13. ஏகபுக்³க³லவக்³க³வண்ணனா

170. ஏகபுக்³க³லவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஏகபுக்³க³லோதி ஏகோ புக்³க³லோ. ஏத்த² ஏகோதி து³தியாதி³படிக்கே²பத்தோ² க³ணனபரிச்சே²தோ³. புக்³க³லோதி ஸம்முதிகதா², ந பரமத்த²கதா². பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ து³விதா⁴ தே³ஸனா – ஸம்முதிதே³ஸனா, பரமத்த²தே³ஸனா சாதி. தத்த² ‘‘புக்³க³லோ ஸத்தோ இத்தீ² புரிஸோ க²த்தியோ ப்³ராஹ்மணோ தே³வோ மாரோ’’தி ஏவரூபா ஸம்முதிதே³ஸனா, ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா க²ந்தா⁴ தா⁴தூ ஆயதனானி ஸதிபட்டா²னா’’தி ஏவரூபா பரமத்த²தே³ஸனா. தத்த² ப⁴க³வா யே ஸம்முதிவஸேன தே³ஸனம் ஸுத்வா அத்த²ம் படிவிஜ்ஜி²த்வா மோஹம் பஹாய விஸேஸம் அதி⁴க³ந்தும் ஸமத்தா², தேஸம் ஸம்முதிதே³ஸனம் தே³ஸேதி. யே பன பரமத்த²வஸேன தே³ஸனம் ஸுத்வா அத்த²ம் படிவிஜ்ஜி²த்வா மோஹம் பஹாய விஸேஸமதி⁴க³ந்தும் ஸமத்தா², தேஸம் பரமத்த²தே³ஸனம் தே³ஸேதி.

தத்ராயம் உபமா – யதா² ஹி தே³ஸபா⁴ஸாகுஸலோ திண்ணம் வேதா³னம் அத்த²ஸம்வண்ணனகோ ஆசரியோ யே த³மிளபா⁴ஸாய வுத்தே அத்த²ம் ஜானந்தி, தேஸம் த³மிளபா⁴ஸாய ஆசிக்க²தி. யே அந்த⁴பா⁴ஸாதீ³ஸு அஞ்ஞதராய பா⁴ஸாய, தேஸம் தாய தாய பா⁴ஸாய. ஏவம் தே மாணவகா சே²கம் ப்³யத்தம் ஆசரியமாக³ம்ம கி²ப்பமேவ ஸிப்பம் உக்³க³ண்ஹந்தி. தத்த² ஆசரியோ விய பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா, தயோ வேதா³ விய கதே²தப்³ப³பா⁴வே டி²தானி தீணி பிடகானி, தே³ஸபா⁴ஸாகோஸல்லமிவ ஸம்முதிபரமத்த²கோஸல்லம், நானாதே³ஸபா⁴ஸா மாணவகா விய ஸம்முதிபரமத்த²வஸேன படிவிஜ்ஜ²னஸமத்தா² வேனேய்யஸத்தா, ஆசரியஸ்ஸ த³மிளபா⁴ஸாதி³ஆசிக்க²னம் விய ப⁴க³வதோ ஸம்முதிபரமத்த²வஸேன தே³ஸனா வேதி³தப்³பா³. ஆஹ சேத்த² –

‘‘து³வே ஸச்சானி அக்கா²ஸி, ஸம்பு³த்³தோ⁴ வத³தம் வரோ;

ஸம்முதிம் பரமத்த²ஞ்ச, ததியம் நுபலப்³ப⁴தி.

‘‘ஸங்கேதவசனம் ஸச்சம், லோகஸம்முதிகாரணா;

பரமத்த²வசனம் ஸச்சம், த⁴ம்மானம் பூ⁴தகாரணா.

‘‘தஸ்மா வோஹாரகுஸலஸ்ஸ, லோகனாத²ஸ்ஸ ஸத்து²னோ;

ஸம்முதிம் வோஹரந்தஸ்ஸ, முஸாவாதோ³ ந ஜாயதீ’’தி.

அபிச அட்ட²ஹி காரணேஹி ப⁴க³வா புக்³க³லகத²ம் கதே²தி – ஹிரோத்தப்பதீ³பனத்த²ம், கம்மஸ்ஸகதாதீ³பனத்த²ம், பச்சத்தபுரிஸகாரதீ³பனத்த²ம், ஆனந்தரியதீ³பனத்த²ம், ப்³ரஹ்மவிஹாரதீ³பனத்த²ம், புப்³பே³னிவாஸதீ³பனத்த²ம், த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴தீ³பனத்த²ம், லோகஸம்முதியா அப்பஹானத்த²ஞ்சாதி. ‘‘க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி ஹிரியந்தி ஓத்தப்பந்தீ’’தி ஹி வுத்தே மஹாஜனோ ந ஜானாதி, ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, படிஸத்து ஹோதி ‘‘கிமித³ம் க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி ஹிரியந்தி ஓத்தப்பந்தி நாமா’’தி? ‘‘இத்தீ² ஹிரியதி ஓத்தப்பதி, புரிஸோ க²த்தியோ ப்³ராஹ்மணோ தே³வோ மாரோ’’தி வுத்தே பன ஜானாதி, ந ஸம்மோஹமாபஜ்ஜதி, ந படிஸத்து ஹோதி. தஸ்மா ப⁴க³வா ஹிரோத்தப்பதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ கம்மஸ்ஸகா, தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா கம்மஸ்ஸகதாதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘வேளுவனாத³யோ மஹாவிஹாரா க²ந்தே⁴ஹி காராபிதா, தா⁴தூஹி ஆயதனேஹீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா பச்சத்தபுரிஸகாரதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேந்தி, பிதரம், அரஹந்தம், ருஹிருப்பாத³கம்மம், ஸங்க⁴பே⁴த³கம்மம் கரோந்தி, தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா ஆனந்தரியதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ மேத்தாயந்தி, தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மவிஹாரதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ புப்³பே³னிவாஸமனுஸ்ஸரந்தி, தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி ஏஸேவ நயோ. தஸ்மா ப⁴க³வா புப்³பே³னிவாஸதீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

‘‘க²ந்தா⁴ தா³னம் படிக்³க³ண்ஹந்தி, தா⁴துயோ ஆயதனானீ’’தி வுத்தேபி மஹாஜனோ ந ஜானாதி, ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி, படிஸத்து ஹோதி ‘‘கிமித³ம் க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி படிக்³க³ண்ஹந்தி நாமா’’தி? ‘‘புக்³க³லா படிக்³க³ண்ஹந்தி ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மோ’’தி வுத்தே பன ஜானாதி, ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி, ந படிஸத்து ஹோதி. தஸ்மா ப⁴க³வா த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴தீ³பனத்த²ம் புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

லோகஸம்முதிஞ்ச பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ நப்பஜஹந்தி, லோகஸமஞ்ஞாய லோகனிருத்தியா லோகாபி⁴லாபே டி²தாயேவ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. தஸ்மா ப⁴க³வா லோகஸம்முதியா அப்பஹானத்த²ம்பி புக்³க³லகத²ம் கதே²தி.

இதி ஏகோ ச ஸோ புக்³க³லோ சாதி ஏகபுக்³க³லோ. கேனட்டே²ன ஏகபுக்³க³லோ? அஸதி³ஸட்டே²ன கு³ணவிஸிட்ட²ட்டே²ன அஸமஸமட்டே²னாதி. ஸோ ஹி த³ஸன்னம் பாரமீனம் படிபாடியா ஆவஜ்ஜனம் ஆதி³ம் கத்வா போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரகு³ணேஹி சேவ பு³த்³த⁴கு³ணேஹி ச ஸேஸமஹாஜனேன அஸதி³ஸோதி அஸதி³ஸட்டே²னபி ஏகபுக்³க³லோ. யே சஸ்ஸ தே கு³ணா, தே ஸேஸஸத்தானம் கு³ணேஹி விஸிட்டா²தி கு³ணவிஸிட்ட²ட்டே²னபி ஏகபுக்³க³லோ. புரிமகா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஸப்³ப³ஸத்தேஹி அஸமா, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் அயமேவ ஏகோ ரூபகாயகு³ணேஹி சேவ நாமகாயகு³ணேஹி ச ஸமோதி அஸமஸமட்டே²னபி ஏகபுக்³க³லோ.

லோகேதி தயோ லோகா – ஸத்தலோகோ, ஓகாஸலோகோ, ஸங்கா²ரலோகோதி. தேஸம் வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.135-136) வுத்தா. தேஸு இத⁴ ஸத்தலோகோ அதி⁴ப்பேதோ. ஸத்தலோகே உப்பஜ்ஜமானோபி சேஸ ந தே³வலோகே, ந ப்³ரஹ்மலோகே, மனுஸ்ஸலோகேயேவ உப்பஜ்ஜதி. மனுஸ்ஸலோகேபி ந அஞ்ஞஸ்மிம் சக்கவாளே, இமஸ்மிம்யேவ சக்கவாளே உப்பஜ்ஜதி. தத்ராபி ந ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு.

‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய க³ஜங்க³லம் நாம நிக³மோ, தஸ்ஸ பரேன மஹாஸாலா, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². புரத்தி²மத³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஸல்லவதீ நாம நதீ³, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². த³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஸேதகண்ணிகம் நாம நிக³மோ, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². பச்சி²மாய தி³ஸாய தூ²ணம் நாம ப்³ராஹ்மணகா³மோ, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². உத்தராய தி³ஸாய உஸீரத்³த⁴ஜோ நாம பப்³ப³தோ, ததோ பரா பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே²’’தி (மஹாவ. 259) ஏவம் பரிச்சி²ன்னே ஆயாமதோ தியோஜனஸதே வித்தா²ரதோ அட்³ட⁴தேய்யயோஜனஸதே பரிக்கே²பதோ நவயோஜனஸதே மஜ்ஜி²மதே³ஸே உப்பஜ்ஜதி. ந கேவலஞ்ச ததா²க³தோவ, பச்சேகபு³த்³தா⁴ அக்³க³ஸாவகா அஸீதி மஹாதே²ரா பு³த்³த⁴மாதா பு³த்³த⁴பிதா சக்கவத்தீ ராஜா அஞ்ஞே ச ஸாரப்பத்தா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஏத்தே²வ உப்பஜ்ஜந்தி.

உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதீதி இத³ம் பன உப⁴யம்பி விப்பகதவசனமேவ. உப்பஜ்ஜமானோ ப³ஹுஜனஹிதாய உப்பஜ்ஜதி, ந அஞ்ஞேன காரணேனாதி ஏவம் பனேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏவரூபஞ்சேத்த² லக்க²ணம் ந ஸக்கா ஏதம் அஞ்ஞேன ஸத்³த³லக்க²ணேன படிபா³ஹிதும்.

அபிச உப்பஜ்ஜமானோ நாம, உப்பஜ்ஜதி நாம, உப்பன்னோ நாமாதி அயமேத்த² பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. ஏஸ ஹி தீ³பங்கரபாத³மூலதோ பட்டா²ய லத்³த⁴ப்³யாகரணோ பு³த்³த⁴காரகே த⁴ம்மே பரியேஸந்தோ த³ஸ பாரமியோ தி³ஸ்வா ‘‘இமே த⁴ம்மா மயா பூரேதப்³பா³’’தி கதஸன்னிட்டா²னோ தா³னபாரமிம் பூரேந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. ஸீலபாரமீ…பே… உபேக்கா²பாரமீதி இமா த³ஸ பாரமியோ பூரேந்தோபி, த³ஸ உபபாரமியோ பூரேந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. த³ஸ பரமத்த²பாரமியோ பூரேந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோவ நாம. பஞ்ச மஹாபரிச்சாகே³ பரிச்சஜந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. அத்தத்த²சரியம் ஞாதத்த²சரியம் லோகத்த²சரியம் பூரயமானோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி பு³த்³த⁴காரகே த⁴ம்மே மத்த²கம் பாபேந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. வேஸ்ஸந்தரத்தபா⁴வம் பஹாய துஸிதபுரே படிஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வா ஸட்டி²வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கா ஸத்தபண்ணாஸவஸ்ஸகோடியோ திட்ட²ந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. தே³வதாஹி யாசிதோ பஞ்சமஹாவிலோகிதம் விலோகேத்வா மஹாமாயாதே³வியா குச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தோபி, அனூனாதி⁴கே த³ஸ மாஸே க³ப்³ப⁴வாஸம் வஸந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. ஏகூனதிம்ஸ வஸ்ஸானி அகா³ரமஜ்ஜே² திட்ட²ந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. காமேஸு ஆதீ³னவம் நேக்க²ம்மே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா ராஹுலப⁴த்³த³ஸ்ஸ ஜாததி³வஸே ச²ன்னஸஹாயோ கண்ட³கம் வாஹனவரம் ஆருய்ஹ நிக்க²மந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோவ நாம. தீணி ரஜ்ஜானி அதிக்கமந்தோபி அனோமானதீ³தீரே பப்³ப³ஜந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி மஹாபதா⁴னம் கரோந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ நாம. பரிபக்கக³தே ஞாணே ஓளாரிகாஹாரம் ஆஹரந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோவ நாம. ஸாயன்ஹஸமயே விஸாக²புண்ணமாய மஹாபோ³தி⁴மண்ட³ம் ஆருய்ஹ மாரப³லம் வித⁴மேத்வா பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரித்வா மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ம் பரிஸோதே⁴த்வா பச்சி²மயாமஸமனந்தரே த்³வாத³ஸங்க³ம் படிச்சஸமுப்பாத³ம் அனுலோமபடிலோமதோ ஸம்மஸித்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் படிவிஜ்ஜ²ந்தோபி உப்பஜ்ஜமானோவ நாம. ஸோதாபத்திப²லக்க²ணேபி ஸகதா³கா³மிமக்³க³க்க²ணேபி ஸகதா³கா³மிப²லக்க²ணேபி அனாகா³மிமக்³க³க்க²ணேபி அனாகா³மிப²லக்க²ணேபி உப்பஜ்ஜமானோவ நாம. அரஹத்தமக்³க³க்க²ணே பன உப்பஜ்ஜதி நாம. அரஹத்தப²லக்க²ணே உப்பன்னோ நாம. பு³த்³தா⁴னம் ஹி ஸாவகானம் விய ந படிபாடியா இத்³தி⁴வித⁴ஞாணாதீ³னி உப்பஜ்ஜந்தி, ஸஹேவ பன அரஹத்தமக்³கே³ன ஸகலோபி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³ கு³ணராஸி ஆக³தோவ நாம ஹோதி. தஸ்மா தே நிப்ப²த்தஸப்³ப³கிச்சத்தா அரஹத்தப²லக்க²ணே உப்பன்னா நாம ஹோந்தி. இமஸ்மிம்பி ஸுத்தே அரஹத்தப²லக்க²ணம்யேவ ஸந்தா⁴ய ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வேதி³தப்³போ³, உப்பன்னோ ஹோதீதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ².

ப³ஹுஜனஹிதாயாதி மஹாஜனஸ்ஸ ஹிதத்தா²ய உப்பஜ்ஜதி. ப³ஹுஜனஸுகா²யாதி மஹாஜனஸ்ஸ ஸுக²த்தா²ய உப்பஜ்ஜதி. லோகானுகம்பாயாதி ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி. கதரஸத்தலோகஸ்ஸாதி? யோ ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா அமதபானம் பிவித்வா த⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி², தஸ்ஸ. ப⁴க³வதா ஹி மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ ஸத்தஸத்தாஹம் வீதினாமேத்வா போ³தி⁴மண்டா³ இஸிபதனம் ஆக³ம்ம ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, அந்தா பப்³ப³ஜிதேன ந ஸேவிதப்³பா³’’தி த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தே (மஹாவ. 13; ஸம். நி. 5.1081) தே³ஸிதே ஆயஸ்மதா அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் அட்டா²ரஸகோடிஸங்கா² ப்³ரஹ்மானோ அமதபானம் பிவிம்ஸு, ஏதஸ்ஸ ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பாய உப்பன்னோ. பஞ்சமதி³வஸே அனத்தலக்க²ணஸுத்தந்தபரியோஸானே (மஹாவ. 20; ஸம். நி. 3.59) பஞ்சவக்³கி³யா தே²ரா அரஹத்தே பதிட்ட²ஹிம்ஸு, ஏதஸ்ஸபி ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பாய உப்பன்னோ. ததோ யஸதா³ரகப்பமுகே² பஞ்சபண்ணாஸ புரிஸே அரஹத்தே பதிட்டா²பேஸி, ததோ கப்பாஸிகவனஸண்டே³ திம்ஸ ப⁴த்³த³வக்³கி³யே தயோ மக்³கே³ ச தீணி ப²லானி ச ஸம்பாபேஸி, ஏதஸ்ஸபி ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பாய உப்பன்னோ. க³யாஸீஸே ஆதி³த்தபரியாயஸுத்தபரியோஸானே (மஹாவ. 54) ஜடிலஸஹஸ்ஸம் அரஹத்தே பதிட்டா²பேஸி, தாலட்டி²வனே பி³ம்பி³ஸாரப்பமுகா² ஏகாத³ஸ நஹுதா ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹிம்ஸு, ஏகம் நஹுதம் ஸரணேஸு பதிட்டி²தம். திரோகுட்டஅனுமோத³னாவஸானே சதுராஸீதியா பாணஸஹஸ்ஸேஹி அமதபானம் பீதம். ஸுமனமாலாகாரஸமாக³மே சதுராஸீதியா ச. த⁴னபாலகஸமாக³மே த³ஸஹி பாணஸஹஸ்ஸேஹி, க²தி³ரங்கா³ரஜாதகஸமாக³மே சதுராஸீதியா பாணஸஹஸ்ஸேஹி, ஜம்பு³கஆஜீவகஸமாக³மே சதுராஸீதியா ச. ஆனந்த³ஸேட்டி²ஸமாக³மே சதுராஸீதியா ச பாணஸஹஸ்ஸேஹி அமதபானம் பீதம். பாஸாணகசேதியே பாராயனஸுத்தந்தகதா²தி³வஸே சுத்³த³ஸ கோடியோ அமதபானம் பிவிம்ஸு. யமகபாடிஹாரியதி³வஸே வீஸதி பாணகோடியோ, தாவதிம்ஸப⁴வனே பண்டு³கம்ப³லஸிலாய நிஸீதி³த்வா மாதரம் காயஸக்கி²ம் கத்வா ஸத்தப்பகரணம் அபி⁴த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ அஸீதி பாணகோடியோ, தே³வோரோஹனே திம்ஸ பாணகோடியோ, ஸக்கபஞ்ஹஸுத்தந்தே அஸீதி தே³வதாஸஹஸ்ஸானி அமதபானம் பிவிம்ஸு. மஹாஸமயஸுத்தந்தே மங்க³லஸுத்தந்தே சூளராஹுலோவாதே³ ஸமசித்தபடிபதா³யாதி இமேஸு சதூஸு டா²னேஸு அபி⁴ஸமயம் பத்தஸத்தானம் பரிச்சே²தோ³ நத்தி². ஏதஸ்ஸபி ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பாய உப்பன்னோதி. யாவஜ்ஜதி³வஸா இதோ பரம் அனாக³தே ச ஸாஸனம் நிஸ்ஸாய ஸக்³க³மோக்க²மக்³கே³ பதிட்ட²ஹந்தானம் வஸேனாபி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

தே³வமனுஸ்ஸானந்தி ந கேவலம் தே³வமனுஸ்ஸானம்யேவ, அவஸேஸானம் நாக³ஸுபண்ணாதீ³னம்பி அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²யேவ உப்பன்னோ. ஸஹேதுகபடிஸந்தி⁴கே பன மக்³க³ப²லஸச்சி²கிரியாய ப⁴ப்³பே³ புக்³க³லே த³ஸ்ஸேதும் ஏதம் வுத்தம். தஸ்மா ஏதேஸம்பி அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²யேவ உப்பன்னோதி வேதி³தப்³போ³.

