நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

அபி⁴த⁴ம்மபிடகே

புக்³க³லபஞ்ஞத்திபாளி

மாதிகா

1. ஏககஉத்³தே³ஸோ

1. ச² பஞ்ஞத்தியோ – க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தி, ஆயதனபஞ்ஞத்தி, தா⁴துபஞ்ஞத்தி, ஸச்சபஞ்ஞத்தி, இந்த்³ரியபஞ்ஞத்தி, புக்³க³லபஞ்ஞத்தீதி.

2. கித்தாவதா க²ந்தா⁴னம் க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தி? யாவதா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ – ரூபக்க²ந்தோ⁴, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴; ஏத்தாவதா க²ந்தா⁴னம் க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தி.

3. கித்தாவதா ஆயதனானம் ஆயதனபஞ்ஞத்தி? யாவதா த்³வாத³ஸாயதனானி – சக்கா²யதனம், ரூபாயதனம், ஸோதாயதனம், ஸத்³தா³யதனம், கா⁴னாயதனம், க³ந்தா⁴யதனம், ஜிவ்ஹாயதனம், ரஸாயதனம், காயாயதனம், போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம், மனாயதனம், த⁴ம்மாயதனம்; ஏத்தாவதா ஆயதனானம் ஆயதனபஞ்ஞத்தி.

4. கித்தாவதா தா⁴தூனம் தா⁴துபஞ்ஞத்தி? யாவதா அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ – சக்கு²தா⁴து, ரூபதா⁴து, சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து, ஸோததா⁴து, ஸத்³த³தா⁴து, ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴து, கா⁴னதா⁴து, க³ந்த⁴தா⁴து, கா⁴னவிஞ்ஞாணதா⁴து, ஜிவ்ஹாதா⁴து, ரஸதா⁴து, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴து, காயதா⁴து, போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴து, காயவிஞ்ஞாணதா⁴து, மனோதா⁴து, த⁴ம்மதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து; ஏத்தாவதா தா⁴தூனம் தா⁴துபஞ்ஞத்தி.

5. கித்தாவதா ஸச்சானம் ஸச்சபஞ்ஞத்தி? யாவதா சத்தாரி ஸச்சானி – து³க்க²ஸச்சம், ஸமுத³யஸச்சம், நிரோத⁴ஸச்சம், மக்³க³ஸச்சம்; ஏத்தாவதா ஸச்சானம் ஸச்சபஞ்ஞத்தி.

6. கித்தாவதா இந்த்³ரியானம் இந்த்³ரியபஞ்ஞத்தி? யாவதா பா³வீஸதிந்த்³ரியானி – சக்கு²ந்த்³ரியம், ஸோதிந்த்³ரியம், கா⁴னிந்த்³ரியம், ஜிவ்ஹிந்த்³ரியம், காயிந்த்³ரியம், மனிந்த்³ரியம், இத்தி²ந்த்³ரியம், புரிஸிந்த்³ரியம், ஜீவிதிந்த்³ரியம், ஸுகி²ந்த்³ரியம், து³க்கி²ந்த்³ரியம், ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம், தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம், உபேக்கி²ந்த்³ரியம், ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், வீரியிந்த்³ரியம், ஸதிந்த்³ரியம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம், அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம், அஞ்ஞிந்த்³ரியம், அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம்; ஏத்தாவதா இந்த்³ரியானம் இந்த்³ரியபஞ்ஞத்தி.

7. கித்தாவதா புக்³க³லானம் புக்³க³லபஞ்ஞத்தி?

(1) ஸமயவிமுத்தோ

(2) அஸமயவிமுத்தோ

(3) குப்பத⁴ம்மோ

(4) அகுப்பத⁴ம்மோ

(5) பரிஹானத⁴ம்மோ

(6) அபரிஹானத⁴ம்மோ

(7) சேதனாப⁴ப்³போ³

(8) அனுரக்க²ணாப⁴ப்³போ³

(9) புது²ஜ்ஜனோ

(10) கோ³த்ரபூ⁴

(11) ப⁴யூபரதோ

(12) அப⁴யூபரதோ

(13) ப⁴ப்³பா³க³மனோ

(14) அப⁴ப்³பா³க³மனோ

(15) நியதோ

(16) அனியதோ

(17) படிபன்னகோ

(18) ப²லேடி²தோ

(19) ஸமஸீஸீ

(20) டி²தகப்பீ

(21) அரியோ

(22) அனரியோ

(23) ஸேக்கோ²

(24) அஸேக்கோ²

(25) நேவஸேக்க²னாஸேக்கோ²

(26) தேவிஜ்ஜோ

(27) ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ

(28) ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴

(29) பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ [பச்சேகபு³த்³தோ⁴ (ஸீ.)]

