(15) 1. அட்டா²னபாளி-பட²மவக்³க³வண்ணனா

268. அட்டா²னபாளியா அட்டா²னந்தி ஹேதுபடிக்கே²போ. அனவகாஸோதி பச்சயபடிக்கே²போ. உப⁴யேனாபி காரணமேவ படிக்கி²பதி. காரணஞ்ஹி ததா³யத்தவுத்திதாய அத்தனோ ப²லஸ்ஸ டா²னந்தி ச அவகாஸோதி ச வுச்சதி. யந்தி யேன காரணேன. தி³ட்டி²ஸம்பன்னோதி மக்³க³தி³ட்டி²யா ஸம்பன்னோ ஸோதாபன்னோ அரியஸாவகோ. தஸ்ஸ ஹி தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ இதிபி, த³ஸ்ஸனஸம்பன்னோ இதிபி, ஆக³தோ இமம் ஸத்³த⁴ம்மம் இதிபி, பஸ்ஸதி இமம் ஸத்³த⁴ம்மம் இதிபி, ஸேக்கே²ன ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ இதிபி, ஸேக்கா²ய விஜ்ஜாய ஸமன்னாக³தோ இதிபி, த⁴ம்மஸோதஸமாபன்னோ இதிபி, அரியோ நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ இதிபி, அமதத்³வாரம் ஆஹச்ச திட்ட²தி இதிபிதி ப³ஹூனி நாமானி ஹோந்தி. கஞ்சி ஸங்கா²ரந்தி சதுபூ⁴மகேஸு ஸங்க²தஸங்கா²ரேஸு கஞ்சி ஏகம் ஸங்கா²ரம்பி. நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்யாதி நிச்சோதி க³ண்ஹேய்ய. நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி ஏதம் காரணம் நத்தி² ந உபலப்³ப⁴தி. யம் புது²ஜ்ஜனோதி யேன காரணேன புது²ஜ்ஜனோ. டா²னமேதம் விஜ்ஜதீதி ஏதம் காரணம் அத்தி². ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா ஹி ஸோ தேபூ⁴மகேஸு ஸங்க²தஸங்கா²ரேஸு கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ க³ண்ஹேய்யாதி அத்தோ². சதுத்த²பூ⁴மகஸங்கா²ரா பன தேஜுஸ்ஸத³த்தா தி³வஸம்ஸந்தத்தோ அயோகு³ளோ விய மக்கி²கானம், தி³ட்டி²யா வா அஞ்ஞேஸம் வா அகுஸலானம் ஆரம்மணம் ந ஹோந்தி. இமினா நயேன கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோதிஆதீ³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

269. ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்யாதி ‘‘ஏகந்தஸுகீ² அத்தா ஹோதி ஆரோகோ³ பரம்மரணா’’தி (தீ³. நி. 1.76, 79; ம. நி. 3.21, 22) ஏவம் அத்ததி³ட்டி²வஸேன ஸுக²தோ கா³ஹம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தி³ட்டி²விப்பயுத்தசித்தேன பன அரியஸாவகோ பரிளாஹாதி⁴பூ⁴தோ பரிளாஹவூபஸமத்த²ம் மத்தஹத்தி²பரித்தாஸிதோ விய சோக்க²ப்³ராஹ்மணோ கூ³த²ம் கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ உபக³ச்ச²தி.

270. அத்தவாரே கஸிணாதி³பண்ணத்திஸங்க³ஹத்த²ம் ‘‘ஸங்கா²ர’’ந்தி அவத்வா கஞ்சி த⁴ம்மந்தி வுத்தம். இதா⁴பி அரியஸாவகஸ்ஸ சதுபூ⁴மகவஸேன பரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³, புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ தேபூ⁴மகவஸேன. ஸப்³ப³வாரேஸு வா அரியஸாவகஸ்ஸாபி தேபூ⁴மகவஸேனேவ பரிச்சே²தோ³ வட்டதி. யம் யம் ஹி புது²ஜ்ஜனோ க³ண்ஹாதி, ததோ ததோ அரியஸாவகோ கா³ஹம் வினிவேடே²தி. புது²ஜ்ஜனோ ஹி யம் யம் நிச்சம் ஸுக²ம் அத்தாதி க³ண்ஹாதி, தம் தம் அரியஸாவகோ அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி க³ண்ஹந்தோ தம் கா³ஹம் வினிவேடே²தி. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தத்தயே புது²ஜ்ஜனத்தக்³கா³ஹவினிவேட²னம் நாம கதி²தம்.