கதமோ ஏகபுக்³க³லோதி அயம் புச்சா². புச்சா² ச நாமேஸா பஞ்சவிதா⁴ ஹோதி – அதி³ட்ட²ஜோதனா புச்சா², தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா புச்சா², விமதிச்சே²த³னா புச்சா², அனுமதிபுச்சா², கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி.

தாஸம் இத³ம் நானத்தம் – கதமா அதி³ட்ட²ஜோதனா புச்சா²? பகதியா லக்க²ணம் அஞ்ஞாதம் ஹோதி அதி³ட்ட²ம் அதுலிதம் அதீரிதம் அவிபூ⁴தம் அபா⁴விதம். தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய துலனாய தீரணாய விபூ⁴தத்தா²ய விபா⁴வனத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் அதி³ட்ட²ஜோதனா புச்சா².

கதமா தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா புச்சா²? பகதியா லக்க²ணம் ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் துலிதம் தீரிதம் விபூ⁴தம் விபா⁴விதம். ஸோ அஞ்ஞேஹி பண்டி³தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா புச்சா².

கதமா விமதிச்சே²த³னா புச்சா²? பகதியா ஸம்ஸயபக்க²ந்தோ ஹோதி விமதிபக்க²ந்தோ த்³வேள்ஹகஜாதோ ‘‘ஏவம் நு கோ², ந நு கோ², கிம் நு கோ², கத²ம் நு கோ²’’தி. ஸோ விமதிச்சே²த³னத்தா²ய பஞ்ஹம் புச்ச²தி, அயம் விமதிச்சே²த³னா புச்சா².

கதமா அனுமதிபுச்சா²? ப⁴க³வா ஹி பி⁴க்கூ²னம் அனுமதியா பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி? ‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி? ‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு கோ² தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி, அயம் அனுமதிபுச்சா².

கதமா கதே²துகம்யதாபுச்சா²? ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் கதே²துகம்யதாய பஞ்ஹம் புச்ச²தி – ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ’’தி? அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி.

தத்த² பு³த்³தா⁴னம் புரிமா திஸ்ஸோ புச்சா² நத்தி². கஸ்மா? பு³த்³தா⁴னம் ஹி தீஸு அத்³தா⁴ஸு கிஞ்சி ஸங்க²தம் அத்³தா⁴விமுத்தம் வா அஸங்க²தம் அதி³ட்ட²ம் அஜானிதம் அதுலிதம் அதீரிதம் அவிபூ⁴தம் அவிபா⁴விதம் நாம நத்தி², தஸ்மா தேஸம் அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா² நத்தி². யம் பன ப⁴க³வதா அத்தனோ ஞாணேன படிவித்³த⁴ம், தஸ்ஸ அஞ்ஞேன ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னகிச்சம் நத்தி². தேனஸ்ஸ தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா² நத்தி². யஸ்மா பனேஸ அகத²ம்கதீ² திண்ணவிசிகிச்சோ² ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு விஹதஸம்ஸயோ, தேனஸ்ஸ விமதிச்சே²த³னாபுச்சா² நத்தி². இதரா பன த்³வே புச்சா² ப⁴க³வதோ அத்தி², தாஸு அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி தாய புச்சா²ய புட்ட²ம் ஏகபுக்³க³லம் விபா⁴வேந்தோ ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி ஆஹ. தத்த² ததா²க³தோதி அட்ட²ஹி காரணேஹி ப⁴க³வா ததா²க³தோ – ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ, ததா² க³தோதி ததா²க³தோ, தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ, தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ, தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ, தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ, ததா²காரிதாய ததா²க³தோ, அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோதி.

கத²ம் ப⁴க³வா ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ? யதா² ஸப்³ப³லோகஹிதாய உஸ்ஸுக்கமாபன்னா புரிமகா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஆக³தா, யதா² விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா ஆக³தோ, யதா² ஸிகீ² ப⁴க³வா, யதா² வேஸ்ஸபூ⁴ ப⁴க³வா, யதா² ககுஸந்தோ⁴ ப⁴க³வா, யதா² கோணாக³மனோ ப⁴க³வா, யதா² கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா ஆக³தோதி. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யேன அபி⁴னீஹாரேன ஏதே ப⁴க³வந்தோ ஆக³தா, தேனேவ அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வா ஆக³தோ. அத² வா யதா² விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா…பே… யதா² கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா தா³னபாரமிம் பூரேத்வா, ஸீலனேக்க²ம்மபஞ்ஞாவீரியக²ந்திஸச்சாதி⁴ட்டா²னமேத்தாஉபேக்கா²பாரமிம் பூரேத்வா இமா த³ஸ பாரமியோ, த³ஸ உபபாரமியோ, த³ஸ பரமத்த²பாரமியோதி ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா, அங்க³பரிச்சாக³ம் நயனத⁴னரஜ்ஜபுத்ததா³ரபரிச்சாக³ந்தி இமே பஞ்ச மஹாபரிச்சாகே³ பரிச்சஜித்வா, புப்³ப³யோக³புப்³ப³சரியத⁴ம்மக்கா²னஞாதத்த²சரியாத³யோ பூரேத்வா பு³த்³தி⁴சரியாய கோடிம் பத்வா ஆக³தோ, ததா² அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வா ஆக³தோ. யதா² ச விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா …பே… கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னே சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதே³ பஞ்சிந்த்³ரியானி பஞ்ச ப³லானி ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேத்வா ப்³ரூஹேத்வா ஆக³தோ, ததா² அம்ஹாகம்பி ப⁴க³வா ஆக³தோதி ததா²க³தோ.

‘‘யதே²வ லோகம்ஹி விபஸ்ஸிஆத³யோ,

ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வம் முனயோ இதா⁴க³தா;

ததா² அயம் ஸக்யமுனீபி ஆக³தோ,

ததா²க³தோ வுச்சதி தேன சக்கு²மா’’தி.

ஏவம் ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ.

கத²ம் ததா² க³தோதி ததா²க³தோ? யதா² ஸம்பதிஜாதோ விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா க³தோ…பே… கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா க³தோ. கத²ஞ்ச ஸோ க³தோதி? ஸோ ஹி ஸம்பதிஜாதோவ ஸமேஹி பாதே³ஹி பத²வியம் பதிட்டா²ய உத்தராபி⁴முகோ² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³தோ. யதா²ஹ – ‘‘ஸம்பதிஜாதோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ ஸமேஹி பாதே³ஹி பத²வியம் பதிட்ட²ஹித்வா உத்தராபி⁴முகோ² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ச்ச²தி ஸேதம்ஹி ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானே, ஸப்³பா³ ச தி³ஸா அனுவிலோகேதி, ஆஸபி⁴ஞ்ச வாசம் பா⁴ஸதி ‘அக்³கோ³ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, ஜேட்டோ²ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, ஸேட்டோ²ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’’தி (ம. நி. 3.207). தஞ்சஸ்ஸ க³மனம் தத²ம் அஹோஸி அவிதத²ம் அனேகேஸம் விஸேஸாதி⁴க³மானம் புப்³ப³னிமித்தபா⁴வேன. யஞ்ஹி ஸோ ஸம்பதிஜாதோவ ஸமேஹி பாதே³ஹி பதிட்ட²ஹி, இத³மஸ்ஸ சதுரித்³தி⁴பாத³படிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், உத்தராபி⁴முக²பா⁴வோ பன ஸப்³ப³லோகுத்தரபா⁴வஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஸத்தபத³வீதிஹாரோ ஸத்தபோ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனபடிலாப⁴ஸ்ஸ, ‘‘ஸுவண்ணத³ண்டா³ வீதிபதந்தி சாமரா’’தி (ஸு. நி. 693) ஏத்த² வுத்தசாமருக்கே²போ பன ஸப்³ப³தித்தி²யனிம்மத²னஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஸேதச்ச²த்ததா⁴ரணம் அரஹத்தப²லவிமுத்திவரவிமலஸேதச்ச²த்தபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஸப்³ப³தி³ஸானுவிலோகனம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதானாவரணஞாணபடிலாப⁴ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம், ஆஸபி⁴வாசாபா⁴ஸனம் அப்படிவத்தியவரத⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தம். ததா² அயம் ப⁴க³வாபி க³தோ. தஞ்சஸ்ஸ க³மனம் கத²ம் அஹோஸி அவிதத²ம் தேஸம்யேவ விஸேஸாதி⁴க³மானம் புப்³ப³னிமித்தபா⁴வேன. தேனாஹு போராணா –

‘‘முஹுத்தஜாதோவ க³வம்பதீ யதா²,

ஸமேஹி பாதே³ஹி பு²ஸீ வஸுந்த⁴ரம்;

ஸோ விக்கமீ ஸத்த பதா³னி கோ³தமோ,

ஸேதஞ்ச ச²த்தம் அனுதா⁴ரயும் மரூ.

‘‘க³ந்த்வான ஸோ ஸத்த பதா³னி கோ³தமோ,

தி³ஸா விலோகேஸி ஸமா ஸமந்ததோ;

அட்ட²ங்கு³பேதம் கி³ரமப்³பு⁴தீ³ரயி,

ஸீஹோ யதா² பப்³ப³தமுத்³த⁴னிட்டி²தோ’’தி.

ஏவம் ததா² க³தோதி ததா²க³தோ.

அத² வா யதா² விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா…பே… யதா² கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா, அயம்பி ப⁴க³வா ததே²வ நேக்க²ம்மேன காமச்ச²ந்த³ம் பஹாய க³தோ, அப்³யாபாதே³ன ப்³யாபாத³ம், ஆலோகஸஞ்ஞாய தி²னமித்³த⁴ம், அவிக்கே²பேன உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம், த⁴ம்மவவத்தா²னேன விசிகிச்ச²ம் பஹாய க³தோ, ஞாணேன அவிஜ்ஜம் பதா³லேத்வா க³தோ, பாமோஜ்ஜேன அரதிம் வினோதே³த்வா, பட²மஜ்ஜா²னேன நீவரணகவாடம் உக்³கா⁴டேத்வா, து³தியஜ்ஜா²னேன விதக்கவிசாரம் வூபஸமேத்வா, ததியஜ்ஜா²னேன பீதிம் விராஜேத்வா, சதுத்த²ஜ்ஜா²னேன ஸுக²து³க்க²ம் பஹாய, ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா ரூபஸஞ்ஞாபடிக⁴ஸஞ்ஞானானத்தஸஞ்ஞாயோ ஸமதிக்கமித்வா, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம், ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம், நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் ஸமதிக்கமித்வா க³தோ.

