5. விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸோ

26. விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸே யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணந்தி சதுபூ⁴மகவிஞ்ஞாணம் பரியாதி³யதி. சக்கு²விஞ்ஞாணந்திஆதீ³னி அதீதாதி³வஸேன நித்³தி³ட்ட²விஞ்ஞாணம் ஸபா⁴வதோ த³ஸ்ஸேதும் வுத்தானி. தத்த² சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி பஞ்ச சக்கு²பஸாதா³தி³வத்து²கானேவ, மனோவிஞ்ஞாணம் ஹத³யவத்து²கம்பி அவத்து²கம்பி. ஸப்³ப³ம் சதுபூ⁴மகவிஞ்ஞாணம். ஸேஸம் வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸமேவாதி.

அயம் விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸோ.

பகிண்ணககதா²

இதா³னி பஞ்சஸுபி க²ந்தே⁴ஸு ஸமுக்³க³மதோ, புப்³பா³பரதோ, அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தோ, ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ, நானுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தோ, ஏகுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தோ, நானுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னதோ, அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரதோ, ஓளாரிகஸுகு²மதோ, ஹீனபணீததோ, தூ³ரஸந்திகதோ, பச்சயதோ, ஸமுட்டா²னதோ, பரினிப்ப²ன்னதோ, ஸங்க²ததோதி ஸோளஸஹாகாரேஹி பகிண்ணகம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² து³விதோ⁴ ஸமுக்³க³மோ – க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸமுக்³க³மோ, ஓபபாதிகஸமுக்³க³மோதி. தத்த² க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸமுக்³க³மோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸத்தானஞ்ஹி படிஸந்தி⁴க்க²ணே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அபச்சா²அபுரே ஏகதோ பாதுப⁴வந்தி. தஸ்மிம் க²ணே பாதுபூ⁴தா கலலஸங்கா²தா ரூபஸந்ததி பரித்தா ஹோதி. கு²த்³த³கமக்கி²காய ஏகவாயாமேன பாதப்³ப³மத்தாதி வத்வா புன ‘அதிப³ஹும் ஏதம், ஸண்ஹஸூசியா தேலே பக்கி²பித்வா உக்கி²த்தாய பக்³க⁴ரித்வா அக்³கே³ டி²தபி³ந்து³மத்த’ந்தி வுத்தம். தம்பி படிக்கி²பித்வா ‘ஏககேஸே தேலதோ உத்³த⁴ரித்வா க³ஹிதே தஸ்ஸ பக்³க⁴ரித்வா அக்³கே³ டி²தபி³ந்து³மத்த’ந்தி வுத்தம். தம்பி படிக்கி²பித்வா ‘இமஸ்மிம் ஜனபதே³ மனுஸ்ஸானம் கேஸே அட்ட²தா⁴ பா²லிதே ததோ ஏககோட்டா²ஸப்பமாணோ உத்தரகுருகானம் கேஸோ; தஸ்ஸ பஸன்னதிலதேலதோ உத்³த⁴டஸ்ஸ அக்³கே³ டி²தபி³ந்து³மத்த’ந்தி வுத்தம். தம்பி படிக்கி²பித்வா ‘ஏதம் ப³ஹு, ஜாதிஉண்ணா நாம ஸுகு²மா; தஸ்ஸா ஏகஅம்ஸுனோ பஸன்னதிலதேலே பக்கி²பித்வா உத்³த⁴டஸ்ஸ பக்³க⁴ரித்வா அக்³கே³ டி²தபி³ந்து³மத்த’ந்தி வுத்தம். தம் பனேதம் அச்ச²ம் ஹோதி விப்பஸன்னம் அனாவிலம் பரிஸுத்³த⁴ம் பஸன்னதிலதேலபி³ந்து³ஸமானவண்ணம். வுத்தம்பி சேதம் –

திலதேலஸ்ஸ யதா² பி³ந்து³, ஸப்பிமண்டோ³ அனாவிலோ;

ஏவம் வண்ணபடிபா⁴க³ம், கலலந்தி பவுச்சதீதி.

ஏவம் பரித்தாய ரூபஸந்ததியா தீணி ஸந்ததிஸீஸானி ஹோந்தி – வத்து²த³ஸகம், காயத³ஸகம், இத்தி²யா இத்தி²ந்த்³ரியவஸேன புரிஸஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியவஸேன பா⁴வத³ஸகந்தி. தத்த² வத்து²ரூபம், தஸ்ஸ நிஸ்ஸயானி சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி, தம்னிஸ்ஸிதா வண்ணக³ந்த⁴ரஸோஜா, ஜீவிதந்தி – இத³ம் வத்து²த³ஸகம் நாம. காயபஸாதோ³, தஸ்ஸ நிஸ்ஸயானி சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி, தன்னிஸ்ஸிதா வண்ணக³ந்த⁴ரஸோஜா, ஜீவிதந்தி – இத³ம் காயத³ஸகம் நாம. இத்தி²யா இத்தி²பா⁴வோ, புரிஸஸ்ஸ புரிஸபா⁴வோ, தஸ்ஸ நிஸ்ஸயானி சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி, தன்னிஸ்ஸிதா வண்ணக³ந்த⁴ரஸோஜா, ஜீவிதந்தி – இத³ம் பா⁴வத³ஸகம் நாம.

ஏவம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் படிஸந்தி⁴யம் உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன ஸமதிம்ஸ கம்மஜரூபானி ரூபக்க²ந்தோ⁴ நாம ஹோதி. படிஸந்தி⁴சித்தேன பன ஸஹஜாதா வேத³னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ரா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, படிஸந்தி⁴சித்தம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி. ஏவம் க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தி. ஸசே பன நபும்ஸகபடிஸந்தி⁴ ஹோதி, பா⁴வத³ஸகம் ஹாயதி. த்³வின்னம் த³ஸகானம் வஸேன ஸமவீஸதி கம்மஜரூபானி ரூபக்க²ந்தோ⁴ நாம ஹோதி. வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ வுத்தப்பகாரா ஏவாதி. ஏவம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தி.

இமஸ்மிம் டா²னே திஸமுட்டா²னிகப்பவேணீ கதே²தப்³பா³ ப⁴வேய்ய. தம் பன அகதே²த்வா ‘ஓபபாதிகஸமுக்³க³மோ’ நாம த³ஸ்ஸிதோ. ஓபபாதிகானஞ்ஹி பரிபுண்ணாயதனானம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே ஹேட்டா² வுத்தானி தீணி, சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாத³ஸகானி சாதி ஸத்த ரூபஸந்ததிஸீஸானி பாதுப⁴வந்தி. தத்த² சக்கு²த³ஸகாதீ³னி காயத³ஸகஸதி³ஸானேவ. நபும்ஸகஸ்ஸ பன பா⁴வத³ஸகம் நத்தி². ஏவம் பரிபுண்ணாயதனானம் ஓபபாதிகானம் ஸமஸத்ததி சேவ ஸமஸட்டி² ச கம்மஜரூபானி ரூபக்க²ந்தோ⁴ நாம. வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ வுத்தப்பகாரா ஏவாதி. ஏவம் ஓபபாதிகானம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தி. அயம் ‘ஓபபாதிகஸமுக்³க³மோ’ நாம. ஏவம் தாவ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ‘ஸமுக்³க³மதோ’ வேதி³தப்³பா³.