271. மாதரந்திஆதீ³ஸு ஜனிகாவ மாதா, ஜனகோவ பிதா, மனுஸ்ஸபூ⁴தோவ கீ²ணாஸவோ அரஹாதி அதி⁴ப்பேதோ. கிம் பன அரியஸாவகோ அஞ்ஞம் ஜீவிதா வோரோபேய்யாதி? ஏதம்பி அட்டா²னம். ஸசேபி ப⁴வந்தரக³தம் அரியஸாவகம் அத்தனோ அரியஸாவகபா⁴வம் அஜானந்தம்பி கோசி ஏவம் வதே³ய்ய ‘‘இமம் குந்த²கிபில்லிகம் ஜீவிதா வோரோபேத்வா ஸகலசக்கவாளக³ப்³பே⁴ சக்கவத்திரஜ்ஜம் படிபஜ்ஜாஹீ’’தி, நேவ ஸோ தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய. அதா²பி நம் ஏவம் வதே³ய்யும் ‘‘ஸசே இமம் ந கா⁴தேஸ்ஸஸி, ஸீஸம் தே சி²ந்தி³ஸ்ஸாமா’’தி. ஸீஸமேவஸ்ஸ சி²ந்தே³ய்யும், ந ச ஸோ தம் கா⁴தேய்ய. புது²ஜ்ஜனபா⁴வஸ்ஸ பன மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அரியஸாவகஸ்ஸ ச ப³லவதீ³பனத்த²மேதம் வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஸாவஜ்ஜோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம புது²ஜ்ஜனோ மாதுகா⁴தாதீ³னிபி ஆனந்தரியானி கரிஸ்ஸதி. மஹாப³லோ ச அரியஸாவகோ, யோ ஏதானி கம்மானி ந கரோதீதி.

274. பது³ட்ட²சித்தோதி வத⁴கசித்தேன பது³ட்ட²சித்தோ. லோஹிதம் உப்பாதே³ய்யாதி ஜீவமானகஸரீரே கு²த்³த³கமக்கி²காய பிவனமத்தம்பி லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய.

275. ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்யாதி ஸமானஸம்வாஸகம் ஸமானஸீமாய டி²தம் பஞ்சஹி காரணேஹி ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘பஞ்சஹுபாலி, ஆகாரேஹி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜதி – கம்மேன, உத்³தே³ஸேன, வோஹரந்தோ, அனுஸ்ஸாவனேன, ஸலாகக்³கா³ஹேனா’’தி (பரி. 458).

தத்த² கம்மேனாதி அபலோகனாதீ³ஸு சதூஸு கம்மேஸு அஞ்ஞதரேன கம்மேன. உத்³தே³ஸேனாதி பஞ்சஸு பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸேஸு அஞ்ஞதரேன உத்³தே³ஸேன. வோஹரந்தோதி கத²யந்தோ, தாஹி தாஹி உப்பத்தீஹி அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோதிஆதீ³னி அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னி தீ³பேந்தோ. அனுஸ்ஸாவனேனாதி ‘‘நனு தும்ஹே ஜானாத² மய்ஹம் உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதபா⁴வம் ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வஞ்ச, மாதி³ஸோ நாம உத்³த⁴ம்மம் உப்³பி³னயம் ஸத்து² ஸாஸனம் கா³ஹேய்யாதி சித்தம்பி உப்பாதே³தும் ந தும்ஹாகம் யுத்தம், கிம் மய்ஹம் அவீசி நீலுப்பலவனம் விய ஸீதலா, கிம் அஹம் அபாயதோ ந பா⁴யாமீ’’திஆதி³னா நயேன கண்ணமூலே வசீபே⁴த³ம் கத்வா அனுஸ்ஸாவனேன. ஸலாகக்³கா³ஹேனாதி ஏவம் அனுஸ்ஸாவேத்வா தேஸம் சித்தம் உபத்த²ம்பே⁴த்வா அனிவத்தித⁴ம்மே கத்வா ‘‘க³ண்ஹத² இமம் ஸலாக’’ந்தி ஸலாகக்³கா³ஹேன.