அனிச்சானுபஸ்ஸனாய நிச்சஸஞ்ஞம் பஹாய, து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஸுக²ஸஞ்ஞம், அனத்தானுபஸ்ஸனாய அத்தஸஞ்ஞம், நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய நந்தி³ம், விராகா³னுபஸ்ஸனாய ராக³ம், நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனாய ஸமுத³யம், படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாய ஆதா³னம், க²யானுபஸ்ஸனாய க⁴னஸஞ்ஞம், வயானுபஸ்ஸனாய ஆயூஹனம், விபரிணாமானுபஸ்ஸனாய து⁴வஸஞ்ஞம், அனிமித்தானுபஸ்ஸனாய நிமித்தஸஞ்ஞம், அப்பணிஹிதானுபஸ்ஸனாய பணிதி⁴ம், ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனாய அபி⁴னிவேஸம், அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஸாராதா³னாபி⁴னிவேஸம், யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனேன ஸம்மோஹாபி⁴னிவேஸம், ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாய ஆலயாபி⁴னிவேஸம், படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனாய அப்படிஸங்க²ம், விவட்டானுபஸ்ஸனாய ஸம்யோகா³பி⁴னிவேஸம், ஸோதாபத்திமக்³கே³ன தி³ட்டே²கட்டே² கிலேஸே ப⁴ஞ்ஜித்வா, ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன ஓளாரிகே கிலேஸே பஹாய, அனாகா³மிமக்³கே³ன அணுஸஹக³தே கிலேஸே ஸமுக்³கா⁴தேத்வா, அரஹத்தமக்³கே³ன ஸப்³ப³கிலேஸே ஸமுச்சி²ந்தி³த்வா க³தோ. ஏவம்பி ததா² க³தோதி ததா²க³தோ.

கத²ம் தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ? பத²வீதா⁴துயா கக்க²ளத்தலக்க²ணம் தத²ம் அவிதத²ம், ஆபோதா⁴துயா பக்³க⁴ரணலக்க²ணம், தேஜோதா⁴துயா உண்ஹத்தலக்க²ணம், வாயோதா⁴துயா வித்த²ம்ப⁴னலக்க²ணம், ஆகாஸதா⁴துயா அஸம்பு²ட்ட²லக்க²ணம், விஞ்ஞாணதா⁴துயா விஜானனலக்க²ணம்.

ரூபஸ்ஸ ருப்பனலக்க²ணம், வேத³னாய வேத³யிதலக்க²ணம், ஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஜானனலக்க²ணம், ஸங்கா²ரானம் அபி⁴ஸங்க²ரணலக்க²ணம், விஞ்ஞாணஸ்ஸ விஜானனலக்க²ணம்.

விதக்கஸ்ஸ அபி⁴னிரோபனலக்க²ணம், விசாரஸ்ஸ அனுமஜ்ஜனலக்க²ணம், பீதியா ப²ரணலக்க²ணம், ஸுக²ஸ்ஸ ஸாதலக்க²ணம், சித்தேகக்³க³தாய அவிக்கே²பலக்க²ணம், ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பு²ஸனலக்க²ணம்.

ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மோக்க²லக்க²ணம், வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ பக்³க³ஹலக்க²ணம், ஸதிந்த்³ரியஸ்ஸ உபட்டா²னலக்க²ணம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அவிக்கே²பலக்க²ணம், பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ பஜானனலக்க²ணம்.

ஸத்³தா⁴ப³லஸ்ஸ அஸ்ஸத்³தி⁴யே அகம்பியலக்க²ணம், வீரியப³லஸ்ஸ கோஸஜ்ஜே, ஸதிப³லஸ்ஸ முட்ட²ஸ்ஸச்சே, ஸமாதி⁴ப³லஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சே, பஞ்ஞாப³லஸ்ஸ அவிஜ்ஜாய அகம்பியலக்க²ணம்.

ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உபட்டா²னலக்க²ணம், த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பவிசயலக்க²ணம், வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பக்³க³ஹலக்க²ணம், பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ ப²ரணலக்க²ணம், பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ வூபஸமலக்க²ணம், ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ அவிக்கே²பலக்க²ணம், உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ படிஸங்கா²னலக்க²ணம்.

ஸம்மாதி³ட்டி²யா த³ஸ்ஸனலக்க²ணம், ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ அபி⁴னிரோபனலக்க²ணம், ஸம்மாவாசாய பரிக்³க³ஹலக்க²ணம், ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ஸமுட்டா²னலக்க²ணம், ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ வோதா³னலக்க²ணம், ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ பக்³க³ஹலக்க²ணம், ஸம்மாஸதியா உபட்டா²னலக்க²ணம், ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ அவிக்கே²பலக்க²ணம்.

அவிஜ்ஜாய அஞ்ஞாணலக்க²ணம், ஸங்கா²ரானம் சேதனாலக்க²ணம், விஞ்ஞாணஸ்ஸ விஜானனலக்க²ணம், நாமஸ்ஸ நமனலக்க²ணம், ரூபஸ்ஸ ருப்பனலக்க²ணம், ஸளாயதனஸ்ஸ ஆயதனலக்க²ணம், ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பு²ஸனலக்க²ணம், வேத³னாய வேத³யிதலக்க²ணம், தண்ஹாய ஹேதுலக்க²ணம், உபாதா³னஸ்ஸ க³ஹணலக்க²ணம், ப⁴வஸ்ஸ ஆயூஹனலக்க²ணம், ஜாதியா நிப்³ப³த்திலக்க²ணம், ஜராய ஜீரணலக்க²ணம், மரணஸ்ஸ சுதிலக்க²ணம்.

தா⁴தூனம் ஸுஞ்ஞதாலக்க²ணம், ஆயதனானம் ஆயதனலக்க²ணம், ஸதிபட்டா²னானம் உபட்டா²னலக்க²ணம், ஸம்மப்பதா⁴னானம் பத³ஹனலக்க²ணம், இத்³தி⁴பாதா³னம் இஜ்ஜ²னலக்க²ணம், இந்த்³ரியானம் அதி⁴பதிலக்க²ணம், ப³லானம் அகம்பியலக்க²ணம், போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் நிய்யானலக்க²ணம், மக்³க³ஸ்ஸ ஹேதுலக்க²ணம்.

ஸச்சானம் தத²லக்க²ணம், ஸமத²ஸ்ஸ அவிக்கே²பலக்க²ணம், விபஸ்ஸனாய அனுபஸ்ஸனாலக்க²ணம், ஸமத²விபஸ்ஸனானம் ஏகரஸலக்க²ணம், யுக³னத்³தா⁴னம் அனதிவத்தனலக்க²ணம்.

ஸீலவிஸுத்³தி⁴யா ஸம்வரணலக்க²ணம், சித்தவிஸுத்³தி⁴யா அவிக்கே²பலக்க²ணம், தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴யா த³ஸ்ஸனலக்க²ணம்.

க²யே ஞாணஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³லக்க²ணம், அனுப்பாதே³ ஞாணஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴லக்க²ணம்.

ச²ந்த³ஸ்ஸ மூலலக்க²ணம், மனஸிகாரஸ்ஸ ஸமுட்டா²னலக்க²ணம், ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸமோதா⁴னலக்க²ணம், வேத³னாய ஸமோஸரணலக்க²ணம், ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பமுக²லக்க²ணம், ஸதியா ஆதி⁴பதேய்யலக்க²ணம், பஞ்ஞாய ததுத்தரியலக்க²ணம், விமுத்தியா ஸாரலக்க²ணம், அமதோக³த⁴ஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ பரியோஸானலக்க²ணம் தத²ம் அவிதத²ம். ஏவம் தத²லக்க²ணம் ஞாணக³தியா ஆக³தோ அவிரஜ்ஜி²த்வா பத்தோ அனுப்பத்தோதி ததா²க³தோ. ஏவம் தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ.

கத²ம் தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ? தத²த⁴ம்மா நாம சத்தாரி அரியஸச்சானி. யதா²ஹ – ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி. கதமானி சத்தாரி? ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேத’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1090) வித்தா²ரோ. தானி ச ப⁴க³வா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தஸ்மா ததா²னம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா ததா²க³தோதி வுச்சதி. அபி⁴ஸம்போ³த⁴த்தோ² ஹி ஏத்த² க³தஸத்³தோ³.

அபிச ஜராமரணஸ்ஸ ஜாதிபச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ² ததோ² அவிததோ² அனஞ்ஞதோ²…பே… ஸங்கா²ரானம் அவிஜ்ஜாபச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ² ததோ² அவிததோ² அனஞ்ஞதோ². ததா² அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரானம் பச்சயட்டோ², ஸங்கா²ரானம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயட்டோ²…பே… ஜாதியா ஜராமரணஸ்ஸ பச்சயட்டோ² ததோ² அவிததோ² அனஞ்ஞதோ². தம் ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴. தஸ்மாபி ததா²னம் த⁴ம்மானம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா ததா²க³தோதி வுச்சதி. ஏவம் தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ.