(30) உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ

(31) பஞ்ஞாவிமுத்தோ

(32) காயஸக்கீ²

(33) தி³ட்டி²ப்பத்தோ

(34) ஸத்³தா⁴விமுத்தோ

(35) த⁴ம்மானுஸாரீ

(36) ஸத்³தா⁴னுஸாரீ

(37) ஸத்தக்க²த்துபரமோ

(38) கோலங்கோலோ

(39) ஏகபீ³ஜீ

(40) ஸகதா³கா³மீ

(41) அனாகா³மீ

(42) அந்தராபரினிப்³பா³யீ

(43) உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ

(44) அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ

(45) ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ

(46) உத்³த⁴ம்ஸோதோஅகனிட்ட²கா³மீ

(47) ஸோதாபன்னோ

(48) ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ

(49) ஸகதா³கா³மீ

(50) ஸகதா³கா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ

(51) அனாகா³மீ

(52) அனாகா³மிப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ

(53) அரஹா

(54) அரஹத்தப²லஸச்சி²கிரியாய [அரஹத்தாய (ஸீ.)] படிபன்னோ

ஏககம்.

2. து³கஉத்³தே³ஸோ

8. த்³வே புக்³க³லா –

(1) கோத⁴னோ ச, உபனாஹீ ச.

(2) மக்கீ² ச, பளாஸீ [பலாஸீ (ஸ்யா. க.)] ச.

(3) இஸ்ஸுகீ ச, மச்ச²ரீ ச.

(4) ஸடோ² ச, மாயாவீ ச.

(5) அஹிரிகோ ச, அனோத்தப்பீ ச.

(6) து³ப்³ப³சோ ச, பாபமித்தோ ச.

(7) இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரோ ச, போ⁴ஜனே அமத்தஞ்ஞூ ச.

(8) முட்ட²ஸ்ஸதி ச, அஸம்பஜானோ ச.

(9) ஸீலவிபன்னோ ச, தி³ட்டி²விபன்னோ ச.

(10) அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனோ ச, ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனோ ச.

(11) அக்கோத⁴னோ ச, அனுபனாஹீ ச.

(12) அமக்கீ² ச, அபளாஸீ ச.

(13) அனிஸ்ஸுகீ ச, அமச்ச²ரீ ச.

(14) அஸடோ² ச, அமாயாவீ ச.

(15) ஹிரிமா ச, ஓத்தப்பீ ச.

(16) ஸுவசோ ச, கல்யாணமித்தோ ச.

(17) இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ ச, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ ச.

(18) உபட்டி²தஸ்ஸதி ச, ஸம்பஜானோ ச.

(19) ஸீலஸம்பன்னோ ச, தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ ச.

(20) த்³வே புக்³க³லா து³ல்லபா⁴ லோகஸ்மிம்.

(21) த்³வே புக்³க³லா து³த்தப்பயா.

(22) த்³வே புக்³க³லா ஸுதப்பயா.

(23) த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஆஸவா வட்³ட⁴ந்தி.

(24) த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஆஸவா ந வட்³ட⁴ந்தி.

(25) ஹீனாதி⁴முத்தோ ச, பணீதாதி⁴முத்தோ ச.

(26) தித்தோ ச, தப்பேதா ச.

து³கம்.

3. திகஉத்³தே³ஸோ

9. தயோ புக்³க³லா –

(1) நிராஸோ, ஆஸம்ஸோ, விக³தாஸோ.

(2) தயோ கி³லானூபமா புக்³க³லா.

(3) காயஸக்கீ², தி³ட்டி²ப்பத்தோ, ஸத்³தா⁴விமுத்தோ.

(4) கூ³த²பா⁴ணீ, புப்ப²பா⁴ணீ, மது⁴பா⁴ணீ.

(5) அருகூபமசித்தோ புக்³க³லோ, விஜ்ஜூபமசித்தோ புக்³க³லோ, வஜிரூபமசித்தோ புக்³க³லோ.

(6) அந்தோ⁴, ஏகசக்கு², த்³விசக்கு².

