1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்

மாதிகாவண்ணனா

508. இதா³னி தத³னந்தரே ஜா²னவிப⁴ங்கே³ யா தாவ அயம் ஸகலஸ்ஸாபி ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயஸ்ஸ பட²மம் மாதிகா ட²பிதா, தத்த² இதா⁴தி வசனம் புப்³ப³பா⁴க³கரணீயஸம்பதா³ய ஸம்பன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³ப்பகாரஜ்ஜா²னனிப்³ப³த்தகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸன்னிஸ்ஸயபூ⁴தஸாஸனபரிதீ³பனம், அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ ச ததா²பா⁴வபடிஸேத⁴னம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ…பே… ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேஹி அஞ்ஞேஹீ’’தி (அ. நி. 4.241). பி⁴க்கூ²தி தேஸம் ஜா²னானம் நிப்³ப³த்தகபுக்³க³லபரிதீ³பனம். பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோதி இத³மஸ்ஸ பாதிமோக்க²ஸம்வரே பதிட்டி²தபா⁴வபரிதீ³பனம். விஹரதீதி இத³மஸ்ஸ தத³னுரூபவிஹாரஸமங்கீ³பா⁴வபரிதீ³பனம். ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி இத³மஸ்ஸ ஹேட்டா² பாதிமோக்க²ஸம்வரஸ்ஸ உபரி ஜா²னானுயோக³ஸ்ஸ ச உபகாரத⁴ம்மபரிதீ³பனம். அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி இத³மஸ்ஸ பாதிமோக்க²தோ அசவனத⁴ம்மதாபரிதீ³பனம். ஸமாதா³யாதி இத³மஸ்ஸ ஸிக்கா²பதா³னம் அனவஸேஸதோ ஆதா³னபரிதீ³பனம். ஸிக்க²தீதி இத³மஸ்ஸ ஸிக்கா²ய ஸமங்கீ³பா⁴வபரிதீ³பனம். ஸிக்கா²பதே³ஸூதி இத³மஸ்ஸ ஸிக்கி²தப்³ப³த⁴ம்மபரிதீ³பனம்.

இந்த்³ரியேஸூதி இத³மஸ்ஸ கு³த்தத்³வாரதாய பூ⁴மிபரிதீ³பனம்; ரக்கி²தப்³போ³காஸபரிதீ³பனந்திபி வத³ந்தி ஏவ. கு³த்தத்³வாரோதி இத³மஸ்ஸ ச²ஸு த்³வாரேஸு ஸம்விஹிதாரக்க²பா⁴வபரிதீ³பனம். போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூதி இத³மஸ்ஸ ஸந்தோஸாதி³கு³ணபரிதீ³பனம். புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் ஜாக³ரியானுயோக³மனுயுத்தோதி இத³மஸ்ஸ காரணபா⁴வபரிதீ³பனம். ஸாதச்சம் நேபக்கந்தி இத³மஸ்ஸ பஞ்ஞாபரிக்³க³ஹிதேன வீரியேன ஸாதச்சகாரிதாபரிதீ³பனம். போ³தி⁴பக்கி²கானம் த⁴ம்மானம் பா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தோதி இத³மஸ்ஸ படிபத்தியா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யத்தபரிதீ³பனம்.

ஸோ அபி⁴க்கந்தே…பே… துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீதி இத³மஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த² ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸமன்னாக³தத்தபரிதீ³பனம். ஸோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதீதி இத³மஸ்ஸ அனுரூபஸேனாஸனபரிக்³க³ஹபரிதீ³பனம். அரஞ்ஞம்…பே… படிஸல்லானஸாருப்பந்தி இத³மஸ்ஸ ஸேனாஸனப்பபே⁴த³னிராதீ³னவதானிஸம்ஸபரிதீ³பனம். ஸோ அரஞ்ஞக³தோ வாதி இத³மஸ்ஸ வுத்தப்பகாரேன ஸேனாஸனேன யுத்தபா⁴வபரிதீ³பனம். நிஸீத³தீதி இத³மஸ்ஸ யோகா³னுரூபஇரியாபத²பரிதீ³பனம். பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வாதி இத³மஸ்ஸ யோகா³ரம்ப⁴பரிதீ³பனம். ஸோ அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாயாதிஆதி³ பனஸ்ஸ கம்மட்டா²னானுயோகே³ன நீவரணப்பஹானபரிதீ³பனம். தஸ்ஸேவ பஹீனனீவரணஸ்ஸ விவிச்சேவ காமேஹீதிஆதி³ படிபாடியா ஜா²னுப்பத்திபரிதீ³பனம்.

அபி ச இத⁴ பி⁴க்கூ²தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே ஜா²னுப்பாத³கோ பி⁴க்கு². இதா³னி யஸ்மா ஜா²னுப்பாத³கேன பி⁴க்கு²னா சத்தாரி ஸீலானி ஸோதே⁴தப்³பா³னி, தஸ்மாஸ்ஸ பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோதி இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலவிஸுத்³தி⁴ம் உபதி³ஸதி. ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதிஆதி³னா ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூதி இமினா தேஸம் த்³வின்னம் ஸீலானம் அனவஸேஸதோ ஆதா³னம். இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோதி இமினா இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம். போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூதி இமினா பச்சயஸன்னிஸ்ஸிதஸீலம். புப்³ப³ரத்தாபரரத்தந்திஆதி³னா ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ ஜா²னபா⁴வனாய உபகாரகே த⁴ம்மே. ஸோ அபி⁴க்கந்தேதிஆதி³னா தேஸம் த⁴ம்மானம் அபரிஹானாய கம்மட்டா²னஸ்ஸ ச அஸம்மோஸாய ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸமாயோக³ம். ஸோ விவித்தந்திஆதி³னா பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனபரிக்³க³ஹம். ஸோ அரஞ்ஞக³தோ வாதிஆதி³னா தம் ஸேனாஸனம் உபக³தஸ்ஸ ஜா²னானுரூபஇரியாபத²ஞ்சேவ ஜா²னபா⁴வனாரம்ப⁴ஞ்ச. ஸோ அபி⁴ஜ்ஜ²ந்திஆதி³னா ஜா²னபா⁴வனாரம்பே⁴ன ஜா²னபச்சனீகத⁴ம்மப்பஹானம். ஸோ இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாயாதிஆதி³னா ஏவம் பஹீனஜ்ஜா²னபச்சனீகத⁴ம்மஸ்ஸ ஸப்³ப³ஜ்ஜா²னானம் உப்பத்திக்கமம் உபதி³ஸதீதி.

மாதிகாவண்ணனா.

நித்³தே³ஸவண்ணனா

509. இதா³னி யதா²னிக்கி²த்தம் மாதிகம் படிபாடியா பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் இதா⁴தி இமிஸ்ஸா தி³ட்டி²யாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² இமிஸ்ஸா தி³ட்டி²யாதிஆதீ³ஹி த³ஸஹி பதே³ஹி ஸிக்க²த்தயஸங்கா²தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴ஸாஸனமேவ கதி²தம். தஞ்ஹி பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா தி³ட்ட²த்தா தி³ட்டீ²தி வுச்சதி. தஸ்ஸேவ க²மனவஸேன க²ந்தி, ருச்சனவஸேன ருசி, க³ஹணவஸேன ஆதா³யோ, ஸபா⁴வட்டே²ன த⁴ம்மோ, ஸிக்கி²தப்³ப³ட்டே²ன வினயோ, தது³ப⁴யேனாபி த⁴ம்மவினயோ, பவுத்தவஸேன பாவசனம், ஸேட்ட²சரியட்டே²ன ப்³ரஹ்மசரியம், அனுஸிட்டி²தா³னவஸேன ஸத்து²ஸாஸனந்தி வுச்சதி. தஸ்மா இமிஸ்ஸா தி³ட்டி²யாதிஆதீ³ஸு இமிஸ்ஸா பு³த்³த⁴தி³ட்டி²யா, இமிஸ்ஸா பு³த்³த⁴க²ந்தியா, இமிஸ்ஸா பு³த்³த⁴ருசியா, இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴ஆதா³யே, இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴த⁴ம்மே, இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴வினயே.

‘‘யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா ஸராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விராகா³ய, ஸம்யோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விஸம்யோகா³ய, ஆசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ அபசயாய, உபாதா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ படினிஸ்ஸக்³கி³யா, மஹிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ அப்பிச்ச²தாய, அஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ ஸந்துட்டி²யா, ஸங்க³ணிகாய ஸம்வத்தந்தி நோ பவிவேகாய, கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தி நோ வீரியாரம்பா⁴ய, து³ப்³ப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸுப⁴ரதாயா’தி ஏகம்ஸேன ஹி, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி – ‘நேஸோ த⁴ம்மோ, நேஸோ வினயோ, நேதம் ஸத்து²ஸாஸன’ந்தி. யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா விராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸராகா³ய…பே… ஸுப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி நோ து³ப்³ப⁴ரதாயா’தி. ஏகம்ஸேன ஹி, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி – ‘ஏஸோ த⁴ம்மோ, ஏஸோ வினயோ, ஏதம் ஸத்து²ஸாஸன’’ந்தி (அ. நி. 8.53; சூளவ. 406).

ஏவம் வுத்தே இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴த⁴ம்மவினயே, இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴பாவசனே, இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴ப்³ரஹ்மசரியே, இமஸ்மிம் பு³த்³த⁴ஸத்து²ஸாஸனேதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அபிசேதம் ஸிக்கா²த்தயஸங்கா²தம் ஸகலம் ஸாஸனம் ப⁴க³வதா தி³ட்ட²த்தா ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயத்தா ஸம்மாதி³ட்டி²புப்³ப³ங்க³மத்தா ச தி³ட்டி², ப⁴க³வதோ க²மனவஸேன க²ந்தி, ருச்சனவஸேன ருசி, க³ஹணவஸேன ஆதா³யோ. அத்தனோ காரகம் அபாயேஸு அபதமானம் தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ. ஸோவ ஸம்கிலேஸபக்க²ம் வினதீதி வினயோ. த⁴ம்மோ ச ஸோ வினயோ சாதி த⁴ம்மவினயோ. குஸலத⁴ம்மேஹி வா அகுஸலத⁴ம்மானம் ஏஸ வினயோதி த⁴ம்மவினயோ. தேனேவ வுத்தம் – ‘‘யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி – ‘இமே த⁴ம்மா விராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸராகா³ய…பே… ஏகம்ஸேன, கோ³தமி, தா⁴ரேய்யாஸி ‘ஏஸோ த⁴ம்மோ, ஏஸோ வினயோ, ஏதம் ஸத்து²ஸாஸன’ந்தி.

த⁴ம்மேன வா வினயோ, ந த³ண்டா³தீ³ஹீதி த⁴ம்மவினயோ, வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘த³ண்டே³னேகே த³மயந்தி, அங்குஸேஹி கஸாஹி ச;

அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன, நாகோ³ த³ந்தோ மஹேஸினா’’தி. (சூளவ. 342; ம. நி. 2.352);

ததா² –

‘‘த⁴ம்மேன நீயமானானம், கா உஸூயா விஜானத’’ந்தி; (மஹாவ. 63);

த⁴ம்மாய வா வினயோ த⁴ம்மவினயோ. அனவஜ்ஜத⁴ம்மத்த²ஞ்ஹேஸ வினயோ, ந ப⁴வபோ⁴கா³மிஸத்த²ம். தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘நயித³ம், பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி ஜனகுஹனத்த²’’ந்தி (அ. நி. 4.25) வித்தா²ரோ. புண்ணத்தே²ரோபி ஆஹ – ‘‘அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்த²ம் கோ², ஆவுஸோ, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.259). விஸிட்ட²ம் வா நயதீதி வினயோ. த⁴ம்மதோ வினயோ த⁴ம்மவினயோ. ஸம்ஸாரத⁴ம்மதோ ஹி ஸோகாதி³த⁴ம்மதோ வா ஏஸ விஸிட்ட²ம் நிப்³பா³னம் நயதி. த⁴ம்மஸ்ஸ வா வினயோ, ந தித்த²கரானந்தி த⁴ம்மவினயோ; த⁴ம்மபூ⁴தோ ஹி ப⁴க³வா, தஸ்ஸேவ வினயோ. யஸ்மா வா த⁴ம்மாயேவ அபி⁴ஞ்ஞேய்யா பரிஞ்ஞேய்யா பஹாதப்³பா³ பா⁴வேதப்³பா³ ஸச்சி²காதப்³பா³ ச, தஸ்மா ஏஸ த⁴ம்மேஸு வினயோ, ந ஸத்தேஸு, ந ஜீவேஸு சாதி த⁴ம்மவினயோ. ஸாத்த²ஸப்³யஞ்ஜனதாதீ³ஹி அஞ்ஞேஸம் வசனதோ பதா⁴னம் வசனந்தி பவசனம்; பவசனமேவ பாவசனம். ஸப்³ப³சரியாஹி விஸிட்ட²சரியாபா⁴வேன ப்³ரஹ்மசரியம். தே³வமனுஸ்ஸானம் ஸத்து²பூ⁴தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனந்தி ஸத்து²ஸாஸனம்; ஸத்து²பூ⁴தம் வா ஸாஸனந்திபி ஸத்து²ஸாஸனம். ‘‘ஸோ வோ மமச்சயேன ஸத்தா²’’தி (தீ³. நி. 2.216) ஹி த⁴ம்மவினயோவ ஸத்தா²தி வுத்தோதி ஏவமேதேஸம் பதா³னம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

யஸ்மா பன இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே ஸப்³ப³பகாரஜ்ஜா²னனிப்³ப³த்தகோ பி⁴க்கு² தி³ஸ்ஸதி, ந அஞ்ஞத்ர, தஸ்மா தத்த² தத்த² ‘இமிஸ்ஸா’தி ச ‘இமஸ்மி’ந்தி ச அயம் நியமோ கதோதி வேதி³தப்³போ³தி. அயம் ‘இதா⁴’தி மாதிகாபத³னித்³தே³ஸஸ்ஸ அத்தோ².

510. பி⁴க்கு²னித்³தே³ஸே ஸமஞ்ஞாயாதி பஞ்ஞத்தியா, வோஹாரேனாதி அத்தோ². ஸமஞ்ஞாய ஏவ ஹி ஏகச்சோ பி⁴க்கூ²தி பஞ்ஞாயதி. ததா² ஹி நிமந்தனாதி³ம்ஹி பி⁴க்கூ²ஸு க³ணீயமானேஸு ஸாமணேரேபி க³ஹேத்வா ‘ஸதம் பி⁴க்கூ², ஸஹஸ்ஸம் பி⁴க்கூ²’தி வத³ந்தி. படிஞ்ஞாயாதி அத்தனோ படிஜானனேன. படிஞ்ஞாயபி ஹி ஏகச்சோ பி⁴க்கூ²தி பஞ்ஞாயதி. தஸ்ஸ ‘‘கோ ஏத்த² ஆவுஸோ’’தி? ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கூ²’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 10.96) ஸம்ப⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. அயம் பன ஆனந்த³த்தே²ரேன வுத்தத்தா த⁴ம்மிகா படிஞ்ஞா. ரத்திபா⁴கே³ பன து³ஸ்ஸீலாபி படிபத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தா ‘‘கோ ஏத்தா²’’தி வுத்தே அத⁴ம்மிகாய படிஞ்ஞாய அபூ⁴தத்தா²ய ‘‘மயம் பி⁴க்கூ²’’தி வத³ந்தி.

பி⁴க்க²தீதி யாசதி. யோ ஹி கோசி பி⁴க்க²தி, பி⁴க்க²ம் ஏஸதி க³வேஸதி, ஸோ தம் லப⁴து வா மா வா, அத² கோ² பி⁴க்க²தீதி பி⁴க்கு². பி⁴க்க²கோதி ப்³யஞ்ஜனேன பத³ம் வட்³டி⁴தம்; பி⁴க்க²னத⁴ம்மதாய பி⁴க்கூ²தி அத்தோ². பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தோதி பு³த்³தா⁴தீ³ஹி அஜ்ஜு²பக³தம் பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தத்தா பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தோ நாம. யோ ஹி கோசி அப்பம் வா மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ, கஸிகோ³ரக்கா²தீ³ஹி ஜீவிதகப்பனம் ஹித்வா லிங்க³ஸம்படிச்ச²னேனேவ பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தோதி பி⁴க்கு². பரப்படிப³த்³த⁴ஜீவிகத்தா வா விஹாரமஜ்ஜே² காஜப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜமானோபி பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தோதி பி⁴க்கு². பிண்டி³யாலோபபோ⁴ஜனம் நிஸ்ஸாய பப்³ப³ஜ்ஜாய உஸ்ஸாஹஜாதத்தா வா பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தோதி பி⁴க்கு².

அக்³க⁴ப²ஸ்ஸவண்ணபே⁴தே³ன பி⁴ன்னம் படம் தா⁴ரேதீதி பி⁴ன்னபடத⁴ரோ. தத்த² ஸத்த²கச்சே²த³னேன அக்³க⁴பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகோபி ஹி படோ ஸத்த²கேன க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சி²ன்னோ பி⁴ன்னக்³கோ⁴ ஹோதி, புரிமக்³க⁴தோ உபட்³ட⁴ம்பி ந அக்³க⁴தி. ஸுத்தஸம்ஸிப்³ப³னேன ப²ஸ்ஸபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸோபி ஹி படோ ஸுத்தேஹி ஸம்ஸிப்³பி³தோ பி⁴ன்னப²ஸ்ஸோ ஹோதி, க²ரஸம்ப²ஸ்ஸதம் பாபுணாதி. ஸூசிமலாதீ³ஹி வண்ணபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஸுபரிஸுத்³தோ⁴பி ஹி படோ ஸூசிகம்மதோ பட்டா²ய ஸூசிமலேன, ஹத்த²ஸேத³மலஜல்லிகாதீ³ஹி, அவஸானே ரஜனகப்பகரணேஹி ச பி⁴ன்னவண்ணோ ஹோதி, பகதிவண்ணம் விஜஹதி. ஏவம் தீஹாகாரேஹி பி⁴ன்னபடதா⁴ரணதோ பி⁴ன்னபடத⁴ரோதி பி⁴க்கு². கி³ஹீவத்த²விஸபா⁴கா³னம் வா காஸாவானம் தா⁴ரணமத்தேனேவ பி⁴ன்னபடத⁴ரோதி பி⁴க்கு².

பி⁴ந்த³தி பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மேதி பி⁴க்கு². ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஞ்ச கிலேஸே பி⁴ந்த³தீதி பி⁴க்கு². ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன சத்தாரோ, அனாகா³மிமக்³கே³ன சத்தாரோ, அரஹத்தமக்³கே³ன அட்ட² கிலேஸே பி⁴ந்த³தீதி பி⁴க்கு². ஏத்தாவதா சத்தாரோ மக்³க³ட்டா² த³ஸ்ஸிதா. பி⁴ன்னத்தாதி இமினா பன சத்தாரோ ப²லட்டா². ஸோதாபன்னோ ஹி ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஞ்ச கிலேஸே பி⁴ந்தி³த்வா டி²தோ. ஸகதா³கா³மீ ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன சத்தாரோ, அனாகா³மீ அனாகா³மிமக்³கே³ன சத்தாரோ, அரஹா அரஹத்தமக்³கே³ன அட்ட² கிலேஸே பி⁴ந்தி³த்வா டி²தோ. ஏவமயம் சதுப்³பி³தோ⁴ ப²லட்டோ² பி⁴ன்னத்தா பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பி⁴க்கு² நாம.

ஓதி⁴ஸோ கிலேஸானம் பஹானாதி ஏத்த² த்³வே ஓதீ⁴ – மக்³கோ³தி⁴ ச கிலேஸோதி⁴ ச. ஓதி⁴ நாம ஸீமா, மரியாதா³. தத்த² ஸோதாபன்னோ மக்³கோ³தி⁴னா ஓதி⁴ஸோ கிலேஸானம் பஹானா பி⁴க்கு². தஸ்ஸ ஹி சதூஸு மக்³கே³ஸு ஏகேனேவ ஓதி⁴னா கிலேஸா பஹீனா, ந ஸகலேன மக்³க³சதுக்கேன. ஸகதா³கா³மீஅனாகா³மீஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸோதாபன்னோ ச கிலேஸோதி⁴னாபி ஓதி⁴ஸோ கிலேஸானம் பஹானா பி⁴க்கு². தஸ்ஸ ஹி பஹாதப்³ப³கிலேஸேஸு ஓதி⁴னாவ கிலேஸா பஹீனா, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம். அரஹா பன அனோதி⁴ஸோவ கிலேஸானம் பஹானா பி⁴க்கு². தஸ்ஸ ஹி மக்³க³சதுக்கேன அனோதி⁴னாவ கிலேஸா பஹீனா, ந ஏகாய மக்³க³ஸீமாய. பஹாதப்³ப³கிலேஸேஸு ச அனோதி⁴ஸோவ கிலேஸா பஹீனா. ஏகாபி ஹி கிலேஸஸீமா டி²தா நாம நத்தி². ஏவம் ஸோ உப⁴யதா²பி அனோதி⁴ஸோ கிலேஸானம் பஹானா பி⁴க்கு².

