6. விமோக்க²ஸுத்தவண்ணனா
66. விமோக்கா²தி கேனட்டே²ன விமோக்கா²? அதி⁴முச்சனட்டே²ன. கோ பனாயம் அதி⁴முச்சனட்டோ² நாம? பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச ஸுட்டு² முச்சனட்டோ², ஆரம்மணே ச அபி⁴ரதிவஸேன ஸுட்டு² முச்சனட்டோ², பிதுஅங்கே விஸ்ஸட்ட²ங்க³பச்சங்க³ஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஸயனம் விய அனிக்³க³ஹிதபா⁴வேன நிராஸங்கதாய ஆரம்மணே பவத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. அயம் பனத்தோ² பச்சி²மே விமோக்கே² நத்தி², புரிமேஸு விமோக்கே²ஸு அத்தி².
ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ஏத்த² அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸு நீலகஸிணாதி³வஸேன உப்பாதி³தம் ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம், தத³ஸ்ஸத்தீ²தி ரூபீ. ப³ஹித்³தா⁴பி நீலகஸிணாதீ³னி ரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதி. இமினா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³த⁴வத்து²கேஸு கஸிணேஸு உப்பாதி³தஜ்ஜா²னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ சத்தாரி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அஜ்ஜ²த்தம் ந ரூபஸஞ்ஞீ, அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு அனுப்பாதி³தரூபாவசரஜ்ஜா²னோதி அத்தோ². இமினா ப³ஹித்³தா⁴ பரிகம்மம் கத்வா ப³ஹித்³தா⁴வ உப்பாதி³தஜ்ஜா²னஸ்ஸ ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி.
ஸுப⁴ந்தேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி இமினா ஸுவிஸுத்³தே⁴ஸு நீலாதீ³ஸு வண்ணகஸிணேஸு ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. தத்த² கிஞ்சாபி அந்தோஅப்பனாய ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி ஆபோ⁴கோ³ நத்தி², யோ பன ஸுவிஸுத்³த⁴ம் ஸுப⁴ம் கஸிணம் ஆரம்மணம் கத்வா விஹரதி, ஸோ யஸ்மா ‘‘ஸுப⁴ந்தி அதி⁴முத்தோ ஹோதீ’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா ஏவம் தே³ஸனா கதா. படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ பன –
‘‘கத²ம் ஸுப⁴ந்தேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ²? இத⁴ பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் …பே… விஹரதி. மேத்தாய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி. கருணாஸஹக³தேன…பே… முதி³தாஸஹக³தேன …பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம்…பே… விஹரதி. உபேக்கா²ய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி. ஏவம் ஸுப⁴ந்தேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ²’’தி (படி. ம. 1.212) வுத்தம்.
ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானந்திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.276-277) வுத்தமேவ. அயம் அட்ட²மோ விமோக்கோ²தி அயம் சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஸப்³ப³ஸோ விஸ்ஸட்ட²த்தா விமுத்தத்தா அட்ட²மோ உத்தமோ விமோக்கோ² நாம.