‘புப்³பா³பரதோ’தி ஏவம் பன க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் அபச்சா²அபுரே உப்பன்னேஸு பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு கிம் ரூபம் பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி உதா³ஹு அரூபந்தி? ரூபம் ரூபமேவ ஸமுட்டா²பேதி, ந அரூபம். கஸ்மா? படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ ந ரூபஜனகத்தா. ஸப்³ப³ஸத்தானஞ்ஹி படிஸந்தி⁴சித்தம், கீ²ணாஸவஸ்ஸ சுதிசித்தம், த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணானி, சத்தாரி அரூப்பவிபாகானீதி ஸோளஸ சித்தானி ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தி. தத்த² படிஸந்தி⁴சித்தம் தாவ வத்து²னோ து³ப்³ப³லதாய அப்பதிட்டி²ததாய பச்சயவேகல்லதாய ஆக³ந்துகதாய ச ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி. தத்த² ஹி ஸஹஜாதம் வத்து² உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லம் ஹோதீதி வத்து²னோ து³ப்³ப³லதாய ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி. யதா² ச பபாதே பதந்தோ புரிஸோ அஞ்ஞஸ்ஸ நிஸ்ஸயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதி, ஏவம் ஏதம்பி கம்மவேக³க்கி²த்தத்தா பபாதே பதமானம் விய அப்பதிட்டி²தம். இதி கம்மவேக³க்கி²த்தத்தா, அப்பதிட்டி²ததாயபி ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி.

படிஸந்தி⁴சித்தஞ்ச வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம் அபச்சா²அபுரே உப்பன்னம். தஸ்ஸ வத்து² புரேஜாதம் ஹுத்வா பச்சயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதி. ஸசே ஸக்குணேய்ய, ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய. யத்ராபி வத்து² புரேஜாதம் ஹுத்வா பச்சயோ ப⁴விதும் ஸக்கோதி, பவேணீ க⁴டியதி, தத்ராபி சித்தம் அங்க³தோ அபரிஹீனம்யேவ ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. யதி³ ஹி சித்தம் டா²னக்க²ணே வா ப⁴ங்க³க்க²ணே வா ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய, படிஸந்தி⁴சித்தம்பி ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய. ந பன சித்தம் தஸ்மிம் க²ணத்³வயே ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. யதா² பன அஹிச்ச²த்தகமகுலம் பத²விதோ உட்ட²ஹந்தம் பம்ஸுசுண்ணம் க³ஹேத்வாவ உட்ட²ஹதி, ஏவம் சித்தம் புரேஜாதம் வத்து²ம் நிஸ்ஸாய உப்பாத³க்க²ணே அட்ட² ரூபானி க³ஹேத்வாவ உட்ட²ஹதி. படிஸந்தி⁴க்க²ணே ச வத்து² புரேஜாதம் ஹுத்வா பச்சயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதீதி பச்சயவேகல்லதாயபி படிஸந்தி⁴சித்தம் ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி.

யதா² ச ஆக³ந்துகபுரிஸோ அக³தபுப்³ப³ம் பதே³ஸம் க³தோ அஞ்ஞேஸம் – ‘ஏத² போ⁴, அந்தோகா³மே வோ அன்னபானக³ந்த⁴மாலாதீ³னி த³ஸ்ஸாமீ’தி வத்தும் ந ஸக்கோதி, அத்தனோ அவிஸயதாய அப்பஹுததாய, ஏவமேவ படிஸந்தி⁴சித்தம் ஆக³ந்துகந்தி அத்தனோ ஆக³ந்துகதாயபி ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி. அபிச ஸமதிம்ஸ கம்மஜரூபானி சித்தஸமுட்டா²னரூபானம் டா²னம் க³ஹேத்வா டி²தானீதிபி படிஸந்தி⁴சித்தம் ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி.

கீ²ணாஸவஸ்ஸ பன சுதிசித்தம் வட்டமூலஸ்ஸ வூபஸந்தத்தா ந ஸமுட்டா²பேதி. தஸ்ஸ ஹி ஸப்³ப³ப⁴வேஸு வட்டமூலம் வூபஸந்தம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகம் புனப்³ப⁴வே பவேணீ நாம நத்தி². ஸோதாபன்னஸ்ஸ பன ஸத்த ப⁴வே ட²பேத்வா அட்ட²மேவ வட்டமூலம் வூபஸந்தம். தஸ்மா தஸ்ஸ சுதிசித்தம் ஸத்தஸு ப⁴வேஸு ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, ஸகதா³கா³மினோ த்³வீஸு, அனாகா³மினோ ஏகஸ்மிம். கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஸப்³ப³ப⁴வேஸு வட்டமூலஸ்ஸ வூபஸந்தத்தா நேவ ஸமுட்டா²பேதி.

த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணேஸு பன ஜா²னங்க³ம் நத்தி², மக்³க³ங்க³ம் நத்தி², ஹேது நத்தீ²தி சித்தங்க³ம் து³ப்³ப³லம் ஹோதீதி சித்தங்க³து³ப்³ப³லதாய தானி ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தி. சத்தாரி அரூபவிபாகானி தஸ்மிம் ப⁴வே ரூபஸ்ஸ நத்தி²தாய ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தி. ந கேவலஞ்ச தானேவ, யானி அஞ்ஞானிபி தஸ்மிம் ப⁴வே அட்ட² காமாவசரகுஸலானி, த³ஸ அகுஸலானி, நவ கிரியசித்தானி, சத்தாரி ஆருப்பகுஸலானி, சதஸ்ஸோ ஆருப்பகிரியா, தீணி மக்³க³சித்தானி, சத்தாரி ப²லசித்தானீதி த்³வேசத்தாலீஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, தானிபி தத்த² ரூபஸ்ஸ நத்தி²தாய ஏவ ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தி. ஏவம் படிஸந்தி⁴சித்தம் ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி.