ஏத்த² ச கம்மேவ உத்³தே³ஸோ வா பமாணம், வோஹாரானுஸ்ஸாவனஸலாகக்³கா³ஹா பன புப்³ப³பா⁴கா³. அட்டா²ரஸவத்து²தீ³பனவஸேன ஹி வோஹரந்தேன தத்த² ருசிஜனனத்த²ம் அனுஸ்ஸாவேத்வா ஸலாகாய க³ஹிதாயபி அபி⁴ன்னோவ ஹோதி ஸங்கோ⁴. யதா³ பன ஏவம் சத்தாரோ வா அதிரேகா வா ஸலாகம் க³ஹேத்வா ஆவேணிகம் கம்மம் வா உத்³தே³ஸம் வா கரோந்தி, ததா³ ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ நாம ஹோதி. ஏவம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்யாதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஏத்தாவதா மாதுகா⁴தாதீ³னி பஞ்ச ஆனந்தரியகம்மானி த³ஸ்ஸிதானி ஹோந்தி, யானி புது²ஜ்ஜனோ கரோதி, ந அரியஸாவகோ. தேஸம் ஆவிபா⁴வத்த²ம் –

‘‘கம்மதோ த்³வாரதோ சேவ, கப்பட்டி²தியதோ ததா²;

பாகஸாதா⁴ரணாதீ³ஹி, விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ’’.

தத்த² கம்மதோ தாவ – ஏத்த² ஹி மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸேவ மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா அபி பரிவத்தலிங்க³ம் ஜீவிதா வோரோபேந்தஸ்ஸ கம்மம் ஆனந்தரியம் ஹோதி, தஸ்ஸ விபாகம் படிபா³ஹிஸ்ஸாமீதி ஸகலசக்கவாளம் மஹாசேதியப்பமாணேஹிபி கஞ்சனதூ²பேஹி பூரேத்வாபி ஸகலசக்கவாளம் பூரேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் த³த்வாபி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸங்கா⁴டிகண்ணம் அமுஞ்சந்தோ விசரித்வாபி காயஸ்ஸ பே⁴தா³ நிரயமேவ உபபஜ்ஜதி. யோ பன ஸயம் மனுஸ்ஸோ திரச்சா²னபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா, ஸயம் வா திரச்சா²னபூ⁴தோ மனுஸ்ஸபூ⁴தம், திரச்சா²னபூ⁴தோயேவ வா திரச்சா²னபூ⁴தம் ஜீவிதா வோரோபேதி, தஸ்ஸ கம்மம் ஆனந்தரியம் ந ஹோதி, பா⁴ரியம் பன ஹோதி, ஆனந்தரியம் ஆஹச்சேவ திட்ட²தி. மனுஸ்ஸஜாதிகானம்வ பன வஸேன அயம் பஞ்ஹோ கதி²தோ.

தத்த² ஏளகசதுக்கம், ஸங்கா³மசதுக்கம், சோரசதுக்கஞ்ச கதே²தப்³ப³ம். ஏளகம் மாரேஸ்ஸாமீதி அபி⁴ஸந்தி⁴னாபி ஹி ஏளகட்டா²னே டி²தம் மனுஸ்ஸோ மனுஸ்ஸபூ⁴தம் மாதரம் வா பிதரம் வா மாரேந்தோ ஆனந்தரியம் பு²ஸதி. ஏளகாபி⁴ஸந்தி⁴னா மாதாபிதிஅபி⁴ஸந்தி⁴னா வா ஏளகம் மாரேந்தோ ஆனந்தரியம் ந பு²ஸதி, மாதாபிதிஅபி⁴ஸந்தி⁴னா மாதாபிதரோ மாரேந்தோ பு²ஸதேவ. ஏஸ நயோ இதரஸ்மிம்பி சதுக்கத்³வயே. யதா² ச மாதாபிதூஸு, ஏவம் அரஹந்தேபி ஏதானி சதுக்கானி வேதி³தப்³பா³னி. மனுஸ்ஸஅரஹந்தமேவ ச மாரேத்வா ஆனந்தரியம் பு²ஸதி, ந யக்க²பூ⁴தம். கம்மம் பன பா⁴ரியம், ஆனந்தரியஸதி³ஸமேவ. மனுஸ்ஸஅரஹந்தஸ்ஸ ச புது²ஜ்ஜனகாலேயேவ ஸத்த²ப்பஹாரே வா விஸே வா தி³ன்னேபி யதி³ ஸோ அரஹத்தம் பத்வா தேனேவ மரதி, அரஹந்தகா⁴தகோ ஹோதியேவ. யம் பன புது²ஜ்ஜனகாலே தி³ன்னம் தா³னம் அரஹத்தம் பத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, புது²ஜ்ஜனஸ்ஸேவ தம் தி³ன்னம் ஹோதி. ஸேஸஅரியபுக்³க³லே மாரேந்தஸ்ஸ ஆனந்தரியம் நத்தி², கம்மம் பன பா⁴ரியம், ஆனந்தரியஸதி³ஸமேவ.