கத²ம் தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ? ப⁴க³வா யம் ஸதே³வகே லோகே…பே… ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு அபரிமாணானம் ஸத்தானம் சக்கு²த்³வாரே ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தம் ரூபாரம்மணம் நாம அத்தி², தம் ஸப்³பா³காரதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி. ஏவம் ஜானதா பஸ்ஸதா ச தேன தம் இட்டா²னிட்டா²தி³வஸேன வா தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதேஸு லப்³ப⁴மானகபத³வஸேன வா ‘‘கதமம் தம் ரூபம் ரூபாயதனம்? யம் ரூபம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய வண்ணனிபா⁴ ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் நீலம் பீதக’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 616) நயேன அனேகேஹி நாமேஹி தேரஸஹி வாரேஹி த்³வேபஞ்ஞாஸாய நயேஹி விப⁴ஜ்ஜமானம் தத²மேவ ஹோதி, விதத²ம் நத்தி². ஏஸ நயோ ஸோதத்³வாராதீ³ஸுபி ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தேஸு ஸத்³தா³தீ³ஸு. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ…பே… ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, தமஹம் ஜானாமி, தமஹம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், தம் ததா²க³தஸ்ஸ விதி³தம், தம் ததா²க³தோ ந உபட்டா²ஸீ’’தி (அ. நி. 4.24). ஏவம் தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ. தத்த² தத²த³ஸ்ஸீஅத்தே² ததா²க³தோதி பத³ஸம்ப⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

கத²ம் தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ? யம் ரத்திம் ப⁴க³வா போ³தி⁴மண்டே³ அபராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ திண்ணம் மாரானம் மத்த²கம் மத்³தி³த்வா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, யஞ்ச ரத்திம் யமகஸாலானம் அந்தரே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி, ஏத்த²ந்தரே பஞ்சசத்தாலீஸவஸ்ஸபரிமாணே காலே பட²மபோ³தி⁴யாபி மஜ்ஜி²மபோ³தி⁴யாபி பச்சி²மபோ³தி⁴யாபி யம் ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம் ஸுத்தம் கே³ய்யம்…பே… வேத³ல்லம், ஸப்³ப³ம் தம் அத்த²தோ ச ப்³யஞ்ஜனதோ ச அனுபவஜ்ஜம் அனூனம் அனதி⁴கம் ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணம் ராக³மத³னிம்மத³னம் தோ³ஸமோஹமத³னிம்மத³னம், நத்தி² தத்த² வாலக்³க³மத்தம்பி அவக்க²லிதம், ஸப்³ப³ம் தம் ஏகமுத்³தி³காய லஞ்சி²தம் விய ஏகனாளிகாய மிதம் விய ஏகதுலாய துலிதம் விய ச தத²மேவ ஹோதி அவிதத²ம். தேனாஹ – ‘‘யஞ்ச, சுந்த³, ரத்திம் ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி, யஞ்ச ரத்திம் அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே பா⁴ஸதி லபதி நித்³தி³ஸதி, ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதி நோ அஞ்ஞதா². தஸ்மா ததா²க³தோதி வுச்சதீ’’தி (தீ³. நி. 3.188). க³த³த்தோ² ஹி ஏத்த² க³தஸத்³தோ³. ஏவம் தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ.

அபிச ஆக³த³னம் ஆக³தோ³, வசனந்தி அத்தோ². ததோ² அவிபரீதோ ஆக³தோ³ அஸ்ஸாதி த³காரஸ்ஸ தகாரம் கத்வா ததா²க³தோதி ஏவம்பேதஸ்மிம் அத்தே² பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

கத²ம் ததா²காரிதாய ததா²க³தோ? ப⁴க³வதோ ஹி வாசாய காயோ அனுலோமேதி காயஸ்ஸபி வாசா, தஸ்மா யதா²வாதீ³ ததா²காரீ யதா²காரீ ததா²வாதீ³ ச ஹோதி. ஏவம் பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ யதா² வாசா, காயோபி ததா² க³தோ, பவத்தோதி அத்தோ². யதா² ச காயோ, வாசாபி ததா² க³தாதி ததா²க³தோ. தேனேவாஹ – ‘‘யதா²வாதீ³, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ததா²காரீ, யதா²காரீ ததா²வாதீ³. இதி யதா²வாதீ³ ததா²காரீ, யதா²காரீ ததா²வாதீ³. தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதீ’’தி (அ. நி. 4.23). ஏவம் ததா²காரிதாய ததா²க³தோ.

கத²ம் அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோ? உபரி ப⁴வக்³க³ம் ஹேட்டா² அவீசிம் பரியந்தம் கத்வா திரியம் அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு ஸப்³ப³ஸத்தே அபி⁴ப⁴வதி ஸீலேனபி ஸமாதி⁴னாபி பஞ்ஞாயபி விமுத்தியாபி, ந தஸ்ஸ துலா வா பமாணம் வா அத்தி², அதுலோ அப்பமேய்யோ அனுத்தரோ ராஜராஜோ தே³வதே³வோ ஸக்கானமதிஸக்கோ ப்³ரஹ்மானமதிப்³ரஹ்மா. தேனாஹ – ‘‘ஸதே³வகே லோகே, பி⁴க்க²வே…பே… ஸதே³வமனுஸ்ஸாய ததா²க³தோ அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோ அஞ்ஞத³த்து² த³ஸோ வஸவத்தீ. தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதீ’’தி (அ. நி. 4.23).

தத்ரேவம் பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³ – அக³தோ³ விய அக³தோ³. கோ பனேஸ? தே³ஸனாவிலாஸோ சேவ புஞ்ஞுஸ்ஸயோ ச. தேன ஹேஸ மஹானுபா⁴வோ பி⁴ஸக்கோ தி³ப்³பா³க³தே³ன ஸப்பே விய ஸப்³ப³பரப்பவாதி³னோ ஸதே³வகஞ்ச லோகம் அபி⁴ப⁴வதி. இதி ஸப்³ப³லோகாபி⁴ப⁴வனே ததோ² அவிபரீதோ தே³ஸனாவிலாஸோ சேவ புஞ்ஞுஸ்ஸயோ ச அக³தோ³ அஸ்ஸாதி த³காரஸ்ஸ தகாரம் கத்வா ததா²க³தோதி வேதி³தப்³போ³. ஏவம் அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோ.

அபிச ததா²ய க³தோதிபி ததா²க³தோ, தத²ம் க³தோதிபி ததா²க³தோ, க³தோதி அவக³தோ அதீதோ பத்தோ படிபன்னோதி அத்தோ². தத்த² ஸகலலோகம் தீரணபரிஞ்ஞாய ததா²ய க³தோ அவக³தோதி ததா²க³தோ. லோகஸமுத³யம் பஹானபரிஞ்ஞாய ததா²ய க³தோ அதீதோதி ததா²க³தோ, லோகனிரோத⁴ம் ஸச்சி²கிரியாய ததா²ய க³தோ பத்தோதி ததா²க³தோ, லோகனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் ததா²ய க³தோ படிபன்னோதி ததா²க³தோ. தேன யம் வுத்தம் ப⁴க³வதா –

‘‘லோகோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, லோகஸ்மா ததா²க³தோ விஸம்யுத்தோ. லோகஸமுத³யோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, லோகஸமுத³யோ ததா²க³தஸ்ஸ பஹீனோ. லோகனிரோதோ⁴, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, லோகனிரோதோ⁴ ததா²க³தஸ்ஸ ஸச்சி²கதோ. லோகனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴, லோகனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴விதா. யம், பி⁴க்க²வே, ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ…பே… ஸப்³ப³ம் தம் ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ம். தஸ்மா ‘ததா²க³தோ’தி வுச்சதீ’’தி (அ. நி. 4.23).

தஸ்ஸபி ஏவம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இத³ம்பி ச ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தபா⁴வதீ³பனே முக²மத்தமேவ. ஸப்³பா³காரேன பன ததா²க³தோவ ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தபா⁴வம் வண்ணேய்ய.

அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி பத³த்³வயே பன ஆரகத்தா, அரீனம் அரானஞ்ச ஹதத்தா, பச்சயாதீ³னம் அரஹத்தா, பாபகரணே ரஹாபா⁴வாதி இமேஹி தாவ காரணேஹி அரஹந்தி வேதி³தப்³போ³. ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³த்³த⁴த்தா பன ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பனேதம் பத³த்³வயம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.123 ஆத³யோ) பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிவண்ணனாயம் பகாஸிதந்தி.

171. து³தியே பாதுபா⁴வோதி உப்பத்தி நிப்ப²த்தி. து³ல்லபோ⁴ லோகஸ்மிந்தி இமஸ்மிம் ஸத்தலோகே து³ல்லபோ⁴ ஸுது³ல்லபோ⁴ பரமது³ல்லபோ⁴. கஸ்மா து³ல்லபோ⁴தி? ஏகவாரம் தா³னபாரமிம் பூரேத்வா பு³த்³தே⁴ன ப⁴விதும் ந ஸக்கா, த்³வே வாரே த³ஸ வாரே வீஸதி வாரே பஞ்ஞாஸ வாரே வாரஸதம் வாரஸஹஸ்ஸம் வாரஸதஸஹஸ்ஸம் வாரகோடிஸதஸஹஸ்ஸம்பி தா³னபாரமிம் பூரேத்வா பு³த்³தே⁴ன ப⁴விதும் ந ஸக்கா, ததா² ஏகதி³வஸம் த்³வே தி³வஸே த³ஸ தி³வஸே வீஸதி தி³வஸே பஞ்ஞாஸ தி³வஸே தி³வஸஸதம் தி³வஸஸஹஸ்ஸம் தி³வஸஸதஸஹஸ்ஸம் தி³வஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸம். ஏகமாஸம் த்³வே மாஸே…பே… மாஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸம். ஏகஸம்வச்ச²ரம் த்³வே ஸம்வச்ச²ரே…பே… ஸம்வச்ச²ரகோடிஸதஸஹஸ்ஸம். ஏககப்பம் த்³வே கப்பே…பே… கப்பகோடிஸதஸஹஸ்ஸம். கப்பானம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி தீணி அஸங்க்²யேய்யானி தா³னபாரமிம் பூரேத்வா பு³த்³தே⁴ன ப⁴விதும் ந ஸக்கா. ஸீலபாரமீனேக்க²ம்மபாரமீ…பே… உபேக்கா²பாரமீஸுபி ஏஸேவ நயோ. பச்சி²மகோடியா பன கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி த³ஸ பாரமியோ பூரேத்வா பு³த்³தே⁴ன ப⁴விதும் ஸக்காதி இமினா காரணேன து³ல்லபோ⁴.