உது பன பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. கோ ஏஸ உது நாமாதி? படிஸந்தி⁴க்க²ணே உப்பன்னானம் ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபானம் அப்³ப⁴ந்தரா தேஜோதா⁴து. ஸா டா²னம் பத்வா அட்ட² ரூபானி ஸமுட்டா²பேதி. உது நாம சேஸ த³ந்த⁴னிரோதோ⁴; சித்தம் கி²ப்பனிரோத⁴ம். தஸ்மிம் த⁴ரந்தேயேவ ஸோளஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. தேஸு படிஸந்தி⁴அனந்தரம் பட²மப⁴வங்க³சித்தம் உப்பாத³க்க²ணேயேவ அட்ட² ரூபானி ஸமுட்டா²பேதி. யதா³ பன ஸத்³த³ஸ்ஸ உப்பத்திகாலோ ப⁴விஸ்ஸதி, ததா³ உதுசித்தானி ஸத்³த³னவகம் நாம ஸமுட்டா²பேஸ்ஸந்தி. கப³ளீகாராஹாரோபி டா²னம் பத்வா அட்ட² ரூபானி ஸமுட்டா²பேதி. குதோ பனஸ்ஸ கப³ளீகாராஹாரோதி? மாதிதோ. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘யஞ்சஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜதீ மாதா, அன்னம் பானஞ்ச போ⁴ஜனம்;

தேன ஸோ தத்த² யாபேதி, மாதுகுச்சி²க³தோ நரோ’’தி. (ஸம். நி. 1.235);

ஏவம் குச்சி²க³தோ தா³ரகோ மாதரா அஜ்ஜோ²ஹடஅன்னபானஓஜாய யாபேதி. ஸாவ டா²னப்பத்தா அட்ட² ரூபானி ஸமுட்டா²பேதி. நனு ச ஸா ஓஜா க²ரா? வத்து² ஸுகு²மம்? கத²ம் தத்த² பதிட்டா²தீதி? பட²மம் தாவ ந பதிட்டா²தி; ஏகஸ்ஸ வா த்³வின்னம் வா ஸத்தாஹானம் க³தகாலே பதிட்டா²தி. ததோ பன புரே வா பதிட்டா²து பச்சா² வா; யதா³ மாதரா அஜ்ஜோ²ஹடஅன்னபானஓஜா தா³ரகஸ்ஸ ஸரீரே பதிட்டா²தி, ததா³ அட்ட² ரூபானி ஸமுட்டா²பேதி.

ஓபபாதிகஸ்ஸாபி பகதிபடியத்தானம் கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயானம் அத்தி²ட்டா²னே நிப்³ப³த்தஸ்ஸ தானி க³ஹேத்வா அஜ்ஜோ²ஹரதோ டா²னப்பத்தா ஓஜா ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. ஏகோ அன்னபானரஹிதே அரஞ்ஞே நிப்³ப³த்ததி, மஹாசா²தகோ ஹோதி, அத்தனோவ ஜிவ்ஹாய கே²ளம் பரிவத்தேத்வா கி³லதி. தத்ராபிஸ்ஸ டா²னப்பத்தா ஓஜா ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி.

ஏவம் பஞ்சவீஸதியா கோட்டா²ஸேஸு த்³வேவ ரூபானி ரூபம் ஸமுட்டா²பேந்தி – தேஜோதா⁴து ச கப³ளீகாராஹாரோ ச. அரூபேபி த்³வேயேவ த⁴ம்மா ரூபம் ஸமுட்டா²பேந்தி – சித்தஞ்சேவ கம்மசேதனா ச. தத்த² ரூபம் உப்பாத³க்க²ணே ச ப⁴ங்க³க்க²ணே ச து³ப்³ப³லம், டா²னக்க²ணே ப³லவந்தி டா²னக்க²ணே ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. சித்தம் டா²னக்க²ணே ச ப⁴ங்க³க்க²ணே ச து³ப்³ப³லம், உப்பாத³க்க²ணேயேவ ப³லவந்தி உப்பாத³க்க²ணேயேவ ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. கம்மசேதனா நிருத்³தா⁴வ பச்சயோ ஹோதி. அதீதே கப்பகோடிஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கேபி ஹி ஆயூஹிதம் கம்மம் ஏதரஹி பச்சயோ ஹோதி. ஏதரஹி ஆயூஹிதம் அனாக³தே கப்பகோடிஸதஸஹஸ்ஸபரியோஸானேபி பச்சயோ ஹோதீதி. ஏவம் ‘புப்³பா³பரதோ’ வேதி³தப்³பா³.

‘அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தோ’தி ரூபம் கித்தகம் அத்³தா⁴னம் திட்ட²தி? அரூபம் கித்தகந்தி? ரூபம் க³ருபரிணாமம் த³ந்த⁴னிரோத⁴ம். அரூபம் லஹுபரிணாமம் கி²ப்பனிரோத⁴ம். ரூபே த⁴ரந்தேயேவ ஸோளஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. தம் பன ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி. யதா² ஹி புரிஸோ ‘ப²லம் பாதேஸ்ஸாமீ’தி முக்³க³ரேன ருக்க²ஸாக²ம் பஹரேய்ய, ப²லானி ச பத்தானி ச ஏகக்க²ணேயேவ வண்டதோ முச்சேய்யும். தத்த² ப²லானி அத்தனோ பா⁴ரிகதாய பட²மதரம் பத²வியம் பதந்தி, பத்தானி லஹுகதாய பச்சா². ஏவமேவ முக்³க³ரப்பஹாரேன பத்தானஞ்ச ப²லானஞ்ச ஏகக்க²ணே வண்டதோ முத்தகாலோ விய படிஸந்தி⁴க்க²ணே ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஏகக்க²ணே பாதுபா⁴வோ; ப²லானம் பா⁴ரிகதாய பட²மதரம் பத²வியம் பதனம் விய ரூபே த⁴ரந்தேயேவ ஸோளஸன்னம் சித்தானம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²னம்; பத்தானம் லஹுகதாய பச்சா² பத²வியம் பதனம் விய ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸஹ நிருஜ்ஜ²னம்.

தத்த² கிஞ்சாபி ரூபம் த³ந்த⁴னிரோத⁴ம் க³ருபரிணாமம், சித்தம் கி²ப்பனிரோத⁴ம் லஹுபரிணாமம், ரூபம் பன அரூபம் அரூபம் வா ரூபம் ஓஹாய பவத்திதும் ந ஸக்கோந்தி. த்³வின்னம்பி ஏகப்பமாணாவ பவத்தி. தத்ராயம் உபமா – ஏகோ புரிஸோ லகுண்டகபாதோ³, ஏகோ தீ³க⁴பாதோ³. தேஸு ஏகதோ மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தேஸு யாவ தீ³க⁴பாதோ³ ஏகபத³வாரம் அக்கமதி, தாவ இதரோ பதே³ பத³ம் அக்கமித்வா ஸோளஸபத³வாரேன க³ச்ச²தி. தீ³க⁴பாதோ³ லகுண்டகபாத³ஸ்ஸ ஸோளஸ பத³வாரே அத்தனோ பாத³ம் அஞ்சி²த்வா ஆகட்³டி⁴த்வா ஏகமேவ பத³வாரம் கரோதி. இதி ஏகோபி ஏகம் அதிக்கமிதும் ந ஸக்கோதி. த்³வின்னம்பி க³மனம் ஏகப்பமாணமேவ ஹோதி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். லகுண்டகபாத³புரிஸோ விய அரூபம்; தீ³க⁴பாத³புரிஸோ விய ரூபம்; தீ³க⁴பாத³ஸ்ஸ ஏகம் பத³வாரம் அக்கமணகாலே இதரஸ்ஸ ஸோளஸபத³வாரஅக்கமனம் விய ரூபே த⁴ரந்தேயேவ அரூபத⁴ம்மேஸு ஸோளஸன்னம் சித்தானம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²னம்; த்³வின்னம் புரிஸானம் லகுண்டகபாத³புரிஸஸ்ஸ ஸோளஸ பத³வாரே இதரஸ்ஸ அத்தனோ பாத³ம் அஞ்சி²த்வா ஆகட்³டி⁴த்வா ஏகபத³வாரகரணம் விய ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²னம்; த்³வின்னம் புரிஸானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனோஹாய ஏகப்பமாணேனேவ க³மனம் விய அரூபஸ்ஸ ரூபம் ரூபஸ்ஸ அரூபம் அனோஹாய ஏகப்பமாணேனேவ பவத்தனந்தி. ஏவம் ‘அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தோ’ வேதி³தப்³பா³.