லோஹிதுப்பாதே³ ததா²க³தஸ்ஸ அபே⁴ஜ்ஜகாயதாய பரூபக்கமேன சம்மச்சே²த³ம் கத்வா லோஹிதபக்³க⁴ரணம் நாம நத்தி², ஸரீரஸ்ஸ பன அந்தோயேவ ஏகஸ்மிம் டா²னே லோஹிதம் ஸமோஸரதி. தே³வத³த்தேன பவித்³த⁴ஸிலதோ பி⁴ஜ்ஜித்வா க³தா ஸகலிகாபி ததா²க³தஸ்ஸ பாத³ந்தம் பஹரி, ப²ரஸுனா பஹடோ விய பாதோ³ அந்தோலோஹிதோயேவ அஹோஸி. ததா² கரோந்தஸ்ஸ ஆனந்தரியம் ஹோதி. ஜீவகோ பன ததா²க³தஸ்ஸ ருசியா ஸத்த²கேன சம்மம் சி²ந்தி³த்வா தம்ஹா டா²னா து³ட்ட²லோஹிதம் நீஹரித்வா பா²ஸுகமகாஸி. ததா² கரோந்தஸ்ஸ புஞ்ஞகம்மமேவ ஹோதி.

அத² யே பரினிப்³பு³தே ததா²க³தே சேதியம் பி⁴ந்த³ந்தி, போ³தி⁴ம் சி²ந்த³ந்தி, தா⁴தும்ஹி உபக்கமந்தி, தேஸம் கிம் ஹோதீதி? பா⁴ரியம் கம்மம் ஹோதி, ஆனந்தரியஸதி³ஸம். ஸதா⁴துகம் பன தூ²பம் வா படிமம் வா பா³த⁴யமானம் போ³தி⁴ஸாக²ம் சி²ந்தி³தும் வட்டதி. ஸசேபி தத்த² நிலீனா ஸகுணா சேதியே வச்சம் பாதேந்தி, சி²ந்தி³தும் வட்டதியேவ. பரிபோ⁴க³சேதியதோ ஹி ஸரீரசேதியம் மஹந்ததரம். சேதியவத்து²ம் பி⁴ந்தி³த்வா க³ச்ச²ந்தம் போ³தி⁴மூலம்பி சி²ந்தி³த்வா ஹரிதும் வட்டதி. யா பன போ³தி⁴ஸாகா² போ³தி⁴க⁴ரம் பா³த⁴தி, தம் கே³ஹரக்க²ணத்த²ம் சி²ந்தி³தும் ந லப⁴தி. போ³தி⁴அத்த²ஞ்ஹி கே³ஹம், ந கே³ஹத்தா²ய போ³தி⁴. ஆஸனக⁴ரேபி ஏஸேவ நயோ. யஸ்மிம் பன ஆஸனக⁴ரே தா⁴து நிஹிதா ஹோதி, தஸ்ஸ ரக்க²ணத்தா²ய போ³தி⁴ஸாக²ம் சி²ந்தி³தும் வட்டதி. போ³தி⁴ஜக்³க³னத்த²ம் ஓஜாஹரணஸாக²ம் வா பூதிஸாக²ம் வா சி²ந்தி³தும் வட்டதியேவ, ஸரீரபடிஜக்³க³னே விய புஞ்ஞம்பி ஹோதி.

ஸங்க⁴பே⁴தே³பி ஸீமட்ட²கஸங்கே⁴ அஸன்னிபதிதே விஸும் பரிஸம் க³ஹேத்வா கதவோஹாரானுஸ்ஸாவனஸலாகக்³கா³ஹஸ்ஸ கம்மம் வா கரோந்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸம் வா உத்³தி³ஸந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³ ச ஹோதி ஆனந்தரியகம்மஞ்ச. ஸமக்³க³ஸஞ்ஞாய பன வட்டதீதி ஸஞ்ஞாய வா கரோந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³வ ஹோதி, ந ஆனந்தரியகம்மம். ததா² நவதோ ஊனபரிஸாய. ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன நவன்னம் ஜனானம் யோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, தஸ்ஸ ஆனந்தரியகம்மம் ஹோதி. தஸ்ஸ அனுவத்தகானம் அத⁴ம்மவாதீ³னம் மஹாஸாவஜ்ஜகம்மம், த⁴ம்மவாதி³னோ பன அனவஜ்ஜா. தத்த² நவன்னமேவ ஸங்க⁴பே⁴தே³ இத³ம் ஸுத்தம் – ‘‘ஏகதோ, உபாலி, சத்தாரோ ஹோந்தி, ஏகதோ சத்தாரோ, நவமோ அனுஸ்ஸாவேதி, ஸலாகம் கா³ஹேதி ‘அயம் த⁴ம்மோ அயம் வினயோ இத³ம் ஸத்து² ஸாஸனம், இமம் க³ண்ஹத², இமம் ரோசேதா²’தி. ஏவம் கோ², உபாலி, ஸங்க⁴ராஜி சேவ ஹோதி ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ச. நவன்னம் வா, உபாலி, அதிரேகனவன்னம் வா ஸங்க⁴ராஜி சேவ ஹோதி ஸங்க⁴பே⁴தோ³ சா’’தி (சூளவ. 351). ஏதேஸு ச பன பஞ்சஸு ஸங்க⁴பே⁴தோ³ வசீகம்மம், ஸேஸானி காயகம்மானீதி ஏவம் கம்மதோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