172. ததியே அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோதி அச்ச²ரியோ மனுஸ்ஸோ. அச்ச²ரியோதி அந்த⁴ஸ்ஸ பப்³ப³தாரோஹணம் விய நிச்சம் ந ஹோதீதி அத்தோ². அயம் தாவ ஸத்³த³னயோ. அயம் பன அட்ட²கதா²னயோ – அச்ச²ராயோக்³கோ³தி அச்ச²ரியோ, அச்ச²ரம் பஹரித்வா பஸ்ஸிதப்³போ³தி அத்தோ². அபிச ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வா சத்தாரோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா பாதுப⁴வந்தீ’’தி (அ. நி. 4.127) ஏவமாதீ³ஹி அனேகேஹி அச்ச²ரியப்³பு⁴தத⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தத்தாபி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ. ஆசிண்ணமனுஸ்ஸோதிபி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ.

அபி⁴னீஹாரஸ்ஸ ஹி ஸம்பாத³கே அட்ட² த⁴ம்மே ஸமோதா⁴னேத்வா ஏகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸம்முகே² மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ மானஸம் ப³ந்தி⁴த்வா நிஸஜ்ஜனம் நாம ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆசிண்ணம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஆசிண்ணம். ததா² பு³த்³தா⁴னம் ஸந்திகே ப்³யாகரணம் லபி⁴த்வா அனிவத்தகேன ஹுத்வா வீரியாதி⁴ட்டா²னம் அதி⁴ட்டா²ய பு³த்³த⁴காரகத⁴ம்மானம் பூரணம்பி ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆசிண்ணம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஆசிண்ணம். ததா² பாரமியோ க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேத்வா வேஸ்ஸந்தரத்தபா⁴வஸதி³ஸே அத்தபா⁴வே ட²த்வா ஸப்³பா³லங்காரபடிமண்டி³தானம் ஹத்தீ²னம் ஸத்தஸதானி அஸ்ஸானம் ஸத்தஸதானீதி ஏவம் ஸத்தஸதகமஹாதா³னம் த³த்வா ஜாலிகுமாரஸதி³ஸம் புத்தம், கண்ஹாஜினாஸதி³ஸம் தீ⁴தரம், மத்³தீ³தே³விஸதி³ஸம் ப⁴ரியஞ்ச தா³னமுகே² நிய்யாதேத்வா யாவதாயுகம் ட²த்வா து³தியே அத்தபா⁴வே துஸிதப⁴வனே படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம்பி ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆசிண்ணம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஆசிண்ணம். துஸிதபுரே யாவதாயுகம் ட²த்வா தே³வதானம் ஆயாசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா பஞ்சமஹாவிலோகனம் விலோகேத்வா ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ துஸிதபுரா சவித்வா மஹாபோ⁴க³குலே படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம்பி ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆசிண்ணம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஆசிண்ணம். ததா² படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதி³வஸே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்பனம்பி, ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ மாதுகுச்சி²யம் நிவாஸோபி, ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸ மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனதி³வஸே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்பனம்பி, ஸம்பதிஜாதஸ்ஸ ஸத்தபத³வீதிஹாரக³மனம்பி, தி³ப்³ப³ஸேதச்ச²த்த. தா⁴ரணம்பி, தி³ப்³ப³வாளபீ³ஜனுக்கே²போபி, ஸப்³ப³தி³ஸாஸு ஸீஹவிலோகனம் விலோகேத்வா அத்தனா படிஸமம் கஞ்சி ஸத்தம் அதி³ஸ்வா ‘‘அக்³கோ³ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸா’’தி ஏவம் ஸீஹனாத³னத³னம்பி, பரிபாகக³தே ஞாணே மஹாஸம்பத்திம் பஹாய மஹாபி⁴னிக்க²மனம்பி, மஹாபோ³தி⁴மண்டே³ பல்லங்கேன நிஸின்னஸ்ஸ மாரவிஜயம் ஆதி³ம் கத்வா புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிதி³ப்³ப³சக்கு²விஸோத⁴னானி கத்வா பச்சூஸஸமயே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணகு³ணராஸிபடிவித்³த⁴க்க²ணே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்பனம்பி, பட²மத⁴ம்மதே³ஸனாய அனுத்தரம் திபரிவட்டம் த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனம்பீதி ஏவமாதி³ ஸப்³ப³ம் ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆசிண்ணம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ ஆசிண்ணம். ஏவம் ஆசிண்ணமனுஸ்ஸோதிபி அச்ச²ரியமனுஸ்ஸோ.

173. சதுத்தே² காலகிரியாதி ஏகஸ்மிம் காலே பாகடா கிரியாதி காலகிரியா. ததா²க³தோ ஹி பஞ்சசத்தாலீஸ வஸ்ஸானி ட²த்வா தீணி பிடகானி பஞ்ச நிகாயே நவங்க³ம் ஸத்து²ஸாஸனம் சதுராஸீதி த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸஹஸ்ஸானி பகாஸேத்வா மஹாஜனம் நிப்³பா³னனின்னம் நிப்³பா³னபோணம் கத்வா யமகஸாலானமந்தரே நிபன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஆமந்தேத்வா அப்பமாதே³ன ஓவதி³த்வா ஸதோ ஸம்பஜானோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யி. அயமஸ்ஸ கிரியா யாவஜ்ஜதனா பாகடாதி ஏகஸ்மிம் காலே பாகடா கிரியாதி காலகிரியா. அனுதப்பா ஹோதீதி அனுதாபகரா ஹோதி. தத்த² சக்கவத்திரஞ்ஞோ காலகிரியா ஏகசக்கவாளே தே³வமனுஸ்ஸானம் அனுதாபகரா ஹோதி. பு³த்³தா⁴னம் காலகிரியா த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு தே³வமனுஸ்ஸானம் அனுதாபகரா ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அனுதப்பா ஹோதீ’’தி.

174. பஞ்சமே அது³தியோதி து³தியஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அபா⁴வா அது³தியோ. சத்தாரோ ஹி பு³த்³தா⁴ ஸுதபு³த்³தோ⁴, சதுஸச்சபு³த்³தோ⁴, பச்சேகபு³த்³தோ⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴தி. தத்த² ப³ஹுஸ்ஸுதோ பி⁴க்கு² ஸுதபு³த்³தோ⁴ நாம. கீ²ணாஸவோ சதுஸச்சபு³த்³தோ⁴ நாம. கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி பாரமியோ பூரேத்வா ஸாமம் படிவித்³த⁴பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ நாம. கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி வா அட்ட² வா ஸோளஸ வா அஸங்க்²யேய்யானி பாரமியோ பூரேத்வா திண்ணம் மாரானம் மத்த²கம் மத்³தி³த்வா படிவித்³த⁴ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴ நாம. இமேஸு சதூஸு பு³த்³தே⁴ஸு ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴வ அது³தியோ நாம. ந ஹி தேன ஸத்³தி⁴ம் அஞ்ஞோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴ நாம உப்பஜ்ஜதி.

அஸஹாயோதி அத்தபா⁴வேன வா படிவித்³த⁴த⁴ம்மேஹி வா ஸதி³ஸோ ஸஹாயோ நாம அஸ்ஸ நத்தீ²தி அஸஹாயோ. ‘‘லத்³த⁴ஸஹாயோ கோ² பன ஸோ ப⁴க³வா ஸேகா²னஞ்சேவ படிபதா³ன’’ந்தி இமினா பன பரியாயேன ஸேகா²ஸேகா² பு³த்³தா⁴னம் ஸஹாயா நாம ஹோந்தி. அப்படிமோதி படிமா வுச்சதி அத்தபா⁴வோ, தஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸதி³ஸா அஞ்ஞா படிமா நத்தீ²தி அப்படிமோ. யாபி ச மனுஸ்ஸா ஸுவண்ணரஜதாதி³மயா படிமா கரோந்தி, தாஸு வாலக்³க³மத்தம்பி ஓகாஸம் ததா²க³தஸ்ஸ அத்தபா⁴வஸதி³ஸம் காதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தீ²தி ஸப்³ப³தா²பி அப்படிமோ.

அப்படிஸமோதி அத்தபா⁴வேனேவஸ்ஸ படிஸமோ நாம கோசி நத்தீ²தி அப்படிஸமோ. அப்படிபா⁴கோ³தி யே ததா²க³தேன ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³னா நயேன த⁴ம்மா தே³ஸிதா, தேஸு ‘‘ந சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, தயோ வா பஞ்ச வா’’திஆதி³னா நயேன படிபா⁴க³ம் காதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தீ²தி அப்படிபா⁴கோ³. அப்படிபுக்³க³லோதி அஞ்ஞோ கோசி ‘‘அஹம் பு³த்³தோ⁴’’தி ஏவம் படிஞ்ஞம் காதும் ஸமத்தோ² புக்³க³லோ நத்தீ²தி அப்படிபுக்³க³லோ. அஸமோதி அப்படிபுக்³க³லத்தாவ ஸப்³ப³ஸத்தேஹி அஸமோ. அஸமஸமோதி அஸமா வுச்சந்தி அதீதானாக³தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴, தேஹி அஸமேஹி ஸமோதி அஸமஸமோ.

த்³விபதா³னம் அக்³கோ³தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அபதா³னம் த்³விபதா³னம் சதுப்பதா³னம் ப³ஹுப்பதா³னம் ரூபீனம் அரூபீனம் ஸஞ்ஞீனம் அஸஞ்ஞீனம் நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீனம் ஸத்தானம் அக்³கோ³வ. கஸ்மா இத⁴ த்³விபதா³னம் அக்³கோ³தி வுத்தோ? ஸேட்ட²தரவஸேன. இமஸ்மிஞ்ஹி லோகே ஸேட்டோ² நாம உப்பஜ்ஜமானோ அபத³சதுப்பத³ப³ஹுப்பதே³ஸு ந உப்பஜ்ஜதி, த்³விபதே³ஸுயேவ உப்பஜ்ஜதி. கதரத்³விபத்³வேஸூதி? மனுஸ்ஸேஸு சேவ தே³வேஸு ச. மனுஸ்ஸேஸு உப்பஜ்ஜமானோ திஸஹஸ்ஸிமஹாஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் வஸே வத்தேதும் ஸமத்தோ² பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. தே³வேஸு உப்பஜ்ஜமானோ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் வஸவத்தீ மஹாப்³ரஹ்மா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. ஸோ தஸ்ஸ கப்பியகாரகோ வா ஆராமிகோ வா ஸம்பஜ்ஜதி. இதி ததோபி ஸேட்ட²தரவஸேனேஸ த்³விபதா³னம் அக்³கோ³தி வுத்தோ.