‘ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ’தி இத³ம் பச்சி²மகம்மஜம் ட²பேத்வா தீ³பேதப்³ப³ம். பட²மஞ்ஹி படிஸந்தி⁴சித்தம், து³தியம் ப⁴வங்க³ம், ததியம் ப⁴வங்க³ம்…பே… ஸோளஸமம் ப⁴வங்க³ம். தேஸு ஏகேகஸ்ஸ உப்பாத³ட்டி²திப⁴ங்க³வஸேன தயோ தயோ க²ணா. தத்த² ஏகேகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ தீஸு தீஸு க²ணேஸு ஸமதிம்ஸ ஸமதிம்ஸ கம்மஜரூபானி உப்பஜ்ஜந்தி. தேஸு படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஸமுட்டி²தம் கம்மஜரூபம் ஸத்தரஸமஸ்ஸ ப⁴வங்க³சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தி; டி²திக்க²ணே ஸமுட்டி²தம் டி²திக்க²ணேயேவ; ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸமுட்டி²தம் ப⁴ங்க³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தி. ஏவம் து³தியப⁴வங்க³சித்தம் ஆதி³ம் கத்வா அத்தனோ அத்தனோ ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா நயோ நேதப்³போ³. இதி ஸோளஸ திகா அட்ட²சத்தாலீஸ ஹோந்தி. அயம் அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜரூபபவேணீ நாம. ஸா பனேஸா ரத்திஞ்ச தி³வா ச கா²த³ந்தானம்பி பு⁴ஞ்ஜந்தானம்பி ஸுத்தானம்பி பமத்தானம்பி நதீ³ஸோதோ விய ஏகந்தம் பவத்ததி யேவாதி. ஏவம் ‘ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ’ வேதி³தப்³பா³.

‘நானுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தா’ பச்சி²மகம்மஜேன தீ³பேதப்³பா³. தத்த² ஆயுஸம்கா²ரபரியோஸானே ஸோளஸன்னம் சித்தானம் வாரே ஸதி ஹேட்டா²ஸோளஸகம் உபரிஸோளஸகந்தி த்³வே ஏகதோ யோஜேதப்³பா³னி. ஹேட்டா²ஸோளஸகஸ்மிஞ்ஹி பட²மசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஸமுட்டி²தம் ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபம் உபரிஸோளஸகஸ்மிம் பட²மசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தி; டி²திக்க²ணே ஸமுட்டி²தம் தஸ்ஸ டி²திக்க²ணேயேவ ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸமுட்டி²தம் தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தி. ஹேட்டி²மஸோளஸகஸ்மிம் பன து³தியசித்தஸ்ஸ…பே… ஸோளஸமசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஸமுட்டி²தம் ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபம் சுதிசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தி; தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே ஸமுட்டி²தம் சுதிசித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணேயேவ; ப⁴ங்க³க்க²ணே ஸமுட்டி²தம் சுதிசித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தி. ததோ பட்டா²ய கம்மஜரூபபவேணீ ந பவத்ததி. யதி³ பவத்தேய்ய, ஸத்தா அக்க²யா அவயா அஜரா அமரா நாம ப⁴வேய்யும்.

ஏத்த² பன யதே³தம் ‘ஸத்தரஸமஸ்ஸ ப⁴வங்க³சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ நிருஜ்ஜ²தீ’திஆதி³னா நயேன ‘ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம் ரூபம் அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீ’தி அட்ட²கதா²யம் ஆக³தத்தா வுத்தம், தம் ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீ’’தி? ‘‘ஆமந்தா’’தி (யம. 2.ஸங்கா²ரயமக.79) இமாய பாளியா விருஜ்ஜ²தி. கத²ம்? காயஸங்கா²ரோ ஹி சித்தஸமுட்டா²னோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவாதோ. சித்தஸமுட்டா²னரூபஞ்ச சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா யாவ அஞ்ஞானி ஸோளஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி தாவ திட்ட²தி. தேஸம் ஸோளஸன்னம் ஸப்³ப³பச்சி²மேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி. இதி யேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ பட்டா²ய ஸத்தரஸமேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி; ந கஸ்ஸசி சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே வா டி²திக்க²ணே வா நிருஜ்ஜ²தி, நாபி டி²திக்க²ணே வா ப⁴ங்க³க்க²ணே வா உப்பஜ்ஜதி. ஏஸா சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ த⁴ம்மதாதி நியமதோ சித்தஸங்கா²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகக்க²ணே நிருஜ்ஜ²னதோ ‘‘ஆமந்தா’’தி வுத்தம்.

யோ சாயம் சித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ க²ணனியமோ வுத்தோ கம்மாதி³ஸமுட்டா²னஸ்ஸாபி அயமேவ க²ணனியமோ. தஸ்மா படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹுப்பன்னம் கம்மஜரூபம் ததோ பட்டா²ய ஸத்தரஸமேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி. படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் அட்டா²ரஸமஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தி. படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் அட்டா²ரஸமஸ்ஸ டா²னக்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீதி இமினா நயேனேத்த² யோஜனா காதப்³பா³. ததோ பரம் பன உதுஸமுட்டா²னிகபவேணீயேவ திட்ட²தி. ‘நீஹரித்வா ஜா²பேதா²’தி வத்தப்³ப³ம் ஹோதி. ஏவம் ‘நானுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தோ’ வேதி³தப்³பா³.

‘ஏகுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தோ’தி ரூபம் பன ரூபேன ஸஹ ஏகுப்பாத³ம் ஏகனிரோத⁴ம். அரூபம் அரூபேன ஸஹ ஏகுப்பாத³ம் ஏகனிரோத⁴ம். ஏவம் ‘ஏகுப்பாத³ஏகனிரோத⁴தோ’ வேதி³தப்³பா³.