த்³வாரதோதி ஸப்³பா³னேவ சேதானி காயத்³வாரதோபி வசீத்³வாரதோபி ஸமுட்ட²ஹந்தி. புரிமானி பனேத்த² சத்தாரி ஆணத்திகவிஜ்ஜாமயப்பயோக³வஸேன வசீத்³வாரதோ ஸமுட்ட²ஹித்வாபி காயத்³வாரமேவ பூரேந்தி, ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஹத்த²முத்³தா⁴ய பே⁴த³ம் கரோந்தஸ்ஸ காயத்³வாரதோ ஸமுட்ட²ஹித்வாபி வசீத்³வாரமேவ பூரேதீதி ஏவமேத்த² த்³வாரதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

கப்பட்டி²தியதோதி ஸங்க⁴பே⁴தோ³யேவ சேத்த² கப்பட்டி²தியோ. ஸண்ட²ஹந்தே ஹி கப்பே வா கப்பவேமஜ்ஜே² வா ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கத்வா கப்பவினாஸேயேவ முச்சதி. ஸசேபி ஹி ‘ஸ்வே கப்போ வினஸ்ஸிஸ்ஸதீ’’தி அஜ்ஜ ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கரோதி, ஸ்வேவ முச்சதி, ஏகதி³வஸமேவ நிரயே பச்சதி. ஏவம் கரணம் பன நத்தி². ஸேஸானி சத்தாரி கம்மானி ஆனந்தரியானேவ ஹோந்தி, ந கப்பட்டி²தியானீதி ஏவமேத்த² கப்பட்டி²தியதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

பாகதோதி யேன ச பஞ்சபேதானி கம்மானி கதானி ஹோந்தி, தஸ்ஸ ஸங்க⁴பே⁴தோ³யேவ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதி, ஸேஸானி ‘‘அஹோஸிகம்மம் நாஹோஸி கம்மவிபாகோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸங்க⁴பே⁴தா³பா⁴வே லோஹிதுப்பாதோ³, தத³பா⁴வே அரஹந்தகா⁴தோ, தத³பா⁴வே ஸசே பிதா ஸீலவா ஹோதி, மாதா து³ஸ்ஸீலா, நோ வா ததா² ஸீலவதீ, பிதுகா⁴தோ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதி. ஸசே மாதா ஸீலவதீ, மாதுகா⁴தோ. த்³வீஸுபி ஸீலேன வா து³ஸ்ஸீலேன வா ஸமானேஸு மாதுகா⁴தோவ படிஸந்தி⁴வஸேன விபச்சதி. மாதா ஹி து³க்கரகாரினீ ப³ஹூபகாரா ச புத்தானந்தி. ஏவமேத்த² பாகதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஸாதா⁴ரணாதீ³ஹீதி புரிமானி சத்தாரி ஸப்³பே³ஸம்பி க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதானம் ஸாதா⁴ரணானி. ஸங்க⁴பே⁴தோ³ பன ‘‘ந கோ², உபாலி பி⁴க்கு²னீ, ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, ந ஸிக்க²மானா, ந ஸாமணேரோ, ந ஸாமணேரீ, ந உபாஸகோ, ந உபாஸிகா ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி. பி⁴க்கு² கோ², உபாலி, பகதத்தோ ஸமானஸம்வாஸகோ ஸமானஸீமாயம் டி²தோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தீ’’தி (சூளவ. 351) வசனதோ வுத்தப்பகாரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோவ ஹோதி, ந அஞ்ஞஸ்ஸ, தஸ்மா அஸாதா⁴ரணோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸப்³பே³பேதே து³க்க²வேத³னாய ஸஹக³தா தோ³ஸமோஹஸம்பயுத்தா சாதி ஏவமேத்த² ஸாதா⁴ரணாதீ³ஹிபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

276. அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரந்தி ‘‘அயம் மே ஸத்தா² ஸத்து² கிச்சம் காதும் அஸமத்தோ²’’தி ப⁴வந்தரேபி அஞ்ஞம் தித்த²கரம் ‘அயம் மே ஸத்தா²’’தி ஏவம் க³ண்ஹேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி அத்தோ².

277. ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயாதி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா. தீணி ஹி கே²த்தானி ஜாதிகே²த்தம், ஆணாகே²த்தம் விஸயகே²த்தந்தி. தத்த² ஜாதிகே²த்தம் நாம த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து. ஸா ஹி ததா²க³தஸ்ஸ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் ஓக்கமனகாலே நிக்க²மனகாலே ஸம்போ³தி⁴காலே த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே ஆயுஸங்கா²ரவோஸ்ஸஜ்ஜனே பரினிப்³பா³னே ச கம்பதி. கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் பன ஆணாகே²த்தம் நாம. ஆடானாடியபரித்தமோரபரித்தத⁴ஜக்³க³பரித்தரதனபரித்தாதீ³னஞ்ஹி ஏத்த² ஆணா பவத்ததி. விஸயகே²த்தஸ்ஸ பன பரிமாணம் நத்தி². பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ‘‘யாவதகம் ஞாணம் தாவதகம் ஞேய்யம், யாவதகம் ஞேய்யம் தாவதகம் ஞாணம், ஞாணபரியந்திகம் ஞேய்யம், ஞேய்யபரியந்திகம் ஞாண’’ந்தி (மஹானி. 69; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 85; படி. ம. 3.5) வசனதோ அவிஸயோ நாம நத்தி².

இமேஸு பன தீஸு கே²த்தேஸு ட²பேத்வா இமம் சக்கவாளம் அஞ்ஞஸ்மிம் சக்கவாளே பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸுத்தம் நத்தி², ந உப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தி². தீணி ஹி பிடகானி – வினயபிடகம், ஸுத்தந்தபிடகம், அபி⁴த⁴ம்மபிடகம். திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ – மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி, யஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி, மோக்³க³லிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸங்கீ³தி. இமா திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹே தேபிடகே பு³த்³த⁴வசனே இமம் சக்கவாளம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞத்த² பு³த்³தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸுத்தம் நத்தி², ந உப்பஜ்ஜந்தீதி பன அத்தி².

அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி அபுரே அபச்சா², ஏகதோ ந உப்பஜ்ஜந்தி. புரே வா பச்சா² வா உப்பஜ்ஜந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² போ³தி⁴பல்லங்கே ‘‘போ³தி⁴ம் அப்பத்வா ந உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி நிஸின்னகாலதோ பட்டா²ய யாவ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம், தாவ புப்³பே³தி ந வேதி³தப்³ப³ம். போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஹி படிஸந்தி⁴க்க²ணே த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளகம்பனேனேவ கே²த்தபரிக்³க³ஹோ கதோ, ஏத்த²ந்தரே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி நிவாரிதாவ ஹோதி. பரினிப்³பா³னதோ பட்டா²ய யாவ ஸாஸபமத்தாபி தா⁴து திட்ட²தி, தாவ பச்சா²தி ந வேதி³தப்³ப³ம். தா⁴தூஸு ஹி டி²தாஸு பு³த்³தா⁴ டி²தாவ ஹோந்தி. தஸ்மா ஏத்த²ந்தரே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி நிவாரிதாவ ஹோதி. தா⁴துபரினிப்³பா³னே பன ஜாதே அஞ்ஞஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பத்தி ந நிவாரிதா.

கஸ்மா பன அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ந உப்பஜ்ஜந்தீதி? அனச்ச²ரியத்தா. பு³த்³தா⁴ ஹி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸா. யதா²ஹ – ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ. கதமோ ஏகபுக்³க³லோ? ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (அ. நி. 1.172). யதி³ ச த்³வே வா சத்தாரோ வா அட்ட² வா ஸோளஸ வா ஏகதோ உப்பஜ்ஜேய்யும், அனச்ச²ரியா ப⁴வேய்யும். ஏகஸ்மிஞ்ஹி விஹாரே த்³வின்னம் சேதியானம்பி லாப⁴ஸக்காரோ உளாரா ந ஹோந்தி, பி⁴க்கூ²பி ப³ஹுதாய அனச்ச²ரியா ஜாதா, ஏவம் பு³த்³தா⁴பி ப⁴வேய்யும். தஸ்மா ந உப்பஜ்ஜந்தி.