175-186. ச²ட்டா²தீ³ஸு ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பாதுபா⁴வா மஹதோ சக்கு²ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதீதி, பி⁴க்க²வே, ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பாதுபா⁴வேன மஹந்தஸ்ஸ சக்கு²ஸ்ஸ பாதுபா⁴வோ ஹோதி. தஸ்மிம் புக்³க³லே பாதுபூ⁴தே தம் பாதுபூ⁴தமேவ ஹோதி, ந வினா தஸ்ஸ பாதுபா⁴வேன பாதுப⁴வதி. பாதுபா⁴வோதி உப்பத்தி நிப்ப²த்தி. கதமஸ்ஸ சக்கு²ஸ்ஸாதி? பஞ்ஞாசக்கு²ஸ்ஸ. கீவரூபஸ்ஸாதி? ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாஸதி³ஸஸ்ஸ மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸதி³ஸஸ்ஸாதி. ஆலோகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. உபி⁴ன்னம் அக்³க³ஸாவகானம் பஞ்ஞாஆலோகஸதி³ஸோயேவ ஹி ஏத்த² ஆலோகோ, பஞ்ஞாஓபா⁴ஸஸதி³ஸோயேவ ஓபா⁴ஸோ அதி⁴ப்பேதோ. ‘‘மஹதோ சக்கு²ஸ்ஸ, மஹதோ ஆலோகஸ்ஸ, மஹதோ ஓபா⁴ஸஸ்ஸா’’தி இமானி ச பன தீணிபி லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானி கதி²தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

ச²ன்னம் அனுத்தரியானந்தி உத்தரிதரவிரஹிதானம் ச²ன்னம் உத்தமத⁴ம்மானம். தத்த² த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், ஸவனானுத்தரியம், லாபா⁴னுத்தரியம், ஸிக்கா²னுத்தரியம், பாரிசரியானுத்தரியம், அனுஸ்ஸதானுத்தரியந்தி இமானி ச² அனுத்தரியானி. இமேஸம் பாதுபா⁴வோ ஹோதீதி அத்தோ². ஆயஸ்மா ஹி ஆனந்த³த்தே²ரோ ஸாயம்பாதம் ததா²க³தம் சக்கு²விஞ்ஞாணேன த³ட்டு²ம் லப⁴தி, இத³ம் த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். அஞ்ஞோபி ஸோதாபன்னோ வா ஸகதா³கா³மீ வா அனாகா³மீ வா ஆனந்த³த்தே²ரோ விய ததா²க³தம் த³ஸ்ஸனாய லப⁴தி, இத³ம்பி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். அபரோ பன புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லம் த³ஸ்ஸனாய லபி⁴த்வா தம் த³ஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பாபேதி. இத³ம் த³ஸ்ஸனமேவ நாம, மூலத³ஸ்ஸனம் பன த³ஸ்ஸனானுத்தரியம் நாம.

ஆனந்த³த்தே²ரோயேவ ச அபி⁴க்க²ணம் த³ஸப³லஸ்ஸ வசனம் ஸோதவிஞ்ஞாணேன ஸோதும் லப⁴தி, இத³ம் ஸவனானுத்தரியம். அஞ்ஞேபி ஸோதாபன்னாத³யோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய ததா²க³தஸ்ஸ வசனம் ஸவனாய லப⁴ந்தி, இத³ம்பி ஸவனானுத்தரியம். அபரோ பன புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய ததா²க³தஸ்ஸ வசனம் ஸோதும் லபி⁴த்வா தம் ஸவனம் வட்³டே⁴த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பாபேதி. இத³ம் ஸவனமேவ நாம, மூலஸவனம் பன ஸவனானுத்தரியம் நாம.

ஆனந்த³த்தே²ரோயேவ ச த³ஸப³லே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி, இத³ம் லாபா⁴னுத்தரியம். அஞ்ஞேபி ஸோதாபன்னாத³யோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லே ஸத்³தா⁴படிலாப⁴ம் லப⁴ந்தி, இத³ம்பி லாபா⁴னுத்தரியம். அபரோ பன புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லே ஸத்³தா⁴படிலாப⁴ம் லபி⁴த்வா தம் லாப⁴ம் வட்³டே⁴த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பாபேதி, அயம் லாபோ⁴யேவ நாம, மூலலாபோ⁴ பன லாபா⁴னுத்தரியம் நாம.

ஆனந்த³த்தே²ரோயேவ ச த³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனே திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்க²தி, இத³ம் ஸிக்கா²னுத்தரியம். அஞ்ஞேபி ஸோதாபன்னாத³யோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனே திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்க²ந்தி, இத³ம்பி ஸிக்கா²னுத்தரியம். அபரோ பன புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனே திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்கி²த்வா தா ஸிக்கா² வட்³டே⁴த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பாபேதி. அயம் ஸிக்கா²யேவ நாம, மூலஸிக்கா² பன ஸிக்கா²னுத்தரியம் நாம.

ஆனந்த³த்தே²ரோயேவ ச அபி⁴ண்ஹம் த³ஸப³லம் பரிசரதி, இத³ம் பாரிசரியானுத்தரியம். அஞ்ஞேபி ஸோதாபன்னாத³யோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய அபி⁴ண்ஹம் த³ஸப³லம் பரிசரந்தி, இத³ம்பி பாரிசரியானுத்தரியம். அபரோ பன புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லம் பரிசரித்வா தம் பாரிசரியம் வட்³டே⁴த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பாபேதி, அயம் பாரிசரியாயேவ நாம, மூலபாரிசரியா பன பாரிசரியானுத்தரியம் நாம.

ஆனந்த³த்தே²ரோயேவ ச த³ஸப³லஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரே கு³ணே அனுஸ்ஸரதி, இத³ம் அனுஸ்ஸதானுத்தரியம். அஞ்ஞேபி ஸோதாபன்னாத³யோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரே கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தி, இத³ம்பி அனுஸ்ஸதானுத்தரியம். அபரோ பன புது²ஜ்ஜனகல்யாணகோ ஆனந்த³த்தே²ரோ விய த³ஸப³லஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரே கு³ணே அனுஸ்ஸரித்வா தம் அனுஸ்ஸதிம் வட்³டே⁴த்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் பாபேதி, அயம் அனுஸ்ஸதியேவ நாம, மூலானுஸ்ஸதி பன அனுஸ்ஸதானுத்தரியம் நாம. இமானி ச² அனுத்தரியானி, இமேஸம் பாதுபா⁴வோ ஹோதி. இமானி ச பன ச² அனுத்தரியானி லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானி கதி²தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

சதுன்னம் படிஸம்பி⁴தா³னம் ஸச்சி²கிரியா ஹோதீதி சதஸ்ஸோ ஹி படிஸம்பி⁴தா³யோ அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³தி. தத்த² அத்தே²ஸு ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மேஸு ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, அத்த²த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபே ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, ஞாணேஸு ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பனேதாஸம் அபி⁴த⁴ம்மே (விப⁴. 718 ஆத³யோ) ஆக³தோயேவ. இமாஸம் சதஸ்ஸன்னம் படிஸம்பி⁴தா³னம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ பச்சக்க²கிரியா ஹோதி, ந வினா பு³த்³து⁴ப்பாதா³. ஏதாஸம் ஸச்சி²கிரியாதி அத்தோ². இமாபி லோகியலோகுத்தராவ கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³.

அனேகதா⁴துபடிவேதோ⁴தி ‘‘சக்கு²தா⁴து ரூபதா⁴தூ’’திஆதீ³னம் அட்டா²ரஸன்னம் தா⁴தூனம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³யேவ படிவேதோ⁴ ஹோதி, ந வினா பு³த்³து⁴ப்பாதே³னாதி அத்தோ². நானாதா⁴துபடிவேதோ⁴தி ஏத்த² இமாவ அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ நானாஸபா⁴வதோ நானாதா⁴துயோதி வேதி³தப்³பா³. யோ பனேதாஸம் ‘‘நானாஸபா⁴வா ஏதா’’தி ஏவம் நானாகரணதோ படிவேதோ⁴, அயம் நானாதா⁴துபடிவேதோ⁴ நாம. விஜ்ஜாவிமுத்திப²லஸச்சி²கிரியாதி ஏத்த² விஜ்ஜாதி ப²லே ஞாணம், விமுத்தீதி தத³வஸேஸா ப²லஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா. ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாதி ஸோதோதி பட²மமக்³கோ³, தேன ஸோதேன பத்தப்³ப³ம் ப²லந்தி ஸோதாபத்திப²லம். ஸகதா³கா³மிப²லாதீ³னி பாகடானேவ.

187. அனுத்தரந்தி நிருத்தரம். த⁴ம்மசக்கந்தி ஸேட்ட²சக்கம். சக்கஸத்³தோ³ ஹேஸ –

‘‘சதுப்³பி⁴ அட்ட²ஜ்ஜ²க³மா, அட்டா²ஹிபி ச ஸோளஸ;

ஸோளஸாஹி ச பா³த்திம்ஸ, அத்ரிச்ச²ம் சக்கமாஸதோ³;

இச்சா²ஹதஸ்ஸ போஸஸ்ஸ, சக்கம் ப⁴மதி மத்த²கே’’தி. (ஜா. 1.1.104; 1.5.103) –

ஏத்த² உரசக்கே ஆக³தோ. ‘‘சக்கஸமாருள்ஹா ஜானபதா³ பரியாயந்தீ’’தி (அ. நி. 3.63; 5.54) ஏத்த² இரியாபத²சக்கே. ‘‘அத² கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, ரத²காரோ யம் தம் சக்கம் ச²ஹி மாஸேஹி நிட்டி²தம், தம் பவத்தேஸீ’’தி (அ. நி. 3.15) ஏத்த² தா³ருசக்கே. ‘‘அத்³த³ஸா கோ² தோ³ணோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு சக்கானி ஸஹஸ்ஸாரானீ’’தி (அ. நி. 4.36) ஏத்த² லக்க²ணசக்கே. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, சக்கானி, யேஹி ஸமன்னாக³தானம் தே³வமனுஸ்ஸானம் சதுசக்கம் வத்ததீ’’தி (அ. நி. 4.31) ஏத்த² ஸம்பத்திசக்கே. ‘‘தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுப⁴வதீ’’தி (தீ³. நி. 2.243; ம. நி. 3.256) ஏத்த² ரதனசக்கே. இத⁴ பன த⁴ம்மசக்கே ஆக³தோ.