(7) அவகுஜ்ஜபஞ்ஞோ புக்³க³லோ, உச்ச²ங்க³பஞ்ஞோ [உச்சங்கு³பஞ்ஞோ (ஸ்யா.)] புக்³க³லோ, புது²பஞ்ஞோ புக்³க³லோ.

(8) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ காமேஸு ச ப⁴வேஸு ச அவீதராகோ³, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ காமேஸு வீதராகோ³ ப⁴வேஸு அவீதராகோ³, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ காமேஸு ச ப⁴வேஸு ச வீதராகோ³.

(9) பாஸாணலேகூ²பமோ புக்³க³லோ, பத²விலேகூ²பமோ புக்³க³லோ, உத³கலேகூ²பமோ புக்³க³லோ.

(10) தயோ போத்த²கூபமா புக்³க³லா.

(11) தயோ காஸிகவத்தூ²பமா புக்³க³லா.

(12) ஸுப்பமேய்யோ, து³ப்பமேய்யோ, அப்பமேய்யோ.

(13) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ந ஸேவிதப்³போ³ ந ப⁴ஜிதப்³போ³ ந பயிருபாஸிதப்³போ³, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஸேவிதப்³போ³ ப⁴ஜிதப்³போ³ பயிருபாஸிதப்³போ³, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா [க³ருகத்வா (ஸீ.)] ஸேவிதப்³போ³ ப⁴ஜிதப்³போ³ பயிருபாஸிதப்³போ³.

(14) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஜிகு³ச்சி²தப்³போ³ ந ஸேவிதப்³போ³ ந ப⁴ஜிதப்³போ³ ந பயிருபாஸிதப்³போ³, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³ ந ஸேவிதப்³போ³ ந ப⁴ஜிதப்³போ³ ந பயிருபாஸிதப்³போ³; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஸேவிதப்³போ³ ப⁴ஜிதப்³போ³ பயிருபாஸிதப்³போ³.

(15) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரீ [பரிபூரீகாரீ (ஸ்யா.)], ஸமாதி⁴ஸ்மிம் மத்தஸோ காரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு ச பரிபூரகாரீ, ஸமாதி⁴ஸ்மிஞ்ச பரிபூரகாரீ, பஞ்ஞாய மத்தஸோ காரீ; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ ஸீலேஸு ச பரிபூரகாரீ, ஸமாதி⁴ஸ்மிஞ்ச பரிபூரகாரீ, பஞ்ஞாய ச பரிபூரகாரீ.

(16) தயோ ஸத்தா²ரோ.

(17) அபரேபி தயோ ஸத்தா²ரோ.

திகம்.

4. சதுக்கஉத்³தே³ஸோ

10. சத்தாரோ புக்³க³லா –

(1) அஸப்புரிஸோ, அஸப்புரிஸேன அஸப்புரிஸதரோ, ஸப்புரிஸோ, ஸப்புரிஸேன ஸப்புரிஸதரோ.

(2) பாபோ, பாபேன பாபதரோ, கல்யாணோ, கல்யாணேன கல்யாணதரோ.

(3) பாபத⁴ம்மோ, பாபத⁴ம்மேன பாபத⁴ம்மதரோ, கல்யாணத⁴ம்மோ, கல்யாணத⁴ம்மேன கல்யாணத⁴ம்மதரோ.

(4) ஸாவஜ்ஜோ, வஜ்ஜப³ஹுலோ, அப்பவஜ்ஜோ [அப்பஸாவஜ்ஜோ (ஸ்யா. க.) அ. நி. 4.135], அனவஜ்ஜோ.

(5) உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ, விபஞ்சிதஞ்ஞூ [விபசிதஞ்ஞூ (ஸீ.) அ. நி. 4.133], நேய்யோ, பத³பரமோ.

(6) யுத்தப்படிபா⁴னோ, நோ முத்தப்படிபா⁴னோ, முத்தப்படிபா⁴னோ, நோ யுத்தப்படிபா⁴னோ, யுத்தப்படிபா⁴னோ ச முத்தப்படிபா⁴னோ ச, நேவ யுத்தப்படிபா⁴னோ நோ முத்தப்படிபா⁴னோ.

(7) சத்தாரோ த⁴ம்மகதி²கா புக்³க³லா.

(8) சத்தாரோ வலாஹகூபமா புக்³க³லா.

(9) சத்தாரோ மூஸிகூபமா புக்³க³லா.

(10) சத்தாரோ அம்பூ³பமா புக்³க³லா.

(11) சத்தாரோ கும்பூ⁴பமா புக்³க³லா.

(12) சத்தாரோ உத³கரஹதூ³பமா புக்³க³லா.

(13) சத்தாரோ ப³லீப³த்³தூ³பமா [ப³லிப³த்³தூ³பமா (ஸீ.)] புக்³க³லா.

(14) சத்தாரோ ஆஸீவிஸூபமா புக்³க³லா.

(15) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அப்பஸாத³னீயே டா²னே பஸாத³ம் உபத³ம்ஸிதா ஹோதி, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா பஸாத³னீயே டா²னே அப்பஸாத³ம் உபத³ம்ஸிதா ஹோதி.

(16) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அப்பஸாத³னீயே டா²னே அப்பஸாத³ம் உபத³ம்ஸிதா ஹோதி, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா பஸாத³னீயே டா²னே பஸாத³ம் உபத³ம்ஸிதா ஹோதி.

(17) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, நோ ச கோ² வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, நோ ச கோ² அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அவண்ணாரஹஸ்ஸ ச அவண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன; வண்ணாரஹஸ்ஸ ச வண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ நேவ அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன, நோ ச வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸிதா ஹோதி பூ⁴தம் தச்ச²ம் காலேன.

(18) உட்டா²னப²லூபஜீவீ நோ புஞ்ஞப²லூபஜீவீ, புஞ்ஞப²லூபஜீவீ நோ உட்டா²னப²லூபஜீவீ, உட்டா²னப²லூபஜீவீ ச புஞ்ஞப²லூபஜீவீ ச, நேவ உட்டா²னப²லூபஜீவீ நோ புஞ்ஞப²லூபஜீவீ.

(19) தமோ தமபராயனோ, தமோ ஜோதிபராயனோ, ஜோதி தமபராயனோ, ஜோதி ஜோதிபராயனோ.

(20) ஓணதோணதோ, ஓணதுண்ணதோ, உண்ணதோணதோ, உண்ணதுண்ணதோ.

(21) சத்தாரோ ருக்கூ²பமா புக்³க³லா.

(22) ரூபப்பமாணோ, ரூபப்பஸன்னோ, கோ⁴ஸப்பமாணோ, கோ⁴ஸப்பஸன்னோ.

(23) லூக²ப்பமாணோ, லூக²ப்பஸன்னோ, த⁴ம்மப்பமாணோ, த⁴ம்மப்பஸன்னோ.

(24) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ ஹோதி, நோ பரஹிதாய; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ பரஹிதாய படிபன்னோ ஹோதி, நோ அத்தஹிதாய; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அத்தஹிதாய சேவ படிபன்னோ ஹோதி பரஹிதாய ச; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ நேவ அத்தஹிதாய படிபன்னோ ஹோதி நோ பரஹிதாய.

(25) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ஹோதி அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ பரந்தபோ ஹோதி பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ச ஹோதி அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, பரந்தபோ ச பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ நேவ அத்தந்தபோ ஹோதி ந அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ [ஸீதிபூ⁴தோ (ஸீ. க.)] ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி.

(26) ஸராகோ³, ஸதோ³ஸோ, ஸமோஹோ, ஸமானோ.

(27) அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ லாபீ⁴ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ லாபீ⁴ ஹோதி அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய, ந லாபீ⁴ அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ லாபீ⁴ சேவ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, லாபீ⁴ ச அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய; அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ நேவ லாபீ⁴ ஹோதி அஜ்ஜ²த்தம் சேதோஸமத²ஸ்ஸ, ந லாபீ⁴ அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய.

(28) அனுஸோதகா³மீ புக்³க³லோ, படிஸோதகா³மீ புக்³க³லோ, டி²தத்தோ புக்³க³லோ, திண்ணோ பாரங்க³தோ [பாரக³தோ (ஸீ. ஸ்யா.)] த²லே திட்ட²தி ப்³ராஹ்மணோ.

(29) அப்பஸ்ஸுதோ ஸுதேன அனுபபன்னோ, அப்பஸ்ஸுதோ ஸுதேன உபபன்னோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸுதேன அனுபபன்னோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸுதேன உபபன்னோ.

(30) ஸமணமசலோ, ஸமணபது³மோ, ஸமணபுண்ட³ரீகோ, ஸமணேஸு ஸமணஸுகு²மாலோ.

சதுக்கம்.

5. பஞ்சகஉத்³தே³ஸோ