‘நானுப்பாத³னானானிரோத⁴தா’ பன சதுஸந்ததிரூபேன தீ³பேதப்³பா³. இமஸ்ஸ ஹி உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ தத்த² தத்த² சதுஸந்ததிரூபம் க⁴னபுஞ்ஜபா⁴வேன வத்ததி. ஏவம் வத்தமானஸ்ஸாபிஸ்ஸ ந ஏகுப்பாதா³தி³தா ஸல்லக்கே²தப்³பா³. யதா² பன உபசிகராஜி வா கிபில்லிகராஜி வா ஓலோகியமானா ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோதி, ந பன ஏகாப³த்³தா⁴. அஞ்ஞிஸ்ஸா ஹி ஸீஸஸந்திகே அஞ்ஞிஸ்ஸா ஸீஸம்பி உத³ரம்பி பாதா³பி, அஞ்ஞிஸ்ஸா உத³ரஸந்திகே அஞ்ஞிஸ்ஸா ஸீஸம்பி உத³ரம்பி பாதா³பி, அஞ்ஞிஸ்ஸா பாத³ஸந்திகே அஞ்ஞிஸ்ஸா ஸீஸம்பி உத³ரம்பி பாதா³பி ஹோந்தி. ஏவமேவ சதுஸந்ததிரூபானம்பி அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாதோ³பி ஹோதி டி²திபி ப⁴ங்கோ³பி, அஞ்ஞஸ்ஸ டி²திக்க²ணே அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாதோ³பி ஹோதி டி²திபி ப⁴ங்கோ³பி, அஞ்ஞஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாதோ³பி ஹோதி டி²திபி ப⁴ங்கோ³பி. ஏவமேத்த² ‘நானுப்பாத³னானானிரோத⁴தா’ வேதி³தப்³பா³.

‘அதீதாதீ³னி’ பன தூ³ரது³கபரியோஸானானி பாளியம் ஆக³தானேவ. ‘பச்சயஸமுட்டா²னானி’பி ‘‘கம்மஜம், கம்மபச்சயம், கம்மபச்சயஉதுஸமுட்டா²ன’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. அட்ட². 975) நயேன ஹேட்டா² கதி²தானியேவ. பஞ்சபி பன க²ந்தா⁴ பரினிப்ப²ன்னாவ ஹோந்தி, நோ அபரினிப்ப²ன்னா; ஸங்க²தாவ நோ அஸங்க²தா; அபிச நிப்ப²ன்னாபி ஹோந்தியேவ. ஸபா⁴வத⁴ம்மேஸு ஹி நிப்³பா³னமேவேகம் அபரினிப்ப²ன்னம் அனிப்ப²ன்னஞ்ச. நிரோத⁴ஸமாபத்தி பன நாமபஞ்ஞத்தி ச கத²ந்தி? நிரோத⁴ஸமாபத்தி லோகியலோகுத்தராதி வா ஸங்க²தாஸங்க²தாதி வா பரினிப்ப²ன்னாபரினிப்ப²ன்னாதி வா ந வத்தப்³பா³. நிப்ப²ன்னா பன ஹோதி ஸமாபஜ்ஜந்தேன ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³தோ. ததா² நாமபஞ்ஞத்தி. ஸாபி ஹி லோகியாதி³பே⁴த³ம் ந லப⁴தி; நிப்ப²ன்னா பன ஹோதி நோ அனிப்ப²ன்னா; நாமக்³க³ஹணஞ்ஹி க³ண்ஹந்தோவ க³ண்ஹாதீதி.

கமாதி³வினிச்ச²யகதா²

ஏவம் பகிண்ணகதோ க²ந்தே⁴ விதி³த்வா புன ஏதேஸுயேவ –

க²ந்தே⁴ஸு ஞாணபே⁴த³த்த²ம், கமதோத² விஸேஸதோ;

அனூனாதி⁴கதோ சேவ, உபமாதோ ததே²வ ச.

த³ட்ட²ப்³ப³தோ த்³விதா⁴ ஏவம், பஸ்ஸந்தஸ்ஸத்த²ஸித்³தி⁴தோ;

வினிச்ச²யனயோ ஸம்மா, விஞ்ஞாதப்³போ³ விபா⁴வினா.

தத்த² ‘கமதோ’தி இத⁴ உப்பத்திக்கமோ, பஹானக்கமோ, படிபத்திக்கமோ, பூ⁴மிக்கமோ, தே³ஸனாக்கமோதி ப³ஹுவிதோ⁴ கமோ.

தத்த² ‘‘பட²மம் கலலம் ஹோதி, கலலா ஹோதி அப்³பு³த³’’ந்தி (ஸம். நி. 1.235) ஏவமாதி³ உப்பத்திக்கமோ. ‘‘த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³ த⁴ம்மா, பா⁴வனாய பஹாதப்³பா³ த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 8) ஏவமாதி³ பஹானக்கமோ. ‘‘ஸீலவிஸுத்³தி⁴, சித்தவிஸுத்³தீ⁴’’தி (ம. நி. 1.259; படி. ம. 3.41) ஏவமாதி³ படிபத்திக்கமோ. ‘‘காமாவசரா, ரூபாவசரா’’தி ஏவமாதி³ பூ⁴மிக்கமோ. ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா’’தி (தீ³. நி. 3.145) வா ‘‘தா³னகத²ம் ஸீலகத²’’ந்தி (ம. நி. 2.69; தீ³. நி. 1.298) வா ஏவமாதி³ தே³ஸனாக்கமோ. தேஸு இத⁴ உப்பத்திக்கமோ தாவ ந யுஜ்ஜதி, கலலாதீ³னம் விய க²ந்தா⁴னம் புப்³பா³பரியவவத்தா²னேன அனுப்பத்திதோ; ந பஹானக்கமோ குஸலாப்³யாகதானம் அப்பஹாதப்³ப³தோ; ந படிபத்திக்கமோ அகுஸலானம் அப்படிபஜ்ஜனீயதோ; ந பூ⁴மிக்கமோ வேத³னாதீ³னம் சதுபூ⁴மகபரியாபன்னத்தா.

தே³ஸனாக்கமோ பன யுஜ்ஜதி. அபே⁴தே³ன ஹி யம் பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அத்தக்³கா³ஹபதிதம் வேனேய்யஜனம் ஸமூஹக⁴னவினிப்³போ⁴க³த³ஸ்ஸனேன அத்தக்³கா³ஹதோ மோசேதுகாமோ ப⁴க³வா ஹிதகாமோ தஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் சக்கு²ஆதீ³னம்பி விஸயபூ⁴தம் ஓளாரிகம் பட²மம் ரூபக்க²ந்த⁴ம் தே³ஸேஸி. ததோ இட்டா²னிட்ட²ரூபஸம்வேதி³தம் வேத³னம், யம் வேத³யதி தம் ஸஞ்ஜானாதீதி ஏவம் வேத³னாவிஸயஸ்ஸ ஆகாரக்³கா³ஹிகம் ஸஞ்ஞம், ஸஞ்ஞாவஸேன அபி⁴ஸங்கா²ரகே ஸங்கா²ரே, தேஸம் வேத³னாதீ³னம் நிஸ்ஸயம் அதி⁴பதிபூ⁴தஞ்ச விஞ்ஞாணந்தி ஏவம் தாவ ‘கமதோ’ வினிச்ச²யனயோ விஞ்ஞாதப்³போ³.