பவத்திதந்தி ஏத்த² த⁴ம்மசக்கம் அபி⁴னீஹரதி நாம, அபி⁴னீஹடம் நாம, உப்பாதே³தி நாம, உப்பாதி³தம் நாம, பவத்தேதி நாம, பவத்திதம் நாமாதி அயம் பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. குதோ பட்டா²ய த⁴ம்மசக்கம் அபி⁴னீஹரதி நாமாதி? யதா³ ஸுமேத⁴ப்³ராஹ்மணோ ஹுத்வா காமேஸு ஆதீ³னவம் நேக்க²ம்மே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா ஸத்தஸதகமஹாதா³னம் த³த்வா இஸிபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜித்வா பஞ்ச அபி⁴ஞ்ஞா அட்ட² ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேதி, ததோ பட்டா²ய த⁴ம்மசக்கம் அபி⁴னீஹரதி நாம.

குதோ பட்டா²ய அபி⁴னீஹடம் நாமாதி? யதா³ அட்ட² த⁴ம்மே ஸமோதா⁴னேத்வா தீ³பங்கரபாத³மூலே மஹாபோ³தி⁴மண்ட³த்தா²ய மானஸம் ப³ந்தி⁴த்வா ‘‘ப்³யாகரணம் அலத்³தா⁴ ந வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி வீரியாதி⁴ட்டா²னம் அதி⁴ட்டா²ய நிபன்னோ த³ஸப³லஸ்ஸ ஸந்திகா ப்³யாகரணம் லபி⁴, ததோ பட்டா²ய த⁴ம்மசக்கம் அபி⁴னீஹடம் நாம.

குதோ பட்டா²ய உப்பாதே³தி நாமாதி? ததோ பட்டா²ய தா³னபாரமிம் பூரேந்தோபி த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதே³தி நாம. ஸீலபாரமிம் பூரேந்தோபி…பே… உபேக்கா²பாரமிம் பூரேந்தோபி த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதே³தி நாம. த³ஸ பாரமியோ த³ஸ உபபாரமியோ த³ஸ பரமத்த²பாரமியோ பூரேந்தோபி, பஞ்ச மஹாபரிச்சாகே³ பரிச்சஜந்தோபி, ஞாதத்த²சரியம் பூரேந்தோபி த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதே³தி நாம. வேஸ்ஸந்தரத்தபா⁴வே ட²த்வா ஸத்தஸதகமஹாதா³னம் த³த்வா புத்ததா³ரம் தா³னமுகே² நிய்யாதேத்வா பாரமிகூடம் க³ஹேத்வா துஸிதபுரே நிப்³ப³த்தித்வா தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா தே³வதாஹி ஆயாசிதோ படிஞ்ஞம் த³த்வா பஞ்சமஹாவிலோகனம் விலோகேந்தோபி த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதே³தியேவ நாம. மாதுகுச்சி²யம் படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தோபி, படிஸந்தி⁴க்க²ணே த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் கம்பேந்தோபி, மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²ந்ததி³வஸே ததே²வ லோகம் கம்பேந்தோபி, ஸம்பதிஜாதோ ஸத்த பதா³னி க³ந்த்வா ‘‘அக்³கோ³மஹஸ்மீ’’தி ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோபி, ஏகூனதிம்ஸ ஸம்வச்ச²ரானி அகா³ரமஜ்ஜே² வஸந்தோபி, மஹாபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²மந்தோபி, அனோமானதீ³தீரே பப்³ப³ஜந்தோபி, மஹாபதா⁴னே ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி வீரியம் கரோந்தோபி, ஸுஜாதாய தி³ன்னம் மது⁴பாயாஸம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸுவண்ணபாதிம் நதி³யா பவாஹேத்வா ஸாயன்ஹஸமயே போ³தி⁴மண்ட³வரக³தோ புரத்தி²மம் லோகதா⁴தும் ஓலோகேந்தோ நிஸீதி³த்வா ஸூரியே த⁴ரமானேயேவ மாரப³லம் வித⁴மேத்வா பட²மயாமே புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரந்தோபி, மஜ்ஜி²மயாமே தி³ப்³ப³சக்கு²ம் விஸோதே⁴ந்தோபி, பச்சூஸகாலஸமனந்தரே பச்சயாகாரம் ஸம்மஸித்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ம் படிவிஜ்ஜ²ந்தோபி, ஸோதாபத்திப²லம் ஸச்சி²கரோந்தோபி, ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் ஸகதா³கா³மிப²லம் அனாகா³மிமக்³க³ம் அனாகா³மிப²லம் ஸச்சி²கரோந்தோபி, அரஹத்தமக்³க³ம் படிவிஜ்ஜ²ந்தோபி த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதே³தியேவ நாம.

அரஹத்தப²லக்க²ணே பன தேன த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதி³தம் நாம. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி ஸகலலோகியலோகுத்தரகு³ணராஸி அரஹத்தப²லேனேவ ஸத்³தி⁴ம் இஜ்ஜ²தி. தஸ்மா தேன தஸ்மிம் க²ணே த⁴ம்மசக்கம் உப்பாதி³தம் நாம ஹோதி.

கதா³ பவத்தேதி நாம? போ³தி⁴மண்டே³ ஸத்தஸத்தாஹம் வீதினாமேத்வா இஸிபதனே மிக³தா³யே அஞ்ஞாகோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரம் காயஸக்கி²ம் கத்வா த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தம் தே³ஸேந்தோ த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி நாம.

யதா³ பன அஞ்ஞாகோண்ட³ஞ்ஞத்தே²ரேன த³ஸப³லஸ்ஸ தே³ஸனாஞாணானுபா⁴வனிப்³ப³த்தம் ஸவனம் லபி⁴த்வா ஸப்³ப³பட²மம் த⁴ம்மோ அதி⁴க³தோ, ததோ பட்டா²ய த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் நாம ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மசக்கந்தி சேதம் தே³ஸனாஞாணஸ்ஸபி நாமம் படிவேத⁴ஞாணஸ்ஸபி. தேஸு தே³ஸனாஞாணம் லோகியம், படிவேத⁴ஞாணம் லோகுத்தரம். கஸ்ஸ தே³ஸனாபடிவேத⁴ஞாணந்தி? ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ தே³ஸனாஞாணஞ்ச படிவேத⁴ஞாணஞ்சாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸம்மதே³வாதி ஹேதுனா நயேன காரணேனேவ. அனுப்பவத்தேதீதி யதா² புரதோ க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பச்ச²தோ க³ச்ச²ந்தோ தம் அனுக³ச்ச²தி நாம, ஏவம் பட²மதரம் ஸத்தா²ரா பவத்திதம் தே²ரோ அனுப்பவத்தேதி நாம. கத²ம்? ஸத்தா² ஹி ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ’’தி கதே²ந்தோ த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி நாம, த⁴ம்மஸேனாபதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி ‘‘சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, ஸதிபட்டா²னா’’தி கதே²ந்தோ த⁴ம்மசக்கம் அனுப்பவத்தேதி நாம. ஸம்மப்பதா⁴னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ந கேவலஞ்ச போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மேஸு, ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, அரியவம்ஸா’’திஆதீ³ஸுபி அயம் நயோ நேதப்³போ³வ. ஏவம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி நாம, தே²ரோ த³ஸப³லேன பவத்திதம் த⁴ம்மசக்கம் அனுப்பவத்தேதி நாம.

ஏவம் த⁴ம்மசக்கம் அனுப்பவத்தேந்தேன பன தே²ரேன த⁴ம்மோ தே³ஸிதோபி பகாஸிதோபி ஸத்தா²ராவ தே³ஸிதோ பகாஸிதோ ஹோதி. யோ ஹி கோசி பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா உபாஸகோ வா உபாஸிகா வா தே³வோ வா ஸக்கோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா த⁴ம்மம் தே³ஸேது பகாஸேது, ஸப்³போ³ ஸோ ஸத்தா²ரா தே³ஸிதோ பகாஸிதோவ நாம ஹோதி, ஸேஸஜனோ பன லேக²ஹாரகபக்கே² டி²தோவ நாம ஹோதி. கத²ம்? யதா² ஹி ரஞ்ஞா தி³ன்னம் பண்ணம் வாசேத்வா யம் யம் கம்மம் கரோந்தி, தம் தம் கம்மம் யேன கேனசி கதம்பி காரிதம்பி ரஞ்ஞா காரிதந்தேவ வுச்சதி. மஹாராஜா விய ஹி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. ராஜபண்ணம் விய தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம். பண்ணதா³னம் விய தேபிடகே நயமுக²தா³னம் பண்ணம் வாசேத்வா தம்தம்கம்மானம் கரணம் விய சதுன்னம் பரிஸானம் அத்தனோ ப³லேன பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா பரேஸம் தே³ஸனா பகாஸனா. தத்த² யதா² பண்ணம் வாசேத்வா யேன கேனசி கதம்பி காரிதம்பி தம் கம்மம் ரஞ்ஞா காரிதமேவ ஹோதி, ஏவமேவ யேன கேனசி தே³ஸிதோபி பகாஸிதோபி த⁴ம்மோ ஸத்தா²ரா தே³ஸிதோ பகாஸிதோவ நாம ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

ஏகபுக்³க³லவக்³க³வண்ணனா.