தே³ஸனாய ச விஸேஸாபா⁴வதோ. யஞ்ஹி ஸதிபட்டா²னாதி³கம் த⁴ம்மம் ஏகோ தே³ஸேதி, அஞ்ஞேன உப்பஜ்ஜித்வாபி ஸோவ த⁴ம்மோ தே³ஸேதப்³போ³ ஸியா. ததோ அனச்ச²ரியோ ஸியா. ஏகஸ்மிம் பன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தே தே³ஸனாபி அச்ச²ரியாவ ஹோதி.

விவாத³பா⁴வதோ ச. ப³ஹூஸு ச பு³த்³தே⁴ஸு உப்பன்னேஸு ப³ஹூனம் ஆசரியானம் அந்தேவாஸிகா விய ‘‘அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ பாஸாதி³கோ, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴ மது⁴ரஸ்ஸரோ லாபீ⁴ புஞ்ஞவா’’தி விவதே³ய்யும், தஸ்மாபி ஏவம் ந உப்பஜ்ஜந்தி.

அபிசேதம் காரணம் மிலிந்த³ரஞ்ஞா புட்டே²ன நாக³ஸேனத்தே²ரேன வித்தா²ரிதமேவ. வுத்தஞ்ஹி தத்த² (மி. ப. 5.1.1) –

‘‘ப⁴ந்தே, நாக³ஸேன, பா⁴ஸிதம்பி ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி. தே³ஸேந்தா ச, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³பி ததா²க³தா ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மே தே³ஸேந்தி, கத²யமானா ச சத்தாரி அரியஸச்சானி கதே²ந்தி, ஸிக்கா²பேந்தா ச தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஸிக்கா²பேந்தி, அனுஸாஸமானா ச அப்பமாத³படிபத்தியம் அனுஸாஸந்தி. யதி³, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ஸப்³பே³ஸம்பி ததா²க³தானம் ஏகோ உத்³தே³ஸோ ஏகா கதா² ஏகா ஸிக்கா² ஏகா அனுஸிட்டி², கேன காரணேன த்³வே ததா²க³தா ஏகக்க²ணே ந உப்பஜ்ஜந்தி. ஏகேனபி தாவ பு³த்³து⁴ப்பாதே³ன அயம் லோகோ ஓபா⁴ஸஜாதோ, யதி³ து³தியோபி பு³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய, த்³வின்னம் பபா⁴ய அயம் லோகோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஓபா⁴ஸஜாதோ ப⁴வேய்ய. ஓவத³மானா ச த்³வே ததா²க³தா ஸுக²ம் ஓவதே³ய்யும், அனுஸாஸமானா ச ஸுக²ம் அனுஸாஸேய்யும். தத்த² மே காரணம் தே³ஸேஹி, யதா²ஹம் நிஸ்ஸம்ஸயோ ப⁴வேய்யந்தி’’.

‘‘அயம், மஹாராஜ, த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி. யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

‘‘யதா², மஹாராஜ, நாவா ஏகபுரிஸஸந்தா⁴ரணீ ப⁴வேய்ய. ஏகஸ்மிம் புரிஸே அபி⁴ரூள்ஹே ஸா நாவா ஸமுபாதி³கா ப⁴வேய்ய. அத² து³தியோ புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய தாதி³ஸோ ஆயுனா வண்ணேன வயேன பமாணேன கிஸதூ²லேன ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்கே³ன, ஸோ தம் நாவம் அபி⁴ருஹேய்ய. அபி நு ஸா, மஹாராஜ, நாவா த்³வின்னம்பி தா⁴ரேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, சலேய்ய கம்பேய்ய நமேய்ய ஓனமேய்ய வினமேய்ய விகிரேய்ய வித⁴மேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய, ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய, ஓஸீதே³ய்ய உத³கேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ, ஏகஸ்ஸேவ ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணம் தா⁴ரேதி, யதி³ து³தியோ பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, நாயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து தா⁴ரேய்ய, சலேய்ய…பே… ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்ய.

‘‘யதா² வா பன, மஹாராஜ, புரிஸோ யாவத³த்த²ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய சா²தே³ந்தம் யாவ கண்ட²மபி⁴பூரயித்வா. ஸோ தா⁴தோ பீணிதோ பரிபுண்ணோ நிரந்தரோ தந்தி³கதோ அனோனமிதத³ண்ட³ஜாதோ புனதே³வ தத்தகம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய. அபி நு கோ² ஸோ, மஹாராஜ, புரிஸோ ஸுகி²தோ ப⁴வேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, ஸகிம்பு⁴த்தோவ மரேய்யாதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அயம் த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஏகபு³த்³த⁴தா⁴ரணீ…பே… ந டா²னமுபக³ச்சே²ய்யாதி.

‘‘கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வி சலதீதி? இத⁴, மஹாராஜ, த்³வே ஸகடா ரதனபரிபூரிதா ப⁴வேய்யும் யாவ முக²ஸமா. ஏகஸ்மா ஸகடதோ ரதனம் க³ஹேத்வா ஏகஸ்மிம் ஸகடே ஆகிரேய்யும், அபி நு தம், மஹாராஜ, ஸகடம் த்³வின்னம்பி ஸகடானம் ரதனம் தா⁴ரேய்யாதி? ந ஹி, ப⁴ந்தே, நாபி⁴பி தஸ்ஸ ப²லேய்ய, அராபி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யும், நேமீபி தஸ்ஸ ஓபதேய்யும், அக்கோ²பி தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி. கிம் நு கோ², மஹாராஜ, அதிரதனபா⁴ரேன ஸகடம் பி⁴ஜ்ஜதீதி? ஆம, ப⁴ந்தேதி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, அதித⁴ம்மபா⁴ரேன பத²வீ சலதீதி.

‘‘அபி ச, மஹாராஜ, இமம் காரணம் பு³த்³த⁴ப³லபரிதீ³பனாய ஓஸாரிதம். அஞ்ஞம்பி தத்த² அபி⁴ரூபம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே ந உப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய, ‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’தி உப⁴தோபக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும். யதா², மஹாராஜ, த்³வின்னம் ப³லவாமச்சானம் பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜதி, ‘தும்ஹாகம் அமச்சோ அம்ஹாகம் அமச்சோ’தி உப⁴தோபக்க²ஜாதா ஹோந்தி. ஏவமேவ கோ², மஹாராஜ, யதி³ த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், பரிஸாய விவாதோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய, ‘தும்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴, அம்ஹாகம் பு³த்³தோ⁴’தி உப⁴தோபக்க²ஜாதா ப⁴வேய்யும். இத³ம் பட²மம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே ந உப்பஜ்ஜந்தி.

‘‘அபரம்பி, மஹாராஜ, உத்தரிம் காரணம் ஸுணோஹி, யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே ந உப்பஜ்ஜந்தி. யதி³, மஹாராஜ, த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜேய்யும், அக்³கோ³ பு³த்³தோ⁴தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. ஜேட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி…பே… ஸேட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி. விஸிட்டோ² பு³த்³தோ⁴தி, உத்தமோ பு³த்³தோ⁴தி, பவரோ பு³த்³தோ⁴தி, அஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அஸமஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிஸமோ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிபா⁴கோ³ பு³த்³தோ⁴தி, அப்படிபுக்³க³லோ பு³த்³தோ⁴தி யம் வசனம், தம் மிச்சா² ப⁴வேய்ய. இமம்பி கோ² த்வம், மஹாராஜ, காரணம் அத்த²தோ ஸம்படிச்ச², யேன காரணேன த்³வே ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏகக்க²ணே ந உப்பஜ்ஜந்தி.

‘‘அபிச, மஹாராஜ, பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ஸபா⁴வபகதிகா ஏஸா, யம் ஏகோயேவ பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜதி. கஸ்மா? காரணமஹந்தத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴கு³ணானம். அஞ்ஞம்பி, மஹாராஜ, யம் மஹந்தம் ஹோதி, தம் ஏகம்யேவ ஹோதி. பத²வீ, மஹாராஜ, மஹந்தீ, ஸா ஏகாயேவ. ஸாக³ரோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஸினேரு கி³ரிராஜ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஆகாஸோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ஸக்கோ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ப்³ரஹ்மா மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ மஹந்தோ, ஸோ ஏகோயேவ. யத்த² தே உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² அஞ்ஞேஸம் ஓகாஸோ ந ஹோதி. தஸ்மா ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏகோயேவ லோகே உப்பஜ்ஜதீதி. ஸுகதி²தோ, ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, பஞ்ஹோ ஓபம்மேஹி காரணேஹீ’’தி.

ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயாதி ஏகஸ்மிம் சக்கவாளே. ஹேட்டா² இமினாவ பதே³ன த³ஸ சக்கவாளஸஹஸ்ஸானி க³ஹிதானி, தானிபி ஏகசக்கவாளேனேவ பரிச்சி²ந்தி³தும் வட்டந்தி. பு³த்³தா⁴ ஹி உப்பஜ்ஜமானா இமஸ்மிம்யேவ சக்கவாளே உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பஜ்ஜனட்டா²னே பன வாரிதே இதோ அஞ்ஞேஸு சக்கவாளேஸு ந உப்பஜ்ஜந்தீதி வாரிதமேவ ஹோதி.

பட²மவக்³க³வண்ணனா.