‘விஸேஸதோ’தி க²ந்தா⁴னஞ்ச உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னஞ்ச விஸேஸதோ. கோ பன தேஸம் விஸேஸோ? க²ந்தா⁴ தாவ அவிஸேஸதோ வுத்தா, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ ஸாஸவஉபாதா³னீயபா⁴வேன விஸேஸேத்வா. யதா²ஹ –

‘‘பஞ்ச, பி⁴க்க²வே, க²ந்தே⁴ தே³ஸேஸ்ஸாமி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ச, தம் ஸுணாத². கதமே ச, பி⁴க்க²வே, பஞ்சக்க²ந்தா⁴? யம் கிஞ்சி, பி⁴க்க²வே, ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம்…பே… ஸந்திகே வா – அயம் வுச்சதி, ரூபக்க²ந்தோ⁴. யா காசி வேத³னா…பே… யா காசி ஸஞ்ஞா…பே… யே கேசி ஸங்கா²ரா…பே… யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் …பே… ஸந்திகே வா – அயம் வுச்சதி, விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சக்க²ந்தா⁴. கதமே ச, பி⁴க்க²வே, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴? யம் கிஞ்சி, பி⁴க்க²வே, ரூபம்…பே… ஸந்திகே வா ஸாஸவம் உபாதா³னியம் – அயம் வுச்சதி, ரூபூபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யா காசி வேத³னா…பே… யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம்…பே… ஸந்திகே வா ஸாஸவம் உபாதா³னியம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’’தி (ஸம். நி. 3.48).

ஏத்த² ச யதா² வேத³னாத³யோ அனாஸவாபி ஸாஸவாபி அத்தி², ந ஏவம் ரூபம். யஸ்மா பனஸ்ஸ ராஸட்டே²ன க²ந்த⁴பா⁴வோ யுஜ்ஜதி தஸ்மா க²ந்தே⁴ஸு வுத்தம். யஸ்மா ராஸட்டே²ன ச ஸாஸவட்டே²ன ச உபாதா³னக்க²ந்த⁴பா⁴வோ யுஜ்ஜதி தஸ்மா உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு வுத்தம். வேத³னாத³யோ பன அனாஸவாவ க²ந்தே⁴ஸு வுத்தா, ஸாஸவா உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. ‘உபாதா³னக்க²ந்தா⁴’தி ஏத்த² ச உபாதா³னகோ³சரா க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. இத⁴ பன ஸப்³பே³பேதே ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா க²ந்தா⁴தி அதி⁴ப்பேதா.

‘அனூனாதி⁴கதோ’தி கஸ்மா பன ப⁴க³வதா பஞ்சேவ க²ந்தா⁴ வுத்தா அனூனா அனதி⁴காதி? ஸப்³ப³ஸங்க²தஸபா⁴கே³கஸங்க³ஹதோ, அத்தத்தனியக்³கா³ஹவத்து²ஸ்ஸ ஏதப்பரமதோ, அஞ்ஞேஸஞ்ச தத³வரோத⁴தோ. அனேகப்பபே⁴தே³ஸு ஹி ஸங்க²தத⁴ம்மேஸு ஸபா⁴க³வஸேன ஸங்க³ய்ஹமானேஸு ரூபம் ரூபஸபா⁴க³ஸங்க³ஹவஸேன ஏகோ க²ந்தோ⁴ ஹோதி, வேத³னா வேத³னாஸபா⁴க³ஸங்க³ஹவஸேன ஏகோ க²ந்தோ⁴ ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸஞ்ஞாதீ³ஸுபி. தஸ்மா ஸப்³ப³ஸங்க²தஸபா⁴க³ஸங்க³ஹதோ பஞ்சேவ வுத்தா. ஏதபரமஞ்சேதம் அத்தத்தனியக்³கா³ஹவத்து² யதி³த³ம் ரூபாத³யோ பஞ்ச. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸதி ரூபம் உபாதா³ய ரூபம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ ஏவம் தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி (ஸம். நி. 3.207). வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு…. விஞ்ஞாணே ஸதி விஞ்ஞாணம் உபாதா³ய விஞ்ஞாணம் அபி⁴னிவிஸ்ஸ ஏவம் தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி – ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’’தி. தஸ்மா அத்தத்தனியக்³கா³ஹவத்து²ஸ்ஸ ஏதபரமதோபி பஞ்சேவ வுத்தா. யேபி சஞ்ஞே ஸீலாத³யோ பஞ்ச த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴ வுத்தா, தேபி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னத்தா ஏத்தே²வ அவரோத⁴ம் க³ச்ச²ந்தி. தஸ்மா அஞ்ஞேஸம் தத³வரோத⁴தோபி பஞ்சேவ வுத்தாதி. ஏவம் ‘அனூனாதி⁴கதோ’ வினிச்ச²யனயோ விஞ்ஞாதப்³போ³.

‘உபமாதோ’தி ஏத்த² ஹி கி³லானஸாலூபமோ ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ கி³லானூபமஸ்ஸ விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வத்து²த்³வாராரம்மணவஸேன நிவாஸனட்டா²னதோ, கே³லஞ்ஞூபமோ வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ ஆபா³த⁴கத்தா, கே³லஞ்ஞஸமுட்டா²னூபமோ ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ காமஸஞ்ஞாதி³வஸேன ராகா³தி³ஸம்பயுத்தவேத³னாஸம்ப⁴வா, அஸப்பாயஸேவனூபமோ ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ வேத³னாகே³லஞ்ஞஸ்ஸ நிதா³னத்தா. ‘‘வேத³னம் வேத³னத்தாய ஸங்க²தமபி⁴ஸங்க²ரோந்தீ’’தி (ஸம். நி. 3.79) ஹி வுத்தம். ததா² ‘‘அகுஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் காயவிஞ்ஞாணம் உப்பன்னம் ஹோதி து³க்க²ஸஹக³த’’ந்தி (த⁴. ஸ. 556). கி³லானூபமோ விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ வேத³னாகே³லஞ்ஞேன அபரிமுத்தத்தா. அபிச சாரககாரணஅபராத⁴காரணகாரகஅபராதி⁴கூபமா ஏதே பா⁴ஜனபோ⁴ஜனப்³யஞ்ஜனபரிவேஸகபு⁴ஞ்ஜகூபமா சாதி, ஏவம் ‘உபமாதோ’ வினிச்ச²யனயோ விஞ்ஞாதப்³போ³.

‘த³ட்ட²ப்³ப³தோ த்³விதா⁴’தி ஸங்கே²பதோ வித்தா²ரதோ சாதி ஏவம் த்³விதா⁴ த³ட்ட²ப்³ப³தோ பேத்த² வினிச்ச²யனயோ விஞ்ஞாதப்³போ³. ஸங்கே²பதோ ஹி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ ஆஸிவிஸூபமே (ஸம். நி. 4.238) வுத்தனயேன உக்கி²த்தாஸிகபச்சத்தி²கதோ, பா⁴ரஸுத்தவஸேன (ஸம். நி. 3.22) பா⁴ரதோ, க²ஜ்ஜனீயபரியாயவஸேன (ஸம். நி. 3.79) கா²த³கதோ, யமகஸுத்தவஸேன (ஸம். நி. 3.85) அனிச்சது³க்கா²னத்தஸங்க²தவத⁴கதோ த³ட்ட²ப்³பா³.