ஸேக்கோ²தி புது²ஜ்ஜனகல்யாணகேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்த அரியா. திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்க²ந்தீதி ஸேக்கா². தேஸு யோ கோசி ஸேக்கோ² பி⁴க்கு²தி வேதி³தப்³போ³. ந ஸிக்க²தீதி அஸேக்கோ². ஸேக்க²த⁴ம்மே அதிக்கம்ம அக்³க³ப²லே டி²தோ ததோ உத்தரி ஸிக்கி²தப்³பா³பா⁴வதோ கீ²ணாஸவோ அஸேக்கோ²தி வுச்சதி. அவஸேஸோ புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கு² திஸ்ஸோ ஸிக்கா² நேவ ஸிக்க²தி, ந ஸிக்கி²த்வா டி²தோதி நேவஸேக்க²னாஸேக்கோ²தி வேதி³தப்³போ³.

ஸீலக்³க³ம் ஸமாதி⁴க்³க³ம் பஞ்ஞக்³க³ம் விமுத்தக்³க³ந்தி இத³ம் அக்³க³ம் பத்வா டி²தத்தா அக்³கோ³ பி⁴க்கு² நாம. ப⁴த்³ரோதி அபாபகோ. கல்யாணபுது²ஜ்ஜனாத³யோ ஹி யாவ அரஹா தாவ ப⁴த்³ரேன ஸீலேன ஸமாதி⁴னா பஞ்ஞாய விமுத்தியா விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனேன ச ஸமன்னாக³தத்தா ப⁴த்³ரோ பி⁴க்கூ²தி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. மண்டோ³ பி⁴க்கூ²தி பஸன்னோ பி⁴க்கு²; ஸப்பிமண்டோ³ விய அனாவிலோ விப்பஸன்னோதி அத்தோ². ஸாரோதி தேஹியேவ ஸீலஸாராதீ³ஹி ஸமன்னாக³தத்தா, நீலஸமன்னாக³மேன நீலோ படோ விய, ஸாரோ பி⁴க்கூ²தி வேதி³தப்³போ³. விக³தகிலேஸபே²க்³கு³பா⁴வதோ வா கீ²ணாஸவோவ ஸாரோதி வேதி³தப்³போ³.

தத்த² ச ‘‘பி⁴ந்த³தி பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மேதி பி⁴க்கு², ஓதி⁴ஸோ கிலேஸானம் பஹானா பி⁴க்கு², ஸேக்கோ² பி⁴க்கூ²’’தி இமேஸு தீஸு டா²னேஸு ஸத்த ஸேக்கா² கதி²தா. ‘‘பி⁴ன்னத்தா பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானந்தி பி⁴க்கு², அனோதி⁴ஸோ கிலேஸானம் பஹானா பி⁴க்கு², அஸேக்கோ² பி⁴க்கு², அக்³கோ³ பி⁴க்கு², மண்டோ³ பி⁴க்கூ²’’தி இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு கீ²ணாஸவோவ கதி²தோ. ‘‘நேவஸேக்க²னாஸேக்கோ²’’தி ஏத்த² புது²ஜ்ஜனோவ கதி²தோ. ஸேஸட்டா²னேஸு புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ, ஸத்த ஸேக்கா², கீ²ணாஸவோதி இமே ஸப்³பே³பி கதி²தா.

ஏவம் ஸமஞ்ஞாதீ³ஹி பி⁴க்கு²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி உபஸம்பதா³வஸேன த³ஸ்ஸேதும் ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴னாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴னாதி ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன பஞ்சவக்³க³கரணீயே கம்மே யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா, தேஸம் ஆக³தத்தா ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ஸ்ஸ ஆஹடத்தா ஸம்முகீ²பூ⁴தானஞ்ச அப்படிக்கோஸனதோ ஏகஸ்மிம் கம்மே ஸமக்³க³பா⁴வம் உபக³தேன. ஞத்திசதுத்தே²னாதி தீஹி அனுஸ்ஸாவனாஹி ஏகாய ச ஞத்தியா காதப்³பே³ன. கம்மேனாதி த⁴ம்மிகேன வினயகம்மேன. அகுப்பேனாதி வத்து²ஞத்திஅனுஸ்ஸாவனஸீமாபரிஸஸம்பத்திஸம்பன்னத்தா அகோபேதப்³ப³தம் அப்படிக்கோஸிதப்³ப³தம் உபக³தேன. டா²னாரஹேனாதி காரணாரஹேன ஸத்து²ஸாஸனாரஹேன.

உபஸம்பன்னோ நாம உபரிபா⁴வம் ஸமாபன்னோ, பத்தோதி அத்தோ². பி⁴க்கு²பா⁴வோ ஹி உபரிபா⁴வோ. தஞ்சேஸ யதா²வுத்தேன கம்மேன ஸமாபன்னத்தா உபஸம்பன்னோதி வுச்சதி. ஏதேன யா இமா ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³, ஸரணாக³மனூபஸம்பதா³, ஓவாத³படிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³, பஞ்ஹப்³யாகரணூபஸம்பதா³, க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³, தூ³தேனூபஸம்பதா³, அட்ட²வாசிகூபஸம்பதா³, ஞத்திசதுத்த²கம்மூபஸம்பதா³தி அட்ட² உபஸம்பதா³ வுத்தா, தாஸம் ஞத்திசதுத்த²கம்மூபஸம்பதா³, தூ³தேனூபஸம்பதா³, அட்ட²வாசிகூபஸம்பதா³தி இமா திஸ்ஸோவ தா²வரா. ஸேஸா பு³த்³தே⁴ த⁴ரமானேயேவ அஹேஸும். தாஸு உபஸம்பதா³ஸு இமஸ்மிம் டா²னே அயம் ஞத்திசதுத்த²கம்மூபஸம்பதா³வ அதி⁴ப்பேதா.

511. பாதிமோக்க²ஸம்வரனித்³தே³ஸே பாதிமோக்க²ந்தி ஸிக்கா²பத³ஸீலம். தஞ்ஹி, யோ நம் பாதி ரக்க²தி, தம் மோக்கே²தி மோசயதி ஆபாயிகாதீ³ஹி து³க்கே²ஹி, தஸ்மா பாதிமோக்க²ந்தி வுத்தம். ஸீலம் பதிட்டா²திஆதீ³னி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. தத்த² ஸீலந்தி காமஞ்சேதம் ஸஹ கம்மவாசாபரியோஸானேன இஜ்ஜ²னகஸ்ஸ பாதிமோக்க²ஸ்ஸ வேவசனம், ஏவம் ஸந்தேபி த⁴ம்மதோ ஏதம் ஸீலம் நாம பாணாதிபாதாதீ³ஹி வா விரமந்தஸ்ஸ வத்தப்படிபத்திம் வா பூரேந்தஸ்ஸ சேதனாத³யோ த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் ‘‘கிம் ஸீல’’ந்தி? சேதனா ஸீலம், சேதஸிகம் ஸீலம், ஸம்வரோ ஸீலம், அவீதிக்கமோ ஸீல’’ந்தி (படி. ம. 1.39).

தத்த² சேதனா ஸீலம் நாம பாணாதிபாதாதீ³ஹி வா விரமந்தஸ்ஸ வத்தபடிபத்திம் வா பூரேந்தஸ்ஸ சேதனா. சேதஸிகம் ஸீலம் நாம பாணாதிபாதாதீ³ஹி விரமந்தஸ்ஸ விரதி. அபிச சேதனா ஸீலம் நாம பாணாதிபாதாதீ³னி பஜஹந்தஸ்ஸ ஸத்த கம்மபத²சேதனா. சேதஸிகம் ஸீலம் நாம ‘‘அபி⁴ஜ்ஜ²ம் பஹாய விக³தாபி⁴ஜ்ஜே²ன சேதஸா விஹரதீ’’திஆதி³னா நயேன ஸம்யுத்தமஹாவக்³கே³ வுத்தா அனபி⁴ஜ்ஜா²அப்³யாபாத³ஸம்மாதி³ட்டி²த⁴ம்மா. ஸம்வரோ ஸீலந்தி ஏத்த² பஞ்சவிதே⁴ன ஸம்வரோ வேதி³தப்³போ³ – பாதிமோக்க²ஸம்வரோ, ஸதிஸம்வரோ, ஞாணஸம்வரோ, க²ந்திஸம்வரோ, வீரியஸம்வரோதி. தஸ்ஸ நானாகரணம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.6) வுத்தம். அவீதிக்கமோ ஸீலந்தி ஸமாதி³ண்ணஸீலஸ்ஸ காயிகவாசஸிகோ அவீதிக்கமோ. ஏத்த² ச ஸம்வரஸீலம் அவீதிக்கமஸீலந்தி இத³மேவ நிப்பரியாயதோ ஸீலம்; சேதனா ஸீலம் சேதஸிகம் ஸீலந்தி பரியாயதோ ஸீலந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

யஸ்மா பன பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலேன பி⁴க்கு² ஸாஸனே பதிட்டா²தி நாம, தஸ்மா தம் ‘பதிட்டா²’தி வுத்தம்; பதிட்ட²ஹதி வா ஏத்த² பி⁴க்கு², குஸலத⁴ம்மா ஏவ வா ஏத்த² பதிட்ட²ஹந்தீதி பதிட்டா². அயமத்தோ² –

‘‘ஸீலே பதிட்டா²ய நரோ ஸபஞ்ஞோ, சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வயம்;

ஆதாபீ நிபகோ பி⁴க்கு², ஸோ இமம் விஜடயே ஜட’’ந்தி ச. (ஸம். நி. 1.23);

‘‘பதிட்டா², மஹாராஜ, ஸீலம் ஸப்³பே³ஸம் குஸலத⁴ம்மான’’ந்தி ச ‘‘ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ கோ², மஹாராஜ, ஸப்³பே³ குஸலா த⁴ம்மா ந பரிஹாயந்தீ’’தி (மி. ப. 2.1.9) ச ஆதி³ஸுத்தவஸேன வேதி³தப்³போ³.

ததே³தம் புப்³பு³ப்பத்திஅத்தே²ன ஆதி³. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், உத்திய, ஆதி³மேவ விஸோதே⁴ஹி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம்? ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம் தி³ட்டி² ச உஜுகா’’தி (ஸம். நி. 5.382).

யதா² ஹி நக³ரவட்³ட⁴கீ நக³ரம் மாபேதுகாமோ பட²மம் நக³ரட்டா²னம் ஸோதே⁴தி, ததோ அபரபா⁴கே³ வீதி²சதுக்கஸிங்கா⁴டகாதி³பரிச்சே²தே³ன விப⁴ஜித்வா நக³ரம் மாபேதி; ஏவமேவ யோகா³வசரோ ஆதி³தோவ ஸீலம் விஸோதே⁴தி, ததோ அபரபா⁴கே³ ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லனிப்³பா³னானி ஸச்சி²கரோதி. யதா² வா பன ரஜகோ பட²மம் தீஹி கா²ரேஹி வத்த²ம் தோ⁴வித்வா பரிஸுத்³தே⁴ வத்தே² யதி³ச்ச²கம் ரங்க³ஜாதம் உபனேதி; யதா² வா பன சே²கோ சித்தகாரோ ரூபம் லிகி²துகாமோ ஆதி³தோவ பி⁴த்திபரிகம்மம் கரோதி, ததோ அபரபா⁴கே³ ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி; ஏவமேவ யோகா³வசரோ ஆதி³தோவ ஸீலம் விஸோதே⁴த்வா அபரபா⁴கே³ ஸமத²விபஸ்ஸனாத³யோ த⁴ம்மே ஸச்சி²கரோதி. தஸ்மா ஸீலம் ‘‘ஆதீ³’’தி வுத்தம்.

ததே³தம் சரணஸரிக்க²தாய சரணம். சரணாதி ஹி பாதா³ வுச்சந்தி. யதா² ஹி சி²ன்னசரணஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தி³ஸம்க³மனாபி⁴ஸங்கா²ரோ ந ஜாயதி, பரிபுண்ணபாத³ஸ்ஸேவ ஜாயதி; ஏவமேவ யஸ்ஸ ஸீலம் பி⁴ன்னம் ஹோதி க²ண்ட³ம் அபரிபுண்ணம், தஸ்ஸ நிப்³பா³னக³மனாய ஞாணக³மனம் ந ஸம்பஜ்ஜதி. யஸ்ஸ பன தம் அபி⁴ன்னம் ஹோதி அக்க²ண்ட³ம் பரிபுண்ணம் தஸ்ஸ நிப்³பா³னக³மனாய ஞாணக³மனம் ஸம்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஸீலம் ‘‘சரண’’ந்தி வுத்தம்.

ததே³தம் ஸம்யமனவஸேன ஸம்யமோ, ஸம்வரணவஸேன ஸம்வரோ. உப⁴யேனாபி ஸீலஸம்யமோ சேவ ஸீலஸம்வரோ ச கதி²தோ. வசனத்தோ² பனேத்த² ஸம்யமேதி வீதிக்கமவிப்ப²ந்த³னம், புக்³க³லம் வா ஸம்யமேதி, வீதிக்கமவஸேன தஸ்ஸ விப்ப²ந்தி³தும் ந தே³தீதி ஸம்யமோ. வீதிக்கமஸ்ஸ பவேஸனத்³வாரம் ஸம்வரதி பித³ஹதீதிபி ஸம்வரோ. மோக்க²ந்தி உத்தமம் முக²பூ⁴தம் வா. யதா² ஹி ஸத்தானம் சதுப்³பி³தோ⁴ ஆஹாரோ முகே²ன பவிஸித்வா அங்க³மங்கா³னி ப²ரதி, ஏவம் யோகி³னோபி சதுபூ⁴மககுஸலம் ஸீலமுகே²ன பவிஸித்வா அத்த²ஸித்³தி⁴ம் ஸம்பாதே³தி. தேன வுத்தம் ‘‘மோக்க²’’ந்தி. பமுகே² ஸாதூ⁴தி பாமோக்க²ம்; புப்³ப³ங்க³மம் ஸேட்ட²ம் பதா⁴னந்தி அத்தோ². குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியாதி சதுபூ⁴மககுஸலானம் படிலாப⁴த்தா²ய பாமோக்க²ம் புப்³ப³ங்க³மம் ஸேட்ட²ம் பதா⁴னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

காயிகோ அவீதிக்கமோதி திவித⁴ம் காயஸுசரிதம். வாசஸிகோதி சதுப்³பி³த⁴ம் வசீஸுசரிதம். காயிகவாசஸிகோதி தது³ப⁴யம். இமினா ஆஜீவட்ட²மகஸீலம் பரியாதா³ய த³ஸ்ஸேதி. ஸம்வுதோதி பிஹிதோ; ஸம்வுதிந்த்³ரியோ பிஹிதிந்த்³ரியோதி அத்தோ². யதா² ஹி ஸம்வுதத்³வாரம் கே³ஹம் ‘‘ஸம்வுதகே³ஹம் பிஹிதகே³ஹ’’ந்தி வுச்சதி, ஏவமித⁴ ஸம்வுதிந்த்³ரியோ ‘‘ஸம்வுதோ’’தி வுத்தோ. பாதிமோக்க²ஸம்வரேனாதி பாதிமோக்கே²ன ச ஸம்வரேன ச, பாதிமோக்க²ஸங்கா²தேன வா ஸம்வரேன. உபேதோதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ.

512. இரியதீதிஆதீ³ஹி ஸத்தஹிபி பதே³ஹி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலே டி²தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இரியாபத²விஹாரோ கதி²தோ.

513. ஆசாரகோ³சரனித்³தே³ஸே கிஞ்சாபி ப⁴க³வா ஸமணாசரம் ஸமணகோ³சரம் கதே²துகாமோ ‘‘ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி அத்தி² ஆசாரோ, அத்தி² அனாசாரோ’’தி பத³ம் உத்³த⁴ரி. யதா² பன மக்³க³குஸலோ புரிஸோ மக்³க³ம் அசிக்க²ந்தோ ‘வாமம் முஞ்ச த³க்கி²ணம் க³ண்ஹா’தி பட²மம் முஞ்சிதப்³ப³ம் ஸப⁴யமக்³க³ம் உப்பத²மக்³க³ம் ஆசிக்க²தி, பச்சா² க³ஹேதப்³ப³ம் கே²மமக்³க³ம் உஜுமக்³க³ம்; ஏவமேவ மக்³க³குஸலபுரிஸஸதி³ஸோ த⁴ம்மராஜா பட²மம் பஹாதப்³ப³ம் பு³த்³த⁴ப்படிகுட்ட²ம் அனாசாரம் ஆசிக்கி²த்வா பச்சா² ஆசாரம் ஆசிக்கி²துகாமோ ‘‘தத்த² கதமோ அனாசாரோ’’திஆதி³மாஹ. புரிஸேன ஹி ஆசிக்கி²தமக்³கோ³ ஸம்பஜ்ஜேய்ய வா ந வா, ததா²க³தேன ஆசிக்கி²தமக்³கோ³ அபண்ணகோ, இந்தே³ன விஸ்ஸட்ட²ம் வஜிரம் விய, அவிரஜ்ஜ²னகோ நிப்³பா³னனக³ரம்யேவ ஸமோஸரதி. தேன வுத்தம் – ‘‘புரிஸோ மக்³க³குஸலோதி கோ², திஸ்ஸ, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி (ஸம். நி. 3.84).

யஸ்மா வா ஸஸீஸம் நஹானேன பஹீனஸேத³மலஜல்லிகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மாலாக³ந்த⁴விலேபனாதி³விபூ⁴ஸனவிதா⁴னம் விய பஹீனபாபத⁴ம்மஸ்ஸ கல்யாணத⁴ம்மஸமாயோகோ³ ஸம்பன்னரூபோ ஹோதி, தஸ்மா ஸேத³மலஜல்லிக்கம் விய பஹாதப்³ப³ம் பட²மம் அனாசாரம் ஆசிக்கி²த்வா, பஹீனஸேத³மலஜல்லிகஸ்ஸ மாலாக³ந்த⁴விலேபனாதி³விபூ⁴ஸனவிதா⁴னம் விய பச்சா² ஆசாரம் ஆசிக்கி²துகாமோபி தத்த² கதமோ அனாசாரோதிஆதி³மாஹ. தத்த² காயிகோ வீதிக்கமோதி திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதம்; வாசஸிகோ வீதிக்கமோதி சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம்; காயிகவாசஸிகோ வீதிக்கமோதி தது³ப⁴யம். ஏவம் ஆஜீவட்ட²மகஸீலஸ்ஸேவ வீதிக்கமம் த³ஸ்ஸேஸி.

யஸ்மா பன ந கேவலம் காயவாசாஹி ஏவ அனாசாரம் ஆசரதி, மனஸாபி ஆசரதி ஏவ, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³ப³ம்பி து³ஸ்ஸீல்யம் அனாசாரோ’’தி வுத்தம். தத்த² ஏகச்சியம் அனாசாரம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ இதே⁴கச்சோ வேளுதா³னேனாதிஆதி³மாஹ. தத்த² வேளுதா³னேனாதி பச்சயஹேதுகேன வேளுதா³னேன. விஹாரே உட்டி²தஞ்ஹி அரஞ்ஞதோ வா ஆஹரித்வா ரக்கி²தகோ³பிதம் வேளும் ‘ஏவம் மே பச்சயம் த³ஸ்ஸந்தீ’தி உபட்டா²கானம் தா³தும் ந வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஜீவிதம் கப்பேந்தோ அனேஸனாய மிச்சா²ஜீவேன ஜீவதி. ஸோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே க³ரஹம் பாபுணாதி, ஸம்பராயே ச அபாயபரிபூரகோ ஹோதி. அத்தனோ புக்³க³லிகவேளும் குலஸங்க³ஹத்தா²ய த³த³ந்தோ குலதூ³ஸகது³க்கடமாபஜ்ஜதி; பரபுக்³க³லிகம் தே²ய்யசித்தேன த³த³மானோ ப⁴ண்ட³க்³கே⁴ன காரேதப்³போ³. ஸங்கி⁴கேபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே பன தம் இஸ்ஸரவதாய தே³தி க³ருப⁴ண்ட³விஸ்ஸஜ்ஜனமாபஜ்ஜதி.

கதரோ பன வேளு க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி, கதரோ ந ஹோதீதி? யோ தாவ அரோபிமோ ஸயம்ஜாதகோ, ஸோ ஸங்கே⁴ன பரிச்சி²ன்னட்டா²னேயேவ க³ருப⁴ண்ட³ம், ததோ பரம் ந க³ருப⁴ண்ட³ம்; ரோபிதட்டா²னே ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸோ பன பமாணேன பரிச்சி²ன்னோ தேலனாளிப்பமாணோபி க³ருப⁴ண்ட³ம், ந ததோ ஹேட்டா². யஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²னோ தேலனாளியா வா கத்தரத³ண்டே³ன வா அத்தோ², தேன பா²திகம்மம் கத்வா க³ஹேதப்³போ³. பா²திகம்மம் தத³க்³க⁴னகம் வா அதிரேகம் வா வட்டதி, ஊனகம் ந வட்டதி. ஹத்த²கம்மம்பி உத³காஹரணமத்தம் வா அப்பஹரிதகரணமத்தம் வா ந வட்டதி, தம் தா²வரம் காதும் வட்டதி. தஸ்மா போக்க²ரணிதோ வா பம்ஸும் உத்³த⁴ரித்வா ஸோபானம் வா அத்த²ராபேத்வா விஸமட்டா²னம் வா ஸமம் கத்வா க³ஹேதும் வட்டதி. பா²திகம்மம் அகத்வா க³ஹிதோ தத்த² வஸந்தேனேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³; பக்கமந்தேன ஸங்கி⁴கம் கத்வா ட²பேத்வா க³ந்தப்³ப³ம். அஸதியா க³ஹேத்வா க³தேன யத்த² க³தோ ஸரதி, ததோ பச்சாஹரிதப்³போ³. ஸசே அந்தரா ப⁴யம் ஹோதி, ஸம்பத்தவிஹரே ட²பேத்வா க³ந்தப்³ப³ம்.

மனுஸ்ஸா விஹாரம் க³ந்த்வா வேளும் யாசந்தி. பி⁴க்கூ² ‘ஸங்கி⁴கோ’தி தா³தும் ந விஸஹந்தி. மனுஸ்ஸா புனப்புனம் யாசந்தி வா தஜ்ஜேந்தி வா. ததா³ பி⁴க்கூ²ஹி ‘த³ண்ட³கம்மம் கத்வா க³ண்ஹதா²’தி வத்தும் வட்டதி; வேளுதா³னம் நாம ந ஹோதி. ஸசே தே த³ண்ட³கம்மத்தா²ய வாஸிப²ரஸுஆதீ³னி வா கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் வா தே³ந்தி, க³ஹேதும் ந வட்டதி. வினயட்ட²கதா²யம் பன ‘‘த³ட்³ட⁴கே³ஹா மனுஸ்ஸா க³ண்ஹித்வா க³ச்ச²ந்தா ந வாரேதப்³பா³’’தி வுத்தம்.

ஸசே ஸங்க⁴ஸ்ஸ வேளுகு³ம்பே³ வேளுதூ³ஸிகா உப்பஜ்ஜந்தி, தம் அகோட்டாபேந்தானம் வேளு நஸ்ஸதி, கிம் காதப்³ப³ந்தி? பி⁴க்கா²சாரே மனுஸ்ஸானம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம். ஸசே கோட்டேதும் ந இச்ச²ந்தி ‘ஸமபா⁴க³ம் லபி⁴ஸ்ஸதா²’தி வத்தப்³பா³; ந இச்ச²ந்தியேவ ‘த்³வே கோட்டா²ஸே லபி⁴ஸ்ஸதா²’தி வத்தப்³பா³. ஏவம்பி அனிச்ச²ந்தேஸு ‘நட்டே²ன அத்தோ² நத்தி², தும்ஹாகம் க²ணே ஸதி த³ண்ட³கம்மம் கரிஸ்ஸத², கோட்டேத்வா க³ண்ஹதா²’தி வத்தப்³பா³; வேளுதா³னம் நாம ந ஹோதி. வேளுகு³ம்பே³ அக்³கி³ம்ஹி உட்டி²தேபி, உத³கேன வுய்ஹமானவேளூஸுபி ஏஸேவ நயோ. ருக்கே²ஸுபி அயமேவ கதா²மக்³கோ³. ருக்கோ² பன ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணோ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. ஸங்கி⁴கே ருக்கே² கோட்டாபேத்வா ஸங்க⁴ம் அனாபுச்சி²த்வாபி ஸங்கி⁴கம் ஆவாஸம் காதும் லப்³ப⁴தி. வசனபத²ச்சே²த³னத்த²ம் பன ஆபுச்சி²த்வாவ காதப்³போ³.

புக்³க³லிகம் காதும் லப்³ப⁴தி, ந லப்³ப⁴தீதி? ந லப்³ப⁴தி. ஹத்த²கம்மஸீஸேன பன ஏகஸ்மிம் கே³ஹே மஞ்சட்டா²னமத்தம் லப்³ப⁴தி, தீஸு கே³ஹேஸு ஏகம் கே³ஹம் லப⁴தி. ஸசே த³ப்³ப⁴ஸம்பா⁴ரா புக்³க³லிகா ஹோந்தி, பூ⁴மி ஸங்கி⁴கா, ஏகம் கே³ஹம் கத்வா ஸமபா⁴க³ம் லப⁴தி, த்³வீஸு கே³ஹேஸு ஏகம் கே³ஹம் லப⁴தி. ஸங்கி⁴கருக்கே² ஸங்கி⁴கம் ஆவாஸம் பா³தே⁴ந்தே ஸங்க⁴ம் அனாபுச்சா² ஹாரேதும் வட்டதி, ந வட்டதீதி? வட்டதி. வசனபத²ச்சே²த³னத்த²ம் பன ஆபுச்சி²த்வாவ ஹாரேதப்³போ³. ஸசே ருக்க²ம் நிஸ்ஸாய ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹந்தோ லாபோ⁴ ஹோதி, ந ஹாரேதப்³போ³. புக்³க³லிகருக்கே² ஸங்கி⁴கம் ஆவாஸம் பா³தே⁴ந்தே ருக்க²ஸாமிகஸ்ஸ ஆசிக்கி²தப்³ப³ம். ஸசே ஹரிதும் ந இச்ச²தி, சே²தா³பேத்வா ஹாரேதப்³போ³. ‘ருக்க²ம் மே தே³தா²’தி சோதே³ந்தஸ்ஸ ருக்க²ம் அக்³கா⁴பேத்வா மூலம் தா³தப்³ப³ம். ஸங்கி⁴கே ருக்கே² புக்³க³லிகாவாஸம், புக்³க³லிகே ச புக்³க³லிகாவாஸம் பா³தே⁴ந்தேபி ஏஸேவ நயோ. வல்லியம்பி அயமேவ கதா²மக்³கோ³. வல்லி பன யத்த² விக்காயதி, து³ல்லபா⁴ ஹோதி, தத்த² க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸா ச கோ² உபட்³ட⁴பா³ஹுப்பமாணதோ பட்டா²ய; ததோ ஹேட்டா² வல்லிக²ண்ட³ம் க³ருப⁴ண்ட³ம் ந ஹோதி.

பத்ததா³னாதீ³ஸுபி பத்ததா³னேனாதி பச்சயஹேதுகேன பத்ததா³னேனாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் வேளுதா³னே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். க³ருப⁴ண்ட³தாய பனேத்த² அயம் வினிச்ச²யோ. பத்தம்பி ஹி யத்த² விக்காயதி, க³ந்தி⁴காத³யோ க³ந்த⁴பலிவேட²னாதீ³னம் அத்தா²ய க³ண்ஹந்தி, தாதி³ஸே து³ல்லப⁴ட்டா²னேயேவ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. ஏஸ தாவ கிம்ஸுகபத்தகண்ணபிளந்த⁴னதாலபத்தாதீ³ஸு வினிச்ச²யோ.

தாலபண்ணம்பி இமஸ்மிம்யேவ டா²னே கதே²தப்³ப³ம். தாலபண்ணம்பி ஹி ஸயம்ஜாதே தாலவனே ஸங்கே⁴ன பரிச்சி²ன்னட்டா²னேயேவ க³ருப⁴ண்ட³ம், ந ததோ பரம். ரோபிமதாலேஸு ஸப்³ப³ம்பி க³ருப⁴ண்ட³ம். தஸ்ஸ பமாணம் ஹேட்டி²மகோடியா அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோபி ரித்தபோத்த²கோ. திணம்பி ஏத்தே²வ பக்கி²பித்வா கதே²தப்³ப³ம். யத்த² பன திணம் நத்தி² தத்த² முஞ்ஜபலாலனாளிகேரபண்ணாதீ³ஹிபி சா²தே³ந்தி. தஸ்மா தானிபி திணேனேவ ஸங்க³ஹிதானி. இதி முஞ்ஜபலாலாதீ³ஸு யம்கிஞ்சி முட்டி²ப்பமாணம் திணம், நாளிகேரபண்ணாதீ³ஸு ச ஏகபண்ணம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் வா தத்த²ஜாதகம் வா ப³ஹிஆராமே ஸங்க⁴ஸ்ஸ திணவத்து²ம்ஹி ஜாததிணம் வா ரக்கி²தகோ³பிதம் க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. தம் பன ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகம் புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி. ஹேட்டா² வுத்தவேளும்ஹிபி ஏஸேவ நயோ.

புப்ப²தா³னே ‘‘ஏத்தகேஸு ருக்கே²ஸு புப்பா²னி விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா யாகு³ப⁴த்தவத்தே² உபனேந்து, ஏத்தகேஸு ஸேனாஸனபடிஸங்க²ரணே உபனேந்தூ’’தி ஏவம் நியமிதட்டா²னே ஏவ புப்பா²னி க³ருப⁴ண்டா³னி ஹோந்தி. பரதீரே ஸாமணேரா புப்பா²னி ஓசினித்வா ராஸிம் கரோந்தி, பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தோ புப்ப²பா⁴ஜகோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் க³ணேத்வா கோட்டா²ஸே கரோதி, ஸோ ஸம்பத்தபரிஸாய ஸங்க⁴ம் அனாபுச்சி²த்வாவ தா³தும் லப⁴தி; அஸம்மதேன பன ஆபுச்சி²த்வாவ தா³தப்³ப³ம். பி⁴க்கு² பன கஸ்ஸ புப்பா²னி தா³தும் லப⁴தி, கஸ்ஸ ந லப⁴தீதி? மாதாபிதூனம் கே³ஹம் ஹரித்வாபி கே³ஹதோ பக்கோஸாபேத்வாபி ‘வத்து²பூஜம் கரோதா²’தி தா³தும் லப⁴தி, பிளந்த⁴னத்தா²ய தா³தும் ந லப⁴தி; ஸேஸஞாதீனம் பன ஹரித்வா ந தா³தப்³ப³ம், பக்கோஸாபேத்வா ‘பூஜம் கரோதா²’தி தா³தப்³ப³ம்; ஸேஸஜனஸ்ஸ பூஜனட்டா²னம் ஸம்பத்தஸ்ஸ அபச்சாஸீஸந்தேன தா³தப்³ப³ம்; புப்ப²தா³னம் நாம ந ஹோதி. விஹாரே ப³ஹூனி புப்பா²னி புப்ப²ந்தி. பி⁴க்கு²னா பிண்டா³ய சரந்தேன மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா ‘விஹாரே ப³ஹூனி புப்பா²னி, பூஜேதா²’தி வத்தப்³ப³ம். வசனமத்தே தோ³ஸோ நத்தி². ‘மனுஸ்ஸா கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய ஆக³மிஸ்ஸந்தீ’தி சித்தேன பன ந வத்தப்³ப³ம். ஸசே வத³தி, கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். மனுஸ்ஸா அத்தனோ த⁴ம்மதாய ‘விஹாரே புப்பா²னி அத்தீ²’தி புச்சி²த்வா ‘அஸுகதி³வஸே விஹாரம் ஆக³மிஸ்ஸாம, ஸாமணேரானம் புப்பா²னி ஓசினிதும் மா தே³தா²’தி வத³ந்தி. பி⁴க்கூ² ஸாமணேரானம் கதே²தும் பமுட்டா². ஸாமணேரேஹி புப்பா²னி ஓசினித்வா ட²பிதானி. மனுஸ்ஸா பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ‘‘ப⁴ந்தே, மயம் தும்ஹாகம் அஸுகதி³வஸேயேவ ஆரோசயிம்ஹ – ‘ஸாமணேரானம் புப்பா²னி ஓசினிதும் மா தே³தா²’தி. கஸ்மா ந வாரயித்தா²’’தி? ‘‘ஸதி மே பமுட்டா², புப்பா²னி ஓசினிதமத்தானேவ, தாவ ந பூஜா கதா’’தி வத்தப்³ப³ம். ‘‘க³ண்ஹத² பூஜேதா²’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ஸசே வத³தி, ஆமிஸம் ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

அபரோ பி⁴க்கு² ஸாமணேரானம் ஆசிக்க²தி ‘‘அஸுககா³மவாஸினோ புப்பா²னி மா ஓசினித்தா²’’தி ஆஹம்ஸூதி. மனுஸ்ஸாபி ஆமிஸம் ஆஹரித்வா தா³னம் த³த்வா வத³ந்தி – ‘‘அம்ஹாகம் மனுஸ்ஸா ந ப³ஹுகா, ஸாமணேரே அம்ஹேஹி ஸஹ புப்பா²னி ஓசினிதும் ஆணாபேதா²’’தி. ‘‘ஸாமணேரேஹி பி⁴க்கா² லத்³தா⁴; யே பி⁴க்கா²சாரம் ந க³ச்ச²ந்தி, தே ஸயமேவ ஜானிஸ்ஸந்தி, உபாஸகா’’தி வத்தப்³ப³ம். ஏத்தகம் நயம் லபி⁴த்வா ஸாமணேரே புத்தே வா பா⁴திகே வா கத்வா புப்பா²னி ஓசினாபேதும் தோ³ஸோ நத்தி²; புப்ப²தா³னம் நாம ந ஹோதி.

ப²லதா³னே ப²லம்பி புப்ப²ம் விய நியமிதமேவ க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி. விஹாரே ப³ஹுகம்ஹி ப²லாப²லே ஸதி அபா²ஸுகமனுஸ்ஸா ஆக³ந்த்வா யாசந்தி. பி⁴க்கூ² ‘ஸங்கி⁴க’ந்தி தா³தும் ந உஸ்ஸஹந்தி. மனுஸ்ஸா விப்படிஸாரினோ அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி. தத்த² கிம் காதப்³ப³ந்தி? ப²லேஹி வா ருக்கே²ஹி வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா கதிகா காதப்³பா³ – ‘அஸுகேஸு ச ருக்கே²ஸு ஏத்தகானி ப²லானி க³ண்ஹந்தா, ஏத்தகேஸு வா ருக்கே²ஸு ப²லானி க³ண்ஹந்தா ந வாரேதப்³பா³’தி. சோரா பன இஸ்ஸரா வா ப³லக்காரேன க³ண்ஹந்தா ந வாரேதப்³பா³; குத்³தா⁴ தே ஸகலவிஹாரம்பி நாஸேய்யும். ஆதீ³னவோ பன கதே²தப்³போ³தி.

ஸினானதா³னே ஸினானசுண்ணானி கோட்டிதானி ந க³ருப⁴ண்டா³னி. அகோட்டிதோ ருக்க²த்தசோவ க³ருப⁴ண்ட³ம். சுண்ணம் பன அகி³லானஸ்ஸ ரஜனனிபக்கம் வட்டதி. கி³லானஸ்ஸ யம்கிஞ்சி சுண்ணம் வட்டதியேவ. மத்திகாபி ஏத்தே²வ பக்கி²பித்வா கதே²தப்³பா³. மத்திகாபி யத்த² து³ல்லபா⁴ ஹோதி, தத்தே²வ க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸாபி ஹேட்டி²மகோடியா திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³ப்பமாணாவ ததோ ஹேட்டா² ந க³ருப⁴ண்ட³ந்தி.

த³ந்தகட்ட²தா³னே த³ந்தகட்ட²ம் அச்சி²ன்னகமேவ க³ருப⁴ண்ட³ம். யேஸம் ஸாமணேரானம் ஸங்க⁴தோ த³ந்தகட்ட²வாரோ பாபுணாதி, தே அத்தனோ ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் பாடியேக்கம் தா³தும் ந லப⁴ந்தி. யேஹி பன ‘ஏத்தகானி த³ந்தகட்டா²னி ஆஹரிதப்³பா³னீ’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா வாரம் க³ஹிதானி, தே அதிரேகானி ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் தா³தும் லப⁴ந்தி. ஏகேன பி⁴க்கு²னா த³ந்தகட்ட²மாளகதோ ப³ஹூனி த³ந்தகட்டா²னி ந க³ஹேதப்³பா³னி, தே³வஸிகம் ஏகேகமேவ க³ஹேதப்³ப³ம். பாடியேக்கம் வஸந்தேனாபி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் க³ணயித்வா யத்தகானி அத்தனோ பாபுணந்தி தத்தகானேவ க³ஹேத்வா க³ந்தப்³ப³ம்; அந்தரா ஆக³ந்துகேஸு வா ஆக³தேஸு தி³ஸம் வா பக்கமந்தேன ஆஹரித்வா க³ஹிதட்டா²னேயேவ ட²பேதப்³பா³னி.

சாடுகம்யதாயாதிஆதீ³ஸு சாடுகம்யதா வுச்சதி அத்தானம் தா³ஸம் விய நீசட்டா²னே ட²பேத்வா பரஸ்ஸ க²லிதவசனம்பி ஸண்ட²பேத்வா பியகாமதாய பக்³க³ய்ஹவசனம். முக்³க³ஸூப்யதாயாதி முக்³க³ஸூபஸமானாய ஸச்சாலிகேன ஜீவிதகப்பனதாயேதம் அதி⁴வசனம். யதா² ஹி முக்³க³ஸூபே பச்சந்தே ப³ஹூ முக்³கா³ பாகம் க³ச்ச²ந்தி, தோ²கா ந க³ச்ச²ந்தி; ஏவமேவ ஸச்சாலிகேன ஜீவிதகப்பகே புக்³க³லே ப³ஹு அலிகம் ஹோதி, அப்பகம் ஸச்சம். யதா² வா முக்³க³ஸூபஸ்ஸ அப்பவிஸனட்டா²னம் நாம நத்தி², ஏவமேவ ஸச்சாலிகவுத்தினோ புக்³க³லஸ்ஸ அப்பவிட்ட²வாசா நாம நத்தி²; ஸிங்கா⁴டகம் விய இச்சி²திச்சி²ததா⁴ராய பதிட்டா²தி. தேனஸ்ஸ ஸா முஸாவாதி³தா முக்³க³ஸூப்யதாதி வுத்தா. பாரிப⁴டயதாதி பரிப⁴டகம்மபா⁴வோ. பரிப⁴டஸ்ஸ ஹி கம்மம் பாரிப⁴டயம், தஸ்ஸ பா⁴வோ பாரிப⁴டயதா; அலங்காரகரணாதீ³ஹி தா³ரககீளாபனஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.

ஜங்க⁴பேஸனிகந்தி கா³மந்தரதே³ஸந்தராதீ³ஸு தேஸம் தேஸம் கி³ஹீனம் ஸாஸனபடிஸாஸனஹரணம். இத³ஞ்ஹி ஜங்க⁴பேஸனிகம் நாம அத்தனோ மாதாபிதூனம், யே சஸ்ஸ மாதாபிதரோ உபட்ட²ஹந்தி, தேஸம் ஸாஸனம் க³ஹேத்வா கத்த²சி க³மனவஸேன வட்டதி. சேதியஸ்ஸ வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா அத்தனோ வா கம்மம் கரோந்தானம் வட்³ட⁴கீனம்பி ஸாஸனம் ஹரிதும் வட்டதி. மனுஸ்ஸா ‘‘தா³னம் த³ஸ்ஸாம, பூஜம் கரிஸ்ஸாம, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆசிக்க²தா²’’தி வத³ந்தி; ‘‘அஸுகத்தே²ரஸ்ஸ நாம தே³தா²’’தி பிண்ட³பாதம் வா பே⁴ஸஜ்ஜம் வா சீவரம் வா தே³ந்தி; ‘‘விஹாரே பூஜம் கரோதா²’’தி மாலாக³ந்த⁴விலேபனாதீ³னி வா த⁴ஜபதாகாதீ³னி வா நீய்யாதே³ந்தி, ஸப்³ப³ம் ஹரிதும் வட்டதி; ஜங்க⁴பேஸனிகம் நாம ந ஹோதி. ஸேஸானம் ஸாஸனம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பத³வாரே பத³வாரே தோ³ஸோ.

அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேனாதி ஏதேஸம் வா வேளுதா³னாதீ³னம் அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன வேஜ்ஜகம்மப⁴ண்டா³கா³ரிககம்மம் பிண்ட³படிபிண்ட³கம்மம் ஸங்கு⁴ப்பாத³சேதியுப்பாத³உபட்டா²பனகம்மந்தி ஏவரூபானம் வா மிச்சா²ஜீவேன ஜீவிதகப்பனககம்மானம் யேன கேனசி. பு³த்³த⁴படிகுட்டே²னாதி பு³த்³தே⁴ஹி க³ரஹிதேன படிஸித்³தே⁴ன. அயம் வுச்சதீதி அயம் ஸப்³போ³பி அனாசாரோ நாம கதீ²யதி. ஆசாரனித்³தே³ஸோ வுத்தபடிபக்க²னயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

514. கோ³சரனித்³தே³ஸேபி பட²மம் அகோ³சரஸ்ஸ வசனே காரணம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ச கோ³சரோதி பிண்ட³பாதாதீ³னம் அத்தா²ய உபஸங்கமிதும் யுத்தட்டா²னம் கோ³சரோ, அயுத்தட்டா²னம் அகோ³சரோ. வேஸியா கோ³சரோ அஸ்ஸாதி வேஸியகோ³சரோ; மித்தஸந்த²வவஸேன உபஸங்கமிதட்டா²னந்தி அத்தோ². தத்த² வேஸியா நாம ரூபூபஜீவினியோ யேன கேனசிதே³வ ஸுலப⁴ஜ்ஜா²சாரதாமித்தஸத்த²வஸினேஹவஸேன உபஸங்கமந்தோ வேஸியாகோ³சரோ நாம ஹோதி. தஸ்மா ஏவம் உபஸங்கமிதும் ந வட்டதி. கிம் காரணா? ஆரக்க²விபத்திதோ. ஏவம் உபஸங்கமந்தஸ்ஸ ஹி சிரம் ரக்கி²தகோ³பிதோபி ஸமணத⁴ம்மோ கதிபாஹேனேவ நஸ்ஸதி; ஸசேபி ந நஸ்ஸதி க³ரஹம் லப⁴தி. த³க்கி²ணாவஸேன பன உபஸங்கமந்தேன ஸதிம் உபட்டா²பேத்வா உபஸங்கமிதப்³ப³ம். வித⁴வா வுச்சந்தி மதபதிகா வா பவுத்த²பதிகா வா. து²ல்லகுமாரியோதி மஹல்லிகா அனிவிட்ட²குமாரியோ. பண்ட³காதி லோகாமிஸனிஸ்ஸிதகதா²ப³ஹுலா உஸ்ஸன்னகிலேஸா அவூபஸந்தபரிளாஹா நபும்ஸகா. தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி உபஸங்கமனே ஆதீ³னவோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. பி⁴க்கு²னீஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபிச பி⁴க்கூ² நாம உஸ்ஸன்னப்³ரஹ்மசரியா ஹோந்தி, ததா² பி⁴க்கு²னியோ. தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸந்த²வவஸேன கதிபாஹேனேவ ரக்கி²தகோ³பிதஸமணத⁴ம்மம் நாஸேந்தி. கி³லானபுச்ச²கேன பன க³ந்தும் வட்டதி. பி⁴க்கு²னா புப்பா²னி லபி⁴த்வா பூஜனத்தா²யபி ஓவாத³தா³னத்தா²யபி க³ந்தும் வட்டதியேவ.

பானாகா³ரந்தி ஸுராபானக⁴ரம். தம் ப்³ரஹ்மசரியந்தராயகரேஹி ஸுராஸோண்டே³ஹி அவிவித்தம் ஹோதி. தத்த² தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹ ஸோண்ட³வஸேன உபஸங்கமிதும் ந வட்டதி; ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோ ஹோதி. ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ராஜூஹீதிஆதீ³ஸு ராஜானோதி அபி⁴ஸித்தா வா ஹோந்து அனபி⁴ஸித்தா வா யே ரஜ்ஜம் அனுஸாஸந்தி. ராஜமஹாமத்தாதி ராஜூனம் இஸ்ஸரியஸதி³ஸாய மஹதியா இஸ்ஸரியமத்தாய ஸமன்னாக³தா. தித்தி²யாதி விபரீதத³ஸ்ஸனா பா³ஹிரபரிப்³பா³ஜகா. தித்தி²யஸாவகாதி ப⁴த்திவஸேன தேஸம் பச்சயதா³யகா. ஏதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸக்³க³ஜாதோ ஹோதீதி அத்தோ².

அனனுலோமிகேன ஸம்ஸக்³கே³னாதி அனனுலோமிகஸம்ஸக்³கோ³ நாம திஸ்ஸன்னம் ஸிக்கா²னம் அனனுலோமோ பச்சனீகஸம்ஸக்³கோ³, யேன ப்³ரஹ்மசரியந்தராயம் பஞ்ஞத்திவீதிக்கமம் ஸல்லேக²பரிஹானிஞ்ச பாபுணாதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜராஜமஹாமத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஹஸோகிதா, ஸஹனந்தி³தா, ஸமஸுக²து³க்க²தா, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு அத்தனாவ யோக³ம் ஆபஜ்ஜனதா, தித்தி²யதித்தி²யஸாவகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகச்ச²ந்த³ருசிஸமாசாரதா ஏகச்ச²ந்த³ருசிஸமாசாரபா⁴வாவஹோ வா ஸினேஹப³ஹுமானஸந்த²வோ. தத்த² ராஜராஜமஹாமத்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸக்³கோ³ ப்³ரஹ்மசரியந்தராயம் கரோதி. இதரேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி தேஸம் லத்³தி⁴க³ஹணம். தேஸம் பன வாத³ம் பி⁴ந்தி³த்வா அத்தனோ லத்³தி⁴ம் க³ண்ஹாபேதும் ஸமத்தே²ன உபஸங்கமிதும் வட்டதி.

இதா³னி அபரேனபி பரியாயேன அகோ³சரம் த³ஸ்ஸேதும் யானி வா பன தானி குலானீதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அஸ்ஸத்³தா⁴னீதி பு³த்³தா⁴தீ³ஸு ஸத்³தா⁴விரஹிதானி; பு³த்³தோ⁴ ஸப்³ப³ஞ்ஞூ, த⁴ம்மோ நிய்யானிகோ, ஸங்கோ⁴ ஸுப்படிபன்னோதி ந ஸத்³த³ஹந்தி. அப்பஸன்னானீதி சித்தம் பஸன்னம் அனாவிலம் காதும் ந ஸக்கோந்தி. அக்கோஸகபரிபா⁴ஸகானீதி அக்கோஸகானி சேவ பரிபா⁴ஸகானி ச; ‘சோரோஸி, பா³லோஸி, மூள்ஹோஸி, ஓட்டோ²ஸி, கோ³ணோஸி, க³த்³ரபோ⁴ஸி, ஆபாயிகோஸி, நேரயிகோஸி, திரச்சா²னக³தோஸி, நத்தி² துய்ஹம் ஸுக³தி, து³க்³க³தியேவ பாடிகங்கா²’தி ஏவம் த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அக்கோஸந்தி; ‘ஹோது, இதா³னி தம் பஹரிஸ்ஸாம, ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாம, வதி⁴ஸ்ஸாமா’தி ஏவம் ப⁴யத³ஸ்ஸனேன பரிபா⁴ஸந்தி சாதி அத்தோ². அனத்த²காமானீதி அத்த²ம் ந இச்ச²ந்தி, அனத்த²மேவ இச்ச²ந்தி. அஹிதகாமானீதி அஹிதமேவ இச்ச²ந்தி, ஹிதம் ந இச்ச²ந்தி. அபா²ஸுககாமானீதி பா²ஸுகம் ந இச்ச²ந்தி, அபா²ஸுகமேவ இச்ச²ந்தி. அயோக³க்கே²மகாமானீதி சதூஹி யோகே³ஹி கே²மம் நிப்³ப⁴யம் ந இச்ச²ந்தி, ஸப⁴யமேவ இச்ச²ந்தி. பி⁴க்கூ²னந்தி ஏத்த² ஸாமணேராபி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. பி⁴க்கு²னீனந்தி ஏத்த² ஸிக்க²மானஸாமணேரியோபி. ஸப்³பே³ஸம்பி ஹி ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதானஞ்சேவ ஸரணக³தானஞ்ச சதுன்னம்பி பரிஸானம் தானி அனத்த²காமானியேவ. ததா²ரூபானி குலானீதி ஏவரூபானி க²த்தியகுலாதீ³னி குலானி. ஸேவதீதி நிஸ்ஸாய ஜீவதி. ப⁴ஜதீதி உபஸங்கமதி. பயிருபாஸதீதி புனப்புனம் உபஸங்கமதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் வேஸியாதி³கோ³சரஸ்ஸ வேஸியாதி³கோ, ராஜாதி³ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ ராஜாதி³கோ, அஸ்ஸத்³த⁴குலாதி³ஸேவகஸ்ஸ அஸ்ஸத்³த⁴குலாதி³கோ சாதி திப்பகாரோபி அயுத்தகோ³சரோ அகோ³சரோதி வேதி³தப்³போ³.

தஸ்ஸ இமினா பரியாயேன அகோ³சரதா வேதி³தப்³பா³. வேஸியாதி³கோ தாவ பஞ்சகாமகு³ணனிஸ்ஸயதோ அகோ³சரோதி வேதி³தப்³போ³, யதா²ஹ – ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அகோ³சரோ பரவிஸயோ? யதி³த³ம் பஞ்ச காமகு³ணா’’தி (ஸம். நி. 5.372) ராஜாதி³கோ ஜா²னானுயோக³ஸ்ஸ அனுபனிஸ்ஸயதோ லாப⁴ஸக்காராஸனிசக்கனிப்பா²த³னதோ தி³ட்டி²விபத்திஹேதுதோ ச, அஸ்ஸத்³த⁴குலாதி³கோ ஸத்³தா⁴ஹானிசித்தஸந்தாஸாவஹனதோ அகோ³சரோதி.

கோ³சரனித்³தே³ஸே ந வேஸியகோ³சரோதிஆதீ³னி வுத்தபடிபக்க²வஸேன வேதி³தப்³பா³னி. ஓபானபூ⁴தானீதிஆதீ³ஸு பன ஓபானபூ⁴தானீதி உத³பானபூ⁴தானி; பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ, சாதுமஹாபதே² க²தபோக்க²ரணீ விய, யதா²ஸுக²ம் ஓகா³ஹனக்க²மானி சித்தமஹாமத்தஸ்ஸ கே³ஹஸதி³ஸானி. தஸ்ஸ கிர கே³ஹே காலத்த²ம்போ⁴ யுத்தோயேவ. க⁴ரத்³வாரம் ஸம்பத்தானம் பி⁴க்கூ²னம் பச்சயவேகல்லம் நாம நத்தி². ஏகதி³வஸம் பே⁴ஸஜ்ஜவத்தமேவ ஸட்டி² கஹாபணானி நிக்க²மந்தி. காஸாவபஜ்ஜோதானீதி பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீஹி நிவத்த²பாருதானம் காஸாவானம்யேவ பபா⁴ய ஏகோபா⁴ஸானி பூ⁴தபாலஸேட்டி²குலஸதி³ஸானி. இஸிவாதபடிவாதானீதி கே³ஹம் பவிஸந்தானம் நிக்க²மந்தானஞ்ச பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீஸங்கா²தானம் இஸீனம் சீவரவாதேன சேவ ஸமிஞ்ஜனபஸாரணாதி³ஜனிதஸரீரவாதேன ச படிவாதானி பவாயிதானி வினித்³து⁴தகிப்³பி³ஸானி வா.

515. அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவிதாநித்³தே³ஸே அணுமத்தானீதி அணுப்பமாணா. வஜ்ஜாதி தோ³ஸா. யானி தானி வஜ்ஜானீதி யானி தானி க³ரஹிதப்³ப³ட்டே²ன வஜ்ஜானி. அப்பமத்தகானீதி பரித்தமத்தகானி கு²த்³த³கப்பமாணானி. ஓரமத்தகானீதி பரித்ததோபி ஓரிமப்பமாணத்தா ஓரமத்தகானி. லஹுஸானீதி லஹுகானி. லஹுஸம்மதானீதி லஹூதி ஸம்மதானி. ஸம்யமகரணீயானீதி ஸம்யமேன கத்தப்³ப³படிகம்மானி. ஸம்வரகரணீயானீதி ஸம்வரேன காதப்³பா³னி ஸம்வரேன கத்தப்³ப³படிகம்மானி. சித்துப்பாத³கரணீயானீதி சித்துப்பாத³மத்தேன கத்தப்³ப³படிகம்மானி. மனஸிகாரபடிப³த்³தா⁴னீதி மனஸா ஆவஜ்ஜிதமத்தேனேவ கத்தப்³ப³படிகம்மானி. கானி பன தானீதி? தி³வாவிஹாரவாஸீ ஸுமத்தே²ரோ தாவ ஆஹ – ‘‘அனாபத்திக³மனீயானி சித்துப்பாத³மத்தகானி யானி ‘ந புன ஏவரூபம் கரிஸ்ஸாமீ’தி மனஸா ஆவஜ்ஜிதமத்தேனேவ ஸுஜ்ஜ²ந்தி. அதி⁴ட்டா²னாவிகம்மம் நாமேதம் கதி²த’’ந்தி. அந்தேவாஸிகோ பனஸ்ஸ திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘இத³ம் பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலஸ்ஸேவ பா⁴ஜனீயம். தஸ்மா ஸப்³ப³லஹுகம் து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதம் இத⁴ வஜ்ஜந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வுட்டா²னாவிகம்மம் நாமேதம் கதி²த’’ந்தி. இதிஇமேஸூதி ஏவம்பகாரேஸு இமேஸு. வஜ்ஜத³ஸ்ஸாவீதி வஜ்ஜதோ தோ³ஸதோ த³ஸ்ஸனஸீலோ. ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ ப⁴யஸ்ஸ காரணத்தா ப⁴யதோ த³ஸ்ஸனஸீலோ. ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீதி இத⁴ நிந்தா³வஹனதோ, ஆயதிம் து³க்க²விபாகதோ, உபரிகு³ணானம் அந்தராயகரணதோ, விப்படிஸாரஜனனதோ ச ஏதேன நானப்பகாரேன ஆதீ³னவதோ த³ஸ்ஸனஸீலோ.

நிஸ்ஸரணத³ஸ்ஸாவீதி யம் தத்த² நிஸ்ஸரணம் தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனஸீலோ. கிம் பனேத்த² நிஸ்ஸரணந்தி? ஆசரியத்தே²ரவாதே³ தாவ ‘‘அனாபத்திக³மனீயதாய ஸதி அதி⁴ட்டா²னாவிகம்மம் நிஸ்ஸரண’’ந்தி கதி²தம். அந்தேவாஸிகத்தே²ரவாதே³ தாவ ‘‘ஆபத்திக³மனீயதாய ஸதி வுட்டா²னாவிகம்மம் நிஸ்ஸரண’’ந்தி கதி²தம்.

தத்த² ததா²ரூபோ பி⁴க்கு² அணுமத்தானி வஜ்ஜானி வஜ்ஜதோ ப⁴யதோ பஸ்ஸதி நாம. தம் த³ஸ்ஸேதும் அயம் நயோ கதி²தோ – பரமாணு நாம, அணு நாம, தஜ்ஜாரீ நாம, ரத²ரேணு நாம, லிக்கா² நாம, ஊகா நாம, த⁴ஞ்ஞமாஸோ நாம, அங்கு³லம் நாம, வித³த்தி² நாம, ரதனம் நாம, யட்டி² நாம, உஸப⁴ம் நாம, கா³வுதம் நாம, யோஜனம் நாம. தத்த² ‘பரமாணு’ நாம ஆகாஸகோட்டா²ஸிகோ மம்ஸசக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் நாக³ச்ச²தி, தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸேவ ஆக³ச்ச²தி. ‘அணு’ நாம பி⁴த்திச்சி²த்³த³தாலச்சி²த்³தே³ஹி பவிட்ட²ஸூரியரஸ்மீஸு வட்டி வட்டி ஹுத்வா பரிப்³ப⁴மந்தோ பஞ்ஞாயதி. ‘தஜ்ஜாரீ’ நாம கோ³பத²மனுஸ்ஸபத²சக்கபதே²ஸு சி²ஜ்ஜித்வா உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு உக்³க³ந்த்வா திட்ட²தி. ‘ரத²ரேணு’ நாம தத்த² தத்தே²வ அல்லீயதி. லிக்கா²த³யோ பாகடா ஏவ. ஏதேஸு பன ச²த்திம்ஸ பரமாணவோ ஏகஸ்ஸ அணுனோ பமாணம். ச²த்திம்ஸ அணூ ஏகாய தஜ்ஜாரியா பமாணம். ச²த்திம்ஸ தஜ்ஜாரியோ ஏகோ ரத²ரேணு. ச²த்திம்ஸ ரத²ரேணூ ஏகா லிக்கா². ஸத்த லிக்கா² ஏகா ஊகா. ஸத்த ஊகா ஏகோ த⁴ஞ்ஞமாஸோ. ஸத்தத⁴ஞ்ஞமாஸப்பமாணம் ஏகம் அங்கு³லம். தேனங்கு³லேன த்³வாத³ஸங்கு³லானி வித³த்தி². த்³வே வித³த்தி²யோ ரதனம். ஸத்த ரதனானி யட்டி². தாய யட்டி²யா வீஸதி யட்டி²யோ உஸப⁴ம். அஸீதி உஸபா⁴னி கா³வுதம். சத்தாரி கா³வுதானி யோஜனம். தேன யோஜனேன அட்ட²ஸட்டி²யோஜனஸதஸஹஸ்ஸுப்³பே³தோ⁴ ஸினேருபப்³ப³தராஜா. யோ பி⁴க்கு² அணுமத்தம் வஜ்ஜம் அட்ட²ஸட்டி²யோஜனஸதஸஹஸ்ஸுப்³பே³த⁴ஸினேருபப்³ப³தஸதி³ஸம் கத்வா த³ட்டு²ம் ஸக்கோதி – அயம் பி⁴க்கு² அணுமத்தானி வஜ்ஜானி ப⁴யதோ பஸ்ஸதி நாம. யோபி பி⁴க்கு² ஸப்³ப³லஹுகம் து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதமத்தம் பட²மபாராஜிகஸதி³ஸம் கத்வா த³ட்டு²ம் ஸக்கோதி – அயம் அணுமத்தானி வஜ்ஜானி வஜ்ஜதோ ப⁴யதோ பஸ்ஸதி நாமாதி வேதி³தப்³போ³.

516. ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூதிபத³னித்³தே³ஸே பி⁴க்கு²ஸிக்கா²தி பி⁴க்கூ²ஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ஸிக்கா². ஸா பி⁴க்கு²னீஹி ஸாதா⁴ரணாபி அஸாதா⁴ரணாபி பி⁴க்கு²ஸிக்கா² ஏவ நாம. பி⁴க்கு²னீஸிக்கா²தி பி⁴க்கு²னீஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ஸிக்கா². ஸாபி பி⁴க்கூ²ஹி ஸாதா⁴ரணாபி அஸாதா⁴ரணாபி பி⁴க்கு²னீஸிக்கா² ஏவ நாம. ஸாமணேரஸிக்க²மானஸாமணேரீனம் ஸிக்கா²பி ஏத்தே²வ பவிட்டா². உபாஸகஸிக்கா²தி உபாஸகேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ஸிக்கா². ஸா பஞ்சஸீலத³ஸஸீலவஸேன வட்டதி. உபாஸிகாஸிக்கா²தி உபாஸிகாஹி ஸிக்கி²தப்³ப³ஸிக்கா². ஸாபி பஞ்சஸீலத³ஸஸீலவஸேன வட்டதி. தத்த² பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீனம் ஸிக்கா² யாவ அரஹத்தமக்³கா³ வட்டதி. உபாஸகஉபாஸிகானம் ஸிக்கா² யாவ அனாகா³மிமக்³கா³. தத்ராயம் பி⁴க்கு² அத்தனா ஸிக்கி²தப்³ப³ஸிக்கா²பதே³ஸு ஏவ ஸிக்க²தி. ஸேஸஸிக்கா² பன அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தா. இதி இமாஸு ஸிக்கா²ஸூதி ஏவம்பகாராஸு ஏதாஸு ஸிக்கா²ஸு. ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ந்தி ஸப்³பே³ன ஸிக்கா²ஸமாதா³னேன ஸப்³ப³ம் ஸிக்க²ம். ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ந்தி ஸப்³பே³ன ஸிக்கி²தப்³பா³காரேன ஸப்³ப³ம் ஸிக்க²ம். அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸந்தி ஸேஸாபா⁴வதோ அஸேஸம்; ஸதிஸம்மோஸேன பி⁴ன்னஸ்ஸாபி ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ புன பாகதிககரணதோ நிஸ்ஸேஸம். ஸமாதா³ய வத்ததீதி ஸமாதி³யித்வா க³ஹேத்வா வத்ததி. தேன வுச்சதீதி யேன காரணேன ஏதம் ஸப்³ப³ம் ஸிக்கா²பத³ம் ஸப்³பே³ன ஸிக்கி²தப்³பா³காரேன ஸமாதி³யித்வா ஸிக்க²தி பூரேதி, தேன வுச்சதி ‘‘ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூ’’தி.

517-8. இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூதிபத³த்³வயஸ்ஸ நித்³தே³ஸே கண்ஹபக்க²ஸ்ஸ பட²மவசனே பயோஜனம் ஆசாரனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² கதமா இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரதாதிஆதீ³ஸு பன யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் நிக்கே²பகண்ட³வண்ணனாயம் வுத்தமேவ.

519. ஜாக³ரியானுயோக³நித்³தே³ஸே புப்³ப³ரத்தாபரரத்தந்தி ஏத்த² அட்³ட⁴ரத்தஸங்கா²தாய ரத்தியா புப்³பே³ புப்³ப³ரத்தம்; இமினா பட²மயாமஞ்சேவ பச்சா²ப⁴த்தஞ்ச க³ண்ஹாதி. ரத்தியா பச்சா² அபரரத்தம்; இமினா பச்சி²மயாமஞ்சேவ புரேப⁴த்தஞ்ச க³ண்ஹாதி. மஜ்ஜி²மயாமோ பனஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நித்³தா³கிலமத²வினோத³னோகாஸோதி ந க³ஹிதோ. ஜாக³ரியானுயோக³ந்தி ஜாக³ரியஸ்ஸ அஸுபனபா⁴வஸ்ஸ அனுயோக³ம். அனுயுத்தோ ஹோதீதி தம் அனுயோக³ஸங்கா²தம் ஆஸேவனம் பா⁴வனம் அனுயுத்தோ ஹோதி ஸம்பயுத்தோ. நித்³தே³ஸே பனஸ்ஸ இத⁴ பி⁴க்கு² தி³வஸந்தி புப்³ப³ண்ஹோ, மஜ்ஜ²ன்ஹோ, ஸாயன்ஹோதி தயோபி தி³வஸகோட்டா²ஸா க³ஹிதா. சங்கமேன நிஸஜ்ஜாயாதி ஸகலம்பி தி³வஸம் இமினா இரியாபத²த்³வயேனேவ விஹரந்தோ. சித்தஸ்ஸ ஆவரணதோ ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி பஞ்சஹிபி நீவரணேஹி ஸப்³பா³குஸலத⁴ம்மேஹி வா சித்தம் பரிஸோதே⁴தி. தேஹி த⁴ம்மேஹி விஸோதே⁴தி பரிமோசேதி. டா²னம் பனேத்த² கிஞ்சாபி ந க³ஹிதம், சங்கமனிஸஜ்ஜாஸன்னிஸ்ஸிதம் பன கத்வா க³ஹேதப்³ப³மேவ. பட²மயாமந்தி ஸகலஸ்மிம்பி பட²மயாமே. மஜ்ஜி²மயாமந்தி ரத்திந்தி³வஸ்ஸ ச²ட்ட²கோட்டா²ஸஸங்கா²தே மஜ்ஜி²மயாமே.

ஸீஹஸேய்யந்தி ஏத்த² காமபோ⁴கீ³ஸேய்யா, பேதஸேய்யா, ஸீஹஸேய்யா, ததா²க³தஸேய்யாதி சதஸ்ஸோ ஸேய்யா. தத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, காமபோ⁴கீ³ வாமேன பஸ்ஸேன ஸேந்தீ’’தி அயம் காமபோ⁴கீ³ஸேய்யா. தேஸு ஹி யேபு⁴ய்யேன த³க்கி²ணபஸ்ஸேன ஸயானோ நாம நத்தி². ‘‘யேபு⁴ய்யேன, பி⁴க்க²வே, பேதா உத்தானா ஸேந்தீ’’தி அயம் பேதஸேய்யா; அப்பமம்ஸலோஹிதத்தா ஹி அட்டி²ஸங்கா⁴டஜடிதா ஏகேன பஸ்ஸேன ஸயிதும் ந ஸக்கோந்தி, உத்தானாவ ஸேந்தி. ஸீஹோ, பி⁴க்க²வே, மிக³ராஜா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸேய்யம் கப்பேதி…பே… அத்தமனோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 4.246) அயம் ஸீஹஸேய்யா; தேஜுஸ்ஸத³த்தா ஹி ஸீஹோ மிக³ராஜா த்³வே புரிமபாதே³ ஏகஸ்மிம் டா²னே த்³வே பச்சி²மபாதே³ ஏகஸ்மிம் டா²னே ட²பேத்வா நங்கு³ட்ட²ம் அந்தரஸத்தி²ம்ஹி பக்கி²பித்வா புரிமபாத³பச்சி²மபாத³னங்கு³ட்டா²னம் டி²தோகாஸம் ஸல்லக்கே²த்வா த்³வின்னம் புரிமபாதா³னம் மத்த²கே ஸீஸம் ட²பேத்வா ஸயதி; தி³வஸம்பி ஸயித்வா பபு³ஜ்ஜ²மானோ ந உத்தஸந்தோ பபு³ஜ்ஜ²தி, ஸீஸம் பன உக்கி²பித்வா புரிமபாதா³தீ³னம் டி²தோகாஸம் ஸல்லக்கே²தி; ஸசே கிஞ்சி டா²னம் விஜஹித்வா டி²தம் ஹோதி ‘நயித³ம் துய்ஹம் ஜாதியா ந ஸூரபா⁴வஸ்ஸ அனுரூப’ந்தி அனத்தமனோ ஹுத்வா தத்தே²வ ஸயதி, ந கோ³சராய பக்கமதி; அவிஜஹித்வா டி²தே பன ‘துய்ஹம் ஜாதியா ச ஸூரபா⁴வஸ்ஸ ச அனுரூபமித³’ந்தி ஹட்ட²துட்டோ² உட்டா²ய ஸீஹவிஜம்பி⁴தம் விஜம்பி⁴த்வா கேஸரபா⁴ரம் விது⁴னித்வா திக்க²த்தும் ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா கோ³சராய பக்கமதி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸேய்யா பன ததா²க³தஸேய்யாதி வுச்சதி. தாஸு இத⁴ ஸீஹஸேய்யா ஆக³தா. அயஞ்ஹி தேஜுஸ்ஸத³இரியாபத²த்தா உத்தமஸேய்யா நாம.

பாதே³ பாத³ந்தி த³க்கி²ணபாதே³ வாமபாத³ம். அச்சாதா⁴யாதி அதிஆதா⁴ய ஈஸகம் அதிக்கம்ம ட²பேத்வா கோ³ப்ப²கேன ஹி கோ³ப்ப²கே ஜாணுனா வா ஜாணும்ஹி ஸங்க⁴ட்டியமானே அபி⁴ண்ஹம் வேத³னா உப்பஜ்ஜதி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ந ஹோதி, ஸேய்யா அபா²ஸுகா ஹோதி; யதா² பன ந ஸங்க⁴ட்டேதி, ஏவம் அதிக்கம்ம ட²பிதே வேத³னா நுப்பஜ்ஜதி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, ஸேய்யா பா²ஸுகா ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘பாதே³ பாத³ம் அச்சாதா⁴யா’’தி. ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஸதியா சேவ ஸம்பஜானபஞ்ஞாய ச ஸமன்னாக³தோ ஹுத்வா. இமினா ஸுபரிக்³கா³ஹகம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் கதி²தம். உட்டா²னஸஞ்ஞம் மனஸிகரித்வாதி அஸுகவேலாய நாம உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’தி ஏவம் உட்டா²னவேலாபரிச்சே²த³கம் உட்டா²னஸஞ்ஞம் சித்தே உபேத்வா. ஏவம் கத்வா நிபன்னோ ஹி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலேயேவ உட்டா²தும் யுத்தோ.

520-521. ஸாதச்சம் நேபக்கந்தி ஸததம் பவத்தயிதப்³ப³தோ ஸாதச்சஸங்கா²தம் வீரியஞ்சேவ பரிபாகக³தத்தா நேபக்கஸங்கா²தம் பஞ்ஞஞ்ச யுத்தோ அனுயுத்தோ பவத்தயமானோயேவ ஜாக³ரியானுயோக³ம் அனுயுத்தோ விஹரதீதி அத்தோ². ஏத்த² ச வீரியம் லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகம் கதி²தம், பஞ்ஞாபி வீரியக³திகா ஏவ; வீரியே லோகியம்ஹி லோகியா, லோகுத்தரே லோகுத்தராதி அத்தோ².

522. போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானந்தி சதுஸச்சபோ³தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஞாணஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வானம் த⁴ம்மானம். ஏத்தாவதா ஸப்³பே³பி ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மே ஸமூஹதோ க³ஹேத்வா லோகியாயபி பா⁴வனாய ஏகாரம்மணே ஏகதோ பவத்தனஸமத்தே² போ³ஜ்ஜ²ங்கே³யேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³திஆதி³மாஹ. தே லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகாவ கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவ.

523. அபி⁴க்கந்தேதிஆதி³னித்³தே³ஸே அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தேதி ஏத்த² தாவ அபி⁴க்கந்தம் வுச்சதி புரதோ க³மனம். படிக்கந்தந்தி நிவத்தனம். தது³ப⁴யம்பி சதூஸு இரியாபதே²ஸு லப்³ப⁴தி. க³மனே தாவ புரதோ காயம் அபி⁴ஹரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, படினிவத்தந்தோ படிக்கமதி நாம. டா²னேபி டி²தகோவ காயம் புரதோ ஓனாமேந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்ச²தோ அபனாமேந்தோ படிக்கமதி நாம. நிஸஜ்ஜாயபி நிஸின்னகோவ ஆஸன்னஸ்ஸ புரிமஅங்கா³பி⁴முகோ² ஸம்ஸரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்சி²மஅங்க³ப்பதே³ஸம் பச்சாஸம்ஸரந்தோ படிக்கமதி நாம. நிபஜ்ஜாயபி ஏஸேவ நயோ.

ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீதி ஸம்பஜஞ்ஞேன ஸப்³ப³கிச்சகாரீ, ஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸேவ வா காரீ. ஸோ ஹி அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஸம்பஜஞ்ஞம் கரோதேவ, ந கத்த²சி ஸம்பஜஞ்ஞவிரஹிதோ ஹோதி. தம் பன ஸம்பஜஞ்ஞம் யஸ்மா ஸதிஸம்பயுத்தமேவ ஹோதி, தேனஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘ஸதோ ஸம்பஜானோ அபி⁴க்கமதி, ஸதோ ஸம்பஜானோ படிக்கமதீ’’தி வுத்தம்.

அயஞ்ஹி அபி⁴க்கமந்தோ வா படிக்கமந்தோ வா ந முட்ட²ஸ்ஸதீ அஸம்பஜானோ ஹோதி; ஸதியா பன ஸமன்னாக³தோ பஞ்ஞாய ச ஸம்பஜானோயேவ அபி⁴க்கமதி சேவ படிக்கமதி ச; ஸப்³பே³ஸு அபி⁴க்கமாதீ³ஸு சதுப்³பி³த⁴ம் ஸம்பஜஞ்ஞம் ஓதாரேதி. சதுப்³பி³த⁴ஞ்ஹி ஸம்பஜஞ்ஞம் – ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம், ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம், கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம், அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞந்தி. தத்த² அபி⁴க்கமனசித்தே உப்பன்னே சித்தவஸேனேவ அக³ந்த்வா ‘கின்னு மே ஏத்த² க³தேன அத்தோ² அத்தி², நத்தீ²’தி அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா அத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’. தத்த² ச ‘அத்தோ²’தி சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனஸங்க⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனஅஸுப⁴த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴. சேதியம் வா போ³தி⁴ம் வா தி³ஸ்வாபி ஹி பு³த்³தா⁴ரம்மணம் பீதிம், ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனேன ஸங்கா⁴ரம்மணம் பீதிம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யவயதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி. தே²ரே தி³ஸ்வா தேஸம் ஓவாதே³ பதிட்டா²ய, அஸுப⁴ம் தி³ஸ்வா தத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யவயதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி. தஸ்மா ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனம் ஸாத்த²ம். கேசி பன ‘‘ஆமிஸதோபி வட்³டி⁴ அத்தோ²யேவ; தம் நிஸ்ஸாய ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய படிபன்னத்தா’’தி வத³ந்தி.

தஸ்மிம் பன க³மனே ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ‘ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்’, ஸேய்யதி²த³ம் – சேதியத³ஸ்ஸனம் தாவ ஸாத்த²ம். ஸசே பன சேதியஸ்ஸ மஹதியா பூஜாய த³ஸத்³வாத³ஸயோஜனந்தரே பரிஸா ஸன்னிபதந்தி, அத்தனோ விப⁴வானுரூபம் இத்தி²யோபி புரிஸாபி அலங்கதபடியத்தா சித்தகம்மரூபகானி விய ஸஞ்சரந்தி, தத்ர சஸ்ஸ இட்டே² ஆரம்மணே லோபோ⁴, அனிட்டே² படிகோ⁴, அஸமபேக்க²னே மோஹோ உப்பஜ்ஜதி, காயஸம்ஸக்³கா³பத்திம் வா ஆபஜ்ஜதி, ஜீவிதப்³ரஹ்மசரியானம் வா அந்தராயோ ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம் ஹோதி. வுத்தப்பகாரஅந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். போ³தி⁴த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம். ஸசே பன அந்தோகா³மே மஹாமண்ட³பம் காரேத்வா ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கரோந்தேஸு மனுஸ்ஸேஸு வுத்தப்பகாரேனேவ ஜனஸன்னிபாதோ சேவ அந்தராயோ ச ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம் ஹோதி; அந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம் ஹோதி. மஹாபரிஸபரிவாரானம் தே²ரானம் த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ.

அஸுப⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம். தத³த்த²தீ³பனத்த²ஞ்ச இத³ம் வத்து² – ஏகோ கிர த³ஹரபி⁴க்கு² ஸாமணேரம் க³ஹேத்வா த³ந்தகட்ட²த்தா²ய க³தோ. ஸாமணேரோ மக்³கா³ ஓக்கமித்வா புரதோ க³ச்ச²ந்தோ அஸுப⁴ம் தி³ஸ்வா பட²மஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ததே³வ பாத³கம் கத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ தீணி ப²லானி ஸச்சி²கத்வா உபரிமக்³க³த்தா²ய கம்மட்டா²னம் பரிக்³க³ஹேத்வா அட்டா²ஸி. த³ஹரோ தம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ஸாமணேரா’’தி பக்கோஸி. ஸோ ‘மயா பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் த்³வே கதா² நாம ந கதி²தபுப்³பா³, அஞ்ஞஸ்மிம் தி³வஸே உபரிவிஸேஸம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேத்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே’’தி படிவசனம் அதா³ஸி. ‘‘ஏஹீ’’தி ச வுத்தோ ஏகவசனேனேவ ஆக³ந்த்வா ‘‘ப⁴ந்தே, இமினா தாவ மக்³கே³ன க³ந்த்வா மயா டி²தோகாஸே முஹுத்தம் புரத்தா²பி⁴முகோ² ட²த்வா ஓலோகேதா²’’தி ஆஹ. ஸோ ததா² கத்வா தேன பத்தவிஸேஸமேவ பாபுணி. ஏவம் ஏகம் அஸுப⁴ம் த்³வின்னம் ஜனானம் அத்தா²ய ஜாதம். ஏவம் ஸாத்த²ம்பி பனேதம் புரிஸஸ்ஸ மாதுகா³மாஸுப⁴ம் அஸப்பாயம், மாதுகா³மஸ்ஸ ச புரிஸாஸுப⁴ம், ஸபா⁴க³மேவ ஸப்பாயந்தி. ஏவம் ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

ஏவம் பரிக்³க³ஹிதஸாத்த²ஸப்பாயஸ்ஸ பன அட்ட²திம்ஸாய கம்மட்டா²னேஸு அத்தனோ சித்தருசியம் கம்மட்டா²னஸங்கா²தம் கோ³சரம் உக்³க³ஹேத்வா பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே தம் க³ஹேத்வாவ க³மனம் ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’ நாம. தஸ்ஸாவிபா⁴வனத்த²ம் இத³ம் சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம் –

இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ஹரதி ந பச்சாஹரதி, ஏகச்சோ ந ஹரதி பச்சாஹரதி, ஏகச்சோ பன நேவ ஹரதி ந பச்சாஹரதி, ஏகச்சோ ஹரதி ச பச்சாஹரதி ச. தத்த² யோ பி⁴க்கு² தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாய ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴த்வா, ததா² ரத்தியா பட²மயாமே மஜ்ஜி²மயாமே ஸேய்யம் கப்பேத்வா பச்சி²மயாமேபி நிஸஜ்ஜாசங்கமேஹி வீதினாமேத்வா பகே³வ சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணவத்தம் கத்வா போ³தி⁴ருக்கே² உத³கம் ஆஸிஞ்சித்வா பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம் பச்சுபட்டா²பேத்வா ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தாதீ³னி ஸப்³பா³னி க²ந்த⁴கவத்தானி ஸமாதா³ய வத்ததி, ஸோ ஸரீரபரிகம்மம் கத்வா ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா த்³வே தயோ பல்லங்கே உஸுமம் கா³ஹாபேந்தோ கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜித்வா, பி⁴க்கா²சாரவேலாய உட்ட²ஹித்வா கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ பத்தசீவரமாதா³ய ஸேனாஸனதோ நிக்க²மித்வா கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோவ சேதியங்க³ணம் க³ந்த்வா, ஸசே பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் ஹோதி தம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ சேதியங்க³ணம் பவிஸதி, அஞ்ஞம் சே கம்மட்டா²னம் ஹோதி ஸோபானமூலே ட²த்வா ஹத்தே²ன க³ஹிதப⁴ண்ட³ம் விய தம் ட²பேத்வா பு³த்³தா⁴ரம்மணம் பீதிம் க³ஹேத்வா சேதியங்க³ணம் ஆருய்ஹ மஹந்தம் சேதியம் சே, திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா சதூஸு டா²னேஸு வந்தி³தப்³ப³ம், கு²த்³த³கம் சே, ததே²வ பத³க்கி²ணம் கத்வா அட்ட²ஸு டா²னேஸு வந்தி³தப்³ப³ம். சேதியம் வந்தி³த்வா போ³தி⁴யங்க³ணம் பத்தேனாபி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² விய நிபச்சாகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா போ³தி⁴ வந்தி³தப்³பா³.

ஸோ ஏவம் சேதியஞ்ச போ³தி⁴ஞ்ச வந்தி³த்வா படிஸாமிதட்டா²னம் க³ந்த்வா, படிஸாமிதம் ப⁴ண்ட³கம் ஹத்தே²ன க³ண்ஹந்தோ விய, நிக்கி²த்தகம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா கா³மஸமீபே கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ சீவரம் பாருபித்வா கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸதி. அத² நம் மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா ‘அய்யோ நோ ஆக³தோ’தி பச்சுக்³க³ந்த்வா பத்தம் க³ஹேத்வா ஆஸனஸாலாய வா கே³ஹே வா நிஸீதா³பேத்வா யாகு³ம் த³த்வா யாவ ப⁴த்தம் ந நிட்டா²தி தாவ பாதே³ தோ⁴வித்வா தேலேன மக்கே²த்வா புரதோ நிஸீதி³த்வா பஞ்ஹம் வா புச்ச²ந்தி த⁴ம்மம் வா ஸோதுகாமா ஹோந்தி. ஸசேபி ந கதா²பேந்தி ‘‘ஜனஸங்க³ஹத்த²ம் த⁴ம்மகதா² நாம காதப்³பா³யேவா’’தி அட்ட²கதா²சரியா வத³ந்தி. த⁴ம்மகதா² ஹி கம்மட்டா²னவினிமுத்தா நாம நத்தி². தஸ்மா கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ ஆஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா அனுமோத³னம் வத்வா நிவத்தியமானேஹிபி மனுஸ்ஸேஹி அனுக³தோவ கா³மதோ நிக்க²மித்வா தத்த² தே நிவத்தேத்வா மக்³க³ம் படிபஜ்ஜதி.

அத² நம் புரேதரம் நிக்க²மித்வா ப³ஹிகா³மே கதப⁴த்தகிச்சா ஸாமணேரத³ஹரபி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா பச்சுக்³க³ந்த்வா பத்தசீவரமஸ்ஸ க³ண்ஹந்தி. போராணகபி⁴க்கூ² கிர ‘அம்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ, அம்ஹாகம் ஆசரியோ’தி ந முக²ம் ஓலோகேத்வா வத்தம் கரோந்தி, ஸம்பத்தபரிச்சே²தே³னேவ கரோந்தி. தே தம் புச்ச²ந்தி ‘‘ப⁴ந்தே, ஏதே மனுஸ்ஸா தும்ஹாகம் கிம் ஹோந்தி? மாதிபக்க²தோ ஸம்ப³ந்தா⁴ பிதிபக்க²தோ’’தி? ‘‘கிம் தி³ஸ்வா புச்ச²தா²’’தி? ‘‘தும்ஹேஸு ஏதேஸம் பேமம் ப³ஹுமான’’ந்தி. ‘‘ஆவுஸோ, யம் மாதாபிதூஹிபி து³க்கரம் தம் ஏதே மனுஸ்ஸா அம்ஹாகம் கரோந்தி. பத்தசீவரம்பி நோ ஏதேஸம் ஸந்தகமேவ, ஏதேஸம் ஆனுபா⁴வேன நேவ ப⁴யே ப⁴யம், ந சா²தகே சா²தகம் ஜானாம. ஏதி³ஸா நாம அம்ஹாகம் உபகாரினோ நத்தீ²’’தி தேஸம் கு³ணே கதே²ந்தோ க³ச்ச²தி. அயம் வுச்சதி ‘ஹரதி ந பச்சாஹரதீ’தி.

யஸ்ஸ பன பகே³வ வுத்தப்பகாரம் வத்தபடிபத்திம் கரோந்தஸ்ஸ கம்மஜதேஜோ பஜ்ஜலதி, அனுபாதி³ன்னகம் முஞ்சித்வா உபாதி³ன்னகம் க³ண்ஹாதி, ஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சந்தி, கம்மட்டா²னம் வீதி²ம் நாரோஹதி, ஸோ பகே³வ பத்தசீவரமாதா³ய வேக³ஸாவ சேதியம் வந்தி³த்வா கோ³ரூபானம் நிக்க²மனவேலாயமேவ கா³மம் யாகு³பி⁴க்கா²ய பவிஸித்வா யாகு³ம் லபி⁴த்வா ஆஸனஸாலம் க³ந்த்வா பிவதி. அத²ஸ்ஸ த்³வத்திக்க²த்தும் அஜ்ஜோ²ஹரணமத்தேனேவ கம்மஜதேஜோதா⁴து உபாதி³ன்னகம் முஞ்சித்வா அனுபாதி³ன்னகம் க³ண்ஹாதி, க⁴டஸதேன ந்ஹாதோ விய தேஜோதா⁴துபரிளாஹனிப்³பா³னம் பத்வா கம்மட்டா²னஸீஸேன யாகு³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா பத்தஞ்ச முக²ஞ்ச தோ⁴வித்வா அந்தராப⁴த்தே கம்மட்டா²னம் மனஸிகத்வா அவஸேஸட்டா²னே பிண்டா³ய சரித்வா கம்மட்டா²னஸீஸேன ஆஹாரம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ததோ பட்டா²ய போங்கா²னுபோங்க²ம் உபட்ட²ஹமானம் கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ ஆக³ச்ச²தி. அயம் வுச்சதி ‘ந ஹரதி பச்சாஹரதீ’தி. ஏதி³ஸா ச பி⁴க்கூ² யாகு³ம் பிவித்வா விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴த்வா பு³த்³த⁴ஸாஸனே அரஹத்தம் பத்தா நாம க³ணனபத²ம் வீதிவத்தா. ஸீஹளதீ³பேயேவ தேஸு தேஸு கா³மேஸு ஆஸனஸாலாய ந தம் ஆஸனம் அத்தி², யத்த² யாகு³ம் பிவித்வா அரஹத்தம் பத்தா பி⁴க்கூ² நத்தீ²தி.

யோ பமாத³விஹாரீ ஹோதி நிக்கி²த்தது⁴ரோ ஸப்³ப³வத்தானி பி⁴ந்தி³த்வா பஞ்சவித⁴சேதோகீ²லவினிப³ந்த⁴ப³த்³த⁴சித்தோ விஹரந்தோ ‘கம்மட்டா²னம் நாம அத்தீ²’திபி ஸஞ்ஞம் அகத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா அனனுலோமிகேன கி³ஹீஸம்ஸக்³கே³ன ஸம்ஸட்டோ² சரித்வா ச பு⁴ஞ்ஜித்வா ச துச்சோ² நிக்க²மதி – அயம் வுச்சதி ‘நேவ ஹரதி ந பச்சாஹரதீ’தி.

யோ பனாயம் ‘‘ஹரதி ச பச்சாஹரதி சா’’தி வுத்தோ, ஸோ க³தபச்சாக³திகவத்தவஸேன வேதி³தப்³போ³ – அத்த²காமா ஹி குலபுத்தா ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா த³ஸம்பி வீஸம்பி திம்ஸம்பி சத்தாரீஸம்பி பஞ்ஞாஸம்பி ஸதம்பி ஏகதோ வஸந்தா கதிகவத்தம் கத்வா விஹரந்தி – ‘‘ஆவுஸோ, தும்ஹே ந இணட்டா, ந ப⁴யட்டா, ந ஆஜீவிகாபகதா பப்³ப³ஜிதா; து³க்கா² முஞ்சிதுகாமா பனேத்த² பப்³ப³ஜிதா. தஸ்மா க³மனே உப்பன்னகிலேஸம் க³மனேயேவ நிக்³க³ண்ஹத². டா²னே, நிஸஜ்ஜாய, ஸயனே உப்பன்னகிலேஸம் ஸயனேயேவ நிக்³க³ண்ஹதா²’’தி.

தே ஏவம் கதிகவத்தம் கத்வா பி⁴க்கா²சாரம் க³ச்ச²ந்தா, அட்³ட⁴உஸப⁴உஸப⁴அட்³ட⁴கா³வுதகா³வுதந்தரேஸு பாஸாணா ஹோந்தி, தாய ஸஞ்ஞாய கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தாவ க³ச்ச²ந்தி. ஸசே கஸ்ஸசி க³மனே கிலேஸோ உப்பஜ்ஜதி, தத்தே²வ நம் நிக்³க³ண்ஹாதி. ததா² அஸக்கோந்தோ திட்ட²தி. அத²ஸ்ஸ பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோபி திட்ட²தி. ஸோ ‘அயம் பி⁴க்கு² துய்ஹம் உப்பன்னம் விதக்கம் ஜானாதி, அனனுச்ச²விகம் தே ஏத’ந்தி அத்தானம் படிசோதே³த்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரியபூ⁴மிம் ஓக்கமதி. ததா² அஸக்கோந்தோ நிஸீத³தி. அத²ஸ்ஸ பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோபி நிஸீத³தீதி ஸோ ஏவ நயோ. அரியபூ⁴மிம் ஓக்கமிதும் அஸக்கோந்தோபி தம் கிலேஸம் விக்க²ம்பே⁴த்வா கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோவ க³ச்ச²தி, ந கம்மட்டா²னவிப்பயுத்தேன சித்தேன பாத³ம் உத்³த⁴ரதி, உத்³த⁴ரதி சே படினிவத்தித்வா புரிமபதே³ஸஞ்ஞேவ ஏதி, ஆலிந்த³கவாஸீ மஹாபு²ஸ்ஸதே³வத்தே²ரோ விய. ஸோ கிர ஏகூனவீஸதி வஸ்ஸானி க³தபச்சாக³தவத்தம் பூரேந்தோ ஏவ விஹாஸி. மனுஸ்ஸாபி அந்தராமக்³கே³ கஸந்தா ச வபந்தா ச மத்³த³ந்தா ச கம்மானி ச கரோந்தா தே²ரம் ததா²க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் தே²ரோ புனப்புனம் நிவத்தித்வா க³ச்ச²தி, கிம் நு கோ² மக்³க³மூள்ஹோ உதா³ஹு கிஞ்சி பமுட்டோ²’’தி ஸமுல்லபந்தி. ஸோ தம் அனாதி³யித்வா கம்மட்டா²னயுத்தசித்தேனேவ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோ வீஸதிவஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே அரஹத்தம் பாபுணி. அரஹத்தபத்ததி³வஸே சஸ்ஸ சங்கமனகோடியம் அதி⁴வத்தா² தே³வதா அங்கு³லீஹி தீ³பம் உஜ்ஜாலேத்வா அட்டா²ஸி. சத்தாரோபி மஹாராஜானோ ஸக்கோ ச தே³வானமிந்தோ³ ப்³ரஹ்மா ச ஸஹம்பதி உபட்டா²னம் ஆக³மிம்ஸு. தஞ்ச ஓபா⁴ஸம் தி³ஸ்வா வனவாஸீ மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோ தம் து³தியதி³வஸே புச்சி² – ‘‘ரத்திபா⁴கே³ ஆயஸ்மதோ ஸந்திகே ஓபா⁴ஸோ அஹோஸி. கிம் ஸோ ஓபா⁴ஸோ’’தி? தே²ரோ விக்கே²பம் கரோந்தோ ‘‘ஓபா⁴ஸோ நாம தீ³போபா⁴ஸோபி ஹோதி, மணிஓபா⁴ஸோபீ’’தி ஏவமாதி³மாஹ. ததோ ‘‘படிச்சா²தே³த² தும்ஹே’’தி நிப³த்³தோ⁴ ‘‘ஆமா’’தி படிஜானித்வா ஆரோசேஸி.

காளவல்லிமண்ட³பவாஸீ மஹானாக³த்தே²ரோ விய ச. ஸோபி கிர க³தபச்சாக³தவத்தம் பூரேந்தோ ‘பட²மம் தாவ ப⁴க³வதோ மஹாபதா⁴னம் பூஜேஸ்ஸாமீ’தி ஸத்த வஸ்ஸானி டா²னசங்கமமேவ அதி⁴ட்டா²ஸி; புன ஸோளஸ வஸ்ஸானி க³தபச்சாக³தவத்தம் பூரேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. ஸோ கம்மட்டா²னயுத்தேனேவ சித்தேன பாத³ம் உத்³த⁴ரந்தோ விப்பயுத்தேன சித்தேன உத்³த⁴தே பாதே³ படினிவத்தேந்தோ கா³மஸீமம் க³ந்த்வா ‘கா³வீ நு கோ², பப்³ப³ஜிதோ நு கோ²’தி ஆஸங்கனீயப்பதே³ஸே ட²த்வா சீவரம் பாருபித்வா கச்ச²கந்தரதோ உத³கேன பத்தம் தோ⁴வித்வா உத³கக³ண்டூ³ஸம் கரோதி. கிம் காரணா? ‘மா மே பி⁴க்க²ம் தா³தும் வா வந்தி³தும் வா ஆக³தே மனுஸ்ஸே ‘தீ³கா⁴யுகா ஹோதா²’தி வசனமத்தேனாபி கம்மட்டா²னவிக்கே²போ அஹோஸீ’தி. ‘அஜ்ஜ, ப⁴ந்தே, கதிமீ’தி தி³வஸம் வா பி⁴க்கு²க³ணனம் வா பஞ்ஹம் வா புச்சி²தோ பன உத³கம் கி³லித்வா ஆரோசேதி; ஸசே தி³வஸாதி³புச்ச²கா ந ஹோந்தி, நிக்க²மனவேலாயம் கா³மத்³வாரே நிட்டு²பி⁴த்வாவ யாதி.

கலம்ப³தித்த²விஹாரே வஸ்ஸூபக³தா பஞ்ஞாஸ பி⁴க்கூ² விய ச. தே கிர ஆஸாள்ஹிபுண்ணிமாயம் கதிகவத்தம் அகம்ஸு – ‘‘அரஹத்தம் அப்பத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் நாலபிஸ்ஸாமா’’தி. கா³மஞ்ச பிண்டா³ய பவிஸந்தா உத³கக³ண்டூ³ஸம் கத்வா பவிஸிம்ஸு, தி³வஸாதீ³ஸு புச்சி²தேஸு வுத்தனயேன படிபஜ்ஜிம்ஸு. தத்த² மனுஸ்ஸா நிட்டு²ப⁴னட்டா²னம் தி³ஸ்வா ஜானிம்ஸு – ‘அஜ்ஜ ஏகோ ஆக³தோ, அஜ்ஜ த்³வே’தி; ஏவஞ்ச சிந்தேஸும் – ‘கின்னு கோ² ஏதே அம்ஹேஹேவ ஸத்³தி⁴ம் ந ஸல்லபந்தி உதா³ஹு அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி? யதி³ அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி ந ஸல்லபந்தி, அத்³தா⁴ விவாத³ஜாதா ப⁴விஸ்ஸந்தி; ஏத² நே அஞ்ஞமஞ்ஞம் க²மாபேஸ்ஸாமா’தி ஸப்³பே³ விஹாரம் க³ந்த்வா பஞ்ஞாஸாய பி⁴க்கூ²ஸு த்³வேபி பி⁴க்கூ² ஏகோகாஸே நாத்³த³ஸம்ஸு. ததோ யோ தேஸு சக்கு²மா புரிஸோ ஸோ ஆஹ – ‘‘ந, போ⁴, கலஹகாரகானம் வஸனோகாஸோ ஈதி³ஸோ ஹோதி. ஸுஸம்மட்ட²ம் சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணம், ஸுனிக்கி²த்தா ஸம்மஜ்ஜனியோ, ஸூபட்டி²தம் பானீயபரிபோ⁴ஜனீய’’ந்தி. தே ததோவ நிவத்தா. தேபி பி⁴க்கூ² அந்தோதேமாஸேயேவ அரஹத்தம் பத்வா மஹாபவாரணாய விஸுத்³தி⁴பவாரணம் பவாரேஸும்.

ஏவம் காளவல்லிமண்ட³பவாஸீ மஹானாக³த்தே²ரோ விய, கலம்பு³தித்த²விஹாரே வஸ்ஸூபக³தபி⁴க்கூ² விய ச கம்மட்டா²னயுத்தேனேவ சித்தேன பாத³ம் உத்³த⁴ரந்தோ கா³மஸமீபம் க³ந்த்வா உத³கக³ண்டூ³ஸம் கத்வா வீதி²யோ ஸல்லக்கே²த்வா யத்த² ஸுராஸோண்ட³து⁴த்தாத³யோ கலஹகாரகா சண்ட³ஹத்தி²அஸ்ஸாத³யோ வா நத்தி², தம் வீதி²ம் படிபஜ்ஜதி. தத்த² பிண்டா³ய சரமானோ ந துரிததுரிதோ விய ஜவேன க³ச்ச²தி, ந ஹி ஜவனபிண்ட³பாதிகது⁴தங்க³ம் நாம கிஞ்சி அத்தி², விஸமபூ⁴மிபா⁴க³ப்பத்தம் பன உத³கஸகடம் விய நிச்சலோ ஹுத்வா க³ச்ச²தி, அனுக⁴ரம் பவிட்டோ² ச தா³துகாமம் வா அதா³துகாமம் வா ஸல்லக்கே²தும் தத³னுரூபம் காலம் ஆக³மேந்தோ பி⁴க்க²ம் க³ஹேத்வா அந்தோகா³மே வா ப³ஹிகா³மே வா விஹாரமேவ வா ஆக³ந்த்வா, யதா²பா²ஸுகே பதிரூபே ஓகாஸே நிஸீதி³த்வா, கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோ ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞம் உபட்ட²பேத்வா, அக்க²ப்³ப⁴ஞ்ஜனவணாலேபனபுத்தமம்ஸூபமவஸேன பச்சவேக்க²ந்தோ அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தம் ஆஹாரம் ஆஹாரேதி நேவ த³வாய, ந மதா³ய, ந மண்ட³னாய, ந விபூ⁴ஸனாய…பே… பா²ஸுவிஹாரோ சாதி. பு⁴த்தாவீ ச உத³ககிச்சம் கத்வா முஹுத்தம் ப⁴த்தகிலமத²ம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴த்வா யதா² புரேப⁴த்தம், ஏவம் பச்சா²ப⁴த்தம் புரிமயாமம் பச்சி²மயாமஞ்ச கம்மட்டா²னமேவ மனஸிகரோதி. அயம் வுச்சதி ‘ஹரதி ச பச்சாஹரதி சா’தி.

இமம் பன ஹரணபச்சாஹரணஸங்கா²தம் க³தபச்சாக³தவத்தம் பூரேந்தோ, யதி³ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னோ ஹோதி, பட²மவயே ஏவ அரஹத்தம் பாபுணாதி, நோ சே பட²மவயே பாபுணாதி அத² மஜ்ஜி²மவயே, நோ சே மஜ்ஜி²மவயே பாபுணாதி அத² பச்சி²மவயே, நோ சே பச்சி²மவயே பாபுணாதி அத² மரணஸமயே, நோ சே மரணஸமயே பாபுணாதி அத² தே³வபுத்தோ ஹுத்வா, நோ சே தே³வபுத்தோ ஹுத்வா பாபுணாதி அனுப்பன்னே பு³த்³தே⁴ நிப்³ப³த்தோ பச்சேகபோ³தி⁴ம் ஸச்சி²கரோதி, நோ சே பச்சேகபோ³தி⁴ம் ஸச்சி²கரோதி அத² பு³த்³தா⁴னம் ஸம்முகீ²பா⁴வே கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ வா ஹோதி – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ பா³ஹியோ தா³ருசீரியோ, மஹாபஞ்ஞோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ஸாரிபுத்தோ, மஹித்³தி⁴கோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ மஹாமோக்³க³ல்லானோ, து⁴தங்க³த⁴ரோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ மஹாகஸ்ஸபோ, தி³ப்³ப³சக்கு²கோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ அனுருத்³தோ⁴, வினயத⁴ரோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ உபாலி, த⁴ம்மகதி²கோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ, ஆரஞ்ஞிகோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ரேவதோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ஆனந்தோ³, ஸிக்கா²காமோ வா – ஸேய்யதா²பி தே²ரோ ராஹுலோ பு³த்³த⁴புத்தோதி. இதி இமஸ்மிம் சதுக்கே ய்வாயம் ஹரதி ச பச்சாஹரதி ச, தஸ்ஸ கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் ஸிகா²ப்பத்தம் ஹோதி.

அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பன அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – இத⁴ பி⁴க்கு² அபி⁴க்கமந்தோ வா படிக்கமந்தோ வா யதா² அந்த⁴பா³லபுது²ஜ்ஜனா அபி⁴க்கமாதீ³ஸு ‘அத்தா அபி⁴க்கமதி, அத்தனா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’தி வா ‘அஹம் அபி⁴க்கமாமி, மயா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’தி வா ஸம்முய்ஹந்தி, ததா² அஸம்முய்ஹந்தோ ‘அபி⁴க்கமாமீ’தி சித்தே உப்பஜ்ஜமானே தேனேவ சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தஸமுட்டா²னவாயோதா⁴து விஞ்ஞத்திம் ஜனயமானா உப்பஜ்ஜதி. இதி சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன அயம் காயஸம்மதோ அட்டி²ஸங்கா⁴தோ அபி⁴க்கமதி. தஸ்ஸேவம் அபி⁴க்கமதோ ஏகேகபாது³த்³த⁴ரணே பத²வீதா⁴து ஆபோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ஹோந்தி ப³லவதியோ; ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸு. வோஸ்ஸஜ்ஜனே தேஜோதா⁴து வாயோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ஹோந்தி ப³லவதியோ; ததா² ஸன்னிக்கே²பனஸன்னிருஜ்ஜ²னேஸு தத்த² உத்³த⁴ரணே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா அதிஹரணம் ந பாபுணந்தி; ததா² அதிஹரணே பவத்தா வீதிஹரணம், வீதிஹரணே பவத்தா வோஸ்ஸஜ்ஜனம், வோஸ்ஸஜ்ஜனே பவத்தா ஸன்னிக்கே²பனம், ஸன்னிக்கே²பனே பவத்தா ஸன்னிருஜ்ஜ²னம் ந பாபுணந்தி; தத்த² தத்தே²வ பப்³ப³ம் பப்³ப³ம் ஸந்தி⁴ ஸந்தி⁴ ஓதி⁴ ஓதி⁴ ஹுத்வா தத்தகபாலே பக்கி²த்ததிலம் விய படபடாயந்தா பி⁴ஜ்ஜந்தி. தத்த² கோ ஏகோ அபி⁴க்கமதி? கஸ்ஸ வா ஏகஸ்ஸ அபி⁴க்கமனம்? பரமத்த²தோ ஹி தா⁴தூனம்யேவ க³மனம், தா⁴தூனம் டா²னம், தா⁴தூனம் நிஸஜ்ஜா, தா⁴தூனம் ஸயனம், தஸ்மிம் தஸ்மிஞ்ஹி கோட்டா²ஸே ஸத்³தி⁴ம் ரூபேஹி –

அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம், அஞ்ஞம் சித்தம் நிருஜ்ஜ²தி;

அவீசிமனுஸம்ப³ந்தோ⁴, நதீ³ஸோதோவ வத்ததீதி.

ஏவம் அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் நாமாதி.

நிட்டி²தோ அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீதிபத³ஸ்ஸ அத்தோ².

ஆலோகிதே விலோகிதேதி ஏத்த² பன ஆலோகிதம் நாம புரதோ பேக்க²னம், விலோகிதம் நாம அனுதி³ஸாபேக்க²னம். அஞ்ஞானிபி ஹேட்டா² உபரி பச்ச²தோ பேக்க²னவஸேன ஓலோகிதஉல்லோகிதாபலோகிதானி நாம ஹோந்தி. தானி இத⁴ ந க³ஹிதானி. ஸாருப்பவஸேன பன இமானேவ த்³வே க³ஹிதானி. இமினா வா முகே²ன ஸப்³பா³னிபி தானி க³ஹிதானேவாதி.

தத்த² ‘ஆலோகேஸ்ஸாமீ’தி சித்தே உப்பன்னே சித்தவஸேனேவ அனோலோகேத்வா அத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’. தம் ஆயஸ்மந்தம் நந்த³ம் காயஸக்கி²ம் கத்வா வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, நந்த³ஸ்ஸ புரத்தி²மா தி³ஸா ஆலோகேதப்³பா³ ஹோதி, ஸப்³ப³ம் சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா நந்தோ³ புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஆலோகேதி – ‘ஏவம் மே புரத்தி²மம் தி³ஸம் ஆலோகயதோ ந அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீ’தி. இதிஹ ஸாத்த²கஸம்பஜானோ ஹோதி. ‘‘ஸசே, பி⁴க்க²வே, நந்த³ஸ்ஸ பச்சி²மா தி³ஸா, உத்தரா தி³ஸா, த³க்கி²ணா தி³ஸா, உத்³த⁴ம், அதோ⁴, அனுதி³ஸா அனுவிலோகேதப்³பா³ ஹோதி, ஸப்³ப³ம் சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா நந்தோ³ அனுதி³ஸம் அனுவிலோகேதி – ஏவம் மே அனுதி³ஸம் அனுவிலோகயதோ…பே… ஸம்பஜானோ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 8.9).

அபிச இதா⁴பி புப்³பே³ வுத்தசேதியத³ஸ்ஸனாதி³வஸேனேவ ஸாத்த²கதா ச ஸப்பாயதா ச வேதி³தப்³பா³.

கம்மட்டா²னஸ்ஸ பன அவிஜஹனமேவ ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’. தஸ்மா க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனகம்மட்டா²னிகேஹி அத்தனோ கம்மட்டா²னவஸேனேவ, கஸிணாதி³கம்மட்டா²னிகேஹி வா பன கம்மட்டா²னஸீஸேனேவ ஆலோகனவிலோகனம் காதப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம ஆலோகேதா வா விலோகேதா வா நத்தி². ‘ஆலோகேஸ்ஸாமீ’தி பன சித்தே உப்பஜ்ஜமானே தேனேவ சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தஸமுட்டா²னா வாயோதா⁴து விஞ்ஞத்திம் ஜனயமானா உப்பஜ்ஜதி. இதி சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன ஹேட்டி²மம் அக்கி²த³லம் அதோ⁴ ஸீத³தி, உபரிமம் உத்³த⁴ம் லங்கே⁴தி. கோசி யந்தகேன விவரந்தோ நாம நத்தி². ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாதே⁴ந்தம் உப்பஜ்ஜதீ’தி ஏவம் பஜானனம் பனேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம்’ நாம.

அபிச மூலபரிஞ்ஞாஆக³ந்துகதாவகாலிகபா⁴வவஸேன பனேத்த² அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம். மூலபரிஞ்ஞாவஸேன தாவ –

ப⁴வங்கா³வஜ்ஜனஞ்சேவ, த³ஸ்ஸனம் ஸம்படிச்ச²னம்;

ஸந்தீரணம் வோட்ட²ப்³ப³னம், ஜவனம் ப⁴வதி ஸத்தமம்.

தத்த² ப⁴வங்க³ம் உபபத்திப⁴வஸ்ஸ அங்க³கிச்சம் ஸாத⁴யமானம் பவத்ததி; தம் ஆவத்தேத்வா கிரியமனோதா⁴து ஆவஜ்ஜனகிச்சம் ஸாத⁴யமானா; தன்னிரோதா⁴ சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாத⁴யமானம்; தன்னிரோதா⁴ விபாகமனோதா⁴து ஸம்படிச்ச²னகிச்சம் ஸாத⁴யமானா; தன்னிரோதா⁴ விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸந்தீரணகிச்சம் ஸாத⁴யமானா; தன்னிரோதா⁴ கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து வோட்ட²ப்³ப³னகிச்சம் ஸாத⁴யமானா; தன்னிரோதா⁴ ஸத்தக்க²த்தும் ஜவனம் ஜவதி. தத்த² பட²மஜவனேபி ‘அயம் இத்தீ², அயம் புரிஸோ’தி ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனவஸேன ஆலோகிதவிலோகிதம் ந ஹோதி; து³தியஜவனேபி…பே… ஸத்தமஜவனேபி. ஏதேஸு பன, யுத்³த⁴மண்ட³லே யோதே⁴ஸு விய, ஹேட்டு²பரியவஸேன பி⁴ஜ்ஜித்வா பதிதேஸு ‘அயம் இத்தீ², அயம் புரிஸோ’தி ரஜ்ஜனாதி³வஸேன ஆலோகிதவிலோகிதம் ஹோதி. ஏவம் தாவேத்த² ‘மூலபரிஞ்ஞாவஸேன’ அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

சக்கு²த்³வாரே பன ரூபே ஆபாத²க³தே ப⁴வங்க³சலனதோ உத்³த⁴ம் ஸகஸககிச்சனிப்பா²த³னவஸேன ஆவஜ்ஜனாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தே⁴ஸு அவஸானே ஜவனம் உப்பஜ்ஜதி. தம் புப்³பே³ உப்பன்னானம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் கே³ஹபூ⁴தே சக்கு²த்³வாரே ஆக³ந்துகபுரிஸோ விய ஹோதி. தஸ்ஸ யதா² பரகே³ஹே கிஞ்சி யாசிதும் பவிட்ட²ஸ்ஸ ஆக³ந்துகபுரிஸஸ்ஸ கே³ஹஸாமிகேஸுபி துண்ஹீமாஸினேஸு ஆணாகரணம் ந யுத்தம், ஏவம் ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் கே³ஹபூ⁴தே சக்கு²த்³வாரே ஆவஜ்ஜனாதீ³ஸுபி அரஜ்ஜந்தேஸு அது³ஸ்ஸந்தேஸு அமுய்ஹந்தேஸு ச ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனம் அயுத்தந்தி. ஏவம் ‘ஆக³ந்துகபா⁴வவஸேன’ அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

யானி பனேதானி சக்கு²த்³வாரே வோட்ட²ப்³ப³னபரியோஸானானி சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, தானி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந பஸ்ஸந்தீதி இத்தரானி தாவகாலிகானி ஹோந்தி. தத்த² யதா² ஏகஸ்மிம் க⁴ரே ஸப்³பே³ஸு மானுஸகேஸு மதேஸு அவஸேஸஸ்ஸ ஏககஸ்ஸ தங்க²ணம்யேவ மரணத⁴ம்மஸ்ஸ ந யுத்தா நச்சகீ³தாதீ³ஸு அபி⁴ரதி நாம, ஏவமேவ ஏகத்³வாரே ஸஸம்பயுத்தேஸு ஆவஜ்ஜனாதீ³ஸு தத்த² தத்தே²வ மதேஸு அவஸேஸஸ்ஸ தங்க²ணம்ஞ்ஞேவ மரணத⁴ம்மஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸாபி ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனமுய்ஹனவஸேன அபி⁴ரதி நாம ந யுத்தாதி. ஏவம் ‘தாவகாலிகபா⁴வவஸேன’ அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபச்சயபச்சவேக்க²ணவஸேனபேதம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ஹி சக்கு² சேவ ரூபானி ச ரூபக்க²ந்தோ⁴, த³ஸ்ஸனம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, தம்ஸம்பயுத்தா வேத³னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ப²ஸ்ஸாதி³கா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴. ஏவமேதேஸம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி? கோ விலோகேதி?

ததா² சக்கு² சக்கா²யதனம், ரூபம் ரூபாயதனம், த³ஸ்ஸனம் மனாயதனம், வேத³னாத³யோ தம்ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா த⁴ம்மாயதனம். ஏவமேதேஸம் சதுன்னம் ஆயதனானம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி? கோ விலோகேதி?

ததா² சக்கு² சக்கு²தா⁴து, ரூபம் ரூபதா⁴து, த³ஸ்ஸனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து, தம்ஸம்பயுத்தா வேத³னாத³யோ த⁴ம்மா த⁴ம்மதா⁴து. ஏவமேதாஸம் சதுன்னம் தா⁴தூனம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி? கோ விலோகேதி?

ததா² சக்கு² நிஸ்ஸயபச்சயோ, ரூபம் ஆரம்மணபச்சயோ, ஆவஜ்ஜனம் அனந்தரஸமனந்தரஅனந்தரூபனிஸ்ஸயனத்தி²விக³தபச்சயோ, ஆலோகோ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ, வேத³னாத³யோ ஸஹஜாதாதி³பச்சயா. ஏவமேதேஸம் பச்சயானம் ஸமவாயே ஆலோகனவிலோகனம் பஞ்ஞாயதி. தத்த² கோ ஏகோ ஆலோகேதி? கோ விலோகேதீதி? ஏவமேத்த² க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபச்சயபச்சவேக்க²ணவஸேனாபி அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதேதி பப்³பா³னம் ஸமிஞ்ஜனபஸாரணே. தத்த² சித்தவஸேனேவ ஸமிஞ்ஜனபஸாரணம் அகத்வா ஹத்த²பாதா³னம் ஸமிஞ்ஜனபஸாரணபச்சயா அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா தத்த² அத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம் ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’. தத்த² ஹத்த²பாதே³ அதிசிரம் ஸமிஞ்ஜித்வா வா பஸாரேத்வா ஏவ வா டி²தஸ்ஸ க²ணே க²ணே வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி, சித்தம் ஏகக்³க³தம் ந லப⁴தி, கம்மட்டா²னம் பரிபததி, விஸேஸம் நாதி⁴க³ச்ச²தி; காலே ஸமிஞ்ஜந்தஸ்ஸ காலே பஸாரேந்தஸ்ஸ பன தா வேத³னா நுப்பஜ்ஜந்தி, சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, கம்மட்டா²னம் பா²திம் க³ச்ச²தி, விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீதி. ஏவம் ‘அத்தா²னத்த²பரிக்³க³ண்ஹனம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அத்தே² பன ஸதிபி ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ‘ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்’.

தத்ராயம் நயோ – மஹாசேதியங்க³ணே கிர த³ஹரபி⁴க்கூ² ஸஜ்ஜா²யம் க³ண்ஹந்தி. தேஸம் பிட்டி²பஸ்ஸே த³ஹரபி⁴க்கு²னியோ த⁴ம்மம் ஸுணந்தி. தத்ரேகோ த³ஹரோ ஹத்த²ம் பஸாரேந்தோ காயஸம்ஸக்³க³ம் பத்வா தேனேவ காரணேன கி³ஹீ ஜாதோ. அபரோ பி⁴க்கு² பாத³ம் பஸாரேந்தோ அக்³கி³ம்ஹி பஸாரேஸி. அட்டி²ம் ஆஹச்ச பாதோ³ ஜா²யி. அபரோ பி⁴க்கு² வம்மிகே பஸாரேஸி. ஸோ ஆஸீவிஸேன த³ட்டோ². அபரோ பி⁴க்கு² சீவரகுடித³ண்ட³கே பஸாரேஸி. தம் மணிஸப்போ ட³ம்ஸி. தஸ்மா ஏவரூபே அஸப்பாயே அபஸாரேத்வா ஸப்பாயே பஸாரேதப்³ப³ம். இத³மேத்த² ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்.

‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’ பன மஹாதே²ரவத்து²னா தீ³பேதப்³ப³ம் – மஹாதே²ரோ கிர தி³வாட்டா²னே நிஸின்னோ அந்தேவாஸிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் கத²யமானோ ஸஹஸா ஹத்த²ம் ஸமிஞ்ஜித்வா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ஸணிகம் ஸமிஞ்ஜேஸி. தம் அந்தேவாஸிகா புச்சி²ம்ஸு – ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ஸஹஸா ஹத்த²ம் ஸமிஞ்ஜித்வா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ஸணிகம் ஸமிஞ்ஜித்தா²’’தி? ‘‘யதோ பட்டா²ய மயா, ஆவுஸோ, கம்மட்டா²னம் மனஸிகாதும் ஆரத்³தோ⁴, ந மே கம்மட்டா²னம் முஞ்சித்வா ஹத்தோ² ஸமிஞ்ஜிதபுப்³போ³. இதா³னி பன மே தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் கத²யமானேன கம்மட்டா²னம் முஞ்சித்வா ஸமிஞ்ஜிதோ. தஸ்மா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ஸமிஞ்ஜேஸி’’ந்தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னா நாம ஏவரூபேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி. ஏவமேத்தா²பி கம்மட்டா²னாவிஜஹனமேவ ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞ’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி ஸமிஞ்ஜேந்தோ வா பஸாரேந்தோ வா நத்தி². வுத்தப்பகாரசித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேன பன, ஸுத்தாகட்³ட⁴னவஸேன தா³ருயந்தஸ்ஸ ஹத்த²பாத³சலனம் விய, ஸமிஞ்ஜனபஸாரணம் ஹோதீ’தி பரிஜானனம் பனேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞ’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணேதி ஏத்த² ஸங்கா⁴டிசீவரானம் நிவாஸனபாருபனவஸேன பத்தஸ்ஸ பி⁴க்கா²படிக்³க³ஹணாதி³வஸேன பரிபோ⁴கோ³ ‘தா⁴ரணம்’ நாம. தத்த² ஸங்கா⁴டிசீவரதா⁴ரணே தாவ நிவாஸேத்வா பாருபித்வா ச பிண்டா³ய சரதோ ‘‘ஆமிஸலாபோ⁴ ஸீதஸ்ஸ படிகா⁴தாயா’’திஆதி³னா நயேன ப⁴க³வதா வுத்தப்பகாரோயேவ ச அத்தோ² ‘அத்தோ²’ நாம. தஸ்ஸ வஸேன ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

உண்ஹபகதிகஸ்ஸ பன து³ப்³ப³லஸ்ஸ ச சீவரம் ஸுகு²மம் ஸப்பாயம், ஸீதாலுகஸ்ஸ க⁴னம் து³பட்டம்; விபரீதம் அஸப்பாயம். யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஜிண்ணம் அஸப்பாயமேவ. அக்³க³ளாதி³தா³னேன ஹிஸ்ஸ தம் பலிபோ³த⁴கரம் ஹோதி. ததா² பட்டுண்ணது³கூலாதி³பே⁴த³ம் சோரானம் லோப⁴னீயசீவரம். தாதி³ஸஞ்ஹி அரஞ்ஞே ஏககஸ்ஸ நிவாஸந்தராயகரம் ஜீவிதந்தராயகரஞ்சாபி ஹோதி. நிப்பரியாயேன பன யம் நிமித்தகம்மாதி³மிச்சா²ஜீவவஸேன உப்பன்னம், யஞ்சஸ்ஸ ஸேவமானஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, தம் அஸப்பாயம்; விபரீதம் ஸப்பாயம். தஸ்ஸ வஸேனேத்த² ‘ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்’ கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ச ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி சீவரம் பாருபந்தோ நத்தி². வுத்தப்பகாரசித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பன சீவரபாருபனம் ஹோதி. தத்த² சீவரம்பி அசேதனம், காயோபி அசேதனோ. சீவரம் ந ஜானாதி – ‘மயா காயோ பாருபிதோ’தி, காயோபி ந ஜானாதி – ‘அஹம் சீவரேன பாருபிதோ’தி. தா⁴துயோவ தா⁴துஸமூஹம் படிச்சா²தே³ந்தி, படபிலோதிகாய போத்த²கரூபபடிச்சா²த³னே விய. தஸ்மா நேவ ஸுந்த³ரம் சீவரம் லபி⁴த்வா ஸோமனஸ்ஸம் காதப்³ப³ம், ந அஸுந்த³ரம் லபி⁴த்வா தோ³மனஸ்ஸம். நாக³வம்மிகசேதியருக்கா²தீ³ஸு ஹி கேசி மாலாக³ந்த⁴தூ⁴பவத்தா²தீ³ஹி ஸக்காரம் கரோந்தி, கேசி கூ³த²முத்தகத்³த³மத³ண்ட³ஸத்த²ப்பஹாராதீ³ஹி அஸக்காரம். ந தேஹி நாக³வம்மிகருக்கா²த³யோ ஸோமனஸ்ஸம் வா தோ³மனஸ்ஸம் வா கரோந்தி. ஏவமேவ நேவ ஸுந்த³ரம் சீவரம் லபி⁴த்வா ஸோமனஸ்ஸம் காதப்³ப³ம், ந அஸுந்த³ரம் லபி⁴த்வா தோ³மனஸ்ஸந்தி. ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

பத்ததா⁴ரணேபி பத்தம் ஸஹஸாவ அக்³க³ஹேத்வா ‘இமம் க³ஹேத்வா பிண்டா³ய சரமானோ பி⁴க்க²ம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’தி ஏவம் பத்தக்³க³ஹணபச்சயா படிலபி⁴தப்³ப³அத்த²வஸேன ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம். கிஸது³ப்³ப³லஸரீரஸ்ஸ பன க³ருபத்தோ அஸப்பாயோ; யஸ்ஸ கஸ்ஸசி சதுபஞ்சக³ண்டி²காஹதோ து³ப்³பி³ஸோத⁴னீயோ அஸப்பாயோவ. து³த்³தோ⁴தபத்தோ ஹி ந வட்டதி; தம் தோ⁴வந்தஸ்ஸேவ சஸ்ஸ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி. மணிவண்ணபத்தோ பன லோப⁴னீயோவ சீவரே வுத்தனயேனேவ அஸப்பாயோ. நிமித்தகம்மாதி³வஸேன பன லத்³தோ⁴, யஞ்சஸ்ஸ ஸேவமானஸ்ஸ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, அயம் ஏகந்தாஸப்பாயோவ விபரீதோ ஸப்பாயோ. தஸ்ஸ வஸேனேத்த² ‘ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்’ கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி பத்தம் க³ண்ஹந்தோ நத்தி². வுத்தப்பகாரசித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேனேவ பன பத்தக்³க³ஹணம் நாம ஹோதி. தத்த² பத்தோபி அசேதனோ, ஹத்தா²பி அசேதனா. பத்தோ ந ஜானாதி – ‘அஹம் ஹத்தே²ஹி க³ஹிதோ’தி. ஹத்தா²பி ந ஜானந்தி – ‘பத்தோ அம்ஹேஹி க³ஹிதோ’தி. தா⁴துயோவ தா⁴துஸமூஹம் க³ண்ஹந்தி, ஸண்டா³ஸேன அக்³கி³வண்ணபத்தக³ஹணே வியாதி. ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச யதா² சி²ன்னஹத்த²பாதே³ வணமுகே²ஹி பக்³க⁴ரிதபுப்³ப³லோஹிதகிமிகுலே நீலமக்கி²கஸம்பரிகிண்ணே அனாத²ஸாலாயம் அனாத²மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா த³யாலுகா புரிஸா தேஸம் வணப³ந்த⁴பட்டசோளகானி சேவ கபாலாதீ³ஹி ச பே⁴ஸஜ்ஜானி உபனாமேந்தி. தத்த² சோளகானிபி கேஸஞ்சி ஸண்ஹானி கேஸஞ்சி தூ²லானி பாபுணந்தி. பே⁴ஸஜ்ஜகபாலகானிபி கேஸஞ்சி ஸுஸண்டா²னானி கேஸஞ்சி து³ஸ்ஸண்டா²னானி பாபுணந்தி. ந தே தத்த² ஸுமனா வா ஹோந்தி து³ம்மனா வா. வணபடிச்சா²த³னமத்தேனேவ ஹி சோளகேன, பே⁴ஸஜ்ஜபரிக்³க³ஹணமத்தேனேவ ச கபாலகேன தேஸம் அத்தோ². ஏவமேவ யோ பி⁴க்கு² வணசோளகம் விய சீவரம், பே⁴ஸஜ்ஜகபாலகம் விய ச பத்தம், கபாலே பே⁴ஸஜ்ஜமிவ ச பத்தே லத்³த⁴பி⁴க்க²ம் ஸல்லக்கே²தி – அயம் ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞேன உத்தமஸம்பஜானகாரீதி வேதி³தப்³போ³.

அஸிதாதீ³ஸு அஸிதேதி பிண்ட³பாதாதி³போ⁴ஜனே. பீதேதி யாகு³ஆதி³பானே. கா²யிதேதி பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதி³கா²த³னே. ஸாயிதேதி மது⁴பா²ணிதாதி³ஸாயனே. தத்த² ‘‘நேவ த³வாயா’’திஆதி³னா நயேன வுத்தோ அட்ட²விதோ⁴பி அத்தோ² ‘அத்தோ²’ நாம. தஸ்ஸ வஸேன ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

லூக²பணீததித்தமது⁴ராதீ³ஸு பன யேன போ⁴ஜனேன யஸ்ஸ அபா²ஸு ஹோதி, தம் தஸ்ஸ அஸப்பாயம். யம் பன நிமித்தகம்மாதி³வஸேன படிலத்³த⁴ம், யஞ்சஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, தம் ஏகந்தம் அஸப்பாயமேவ; விபரீதம் ஸப்பாயம். தஸ்ஸ வஸேனேத்த² ‘ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்’ கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ச ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி பு⁴ஞ்ஜகோ நத்தி². வுத்தப்பகாரசித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பன பத்தபடிக்³க³ஹணம் நாம ஹோதி. சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ ஹத்த²ஸ்ஸ பத்தே ஓதாரணம் நாம ஹோதி. சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ ஆலோபகரணம், ஆலோபஉத்³த⁴ரணம், முக²விவரணஞ்ச ஹோதி. ந கோசி குஞ்சிகாய, ந யந்தகேன ஹனுகட்டி²ம் விவரதி. சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ ஆலோபஸ்ஸ முகே² ட²பனம், உபரித³ந்தானம் முஸலகிச்சஸாத⁴னம், ஹேட்டா²த³ந்தானம் உது³க்க²லகிச்சஸாத⁴னம், ஜிவ்ஹாய ஹத்த²கிச்சஸாத⁴னஞ்ச ஹோதி. இதி நம் தத்த² அக்³க³ஜிவ்ஹாய தனுககே²ளோ மூலஜிவ்ஹாய ப³ஹலகே²ளோ மக்கே²தி. தம் ஹேட்டா²த³ந்தஉது³க்க²லே ஜிவ்ஹாஹத்த²பரிவத்திதம் கே²ளஉத³கதேமிதம் உபரித³ந்தமுஸலஸஞ்சுண்ணிதம் கோசி கடச்சு²னா வா த³ப்³பி³யா வா அந்தோ பவேஸேந்தோ நாம நத்தி²; வாயோதா⁴துயாவ பவிஸதி. பவிட்ட²ம் பவிட்ட²ம் கோசி பலாலஸந்தா²ரம் கத்வா தா⁴ரேந்தோ நாம நத்தி²; வாயோதா⁴துவஸேனேவ திட்ட²தி. டி²தம் டி²தம் கோசி உத்³த⁴னம் கத்வா அக்³கி³ம் ஜாலேத்வா பசந்தோ நாம நத்தி²; தேஜோதா⁴துயாவ பச்சதி. பக்கம் பக்கம் கோசி த³ண்ட³கேன வா யட்டி²யா வா ப³ஹி நீஹாரகோ நாம நத்தி²; வாயோதா⁴துயேவ நீஹரதி. இதி வாயோதா⁴து அதிஹரதி ச வீதிஹரதி ச தா⁴ரேதி ச பரிவத்தேதி ச ஸஞ்சுண்ணேதி ச விஸோஸேதி ச நீஹரதி ச. பத²வீதா⁴து தா⁴ரேதி ச பரிவத்தேதி ச ஸஞ்சுண்ணேதி ச விஸோஸேதி ச நீஹரதி ச. ஆபோதா⁴து ஸினேஹேதி ச அல்லத்தஞ்ச அனுபாலேதி. தேஜோதா⁴து அந்தோபவிட்ட²ம் பரிபாசேதி. ஆகாஸதா⁴து அஞ்ஜஸோ ஹோதி. விஞ்ஞாணதா⁴து தத்த² தத்த² ஸம்மாபயோக³மன்வாய ஆபு⁴ஜதீதி. ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச க³மனதோ, பரியேஸனதோ, பரிபோ⁴க³தோ, ஆஸயதோ, நிதா⁴னதோ, அபரிபக்கதோ, பரிபக்கதோ, ப²லதோ, நிஸ்ஸந்த³னதோ, ஸம்மக்க²னதோதி ஏவம் த³ஸவித⁴படிகூலபா⁴வபச்சவேக்க²ணதோபேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம். வித்தா²ரகதா² பனேத்த² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ஆஹாரபடிகூலஸஞ்ஞானித்³தே³ஸதோ க³ஹேதப்³பா³.

உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மேதி உச்சாரஸ்ஸ ச பஸ்ஸாவஸ்ஸ ச கரணே. தத்த² பக்ககாலே உச்சாரபஸ்ஸாவம் அகரோந்தஸ்ஸ ஸகலஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சந்தி, அக்கீ²னி ப⁴மந்தி, சித்தம் ந ஏகக்³க³ம் ஹோதி, அஞ்ஞே ச ரோகா³ உப்பஜ்ஜந்தி; கரோந்தஸ்ஸ பன ஸப்³ப³ம் தம் ந ஹோதீதி அயமேத்த² அத்தோ². தஸ்ஸ வஸேன ‘ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அட்டா²னே உச்சாரபஸ்ஸாவம் கரோந்தஸ்ஸ பன ஆபத்தி ஹோதி, அயஸோ வட்³ட⁴தி, ஜீவிதந்தராயோ ஹோதி; பதிரூபே டா²னே கரோந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் தம் ந ஹோதீதி இத³மேத்த² ஸப்பாயம். தஸ்ஸ வஸேன ‘ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம்’ கம்மட்டா²னாவிஜஹனவஸேனேவ ச ‘கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

அப்³ப⁴ந்தரே அத்தா நாம கோசி உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மம் கரோந்தோ நத்தி². சித்தகிரியாவாயோதா⁴துவிப்பா²ரேனேவ பன உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மம் ஹோதி. யதா² பன பக்கே க³ண்டே³ க³ண்ட³பே⁴தே³ன புப்³ப³லோஹிதம் அகாமதாய நிக்க²மதி, யதா² ச அதிப⁴ரிதா உத³கபா⁴ஜனா உத³கம் அகாமதாய நிக்க²மதி, ஏவம் பக்காஸயமுத்தவத்தீ²ஸு ஸன்னிசிதா உச்சாரபஸ்ஸாவா வாயுவேக³ஸமுப்பீளிதா அகாமதாயபி நிக்க²மந்தி. ஸோ பனாயம் ஏவம் நிக்க²மந்தோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ நேவ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தனோ ஹோதி ந பரஸ்ஸ; கேவலம் பன ஸரீரனிஸ்ஸந்தோ³வ ஹோதி. யதா² கிம்? யதா² உத³கதும்ப⁴தோ புராணஉத³கம் ச²ட்³டே³ந்தஸ்ஸ நேவ தம் அத்தனோ ஹோதி ந பரேஸம், கேவலம் படிஜக்³க³னமத்தமேவ ஹோதி, ஏவந்தி. ஏவம் பவத்தபடிஸங்கா²னவஸேனேத்த² ‘அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

க³தாதீ³ஸு க³தேதி க³மனே. டி²தேதி டா²னே. நிஸின்னேதி நிஸஜ்ஜாய. ஸுத்தேதி ஸயனே. தத்த² அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ ஸம்பஜானகாரிதா வேதி³தப்³பா³.

அயம் பனேத்த² அபரோபி நயோ – ஏகோ ஹி பி⁴க்கு² க³ச்ச²ந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் விதக்கேந்தோ க³ச்ச²தி. ஏகோ கம்மட்டா²னம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ க³ச்ச²தி. ததா² ஏகோ பி⁴க்கு² திட்ட²ந்தோ, நிஸீத³ந்தோ, ஸயந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ அஞ்ஞம் விதக்கேந்தோ ஸயதி. ஏகோ கம்மட்டா²னம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ ஸயதி.

ஏத்தகேன பன ந பாகடம் ஹோதீதி சங்கமேன தீ³பயிம்ஸு. யோ ஹி பி⁴க்கு² சங்கமனம் ஓதரித்வா சங்கமனகோடியம் டி²தோ பரிக்³க³ண்ஹாதி; ‘பாசீனசங்கமனகோடியம் பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா பச்சி²மசங்கமனகோடிம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, பச்சி²மசங்கமனகோடியம் பவத்தாபி பாசீனசங்கமனகோடிம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, சங்கமனவேமஜ்ஜே² பவத்தா உபோ⁴ கோடியோ அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, சங்கமனே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா டா²னம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, டா²னே பவத்தா நிஸஜ்ஜம், நிஸஜ்ஜாய பவத்தா ஸயனம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’தி ஏவம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ பரிக்³க³ண்ஹந்தோயேவ ப⁴வங்க³ம் ஓதாரேதி; உட்ட²ஹந்தோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ உட்டா²தி – அயம் பி⁴க்கு² க³தாதீ³ஸு ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதீதி.

ஏவம் பன ஸுத்தே கம்மட்டா²னம் அவிபூ⁴தம் ஹோதி. கம்மட்டா²னம் அவிபூ⁴தம் ந காதப்³ப³ம். தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² யாவ ஸக்கோதி தாவ சங்கமித்வா ட²த்வா நிஸீதி³த்வா ஸயமானோ ஏவம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸயதி – ‘காயோ அசேதனோ, மஞ்சோ அசேதனோ. காயோ ந ஜானாதி – அஹம் மஞ்சே ஸயிதோதி. மஞ்சோபி ந ஜானாதி – மயி காயோ ஸயிதோதி. அசேதனோ காயோ அசேதனே மஞ்சே ஸயிதோ’தி. ஏவம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ பரிக்³க³ண்ஹந்தோயேவ சித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஓதாரேதி, பபு³ஜ்ஜ²மானோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ பபு³ஜ்ஜ²தி. அயம் ஸுத்தே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதீதி.

ஜாக³ரிதேதி ஜாக³ரணே. தத்த² ‘கிரியாமயபவத்தஸ்ஸ அப்பவத்தியா ஸதி ஜாக³ரிதம் நாம ந ஹோதி; கிரியாமயபவத்தவளஞ்ஜே பவத்தந்தே ஜாக³ரிதம் நாம ஹோதீ’தி பரிக்³க³ண்ஹந்தோ பி⁴க்கு² ஜாக³ரிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி. அபிச ரத்திந்தி³வம் ச² கோட்டா²ஸே கத்வா பஞ்ச கோட்டா²ஸே ஜக்³க³ந்தோபி ஜாக³ரிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி.

பா⁴ஸிதேதி கத²னே. தத்த² ‘உபாதா³ரூபஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ அப்பவத்தே ஸதி பா⁴ஸிதம் நாம ந ஹோதி; தஸ்மிம் பவத்தந்தே ஹோதீ’தி பரிக்³கா³ஹகோ பி⁴க்கு² பா⁴ஸிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி. விமுத்தாயதனஸீஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோபி பா³த்திம்ஸ திரச்சா²னகதா² பஹாய த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதம் கத²ம் கதே²ந்தோபி பா⁴ஸிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி.

துண்ஹீபா⁴வேதி அகத²னே. தத்த² ‘உபாதா³ரூபஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனஸ்ஸ பவத்தியம் ஸதி துண்ஹீபா⁴வோ நாம நத்தி²; அப்பவத்தியம் ஹோதீ’தி பரிக்³கா³ஹகோ பி⁴க்கு² துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி. அட்ட²திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு சித்தருசியம் கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா நிஸின்னோபி து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபன்னோபி துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீயேவ நாம ஹோதி.

ஏத்த² ச ஏகோ இரியாபதோ² த்³வீஸு டா²னேஸு ஆக³தோ. ஸோ ஹேட்டா² அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தேதி ஏத்த² பி⁴க்கா²சாரகா³மம் க³ச்ச²தோ ச ஆக³ச்ச²தோ ச அத்³தா⁴னக³மனவஸேன கதி²தோ. க³தே டி²தே நிஸின்னேதி ஏத்த² விஹாரே சுண்ணிகபாது³த்³தா⁴ரஇரியாபத²வஸேன கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

524. தத்த² கதமா ஸதீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ.

526. ஸோ விவித்தந்தி இமினா கிம் த³ஸ்ஸேதி? ஏதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபாஸனட்டா²னம் யோக³பத²ம் ஸப்பாயஸேனாஸனம் த³ஸ்ஸேதி. யஸ்ஸ ஹி அப்³ப⁴ந்தரே ஏத்தகா கு³ணா அத்தி², தஸ்ஸ அனுச்ச²விகோ அரஞ்ஞவாஸோ. யஸ்ஸ பனேதே நத்தி², தஸ்ஸ அனனுச்ச²விகோ. ஏவரூபஸ்ஸ ஹி அரஞ்ஞவாஸோ காளமக்கடஅச்ச²தரச்ச²தீ³பிமிகா³தீ³னம் அடவீவாஸஸதி³ஸோ ஹோதி. கஸ்மா? இச்சா²ய ட²த்வா பவிட்ட²த்தா. தஸ்ஸ ஹி அரஞ்ஞவாஸமூலகோ கோசி அத்தோ² நத்தி²; அரஞ்ஞவாஸஞ்சேவ ஆரஞ்ஞகே ச தூ³ஸேதி; ஸாஸனே அப்பஸாத³ம் உப்பாதே³தி. யஸ்ஸ பன அப்³ப⁴ந்தரே ஏத்தகா கு³ணா அத்தி², தஸ்ஸேவ ஸோ அனுச்ச²விகோ. ஸோ ஹி அரஞ்ஞவாஸம் நிஸ்ஸாய விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹித்வா பரினிப்³பா³தி, ஸகலஅரஞ்ஞவாஸம் உபஸோபே⁴தி, ஆரஞ்ஞிகானம் ஸீஸம் தோ⁴வதி, ஸகலஸாஸனம் பஸாரேதி. தஸ்மா ஸத்தா² ஏவரூபஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபாஸனட்டா²னம் யோக³பத²ம் ஸப்பாயஸேனாஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² விவித்தந்தி ஸுஞ்ஞம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம். ஏதமேவ ஹி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் தஞ்ச அனாகிண்ணந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அனாகிண்ணந்தி அஸங்கிண்ணம் அஸம்பா³த⁴ம். தத்த² யஸ்ஸ ஸேனாஸனஸ்ஸ ஸாமந்தா கா³வுதம்பி அட்³ட⁴யோஜனம்பி பப்³ப³தக³ஹனம் வனக³ஹனம் நதீ³க³ஹனம் ஹோதி, ந கோசி அவேலாய உபஸங்கமிதும் ஸக்கோதி – இத³ம் ஸந்திகேபி அனாகிண்ணம் நாம. யம் பன அட்³ட⁴யோஜனிகம் வா யோஜனிகம் வா ஹோதி – இத³ம் தூ³ரதாய ஏவ அனாகிண்ணம் நாம ஹோதி.

527. ஸேதி சேவ ஆஸதி ச ஏத்தா²தி ஸேனாஸனம். தஸ்ஸ பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் மஞ்சோ பீட²ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² மஞ்சோதி சத்தாரோ மஞ்சா – மஸாரகோ, பு³ந்தி³காப³த்³தோ⁴, குளீரபாத³கோ, ஆஹச்சபாத³கோதி. ததா² பீட²ம். பி⁴ஸீதி பஞ்ச பி⁴ஸியோ – உண்ணாபி⁴ஸி, சோளபி⁴ஸி, வாகபி⁴ஸி, திணபி⁴ஸி, பண்ணபி⁴ஸீதி. பி³ம்போ³ஹனந்தி ஸீஸுபதா⁴னம் வுத்தம். தம் வித்தா²ரதோ வித³த்தி²சதுரங்கு³லம் வட்டதி, தீ³க⁴தோ மஞ்சவித்தா²ரப்பமாணம். விஹாரோதி ஸமந்தா பரிஹாரபத²ம் அந்தோயேவ ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னானி த³ஸ்ஸேத்வா கதஸேனாஸனம். அட்³ட⁴யோகோ³தி ஸுபண்ணவங்ககே³ஹம். பாஸாதோ³தி த்³வே கண்ணிகானி க³ஹேத்வா கதோ தீ³க⁴பாஸாதோ³. அட்டோதி படிராஜாதி³படிபா³ஹனத்த²ம் இட்ட²காஹி கதோ ப³ஹலபி⁴த்திகோ சதுபஞ்சபூ⁴மிகோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ. மாளோதி போ⁴ஜனஸாலஸதி³ஸோ மண்ட³லமாளோ; வினயட்ட²கதா²யம் பன ஏககூடஸங்க³ஹிதோ சதுரஸ்ஸபாஸாதோ³தி வுத்தம். லேணந்தி பப்³ப³தம் க²ணித்வா வா பப்³பா⁴ரஸ்ஸ அப்பஹோனகட்டா²னே குட்டம் உட்டா²பேத்வா வா கதஸேனாஸனம். கு³ஹாதி பூ⁴மித³ரி வா யத்த² ரத்திந்தி³வம் தீ³பம் லத்³து⁴ம் வட்டதி, பப்³ப³தகு³ஹா வா பூ⁴மிகு³ஹா வா. ருக்க²மூலந்தி ருக்க²ஸ்ஸ ஹேட்டா² பரிக்கி²த்தம் வா அபரிக்கி²த்தம் வா. வேளுகு³ம்போ³தி வேளுக³ச்சோ². யத்த² வா பன பி⁴க்கூ² படிக்கமந்தீதி ட²பேத்வா வா ஏதானி மஞ்சாதீ³னி யத்த² பி⁴க்கூ² ஸன்னிபதந்தி, யம் தேஸம் ஸன்னிபாதாரஹட்டா²னம், ஸப்³ப³மேதம் ஸேனாஸனம்.

528. ப⁴ஜதீதி உபேதி. ஸம்ப⁴ஜதீதி தத்த² அபி⁴ரதிவஸேன அனுக்கண்டி²தோ ஸுட்டு² உபேதி. ஸேவதீதி நிவாஸனவஸேன ஸேவதி நிஸேவதீதி அனுக்கண்ட²மானோ ஸன்னிஸிதோ ஹுத்வா ஸேவதி. ஸம்ஸேவதீதி ஸேனாஸனவத்தம் ஸம்பாதே³ந்தோ ஸம்மா ஸேவதி.

529. இதா³னி யம் தம் விவித்தந்தி வுத்தம், தஸ்ஸ பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அரஞ்ஞந்தி வினயபரியாயேன தாவ ‘‘ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச அவஸேஸம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (பாரா. 12) ஆக³தம். ஸுத்தந்தபரியாயேன ஆரஞ்ஞிகம் பி⁴க்கு²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆரஞ்ஞகம் நாம ஸேனாஸனம் பஞ்சத⁴னுஸதிகபச்சி²ம’’ந்தி (பாசி. 573) ஆக³தம். வினயஸுத்தந்தா பன உபோ⁴பி பரியாயதே³ஸனா நாம. அபி⁴த⁴ம்மோ நிப்பரியாயதே³ஸனாதி அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன அரஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதும் நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லாதி வுத்தம்; இந்த³கீ²லதோ ப³ஹி நிக்க²மித்வாதி அத்தோ².

530. ருக்க²மூலாதீ³னம் பகதியா ச ஸுவிஞ்ஞேய்யபா⁴வதோ ருக்க²மூலம்யேவ ருக்க²மூலந்திஆதி³ வுத்தம். அபிசேத்த² ருக்க²மூலந்தி யம்கிஞ்சி ஸீதச்சா²யம் விவித்தம் ருக்க²மூலம். பப்³ப³தந்தி ஸேலம். தத்த² ஹி உத³கஸோண்டீ³ஸு உத³ககிச்சம் கத்வா ஸீதாய ருக்க²ச்சா²யாய நிஸின்னஸ்ஸ நானாதி³ஸாஸு கா²யமானாஸு ஸீதேன வாதேன பீ³ஜியமானஸ்ஸ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி. கந்த³ரந்தி கம் வுச்சதி உத³கம், தேன த³ரிதம் உத³கேன பி⁴ன்னம் பப்³ப³தப்பதே³ஸம்; யம் நிதும்ப³ந்திபி நதீ³குஞ்ஜந்திபி வத³ந்தி. தத்த² ஹி ரஜதபட்டஸதி³ஸா வாலிகா ஹோந்தி, மத்த²கே மணிவிதானம் விய வனக³ஹனம், மணிக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸம் உத³கம் ஸந்த³தி. ஏவரூபம் கந்த³ரம் ஓருய்ஹ பானீயம் பிவித்வா க³த்தானி ஸீதம் கத்வா வாலிகம் உஸ்ஸாபேத்வா பம்ஸுகூலசீவரம் பஞ்ஞபேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ ஸமணத⁴ம்மம் கரோதோ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி. கி³ரிகு³ஹந்தி த்³வின்னம் பப்³ப³தானம் அந்தரம், ஏகஸ்மிம்யேவ வா உமங்க³ஸதி³ஸம் மஹாவிவரம். ஸுஸானலக்க²ணம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.34) வுத்தம்.

531. வனபத்த²ந்தி கா³மந்தம் அதிக்கமித்வா மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரட்டா²னம், யத்த² ந கஸந்தி ந வபந்தி. தேனேவஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘வனபத்த²ந்தி தூ³ரானமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யஸ்மா வா ருக்க²மூலாதீ³ஸு இத³மேவேகம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மாஸ்ஸ நிக்கே²பபடிபாடியா நித்³தே³ஸம் அகத்வா ஸப்³ப³பரியந்தே நித்³தே³ஸோ கதோதி வேதி³தப்³போ³. அப்³போ⁴காஸந்தி அச்ச²ன்னம். ஆகங்க²மானோ பனேத்த² சீவரகுடிம் கத்வா வஸதி. பலாலபுஞ்ஜந்தி பலாலராஸி. மஹாபலாலபுஞ்ஜதோ ஹி பலாலம் நிக்கட்³டி⁴த்வா பப்³பா⁴ரலேணஸதி³ஸே ஆலயே கரோந்தி, க³ச்ச²கு³ம்பா³தீ³னம்பி உபரி பலாலம் பக்கி²பித்வா ஹேட்டா² நிஸின்னா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தி; தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். வனபத்த²னித்³தே³ஸே ஸலோமஹம்ஸானந்தி யத்த² பவிட்ட²ஸ்ஸ லோமஹம்ஸோ உப்பஜ்ஜதி; ஏவரூபானம் பீ⁴ஸனகஸேனாஸனானம். பரியந்தானந்தி தூ³ரபா⁴வேன பரியந்தே டி²தானம். ந மனுஸ்ஸூபசாரானந்தி கஸனவபனவஸேன மனுஸ்ஸேஹி உபசரிதப்³ப³ம் வனந்தம் அதிக்கமித்வா டி²தானம். து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வானந்தி அலத்³த⁴விவேகஸ்ஸாதே³ஹி அபி⁴பு⁴ய்ய வஸிதும் நஸக்குணேய்யானம்.

532. அப்பஸத்³தா³தி³னித்³தே³ஸே அப்பஸத்³த³ந்தி வசனஸத்³தே³ன அப்பஸத்³த³ம்.

533. அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி நக³ரனிக்³கோ⁴ஸஸத்³தே³ன அப்பனிக்³கோ⁴ஸம். யஸ்மா பன உப⁴யம்பேதம் ஸத்³த³ட்டே²ன ஏகம், தஸ்மாஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘யதே³வ தம் அப்பஸத்³த³ம் ததே³வ தம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸ’’ந்தி வுத்தம். விஜனவாதந்தி அனுஸஞ்சரணஜனஸ்ஸ ஸரீரவாதேன விரஹிதம். விஜனவாத³ந்திபி பாடோ²; அந்தோஜனவாதே³ன விரஹிதந்தி அத்தோ². யஸ்மா பன யம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம், ததே³வ ஜனஸஞ்சரணேன ச ஜனவாதே³ன ச விரஹிதம் ஹோதி, தஸ்மாஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘யதே³வ தம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம் ததே³வ தம் விஜனவாத’’ந்தி வுத்தம். மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகந்தி மனுஸ்ஸானம் ரஹஸ்ஸகிரியட்டா²னியம். யஸ்மா பன தம் ஜனஸஞ்சரணரஹிதம் ஹோதி, தேனஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘யதே³வ தம் விஜனவாதம் ததே³வ தம் மனுஸ்ஸராஹஸேய்யக’’ந்தி வுத்தம். படிஸல்லானஸாருப்பந்தி விவேகானுரூபம். யஸ்மா பன தம் நியமேனேவ மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகம் ஹோதி, தஸ்மாஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘யதே³வ தம் மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகம் ததே³வ தம் படிஸல்லானஸாருப்ப’’ந்தி வுத்தம்.

534. அரஞ்ஞக³தாதி³னித்³தே³ஸே அரஞ்ஞம் வுத்தமேவ. ததா² ருக்க²மூலம். அவஸேஸம் பன ஸப்³ப³ம்பி ஸேனாஸனம் ஸுஞ்ஞாகா³ரேன ஸங்க³ஹிதம்.

535. பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வாதி ஸமந்ததோ ஊருப³த்³தா⁴ஸனம் ப³ந்தி⁴த்வா. உஜும் காயம் பணிதா⁴யாதி உபரிமம் ஸரீரம் உஜும் ட²பேத்வா அட்டா²ரஸ பிட்டி²கண்டகே கோடியா கோடிம் படிபாதே³த்வா. ஏவஞ்ஹி நிஸின்னஸ்ஸ சம்மமம்ஸன்ஹாரூனி ந பணமந்தி. அத²ஸ்ஸ யா தேஸம் பணமனபச்சயா க²ணே க²ணே வேத³னா உப்பஜ்ஜேய்யும், தா நுப்பஜ்ஜந்தி. தாஸு ந உப்பஜ்ஜமானாஸு சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, கம்மட்டா²னம் ந பரிபததி, வுட்³டி⁴ம் பா²திம் உபக³ச்ச²தி.