதிஆதீ³ஸு தா³னாதீ³னம் குஸலத⁴ம்மானம் பா⁴வனாய புக்³க³லஸ்ஸ வா தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ வா ஸக்கச்சகாரிதாவஸேன ஸக்கச்சகாரீ. அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய. ஸததபா⁴வோ ஸாதச்சம், ஸாதச்சகாரிதாவஸேன ஸாதச்சகாரீ. நிரந்தரகாரிதாய அட்டி²தகாரீ. யதா² நாம ககண்டகோ தோ²கம் க³ந்த்வா தோ²கம் திட்ட²தி, ந நிரந்தரம் க³ச்ச²தி, ஏவமேவ யோ புக்³க³லோ ஏகதி³வஸம் தா³னம் த³த்வா பூஜம் வா கத்வா த⁴ம்மம் வா ஸுத்வா ஸமணத⁴ம்மம் வா கத்வா புன சிரஸ்ஸம் கரோதி, தம் ந நிரந்தரம் பவத்தேதி. ஸோ ‘‘அஸாதச்சகாரீ, டி²தகாரீ’’தி வுச்சதி. யோ பன ஏவம் ந ஹோதி, ஸோ அட்டி²தகாரீ. அனோலீனவுத்திகோதி நிரந்தரகரணஸங்கா²தஸ்ஸ விப்பா²ரஸ்ஸ அத்தி²தாய ந ஓலீனவுத்திகோ. அனிக்கி²த்தச்ச²ந்தோ³தி குஸலகிரியாய வீரியச்ச²ந்த³ஸ்ஸ அனிக்கி²த்தபா⁴வேன அனிக்கி²த்தச்ச²ந்தோ³. அனிக்கி²த்தது⁴ரோதி வீரியது⁴ரஸ்ஸ அனோரோபகோ, அனோஸக்கிதமானஸோதி அத்தோ².

அப்படிவானீதி அனிவத்தனம். அதி⁴ட்டா²னந்தி குஸலகரணே பதிட்டா²பா⁴வோ. அனுயோகோ³தி அனுயுஞ்ஜனம். அப்பமாதோ³தி ஸதியா அவிப்பவாஸோ.

161. தந்தி³ம் மாயம் ஹஸ்ஸம் கி²ட்³ட³ந்தி ஆலஸியஞ்ச மாயஞ்ச ஹஸ்ஸஞ்ச காயிகம் வாசஸிகம் கி²ட்³ட³ஞ்ச. ஸவிபூ⁴ஸந்தி ஸத்³தி⁴ம் விபூ⁴ஸாய.

ரத்திந்தி³வம் ச²கோட்டா²ஸம் கரித்வாதி புரிமயாமமஜ்ஜி²மயாமபச்சி²மயாமவஸேன ரத்திம் தயோ ததா² தி³வாதி ச²ப்³பி³த⁴ம் கோட்டா²ஸம் கத்வா. பஞ்சகோட்டா²ஸம் படிஜக்³கே³ய்யாதி ரத்திம் மஜ்ஜி²மயாமம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அவஸேஸபஞ்சகோட்டா²ஸேஸு ந நித்³த³ம் ஓக்கமேய்ய. ஏககோட்டா²ஸம் நிபஜ்ஜேய்யாதி ஏகம் மஜ்ஜி²மயாமகோட்டா²ஸம் ஸதோ ஸம்பஜானோ நிபஜ்ஜித்வா நித்³த³ம் ஓக்கமேய்ய.

இத⁴ பி⁴க்கு² தி³வஸம்பி புப்³ப³ண்ஹே மஜ்ஜ²ன்ஹே ஸாயன்ஹேதி தயோபி தி³வஸகோட்டா²ஸா க³ஹிதா. சங்கமேன நிஸஜ்ஜாயாதி ஸகலம் தி³வஸம் இமினா இரியாபத²த்³வயேனேவ விஹரந்தோ சித்தஸ்ஸ ஆவரணதோ ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி பஞ்சஹி நீவரணேஹி ஸப்³பா³குஸலத⁴ம்மேஹி வா. சித்தம் பரிஸோதே⁴ய்யாதி தேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் விஸோதே⁴ய்ய. டா²னம் பனேத்த² கிஞ்சாபி ந க³ஹிதம், சங்கமனிஸஜ்ஜாஸன்னிஸ்ஸிதம் பன கத்வா க³ஹேதப்³ப³மேவ. பட²மம் யாமந்தி ஸகலஸ்மிம்பி பட²மயாமே.

ஸேய்யந்தி ஏத்த² காமபோ⁴கீ³ஸேய்யா பேதஸேய்யா ஸீஹஸேய்யா ததா²க³தஸேய்யாதி சதஸ்ஸோ ஸேய்யா. தத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, காமபோ⁴கீ³ வாமேன பஸ்ஸேன ஸேந்தீ’’தி (அ. நி. 1.4246) அயம் காமபோ⁴கீ³ஸேய்யா. தேஸு ஹி யேபு⁴ய்யேன த³க்கி²ணபஸ்ஸேன ஸயானோ நாம நத்தி². ‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, பேதா உத்தானா ஸேந்தீ’’தி (அ. நி. 4.246) அயம் பேதஸேய்யா. அப்பமம்ஸலோஹிதத்தா ஹி அட்டி²ஸங்கா⁴டக⁴ட்டிதா ஏகேன பஸ்ஸேன ஸயிதும் ந ஸக்கோந்தி, உத்தானாவ ஸேந்தி. ‘‘ஸீஹோ, பி⁴க்க²வே, மிக³ராஜா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸேய்யம் கப்பேதி…பே… அத்தமனோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 4.246) அயம் ஸீஹஸேய்யா. தேஜுஸ்ஸத³த்தா ஹி ஸீஹோ மிக³ராஜா த்³வே புரிமபாதே³ ஏகஸ்மிம் பச்சி²மபாதே³ ஏகஸ்மிம் டா²னே ட²பேத்வா நங்கு³ட்ட²ம் அந்தரஸத்தி²ம்ஹி பக்கி²பித்வா புரிமபாத³பச்சி²மபாத³னங்கு³ட்டா²னம் டி²தோகாஸம் ஸல்லக்கே²த்வா த்³வின்னம் புரிமபாதா³னம் மத்த²கே ஸீஸம் ட²பேத்வா ஸயதி. தி³வஸம்பி ஸயித்வா பபு³ஜ்ஜ²மானோ ந உத்ரஸ்தோ பபு³ஜ்ஜ²தி, ஸீஸம் பன உக்கி²பித்வா புரிமபாதா³தீ³னம் டி²தோகாஸம் ஸல்லக்கே²தி. ஸசே கிஞ்சி டா²னம் விஜஹித்வா டி²தம் ஹோதி, ‘‘நயித³ம் துய்ஹம் ஜாதியா, ந ஸூரபா⁴வஸ்ஸ அனுரூப’’ந்தி அனத்தமனோ ஹுத்வா தத்தே²வ ஸயதி, ந கோ³சராய பக்கமதி. அவிஜஹித்வா டி²தே பன ‘‘துய்ஹம் ஜாதியா ச ஸூரபா⁴வஸ்ஸ ச அனுரூபமித³’’ந்தி ஹட்ட²துட்டோ² உட்டா²ய ஸீஹவிஜம்பி⁴தம் விஜம்பி⁴த்வா கேஸரபா⁴ரம் விது⁴னித்வா திக்க²த்தும் ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா கோ³சராய பக்கமதி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸேய்யா பன ததா²க³தஸேய்யாதி வுச்சதி. தாஸு இத⁴ ஸீஹஸேய்யா ஆக³தா. அயஞ்ஹி தேஜுஸ்ஸத³இரியாபத²த்தா உத்தமஸேய்யா நாம.

பாதே³ பாத³ந்தி த³க்கி²ணபாதே³ வாமபாத³ம். அச்சாதா⁴யாதி அதிஆதா⁴ய ஈஸகம் அதிக்கம்ம ட²பேத்வா. கோ³ப்ப²கேன ஹி கோ³ப்ப²கே, ஜாணுனா வா ஜாணும்ஹி ஸங்க⁴ட்டியமானே அபி⁴ண்ஹம் வேத³னா உப்பஜ்ஜதி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ந ஹோதி, ஸேய்யா அபா²ஸு ஹோதி. யதா² பன ந ஸங்க⁴ட்டேதி, ஏவம் அதிக்கம்ம ட²பிதே வேத³னா நுப்பஜ்ஜதி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, ஸேய்யா பா²ஸு ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘பாதே³ பாத³ம் அச்சாதா⁴யா’’தி. ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஸதியா சேவ ஸம்பஜானபஞ்ஞாய ச ஸமன்னாக³தோ ஹுத்வா. இமினா ஸுபரிக்³கா³ஹகம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் கதி²தம். உட்டா²னஸஞ்ஞம் மனஸிகரித்வாதி ‘‘அஸுகவேலாய நாம உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் உட்டா²னவேலாபரிச்சே²த³கம் உட்டா²னஸஞ்ஞம் சித்தே ட²பேத்வா. ஏவம் கத்வா நிபன்னோ ஹி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலேயேவ உட்டா²தி.

வீரியிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே சேதஸிகோதி இத³ம் வீரியஸ்ஸ நியமதோ சேதஸிகபா⁴வதீ³பனத்த²ம் வுத்தம், இத³ஞ்ஹி வீரியம் ‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, காயிகம் வீரியம், தத³பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி சேதஸிகம் வீரியம், தத³பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி. இதிஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு ஸுத்தேஸு (ஸம். நி. 5.233) சங்கமாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதாய காயிகந்தி வுச்சமானம்பி காயவிஞ்ஞாணம் விய காயிகம் நாம நத்தி², சேதஸிகமேவ பனேதந்தி தீ³பேதும் ‘‘சேதஸிகோ’’தி வுத்தம். வீரியாரம்போ⁴தி வீரியஸங்கா²தோ ஆரம்போ⁴. அயஞ்ஹி ஆரம்ப⁴ஸத்³தோ³ கம்மே ஆபத்தியம் கிரியாயம் வீரியே ஹிம்ஸாயம் விகோபனேதி அனேகேஸு அத்தே²ஸு ஆக³தோ.

‘‘யம் கிஞ்சி து³க்க²ம் ஸம்போ⁴தி, ஸப்³ப³ம் ஆரம்ப⁴பச்சயா;

ஆரம்பா⁴னம் நிரோதே⁴ன, நத்தி² து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ’’தி. (ஸு. நி. 749) –

ஏத்த² ஹி கம்மம் ஆரம்போ⁴தி ஆக³தம். ‘‘ஆரம்ப⁴தி ச விப்படிஸாரீ ச ஹோதீ’’தி (அ. நி. 5.142; பு. ப. 191) ஏத்த² ஆபத்தி. ‘‘மஹாயஞ்ஞா மஹாரம்பா⁴, ந தே ஹோந்தி மஹப்ப²லா’’தி (அ. நி. 4.39; ஸம். நி. 1.120) ஏத்த² யூபுஸ்ஸாபனாதி³கிரியா. ‘‘ஆரம்ப⁴த² நிக்கமத², யுஞ்ஜத² பு³த்³த⁴ஸாஸனே’’தி (ஸம். நி. 1.185; கதா². 333; நேத்தி. 29; பேடகோ. 38; மி. ப. 5.1.4) ஏத்த² வீரியம். ‘‘ஸமணம் கோ³தமம் உத்³தி³ஸ்ஸ பாணம் ஆரம்ப⁴ந்தீ’’தி (ம. நி. 2.51) ஏத்த² ஹிம்ஸா. ‘‘பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.10; ம. நி. 1.293) ஏத்த² சே²த³னப⁴ஞ்ஜனாதி³கம் விகோபனம். இத⁴ பன வீரியமேவ அதி⁴ப்பேதம். தேனாஹ ‘‘வீரியாரம்போ⁴தி வீரியஸங்கா²தோ ஆரம்போ⁴’’தி. வீரியஞ்ஹி ஆரம்ப⁴னவஸேன ஆரம்போ⁴தி வுச்சதி. இத³மஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²மனவஸேன நிக்கமோ. பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனவஸேன பரக்கமோ. உக்³க³ந்த்வா யமனவஸேன உய்யாமோ. வாயமனவஸேன வாயாமோ. உஸ்ஸஹனவஸேன உஸ்ஸாஹோ. அதி⁴மத்துஸ்ஸஹனவஸேன உஸ்ஸோள்ஹீ. தி²ரபா⁴வட்டே²ன தா²மோ. சித்தசேதஸிகானம் தா⁴ரணவஸேன அவிச்சே²த³தோ வா பவத்தனவஸேன குஸலஸந்தானம் தா⁴ரேதீதி தி⁴தி.

அபரோ நயோ – நிக்கமோ சேஸோ காமானம் பனுத³னாய. பரக்கமோ சேஸோ ப³ந்த⁴னச்சே²தா³ய. உய்யாமோ சேஸோ ஓக⁴ஸ்ஸ நித்த²ரணாய. வாயாமோ சேஸோ பாரம் க³மனட்டே²ன. உஸ்ஸாஹோ சேஸோ புப்³ப³ங்க³மட்டே²ன. உஸ்ஸோள்ஹீ சேஸோ அதி⁴மத்தட்டே²ன. தா²மோ சேஸோ பலிகு⁴க்³கா⁴டனதாய. தி⁴தி சேஸோ அட்டி²தகாரிதாயாதி.

‘‘காமம் தசோ ச ந்ஹாரு ச, அட்டி² ச அவஸிஸ்ஸதூ’’தி (அ. நி. 2.5) ஏவம் பவத்திகாலே அஸிதி²லபரக்கமவஸேன அஸிதி²லபரக்கமதா, தி²ரபரக்கமோ த³ள்ஹபரக்கமோதி அத்தோ². யஸ்மா பனேதம் வீரியம் குஸலகம்மகரணட்டா²னே ச²ந்த³ம் ந நிக்கி²பதி, து⁴ரம் ந நிக்கி²பதி, ந ஓதாரேதி ந விஸ்ஸஜ்ஜேதி, அனோஸக்கிதமானஸதம் ஆவஹதி, தஸ்மா ‘‘அனிக்கி²த்தச்ச²ந்த³தா அனிக்கி²த்தது⁴ரதா’’தி வுத்தம். யதா² பன தஜ்ஜாதிகே உத³கஸம்பி⁴ன்னட்டா²னே து⁴ரவாஹகோ³ணம் ‘‘க³ண்ஹதா²’’தி வத³ந்தி, ஸோ ஜாணுனா பூ⁴மிம் உப்பீளேத்வாபி து⁴ரம் வஹதி, பூ⁴மியம் பதிதும் ந தே³தி, ஏவமேவ வீரியம் குஸலகம்மகரணட்டா²னே து⁴ரம் ந நிக்கி²பதி பக்³க³ண்ஹாதி, தஸ்மா ‘‘து⁴ரஸம்பக்³கா³ஹோ’’தி வுத்தம். பக்³க³ஹலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி வீரியிந்த்³ரியம். கோஸஜ்ஜே ந கம்பதீதி வீரியப³லம். யாதா²வனிய்யானிககுஸலவாயாமதாய ஸம்மாவாயாமோ.

தந்தீ³தி ஜாதிஆலஸியம். தந்தி³யனாதி தந்தி³யனாகாரோ. தந்தி³மனகதாதி தந்தி³யா அபி⁴பூ⁴தசித்ததா. அலஸஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யம், ஆலஸ்யாயனாகாரோ ஆலஸ்யாயனா. ஆலஸ்யாயிதஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யாயிதத்தம். இதி ஸப்³பே³ஹி இமேஹி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன காயாலஸியம் கதி²தம்.

வஞ்சனிகா சரியாதி வஞ்சனிகா கிரியா. மா மம் ஜஞ்ஞாதி வாசம் பா⁴ஸதீதி ஜானம்யேவ பண்ணத்திம் வீதிக்கமந்தோ பி⁴க்கு² பா⁴ரியம் கரோதி, அம்ஹாகம் பன வீதிக்கமட்டா²னம் நாம நத்தீ²தி உபஸந்தோ விய பா⁴ஸதி. காயேன பரக்கமதீதி ‘‘மயா கதம் இத³ம் பாபகம்மம் மா கேசி ஜானிம்ஸூ’’தி காயேன வத்தம் கரோதி. விஜ்ஜமானதோ³ஸபடிச்சா²த³னதோ சக்கு²மோஹனமாயா வியாதி மாயா, மாயாவினோ பா⁴வோ மாயாவிதா. கத்வா பாபம் புன படிச்சா²த³னதோ அதி அஸ்ஸரதி ஏதாய ஸத்தோதி அச்சஸரா. காயவாசாகிரியாஹி அஞ்ஞதா² த³ஸ்ஸனதோ வஞ்சேதீதி வஞ்சனா. ஏதாய ஸத்தா நிகரோந்தீதி நிகதி, மிச்சா² கரோந்தீதி அத்தோ². ‘‘நாஹம் ஏவம் கரோமீ’’தி பாபானம் நிக்கி²பனதோ நிகிரணா. ‘‘நாஹம் ஏவம் கரோமீ’’தி பரிவஜ்ஜனதோ பரிஹரணா. காயாதீ³ஹி ஸம்வரணதோ கூ³ஹனா. ஸப்³ப³தோ பா⁴கே³ன கூ³ஹனா பரிகூ³ஹனா. திணபண்ணேஹி விய கூ³த²ம் காயவசீகம்மேஹி பாபம் சா²தி³யதீதி சா²த³னா. ஸப்³ப³தோ பா⁴கே³ன சா²த³னா பரிச்சா²த³னா. ந உத்தானம் கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அனுத்தானீகம்மம். ந பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அனாவிகம்மம். ஸுட்டு² சா²த³னா வோச்சா²த³னா. கதபாபபடிச்சா²த³னவஸேன புனபி பாபஸ்ஸ கரணதோ பாபகிரியா. அயம் வுச்சதீதி அயம் கதபடிச்சா²த³னலக்க²ணா மாயா நாம வுச்சதி. யாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ ப⁴ஸ்மாபடிச்ச²ன்னோ விய அங்கா³ரோ, உத³கபடிச்ச²ன்னோ விய கா²ணு, பிலோதிகாய பலிவேடி²தம் விய ச ஸத்த²ம் ஹோதி. அதிவேலம் த³ந்தவித³ம்ஸகம் ஹஸதீதி பமாணாதிக்கந்தம் த³ந்தம் விவரித்வா பரேஸம் த³ஸ்ஸேத்வா ஹாஸம் ஸோமனஸ்ஸம் உப்பாதே³த்வா ஹஸதி.

காயிகா ச கி²ட்³டா³தி காயேன பவத்தா கீளா. ஏஸேவ நயோ வாசஸிகாயபி. ஹத்தீ²ஹிபி கீளந்தீதி ஹத்தீ²ஹி கீளிதத்தா²ய புரதோ தா⁴வனஆதா⁴வனபிட்ட²னிஸீத³னாதி³கீட்டா²ய கீளந்தி. ஏஸேவ நயோ அஸ்ஸரதே²ஸுபி. அட்ட²பதே³பி கீளந்தீதி ஏகேகாய பந்தியா அட்ட² அட்ட² பதா³னி அஸ்ஸாதி அட்ட²பத³ம், தஸ்மிம் அட்ட²பதே³. த³ஸபதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஆகாஸேபீதி அட்ட²பத³த³ஸபதே³ஸு விய ஆகாஸேயேவ கீளந்தி. பரிஹாரபதே²பீதி பூ⁴மியம் நானாபத²மண்ட³லம் கத்வா தத்த² பரிஹரிதப்³ப³பத²ம் பரிஹரந்தா கீளந்தி. ஸந்திகாயபி கீளந்தீதி ஸந்திககீளாய கீளந்தி, ஏகஜ்ஜ²ம் ட²பிதா ஸாரியோ வா பாஸாணஸக்க²ராயோ வா அசாலேந்தா நகே²னேவ அபனேந்தி ச உபனேந்தி ச. ஸசே தத்த² காசி சலதி, பராஜயோ ஹோதீதி.

க²லிகாயாதி ஜூதப²லகே பாஸககீளாய கீளந்தி. க⁴டிகாயாதி க⁴டிகா வுச்சதி தீ³க⁴த³ண்ட³கேன ரஸ்ஸத³ண்ட³கம் பஹரணகீளா, தாய கீளந்தி. ஸலாகஹத்தே²னாதி லாகா²ய வா மஞ்ஜட்டி²யா வா பிட்டோ²த³கேன வா ஸலாகஹத்த²ம் தேமேத்வா ‘‘கிம் ஹோதூ’’தி பூ⁴மியம் வா பி⁴த்தியம் வா தம் பஹரித்வா ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³ரூபானி த³ஸ்ஸேந்தா கீளந்தி. அக்கே²னாதி கு³ளேன. பங்கசீரேனாதி பங்கசீரம் வுச்சதி பண்ணனாளிகா, தம் த⁴மந்தா கீளந்தி. வங்ககேனாதி கா³மதா³ரகானம் கீளனகேன கு²த்³த³கனங்க³லேன. மோக்க²சிகாயாதி ஸம்பரிவத்தககீளாய, ஆகாஸே வா த³ண்ட³ம் க³ஹேத்வா பூ⁴மியம் வா ஸீஸம் ட²பேத்வா ஹேட்டு²பரியபா⁴வேன பரிவத்தந்தா கீளந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. சிங்கு³லகேனாதி சிங்கு³லகம் வுச்சதி தாலபண்ணாதீ³ஹி கதம் வாதப்பஹாரேன பரிப்³ப⁴மனசக்கம், தேன கீளந்தி. பத்தாள்ஹகேனாதி பத்தாள்ஹகம் வுச்சதி பண்ணனாளி, தாய வாலிகாதீ³னி மினந்தா கீளந்தி. ரத²கேனாதி கு²த்³த³கரதே²ன. த⁴னுகேனாதி கு²த்³த³கத⁴னுனா. அக்க²ரிகாயாதி அக்க²ரிகா வுச்சதி ஆகாஸே வா பிட்டி²யம் வா அக்க²ரஜானனகீளா, தாய கீளந்தி. மனேஸிகாயாதி மனேஸிகா வுச்சதி மனஸா சிந்திதஜானனகீளா, தாய கீளந்தி. யதா²வஜ்ஜேனாதி யதா²வஜ்ஜம் வுச்சதி காணகுணிகு²ஜ்ஜாதீ³னம் யம் யம் வஜ்ஜம், தம் தம் பயோஜேத்வா த³ஸ்ஸனகீளா, தாய கீளந்தி. முக²பே⁴ரிகந்தி முக²ஸத்³தே³ன பே⁴ரீ விய வாத³னம். முகா²லம்ப³ரந்தி முகா²னுலித்தபே⁴ரிஸத்³த³கரணம். முக²டி³ண்டி³மகந்தி முகே²ன பஹதபே⁴ரிஸத்³த³கரணம். முக²வலிமகந்தி ஓட்ட²மம்ஸம் ஜிம்ஹம் கத்வா ஸத்³த³கரணம். ‘‘முக²தலிக’’ந்திபி பாடோ², முக²ம் பரிவத்தேத்வா த⁴மனம். முக²பே⁴ருளகந்தி முகே²ன பே⁴ரிவாத³னம். நாடகந்தி அபி⁴னயம் த³ஸ்ஸேத்வா உக்³க³ண்ஹாபனம். ‘‘நட்டக’’ந்திபி பாடோ². லாபந்தி உக்குட்டி²தகரணம். கீ³தந்தி கா³யனம். த³வகம்மந்தி ஹஸ்ஸகீளாகரணம். அயம் வாசஸிகா கி²ட்³டா³தி அயம் கீளா வாசாய ஜாதா வசீத்³வாரே உப்பன்னா.

கேஸா ச மஸ்ஸு சாதிஆதீ³ஸு கேஸானம் கத்தரிகாய டா²னாதிரித்தானி அகத்வா கத்தரிகாய சே²த³னம் மஸ்ஸூனம் தா³டி²கம் ட²பேத்வா கப்பாஸனஞ்ச ஏகதோவண்டி³காதி³மாலா ச மூலக³ந்தா⁴தி³க³ந்தா⁴ ச ச²விகரணவிலேபனா ச. கீ³வாதீ³ஸு பிளந்த⁴னஆப⁴ரணா ச ஸீஸே படிமுஞ்சனபஸாத⁴னபிளந்த⁴னா ச ஸரீரனிவாஸனவிசித்ரவத்தா² ச ஸம்வேல்லியப³ந்த⁴னபஸாத⁴னஞ்ச. ‘‘பராஸன’’ந்திபி பாடோ². ஸீஸவேட²னபடஸங்கா²தவேட²னஞ்ச.

உச்சா²த³னாதீ³ஸு மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²ந்ததா³ரகானம் ஸரீரக³ந்தோ⁴ த்³வாத³ஸமத்தவஸ்ஸகாலே நஸ்ஸதி, தேஸம் ஸரீரக³ந்த⁴ஹரணத்தா²ய க³ந்த⁴சுண்ணாதீ³ஹி உச்சா²தே³ந்தி, ஏவரூபம் உச்சா²த³னம் ந வட்டதி. புஞ்ஞவந்தே பன தா³ரகே ஊரூஸு நிபஜ்ஜாபேத்வா தேலேன மக்கே²த்வா ஹத்த²பாத³ஊருனாபி⁴ஆதீ³னம் ஸண்டா²னஸம்பாத³னத்த²ம் பரிமத்³த³ந்தி, ஏவரூபம் பரிமத்³த³னம் ந வட்டதி.

ந்ஹாபனந்தி தேஸம்யேவ தா³ரகானம் க³ந்தா⁴தீ³ஹி ந்ஹாபனம். ஸம்பா³ஹனந்தி மஹாமல்லானம் விய ஹத்த²பாதே³ முக்³க³ராதீ³ஹி பஹரித்வா பா³ஹுவட்³ட⁴னம். ஆதா³ஸந்தி யம்கிஞ்சி ஆதா³ஸம் பரிஹரிதும் ந வட்டதி. அஞ்ஜனம் அலங்காரஞ்ஜனமேவ. மாலாதி ப³த்³த⁴மாலா வா அப³த்³த⁴மாலா வா. விலேபனந்தி யம்கிஞ்சி ச²விராக³கரணம். முக²சுண்ணகம் முக²லேபனந்தி முகே² காளபீளகாதீ³னம் ஹரணத்தா²ய மத்திகாகக்கம் தே³ந்தி. தேன லோஹிதே சலிதே ஸாஸபகக்கம் தே³ந்தி, தேன தோ³ஸே கா²தி³தே திலகக்கம் தே³ந்தி, தேன லோஹிதே ஸன்னிஸின்னே ஹலித்³தி³கக்கம் தே³ந்தி, தேன ச²விவண்ணே ஆரூள்ஹே முக²சுண்ணகேன முக²ம் சுண்ணேந்தி, தம் ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி.

ஹத்த²ப³ந்தா⁴தீ³ஸு ஹத்தே² விசித்ரஸங்க²கபாலாதீ³னி ப³ந்தி⁴த்வா விசரந்தி, தம் வா அஞ்ஞம் வா ஸப்³ப³ம்பி ஹத்தா²ப⁴ரணம் ந வட்டதி. அபரே ஸிக²ம் ப³ந்தி⁴த்வா விசரந்தி, ஸுவண்ணசீரகமுத்தாவளிஆதீ³ஹி ச தம் பரிக்கி²பந்தி, தம் ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி. அபரே சதுஹத்த²த³ண்ட³ம் வா அஞ்ஞம் வா பன அலங்கதத³ண்ட³கம் க³ஹேத்வா விசரந்தி, ததா² இத்தி²புரிஸரூபாதி³விசித்தம் பே⁴ஸஜ்ஜனாளிகம் ஸுபரிக்கி²த்தம் வாமபஸ்ஸே ஓலக்³கே³ந்தி, அபரே அனேகசித்ரகோஸம் அதிதிகி²ணம் அஸிம், பஞ்சவண்ணஸுத்தஸிப்³பி³தம் மகரத³ந்தகாதி³விசித்தம் ச²த்தம், ஸுவண்ணரஜதாதி³விசித்ரா மோரபிஞ்சா²தி³பரிக்கி²த்தா உபாஹனா, கேசி ரதனமத்தாயாமம் சதுரங்கு³லவித்த²தம் கேஸந்தபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா மேக⁴முகே² விஜ்ஜுலதம் விய நலாடே உண்ஹீஸபட்டம் ப³ந்தி⁴த்வா சூளாமணிம் தா⁴ரேந்தி, சாமரவாலபீ³ஜனிம் தா⁴ரேந்தி, தம் ஸப்³ப³ம் ந வட்டதி.

இமஸ்ஸ வா பூதிகாயஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ சாதுமஹாபூ⁴தமயஸ்ஸ குணபஸரீரஸ்ஸ. கேளனாதி கீளாபனா. பரிகேளனாதி ஸப்³ப³தோ பா⁴கே³ன கீளாபனா. கே³தி⁴ததாதி அபி⁴கங்கி²ததா. கே³தி⁴தத்தந்தி கி³த்³த⁴பா⁴வோ அபி⁴கங்கி²தபா⁴வோ. சபலதாதி அலங்காரகரணம். சாபல்யந்தி சபலபா⁴வம்.

ஸவிபூ⁴ஸந்திஆதீ³ஸு விபூ⁴ஸாய ஸஹ ஸவிபூ⁴ஸம். ச²விராக³கரணஸங்கா²தேன பரிவாரேன ஸஹ ஸபரிவாரம். பரிப⁴ண்டே³ன ஸஹ ஸபரிப⁴ண்ட³ம். பரிக்கா²ரேன ஸஹ ஸபரிக்கா²ரம்.

162. ஆத²ப்³ப³ணந்தி ஆத²ப்³ப³ணிகமந்தப்பயோக³ம். ஸுபினந்தி ஸுபினஸத்த²ம். லக்க²ணந்தி மணிலக்க²ணாதி³ம். நோ வித³ஹேதி நப்பயோஜேய்ய. விருதஞ்சாதி மிகா³தீ³னம் வட்டேத்வா வஸ்ஸிதம்.

ஆத²ப்³ப³ணிகாதி பரூபகா⁴தமந்தஜானனகா. ஆத²ப்³ப³ணம் பயோஜேந்தீதி ஆத²ப்³ப³ணிகா கிர ஸத்தாஹம் அலோணகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா த³ப்³பே³ அத்த²ரித்வா பத²வியம் ஸயமானா தபம் சரித்வா ஸத்தமே தி³வஸே ஸுஸானபூ⁴மிம் ஸஜ்ஜேத்வா ஸத்தமே பதே³ ட²த்வா ஹத்த²ம் வட்டேத்வா வட்டேத்வா முகே²ன விஜ்ஜம் பரிஜப்பந்தி, அத² தேஸம் கம்மம் ஸமிஜ்ஜ²தி. ஏவரூபம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆத²ப்³ப³ணம் பயோஜேந்தீ’’தி ஆஹ. தத்த² பயோஜேந்தீதி யுத்தப்பயுத்தா ஹோந்தி. நக³ரே வா ருத்³தே⁴தி நக³ரே ஸமந்ததோ ருந்தி⁴த்வா ஆவரித்வா க³ஹிதே. ஸங்கா³மே வா பச்சுபட்டி²தேதி ரணே உபக³ந்த்வா டி²தே. பச்சத்தி²கேஸு பச்சாமித்தேஸூதி படாணீபூ⁴தேஸு வேரீஸு. ஈதிம் உப்பாதே³ந்தீதி ஸரீரசலனம் கம்பனம், தஸ்ஸ உப்பாத³னம் கரோந்தி. உபத்³த³வந்தி காயபீளனம் கரோந்தி. ரோக³ந்தி ப்³யாதி⁴ம். பஜ்ஜரகந்தி ஜரம். ஸூலந்தி உத்³து⁴மாதகம். விஸூசிகந்தி விஜ்ஜ²னம். பக்க²ந்தி³கந்தி லோஹிதபக்க²ந்தி³கம். கரோந்தீதி உப்பாதே³ந்தி.

ஸுபினபாட²காதி ஸுபினப்³யாகரணகா. ஆதி³ஸந்தீதி ப்³யாகரோந்தி. யோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் ஸுபினம் பஸ்ஸதீதிஆதீ³ஸு அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம், புப்³ப³ண்ஹஸமயேதி அத்தோ². ஏவம் விபாகோ ஹோதீதி இட்டா²னிட்ட²வஸேன ஏவரூபோ விபாகோ ஹோதி. அவகுஜ்ஜ நிபன்னோதி அதோ⁴முகோ² ஹுத்வா நிபன்னோ பஸ்ஸதி. ஏவம் ஸுபினபாட²கா ஸுபினம் ஆதி³ஸந்தி.

தஞ்ச பன ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ சதூஹி காரணேஹி பஸ்ஸதி தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ வா அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ வா தே³வதோபஸம்ஹாரதோ வா புப்³ப³னிமித்ததோ வாதி. தத்த² பித்தாதீ³னம் கோ²ப⁴கரணபச்சயயோகே³ன கு²பி⁴ததா⁴துகோ தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ ஸுபினம் பஸ்ஸதி, பஸ்ஸந்தோ ச நானாவித⁴ம் ஸுபினம் பஸ்ஸதி. அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ பஸ்ஸந்தோ புப்³பே³ அனுபூ⁴தபுப்³ப³ம் ஆரம்மணம் பஸ்ஸதி. தே³வதோபஸம்ஹாரதோ பஸ்ஸந்தோ தே³வதானம் ஆனுபா⁴வேன ஆரம்மணானி பஸ்ஸதி. புப்³ப³னிமித்ததோ பஸ்ஸந்தோ புஞ்ஞாபுஞ்ஞவஸேன உப்பஜ்ஜிதுகாமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வா அனத்த²ஸ்ஸ வா புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தம் ஸுபினம் பஸ்ஸதி. தத்த² யம் தா⁴துக்கோ²ப⁴தோ அனுபூ⁴தபுப்³ப³தோ ச ஸுபினம் பஸ்ஸதி, ந தம் ஸச்சம் ஹோதி. யம் தே³வதோபஸம்ஹாரதோ பஸ்ஸதி, தம் ஸச்சம் வா ஹோதி அலிகம் வா. குத்³தா⁴ ஹி தே³வதா உபாயேன வினாஸேதுகாமா விபரீதம்பி கத்வா த³ஸ்ஸேந்தி. யம் பன புப்³ப³னிமித்ததோ பஸ்ஸதி, தம் ஏகந்தஸச்சமேவ ஹோதி. ஏதேஸம் சதுன்னம் மூலகாரணானம் ஸம்ஸக்³க³பே⁴த³தோபி ஸுபினபே⁴தோ³ ஹோதியேவ. தஞ்ச பனேதம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஸுபினம் ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனாவ பஸ்ஸந்தி அப்பஹீனவிபல்லாஸத்தா. அஸேக்கா² ந பஸ்ஸந்தி பஹீனவிபல்லாஸத்தா.

கிம் பனேதம் பஸ்ஸந்தோ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி, உதா³ஹு படிபு³த்³தோ⁴, உதா³ஹு நேவ ஸுத்தோ ந படிபு³த்³தோ⁴தி? கிஞ்சேத்த² – யதி³ தாவ ஸுத்தோ பஸ்ஸதி, அபி⁴த⁴ம்மவிரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி. ப⁴வங்க³சித்தேன ஹி ஸுபதி, தம் ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணம் ராகா³தி³ஸம்பயுத்தம் வா ந ஹோதி, ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச ஈதி³ஸானி சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அத² படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, வினயவிரோதோ⁴ ஆபஜ்ஜதி. யஞ்ஹி படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, தம் ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேன பஸ்ஸதி, ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேன ச கதே வீதிக்கமே அனாபத்தி நாம நத்தி², ஸுபினம் பஸ்ஸந்தேன பன கதே வீதிக்கமே ஏகந்தம் அனாபத்தி ஏவ. அத² நேவ ஸுத்தோ ந படிபு³த்³தோ⁴ பஸ்ஸதி, கோ நாம பஸ்ஸதி. ஏவஞ்ச ஸதி ஸுபினஸ்ஸ அபா⁴வோவ ஆபஜ்ஜதி, ந அபா⁴வோ. கஸ்மா? யஸ்மா கபினித்³தா³பரேதோ பஸ்ஸதி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘மஜ்ஜூ²பக³தோ, மஹாராஜ, கபினித்³தா³பரேதோ ஸுபினம் பஸ்ஸதீ’’தி (மி. ப. 5.3.5).

கபினித்³தா³பரேதோதி மக்கடனித்³தா³ய யுத்தோ. யதா² ஹி மக்கடஸ்ஸ நித்³தா³ லஹுபரிவத்தா ஹோதி, ஏவம் யா நித்³தா³ புனப்புனம் குஸலாதி³சித்தவோகிண்ணத்தா லஹுவிபரிவத்தா. யஸ்ஸா பவத்தியம் புனப்புனம் ப⁴வங்க³தோ உத்தரணம் ஹோதி, தாய யுத்தோ ஸுபினம் பஸ்ஸதி. தேனாயம் ஸுபினோ குஸலோபி ஹோதி அகுஸலோபி அப்³யாகதோபி. தத்த² ஸுபினந்தே சேதியவந்த³னத⁴ம்மஸ்ஸவனத⁴ம்மதே³ஸனாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ குஸலோ, பாணாதிபாதாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ அகுஸலோ, த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோ ஆவஜ்ஜனததா³ரம்மணக்க²ணே அப்³யாகதோதி வேதி³தப்³போ³. ஸ்வாயம் து³ப்³ப³லவத்து²கத்தா சேதனாய படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³டி⁴தும் அஸமத்தோ², பவத்தே பன அஞ்ஞேஹி குஸலாகுஸலேஹி உபத்த²ம்பி⁴தோ விபாகம் தே³தி.

மணிலக்க²ணாதீ³ஸு ஏவரூபோ மணி பஸத்தோ², ஏவரூபோ அபஸத்தோ², ஸாமினோ ஆரோக்³யஇஸ்ஸரியாதீ³னம் ஹேது ஹோதி, ந ஹோதீதி ஏவம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன மணிஆதீ³னம் லக்க²ணம் ஆதி³ஸந்தீதி அத்தோ². தத்த² ஆவுத⁴லக்க²ணந்தி ட²பேத்வா அஸிஆதீ³னி அவஸேஸம் ஆவுத⁴ம். இத்தி²லக்க²ணாதீ³னிபி யம்ஹி குலே இத்தி²புரிஸாத³யோ வஸந்தி, தஸ்ஸ வுத்³தி⁴ஹானிவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. அஜலக்க²ணாதீ³ஸு பன ‘‘ஏவரூபானம் அஜாதீ³னம் மம்ஸம் கா²தி³தப்³ப³ம், ஏவரூபானம் ந கா²தி³தப்³ப³’’ந்தி அயம்பி விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

அபி சேத்த² கோ³தா⁴ய லக்க²ணே சித்தகம்மபிளந்த⁴னாதீ³ஸுபி ‘‘ஏவரூபாய கோ³தா⁴ய ஸதி இத³ம் நாம ஹோதீ’’தி அயம்பி விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. கண்ணிகாலக்க²ணம் பிளந்த⁴னகண்ணிகாயபி கே³ஹகண்ணிகாயபி வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். கச்ச²பலக்க²ணம்பி கோ³த⁴லக்க²ணஸதி³ஸமேவ. மிக³லக்க²ணம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகம் ஸப்³ப³சதுப்பதா³னம் லக்க²ணவஸேன வுத்தம். ஏவம் லக்க²ணபாட²கா லக்க²ணம் ஆதி³ஸந்தீதி ஏவம் லக்க²ணஸத்த²வாசகா லக்க²ணம் ஆதி³ஸந்தி கதே²ந்தி.

நக்க²த்தானீதி கத்திகாதீ³னி அட்ட²வீஸதி நக்க²த்தானி. இமினா நக்க²த்தேன க⁴ரப்பவேஸோ காதப்³போ³தி கே³ஹப்பவேஸமங்க³லம் காதப்³ப³ம். மகுடம் ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி பஸாத⁴னமங்க³லம் காதப்³ப³ம். வாரேய்யந்தி ‘‘இமஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ அஸுககுலதோ அஸுகனக்க²த்தேன தா³ரிகம் ஆனேதா²’’தி ஆவாஹகரணஞ்ச ‘‘இமம் தா³ரிகம் அஸுகஸ்ஸ நாம தா³ரகஸ்ஸ அஸுகனக்க²த்தேன தே³த², ஏவம் ஏதேஸம் வுட்³டி⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி விவாஹகரணஞ்ச வத்வா வாரேய்யஸங்கா²தம் ஆவாஹவிவாஹமங்க³லம் காதப்³ப³ந்தி ஆதி³ஸந்தி. பீ³ஜனீஹாரோதி பீ³ஜானம் வப்பத்தா²ய ப³ஹி நீஹரணம். ‘‘நிஹரோ’’திபி பாளி. மிக³வாக்கந்தி இத³ம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகனாமம், ஸப்³ப³ஸகுணசதுப்பதா³னம் ருதஞாணவஸேனேவ வுத்தம். மிக³வாக்கபாட²காதி ஸகுந்தசதுப்பதா³னம் ஸத்³த³ப்³யாகரணகா. மிக³வாக்கம் ஆதி³ஸந்தீதி தேஸம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ப்³யாகரோந்தி. ருதந்தி ஸத்³த³ம். ‘‘ருத³’’ந்தி வா பாளி. வஸ்ஸிதந்தி வாசம். க³ப்³ப⁴கரணீயாதி வினஸ்ஸமானஸ்ஸ க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ புன அவினாஸாய ஓஸத⁴தா³னேன க³ப்³ப⁴ஸண்டா²னகாரகா. க³ப்³போ⁴ ஹி வாதேன பாணகேஹி கம்முனா சாதி தீஹி காரணேஹி வினஸ்ஸதி. தத்த² வாதேன வினஸ்ஸந்தே வாதவினாஸனம் ஸீதலம் பே⁴ஸஜ்ஜம் தே³தி. பாணகேஹி வினஸ்ஸந்தே பாணகானம் படிகம்மம் கரோதி. கம்முனா வினஸ்ஸந்தே பன பு³த்³தா⁴பி படிபா³ஹிதும் ந ஸக்கோந்தி. தஸ்மா ந தம் இத⁴ க³ஹிதம். ஸாலாகியந்தி ஸலாகவேஜ்ஜகம்மம். ஸல்லகத்தியந்தி ஸல்லகத்தவேஜ்ஜகம்மம். காயதிகிச்ச²ந்தி மூலபே⁴ஸஜ்ஜாதீ³னி யோஜேத்வா காயதிகிச்ச²வேஜ்ஜகம்மம். பூ⁴தியந்தி பூ⁴தவேஜ்ஜகம்மம். கோமாரப⁴ச்சந்தி கோமாரகவேஜ்ஜகம்மம். குஹாதி விம்ஹாபகா. த²த்³தா⁴தி தா³ருக்க²ந்த⁴ம் விய த²த்³த⁴ஸரீரா. லபாதி பச்சயபடிப³த்³த⁴வசனகா. ஸிங்கி³தி மண்ட³னபகதிகா. உன்னளாதி உக்³க³தமானனளா. அஸமாஹிதாதி உபசாரப்பனாஸமாதி⁴விரஹிதா.

ந க³ண்ஹேய்யாதிஆதீ³ஸு உத்³தே³ஸக்³க³ஹணவஸேன ந க³ண்ஹேய்ய. ஸஜ்ஜா²யவஸேன ந உக்³க³ண்ஹேய்ய. சித்தே ட²பனவஸேன ந தா⁴ரேய்ய. ஸமீபம் கத்வா ட²பனவஸேன ந உபதா⁴ரேய்ய. உபபரிக்கா²வஸேன ந உபலக்கே²ய்ய. அஞ்ஞேஸம் வாசனவஸேன நப்பயோஜேய்ய.

163. பேஸுணியந்தி பேஸுஞ்ஞம். ஸேஸனித்³தே³ஸோ ச வுத்தத்தோ²யேவ.

164. கயவிக்கயேதி பஞ்சஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் வஞ்சனவஸேன வா உத³யபத்த²னாவஸேன வா ந திட்டே²ய்ய. உபவாத³ம் பி⁴க்கு² ந கரேய்யாதி உபவாத³கரே கிலேஸே அனிப்³ப³த்தேந்தோ அத்தனி பரேஹி ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி உபவாத³ம் ந ஜனேய்ய. கா³மே ச நாபி⁴ஸஜ்ஜேய்யாதி கா³மே ச கி³ஹிஸம்ஸக்³கா³தீ³ஹி நாபி⁴ஸஜ்ஜேய்ய. லாப⁴கம்யா ஜனம் ந லபயேய்யாதி லாப⁴காமதாய ஜனம் ந லபயேய்ய.

யே கயவிக்கயா வினயே படிக்கி²த்தாதி யே தா³னபடிக்³க³ஹணவஸேன கயவிக்கயஸிக்கா²பதே³ (பாரா. 593 ஆத³யோ) ந வட்டதீதி படிக்கி²த்தா, இதா⁴தி⁴ப்பேதம் கயவிக்கயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்சன்னம் ஸத்³தி⁴ம் பத்தம் வா சீவரம் வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பஞ்சன்னம் ஸத்³தி⁴ந்தி பஞ்சஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஹி ஸஹ. பஞ்ச ஸஹத⁴ம்மிகா நாம பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீஸிக்க²மானஸாமணேரஸாமணேரியோ. வஞ்சனியம் வாதி படிரூபகம் த³ஸ்ஸேத்வா வஞ்சனியம் வா. உத³யம் வா பத்த²யந்தோதி வுட்³டி⁴ம் பத்தே²ந்தோ வா. பரிவத்தேதீதி பரிவத்தனம் கரோதி.

இத்³தி⁴மந்தோதி இஜ்ஜ²னபபா⁴வவந்தோ. தி³ப்³ப³சக்கு²காதி தி³ப்³ப³ஸதி³ஸஞாணசக்கு²கா. அத² வா தி³ப்³ப³விஹாரஸன்னிஸ்ஸயேன லத்³த⁴ஞாணசக்கு²கா. பரசித்தவிது³னோதி அத்தனோ சித்தேன பரேஸம் சித்தஜானனகா. தே தூ³ரதோபி பஸ்ஸந்தீதி ஏகயோஜனதோபி யோஜனஸததோபி யோஜனஸஹஸ்ஸதோபி யோஜனஸதஸஹஸ்ஸதோபி சக்கவாளதோபி த்³வேதீணிசத்தாரிபஞ்சத³ஸவீஸதிசத்தாலீஸஸஹஸ்ஸதோபி ததோ அதிரேகதோபி சக்கவாளதோ பஸ்ஸந்தி த³க்க²ந்தி. ஆஸன்னாபி ந தி³ஸ்ஸந்தீதி ஸமீபே டி²தாபி நிஸின்னாபி ந பஞ்ஞாயந்தி. சேதஸாபி சித்தம் பஜானந்தீதி அத்தனோ சித்தேனாபி பரேஸம் சித்தம் பஜானந்தி. தே³வதாபி கோ² ஸந்தி இத்³தி⁴மந்தினியோதி தே³வதாபி ஏவம் ஸம்விஜ்ஜந்தி இஜ்ஜ²னபபா⁴வவந்தினியோ. பரசித்தவிது³னியோதி பரேஸம் சித்தம் ஜானந்தியோ. ஓளாரிகேஹி வா கிலேஸேஹீதி காயது³ச்சரிதாதி³கேஹி வா உபதாபேஹி. மஜ்ஜி²மேஹி வாதி காமவிதக்காதி³கேஹி வா. ஸுகு²மேஹி வாதி ஞாதிவிதக்காதி³கேஹி வா. காயது³ச்சரிதாத³யோ கம்மபத²வஸேன, காமவிதக்காத³யோ வட்டமூலககிலேஸவஸேன வேதி³தப்³பா³.

ஞாதிவிதக்காதீ³ஸு ‘‘மய்ஹம் ஞாதயோ ஸுக²ஜீவினோ ஸம்பத்தியுத்தா’’தி ஏவம் பஞ்சகாமகு³ணஸன்னிஸ்ஸிதேன கே³ஹஸன்னிஸ்ஸிதபேமேன ஞாதகே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னவிதக்கோ ஞாதிவிதக்கோ. ‘‘மய்ஹம் ஞாதயோ க²யம் க³தா வயம் க³தா ஸத்³தா⁴ பஸன்னா’’தி ஏவம் பவத்தோ பன ஞாதிவிதக்கோ நாம ந ஹோதி.

‘‘அம்ஹாகம் ஜனபதோ³ ஸுபி⁴க்கோ² ஸம்பன்னஸஸ்ஸோ’’தி துட்ட²மானஸஸ்ஸ கே³ஹஸ்ஸிதபேமவஸேன உப்பன்னவிதக்கோ ஜனபத³விதக்கோ. ‘‘அம்ஹாகம் ஜனபதே³ மனுஸ்ஸா ஸத்³தா⁴ பஸன்னா க²யம் க³தா வயம் க³தா’’தி ஏவம் பவத்தோ பன ஜனபத³விதக்கோ நாம ந ஹோதி.

அமரத்தாய விதக்கோ, அமரோ வா விதக்கோதி அமரவிதக்கோ. தத்த² உக்குடிகப்பதா⁴னாதீ³ஹி து³க்கே² நிஜிண்ணே ஸம்பராயே அத்தா ஸுகீ² ஹோதி. அமரோதி து³க்கரகாரிகம் கரோந்தஸ்ஸ தாய து³க்கரகாரிகாய படிஸம்யுத்தோ விதக்கோ அமரத்தாய விதக்கோ நாம. தி³ட்டி²க³திகோ பன ‘‘ஸஸ்ஸதம் வதே³ஸீ’’திஆதீ³னி புட்டோ² ‘‘ஏவந்திபி மே நோ, ததா²திபி மே நோ, அஞ்ஞதா²திபி மே நோ, நோதிபி மே நோ, நோ நோதிபி மே நோ’’தி விக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸோ தி³ட்டி²க³தபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ, யதா² அமரோ நாம மச்சோ² உத³கே க³ஹேத்வா மாரேதும் ந ஸக்கா, இதோ சிதோ ச தா⁴வதி கா³ஹம் ந க³ச்ச²தி, ஏவமேவ ஏகஸ்மிம் பக்கே² அஸண்ட²ஹனதோ ந மரதீதி அமரோ நாம ஹோதி, தம் து³வித⁴ம்பி ஏகதோ கத்வா ‘‘அமரவிதக்கோ’’தி வுத்தம்.

பரானுத்³த³யதாபடிஸஞ்ஞுத்தோதி அனுத்³த³யதாபடிரூபகேன கே³ஹஸ்ஸிதபேமேன படிஸம்யுத்தோ. உபட்டா²கேஸு நந்த³கேஸு ஸோசந்தேஸு ச தேஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³கு³ணம் நந்த³தி தி³கு³ணம் ஸோசதி, தேஸு ஸுகி²தேஸு தி³கு³ணம் ஸுகி²தோ ஹோதி, து³க்கி²தேஸு தி³கு³ணம் து³க்கி²தோ ஹோதி. உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு அத்தனா வோயோக³ம் ஆபஜ்ஜதி. தானி தானி கிச்சானி ஸாதே⁴ந்தோ பஞ்ஞத்திம் வீதிக்கமதி, ஸல்லேக²ம் கோபேதி. யோ தஸ்மிம் ஸம்ஸட்ட²விஹாரே தஸ்மிம் வா வோயோகா³பஜ்ஜனே கே³ஹஸ்ஸிதோ விதக்கோ, அயம் பரானுத்³த³யதாபடிஸஞ்ஞுத்தோ விதக்கோ நாம.

லாப⁴ஸக்காரஸிலோகபடிஸஞ்ஞுத்தோதி சீவராதி³லாபே⁴ன சேவ ஸக்காரேன ச கித்திஸத்³தே³ன ச ஸத்³தி⁴ம் ஆரம்மணகரணவஸேன படிஸஞ்ஞுத்தோ. அனவஞ்ஞத்திபடிஸஞ்ஞுத்தோதி ‘‘அஹோ வத மம் பரே ந அவஜானேய்யும், ந ஸோதே⁴த்வா விஸோதே⁴த்வா கதே²ய்யு’’ந்தி ஏவம் அனவஞ்ஞாதபா⁴வபத்த²னாய ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜனகவிதக்கோ. ஸோ தஸ்மிம் ‘‘மா மம் பரே அவஜானிம்ஸூ’’தி உப்பன்னே விதக்கே பஞ்சகாமகு³ணஸங்கா²தகே³ஹனிஸ்ஸிதோ ஹுத்வா உப்பன்னவிதக்கோ அனவஞ்ஞத்திபடிஸஞ்ஞுத்தோ விதக்கோ.