வித்தா²ரதோ பனேத்த² பே²ணபிண்டோ³ விய ரூபம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், உத³கபுப்³பு³ளோ விய வேத³னா, மரீசிகா விய ஸஞ்ஞா, கத³லிக்க²ந்தோ⁴ விய ஸங்கா²ரா, மாயா விய விஞ்ஞாணம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘பே²ணபிண்டூ³பமம் ரூபம், வேத³னா புப்³பு³ளூபமா;

மரீசிகூபமா ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ரா கத³லூபமா;

மாயூபமஞ்ச விஞ்ஞாணம், தே³ஸிதாதி³ச்சப³ந்து⁴னா’’தி. (ஸம். நி. 3.95);

தத்த² ரூபாதீ³னம் பே²ணபிண்டா³தீ³ஹி ஏவம் ஸதி³ஸதா வேதி³தப்³பா³ – யதா² ஹி பே²ணபிண்டோ³ நிஸ்ஸாரோவ ஏவம் ரூபம்பி நிச்சஸாரது⁴வஸாரஅத்தஸாரவிரஹேன நிஸ்ஸாரமேவ. யதா² ச ஸோ ‘இமினா பத்தம் வா தா²லகம் வா கரிஸ்ஸாமீ’தி க³ஹேதும் ந ஸக்கா, க³ஹிதோபி தமத்த²ம் ந ஸாதே⁴தி பி⁴ஜ்ஜதேவ; ஏவம் ரூபம்பி ‘நிச்ச’ந்தி வா ‘து⁴வ’ந்தி வா ‘அஹ’ந்தி வா ‘மம’ந்தி வா க³ஹேதும் ந ஸக்கா, க³ஹிதம்பி ந ததா² திட்ட²தி, அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா அஸுப⁴ஞ்ஞேவ ஹோதீதி. ஏவம் ‘பே²ணபிண்ட³ஸதி³ஸமேவ’ ஹோதி.

யதா² வா பன பே²ணபிண்டோ³ சி²த்³தா³வசி²த்³தோ³ அனேகஸந்தி⁴க⁴டிதோ ப³ஹூன்னம் உத³கஸப்பாதீ³னம் பாணானம் ஆவாஸோ, ஏவம் ரூபம்பி சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் அனேகஸந்தி⁴க⁴டிதம். குலவஸேன சேத்த² அஸீதி கிமிகுலானி வஸந்தி. ததே³வ தேஸம் ஸூதிக⁴ரம்பி வச்சகுடிபி கி³லானஸாலாபி ஸுஸானம்பி. ந தே அஞ்ஞத்த² க³ந்த்வா க³ப்³ப⁴வுட்டா²னாதீ³னி கரோந்தி. ஏவம்பி பே²ணபிண்ட³ஸதி³ஸம். யதா² ச பே²ணபிண்டோ³ ஆதி³தோவ ப³த³ரபக்கமத்தோ ஹுத்வா அனுபுப்³பே³ன பப்³ப³தகூடமத்தோபி ஹோதி, ஏவம் ரூபம்பி ஆதி³தோ கலலமத்தம் ஹுத்வா அனுபுப்³பே³ன ப்³யாமமத்தம்பி கோ³மஹிம்ஸஹத்தி²ஆதீ³னம் வஸேன பப்³ப³தகூடமத்தம்பி ஹோதி, மச்ச²கச்ச²பாதீ³னம் வஸேன அனேகயோஜனஸதப்பமாணம்பி. ஏவம்பி பே²ணபிண்ட³ஸதி³ஸம். யதா² ச பே²ணபிண்டோ³ உட்டி²தமத்தோபி பி⁴ஜ்ஜதி, தோ²கம் க³ந்த்வாபி, ஸமுத்³த³ம் பத்வா பன அவஸ்ஸமேவ பி⁴ஜ்ஜதி; ஏவமேவ ரூபம்பி கலலபா⁴வேபி பி⁴ஜ்ஜதி, அப்³பு³தா³தி³பா⁴வே, அந்தரா பன அபே⁴ஜ்ஜமானம்பி வஸ்ஸஸதாயுகானம் வஸ்ஸஸதம் பத்வா அவஸ்ஸமேவ பி⁴ஜ்ஜதி, மரணமுகே² சுண்ணவிசுண்ணம் ஹோதி. ஏவம்பி பே²ணபிண்ட³ஸதி³ஸம்.

யதா² பன புப்³பு³ளோ அஸாரோ, ஏவம் வேத³னாபி. யதா² ச ஸோ அப³லோ, அக³ய்ஹுபகோ³, ந ஸக்கா தம் க³ஹேத்வா ப²லகம் வா ஆஸனம் வா காதும், க³ஹிதக்³க³ஹிதோபி பி⁴ஜ்ஜதேவ; ஏவம் வேத³னாபி அப³லா, அக³ய்ஹுபகா³, ந ஸக்கா ‘நிச்சா’தி வா ‘து⁴வா’தி வா க³ஹேதும், க³ஹிதாபி ந ததா² திட்ட²தி. ஏவம் அக³ய்ஹுபக³தாயபி வேத³னா ‘புப்³பு³ளஸதி³ஸா’. யதா² பன தஸ்மிம் தஸ்மிம் உத³கபி³ந்து³ம்ஹி புப்³பு³ளோ உப்பஜ்ஜதி சேவ நிருஜ்ஜ²தி ச, ந சிரட்டி²திகோ ஹோதி; ஏவம் வேத³னாபி உப்பஜ்ஜதி சேவ நிருஜ்ஜ²தி ச, ந சிரட்டி²திகா ஹோதி, ஏகச்ச²ரக்க²ணே கோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்க்²யா உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²தி. யதா² ச புப்³பு³ளோ உத³கதலம், உத³கபி³ந்து³ம், உத³கஜல்லகம் ஸங்கட்³டி⁴த்வா புடம் கத்வா க³ஹணவாதஞ்சாதி சத்தாரி காரணானி படிச்ச உப்பஜ்ஜதி; ஏவம் வேத³னாபி வத்து²ம், ஆரம்மணம், கிலேஸஜாலம், ப²ஸ்ஸஸங்க⁴ட்டனஞ்சாதி சத்தாரி காரணானி படிச்ச உப்பஜ்ஜதி. ஏவம்பி வேத³னா புப்³பு³ளஸதி³ஸா.

ஸஞ்ஞாபி அஸாரகட்டே²ன ‘மரீசிஸதி³ஸா’. ததா² அக³ய்ஹுபக³ட்டே²ன; ந ஹி ஸக்கா தம் க³ஹேத்வா பிவிதும் வா ந்ஹாயிதும் வா பா⁴ஜனம் வா பூரேதும். அபிச யதா² மரீசி விப்ப²ந்த³தி, ஸஞ்ஜாதூமிவேகோ³ விய கா²யதி; ஏவம் நீலஸஞ்ஞாதி³பே⁴தா³ ஸஞ்ஞாபி நீலாதி³அனுப⁴வனத்தா²ய ப²ந்த³தி விப்ப²ந்த³தி. யதா² ச மரீசி மஹாஜனம் விப்பலம்பே⁴தி, ‘பரிபுண்ணவாபீ விய பரிபுண்ணனதீ³ விய தி³ஸ்ஸதீ’தி வதா³பேதி; ஏவம் ஸஞ்ஞாபி விப்பலம்பே⁴தி, ‘இத³ம் நீலகம் ஸுப⁴ம் ஸுக²ம் நிச்ச’ந்தி வதா³பேதி. பீதகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் விப்பலம்ப⁴னேனாபி மரீசிஸதி³ஸா.

ஸங்கா²ராபி அஸாரகட்டே²ன ‘கத³லிக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸா’. ததா² அக³ய்ஹுபக³ட்டே²ன. யதே²வ ஹி கத³லிக்க²ந்த⁴தோ கிஞ்சி க³ஹேத்வா ந ஸக்கா கோ³பானஸீஆதீ³னமத்தா²ய உபனேதும், உபனீதம்பி ந ததா² ஹோதி; ஏவம் ஸங்கா²ராபி ந ஸக்கா நிச்சாதி³வஸேன க³ஹேதும், க³ஹிதாபி ந ததா² ஹோந்தி. யதா² ச கத³லிக்க²ந்தோ⁴ ப³ஹுவட்டிஸமோதா⁴னோ ஹோதி, ஏவம் ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴பி ப³ஹுத⁴ம்மஸமோதா⁴னோ. யதா² ச கத³லிக்க²ந்தோ⁴ நானாலக்க²ணோ, அஞ்ஞோயேவ ஹி பா³ஹிராய பத்தவட்டியா வண்ணோ, அஞ்ஞோ ததோ அப்³ப⁴ந்தரப்³ப⁴ந்தரானம்; ஏவமேவ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴பி அஞ்ஞதே³வ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ லக்க²ணம், அஞ்ஞம் சேதனாதீ³னம். ஸமோதா⁴னேத்வா பன ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴த்வேவ வுச்சதீதி. ஏவம்பி ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ கத³லிக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸோ.

விஞ்ஞாணம்பி அஸாரகட்டே²ன ‘மாயாஸதி³ஸம்’. ததா² அக³ய்ஹுபக³ட்டே²ன. யதா² ச மாயா இத்தரா லஹுபச்சுபட்டா²னா, ஏவம் விஞ்ஞாணம். தஞ்ஹி ததோபி இத்தரதரஞ்சேவ லஹுபச்சுபட்டா²னதரஞ்ச. தேனேவ ஹி சித்தேன புரிஸோ ஆக³தோ விய, க³தோ விய, டி²தோ விய, நிஸின்னோ விய ஹோதி. அஞ்ஞதே³வ சாக³மனகாலே சித்தம், அஞ்ஞம் க³மனகாலாதீ³ஸு. ஏவம்பி விஞ்ஞாணம் மாயாஸதி³ஸம். மாயா ச மஹாஜனம் வஞ்சேதி, யம் கிஞ்சிதே³வ ‘இத³ம் ஸுவண்ணம் ரஜதம் முத்தா’திபி க³ஹாபேதி. விஞ்ஞாணம்பி மஹாஜனம் வஞ்சேதி, தேனேவ சித்தேன ஆக³ச்ச²ந்தம் விய, க³ச்ச²ந்தம் விய, டி²தம் விய, நிஸின்னம் விய கத்வா கா³ஹாபேதி. அஞ்ஞதே³வ ச ஆக³மனே சித்தம், அஞ்ஞம் க³மனாதீ³ஸு. ஏவம்பி விஞ்ஞாணம் மாயாஸதி³ஸம். விஸேஸதோ ச ஸுபா⁴ரம்மணம்பி ஓளாரிகம்பி அஜ்ஜ²த்திகரூபம் அஸுப⁴ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வேத³னா தீஹி து³க்க²தாஹி அவினிமுத்ததோ து³க்கா²தி ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரா அவிதே⁴ய்யதோ அனத்தாதி விஞ்ஞாணம் உத³யப்³ப³யத⁴ம்மதோ அனிச்சந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘ஏவம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸத்த²ஸித்³தி⁴தோ’தி ஏவஞ்ச ஸங்கே²பவித்தா²ரவஸேன த்³விதா⁴ பஸ்ஸதோ யா அத்த²ஸித்³தி⁴ ஹோதி, ததோபி வினிச்ச²யனயோ விஞ்ஞாதப்³போ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸங்கே²பதோ தாவ பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு உக்கி²த்தாஸிகபச்சத்தி²காதி³பா⁴வேன பஸ்ஸந்தோ க²ந்தே⁴ஹி ந விஹஞ்ஞதி. வித்தா²ரதோ பன ரூபாதீ³னி பே²ணபிண்டா³தி³ஸதி³ஸபா⁴வேன பஸ்ஸந்தோ ந அஸாரேஸு ஸாரத³ஸ்ஸீ ஹோதி. விஸேஸதோ ச அஜ்ஜ²த்திகரூபம் அஸுப⁴தோ பஸ்ஸந்தோ கப³ளீகாராஹாரம் பரிஜானாதி, அஸுபே⁴ ஸுப⁴ந்தி விபல்லாஸம் பஜஹதி, காமோக⁴ம் உத்தரதி, காமயோகே³ன விஸம்யுஜ்ஜதி, காமாஸவேன அனாஸவோ ஹோதி, அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி, காமுபாதா³னம் ந உபாதி³யதி. வேத³னம் து³க்க²தோ பஸ்ஸந்தோ ப²ஸ்ஸாஹாரம் பரிஜானாதி, து³க்கே² ஸுக²ந்தி விபல்லாஸம் பஜஹதி, ப⁴வோக⁴ம் உத்தரதி, ப⁴வயோகே³ன விஸம்யுஜ்ஜதி, ப⁴வாஸவேன அனாஸவோ ஹோதி, ப்³யாபாத³காயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி, ஸீலப்³ப³துபாதா³னம் ந உபாதி³யதி. ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே ச அனத்ததோ பஸ்ஸந்தோ மனோஸஞ்சேதனாஹாரம் பரிஜானாதி, அனத்தனி அத்தாதி விபல்லாஸம் பஜஹதி, தி³ட்டோ²க⁴ம் உத்தரதி, தி³ட்டி²யோகே³ன விஸம்யுஜ்ஜதி, தி³ட்டா²ஸவேன அனாஸவோ ஹோதி, இத³ம் ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி, அத்தவாது³பாதா³னம் ந உபாதி³யதி. விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ விஞ்ஞாணாஹாரம் பரிஜானாதி, அனிச்சே நிச்சந்தி விபல்லாஸம் பஜஹதி, அவிஜ்ஜோக⁴ம் உத்தரதி, அவிஜ்ஜாயோகே³ன விஸம்யுஜ்ஜதி, அவிஜ்ஜாஸவேன அனாஸவோ ஹோதி, ஸீலப்³ப³தபராமாஸகாயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி, தி³ட்டு²பாதா³னம் ந உபாதி³யதி.

ஏவம் மஹானிஸம்ஸம், வத⁴காதி³வஸேன த³ஸ்ஸனம் யஸ்மா;

தஸ்மா க²ந்தே⁴ தீ⁴ரோ, வத⁴காதி³வஸேன பஸ்ஸேய்யாதி.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா.