6. அஸுப⁴கம்மட்டா²னனித்³தே³ஸவண்ணனா

உத்³து⁴மாதகாதி³பத³த்த²வண்ணனா

102. ‘‘அவிஞ்ஞாணகாஸுபே⁴ஸூ’’தி இத³ம் உத்³து⁴மாதகாதீ³னம் ஸபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். தஸ்மா பூ⁴தகத²னமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந ஸவிஞ்ஞாணகஅஸுப⁴ஸ்ஸ அகம்மட்டா²னபா⁴வதோ. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ந கேவலம் மதஸரீர’’ந்திஆதி³ (விஸுத்³தி⁴. 1.122). உத்³த⁴ம் ஜீவிதபரியாதா³னாதி ஜீவிதக்க²யதோ உபரி மரணதோ பரம். ஸமுக்³க³தேனாதி உட்டி²தேன. உத்³து⁴மாதத்தாதி உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் து⁴மாதத்தா ஸூனத்தா. உத்³து⁴மாதமேவ உத்³து⁴மாதகந்தி க-காரேன பத³வட்³ட⁴னமாஹ அனத்த²ந்தரதோ யதா² ‘‘பீதகம் லோஹிதக’’ந்தி. படிக்கூலத்தாதி ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா. குச்சி²தம் உத்³து⁴மாதம் உத்³து⁴மாதகந்தி குச்ச²னத்தே² வா அயம் க-காரோதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் யதா² ‘‘பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தீ’’தி (மஹாவ. 285; பரி. 325; தீ³. நி. 2.149; அ. நி. 5.213). ததா²ரூபஸ்ஸாதி ‘‘ப⁴ஸ்தா விய வாயுனா’’திஆதி³னா யதா²ரூபம் வுத்தம், ததா²ரூபஸ்ஸ.

ஸேதரத்தேஹி பரிபி⁴ன்னம் விமிஸ்ஸிதம் நீலம் வினீலம், புரிமவண்ணவிபரிணாமபூ⁴தம் வா நீலம் வினீலம்.

பரிபி⁴ன்னட்டா²னேஸு காககங்காதீ³ஹி. விஸ்ஸந்த³மானபுப்³ப³ந்தி விஸ்ஸவந்தபுப்³ப³ம், தஹம் தஹம் பக்³க⁴ரந்தபுப்³ப³ந்தி அத்தோ².

அபதா⁴ரிதந்தி விவடம் உக்³கா⁴டிதம். கி²த்தந்தி ச²ட்³டி³தம், ஸோணஸிங்கா³லாதீ³ஹி விஸும் கத்வா கா²த³னேன ஸரீரஸங்கா⁴ததோ லுஞ்சித்வா தஹம் தஹம் ச²ட்³டி³தம். விவித⁴ம் கி²த்தந்தி விக்கி²த்தம்.

புரிமனயேனாதி ‘‘விவித⁴ம் கி²த்த’’ந்திஆதி³னா புப்³பே³ வுத்தனயேன. ஸத்தே²ன ஹனித்வாதி வேரீஹி க²க்³க³கரவாலாதி³னா ஸத்தே²ன பஹரித்வா. வுத்தனயேனாதி ‘‘அஞ்ஞேன ஹத்த²’’ந்திஆதி³னா புப்³பே³ வுத்தனயேன.

அப்³ப⁴ந்தரதோ நிக்க²மந்தேஹி கிமீஹி பக்³க⁴ரந்தகிமிகுலம் புளவகந்தி ஆஹ ‘‘கிமிபரிபுண்ணஸ்ஸா’’தி.

உத்³து⁴மாதகாதீ³னி ஆமகஸுஸானாதீ³ஸு ச²ட்³டி³தாஸுபா⁴னி. நிஸ்ஸாயாதி படிச்ச தானிபி ஆரப்³ப⁴. நிமித்தானந்தி உக்³க³ஹபடிபா⁴க³னிமித்தானம். ஏதானேவ உத்³து⁴மாதகாதீ³னேவ நாமானி.

உத்³து⁴மாதககம்மட்டா²னவண்ணனா

103. பா⁴வேதுகாமேனாதி உப்பாதே³துகாமேன. தேனாதி ஆசரியேன. அஸ்ஸாதி யோகி³னோ. அஸுப⁴னிமித்தத்தா²யாதி அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனத்தா²ய, அஸுபே⁴ வா உக்³க³ஹனிமித்தஸ்ஸ அத்தா²ய. க³மனவிதா⁴னந்தி க³மனவிதி⁴. யேன விதி⁴னா க³ந்தப்³ப³ம், ஸோ விதி⁴. உக்³க³ஹனிமித்தஸ்ஸ உப்பன்னகாலதோ பட்டா²ய பத²வீகஸிணே வுத்தம் படிபஜ்ஜனவிதி⁴ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அப்பனாவிதா⁴னபரியோஸான’’ந்தி.

104. தாவதே³வாதி ஸுதக்க²ணேயேவ. அதித்தே²ன புண்ணனதீ³ஆதி³ம் பக்க²ந்த³ந்தேன விய அனுபவிஸந்தேன விய. கேதா³ரகோடியாதி கேதா³ரமரியாதா³ய. விஸபா⁴க³ரூபந்தி கே²த்தரக்கி²காதி³விஸபா⁴க³வத்து²ரூபம். ஸரீரந்தி உத்³து⁴மாதககளேவரம். அது⁴னாமதந்தி அசிரமதம் உத்³து⁴மாதகபா⁴வம் அப்பத்தம். தக்கயதீதி ஸம்பா⁴வேதி பா⁴ரியம் கத்வா ந மஞ்ஞதி.

105. ரூபஸத்³தா³தீ³தி ஏத்த² அமனுஸ்ஸானம் ரூபேஹி, ஸீஹப்³யக்³கா⁴தீ³னம் ஸத்³தா³தீ³ஹி, அமனுஸ்ஸானம்பி வா ரூபஸத்³தா³தீ³ஹி. ததா² ஸீஹப்³யக்³கா⁴தீ³னந்தி யதா²ரஹம் யோஜேதப்³ப³ம். அனிட்டா²ரம்மணாபி⁴பூ⁴தஸ்ஸாதி பே⁴ரவாதி³பா⁴வேன அனிட்டே²ஹி ஆரம்மணேஹி அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ அஜ்ஜோ²த்த²டஸ்ஸ. ந படிஸண்டா²தீதி விதா³ஹவஸேன ஆஸயே ந திட்ட²தி, உச்ச²ட்³டே³தப்³ப³ம் ஹோதீதி அத்தோ². அஞ்ஞோதி அமனுஸ்ஸாதீ³னம் வஸேன வா அஞ்ஞதா² வா வுத்தப்பகாரதோ அஞ்ஞோ ஆபா³தோ⁴ ஹோதி. ஸோதி ஸங்க⁴த்தே²ரோ, அபி⁴ஞ்ஞாதபி⁴க்கு² வா. யஸ்ஸானேன ஆரோசிதம், ஸோ. கதகம்மாதி கததே²ய்யகம்மா. அகதகம்மாதி தே²ய்யகம்மம் காதுகாமா. கதகம்மா பன இதா⁴தி⁴ப்பேதா. தஸ்மா தேதி கதகம்மா சோரா. ஸஹ ஓட்³டே⁴னாதி ஸஹோட்³ட⁴ம், தே²னேத்வா க³ஹியமானப⁴ண்டே³ன ஸத்³தி⁴ந்தி அத்தோ². யஜமானோதி யஞ்ஞம் யஜந்தோ யஞ்ஞஸாமிகோ. ‘‘அத்³தா⁴ இமாய படிபத்தியா ஜராமரணதோ முச்சிஸ்ஸாமீ’’தி பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பாதே³த்வா.

ஏவம் க³மனவிதா⁴னம் ஏகதே³ஸேன வத்வா இதா³னி அட்ட²கதா²ஸு ஆக³தனயேன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்ட²கதா²ஸு வுத்தேன விதி⁴னா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² உக்³க³ண்ஹந்தோதி உக்³க³ண்ஹனஹேது. ஏகோதி அயம் ஏக-ஸத்³தோ³ அஸஹாயத்தோ², ந அஞ்ஞாதி³அத்தோ²தி ‘‘அது³தியோ’’தி வுத்தம். யதா² வண்ணாதி³தோ வவத்தா²னம் ஏகம்ஸதோ ஸமுதி³தமேவ இச்சி²தப்³ப³ம் ஸப்³ப³த்த²கபா⁴வதோ, ந ததா² ஸந்தி⁴ஆதி³தோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘வண்ணதோபீ’’திஆதி³னா ச²ஸு டா²னேஸு ஸம்பிண்ட³னத்தோ² பி-ஸத்³தோ³ க³ஹிதோ. புன ஏகோ அது³தியோதிஆதி³ க³ஹிதனிமித்தஸ்ஸ யோகி³னோ நிவத்தித்வா வஸனட்டா²னக³மனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தப்³பா⁴கி³யஞ்ஞேவாதி தப்பக்கி²யம்யேவ அஸுப⁴னிமித்தமனஸிகாரஸஹிதமேவ. ஆஸனம் பஞ்ஞபேதீதி நிஸஜ்ஜம் கப்பேதி. யம் பன ‘‘அஸுப⁴னிமித்ததி³ஸாபி⁴முகே² பூ⁴மிப்பதே³ஸே’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.113) வக்க²தி, தம்பி இமமேவத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி கேவலேன தி³ஸாபி⁴முக²பா⁴வேன கிஞ்சி இஜ்ஜ²தி.

ஸமந்தா நிமித்துபலக்க²ணாதி உத்³து⁴மாதகஸ்ஸ ஸமந்தா பாஸாணாதி³னிமித்தஸல்லக்க²ணா. அஸம்மோஹத்தா²தி உக்³க³ஹனிமித்தே உபட்டி²தே உப்பஜ்ஜனகஸம்மோஹவிக³மத்தா². ஏகாத³ஸவிதே⁴னாதி வண்ணாதி³வஸேன ஏகாத³ஸவிதே⁴ன. உபனிப³ந்த⁴னத்தோ²தி அஸுபா⁴ரம்மணே சித்தம் உபனேத்வா நிப³ந்த⁴னத்தோ². வீதி²ஸம்படிபாத³னத்தா²தி கம்மட்டா²னவீதி²யா ஸம்மதே³வ படிபாத³னத்தா². புஞ்ஞகிரியவத்து² அதி⁴க³தம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

106. தஸ்மாதி யஸ்மா அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம் அரியமக்³க³பத³ட்டா²னஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³முபாயோ, யஸ்மா வா ‘‘அஸுப⁴னிமித்தம் உக்³க³ண்ஹந்தோ ஏகோ அது³தியோ க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா. சித்தஸஞ்ஞத்தத்தா²யாதி ஸரீரஸபா⁴வஸல்லக்க²ணேன, ஸம்வேக³ஜனனேன ச அத்தனோ சித்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞத்திஅத்த²ம் ஸஞ்ஞாபனத்த²ம். ‘‘சித்தஸஞ்ஞதத்தா²யா’’தி வா பாடோ², கிலேஸவஸேன அஸம்யதஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸம்யமனத்த²ம் த³மனத்த²ம், ந கம்மட்டா²னத்த²ந்தி அத்தோ². கம்மட்டா²னஸீஸேனாதி கம்மட்டா²னேன ஸீஸபூ⁴தேன, தம் உத்தமங்க³ம் பதா⁴னம் காரணம் கத்வா. மூலகம்மட்டா²னந்தி பகதியா அத்தனா காலேன காலம் பரிஹரியமானம் பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிஆதி³ஸப்³ப³த்த²ககம்மட்டா²னம். ‘‘கம்மட்டா²னஸீஸேன க³ச்சா²மீ’’தி தம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா. தேனாஹ ‘‘தம் மனஸிகரோந்தேனேவா’’தி. ஸூபட்டி²தபா⁴வஸம்பாத³னேனாதி மூலகம்மட்டா²னே ஸுட்டு² உபட்டி²தபா⁴வஸ்ஸ ஸம்பாத³னேன. ஏவம் ஹி ஸதி அஸம்முட்டா² நாம ஹோதி. ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணே அப்பவத்தித்வா கம்மட்டா²னேயேவ பவத்தமானம் மானஸம் அப³ஹிக³தம் நாம. ததா²பூ⁴தேன சானேன ரூபிந்த்³ரியானி அப்பவத்தகிச்சானி கதானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘மனச்ச²ட்டா²னம்…பே… க³ந்தப்³ப³’’ந்தி.

த்³வாரம் ஸல்லக்கே²தப்³ப³ந்தி விஹாரே புரத்தி²மாதீ³ஸு தி³ஸாஸு அஸுகதி³ஸாய இத³ம் த்³வாரம், ததோ ஏவ தாய தி³ஸாய ஸல்லக்கி²தேன அஸுகத்³வாரேன நிக்க²ந்தோம்ஹீதி த்³வாரம் உபதா⁴ரேதப்³ப³ம். ததோதி த்³வாரஸல்லக்க²ணதோ பச்சா². யேன மக்³கே³ன க³ச்ச²தி ஸயம். நிமித்தட்டா²னந்தி அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ க³ண்ஹனட்டா²னம். ஆஹாரம் ச²ட்³டா³பேய்யாதி வமனம் காராபேய்ய. கண்டகட்டா²னந்தி கண்டகவந்தம் டா²னம்.

107. தி³ஸா வவத்த²பேதப்³பா³தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘ஏகஸ்மிம் ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். கா²யதீதி உபட்டா²தி. கம்மனியந்தி பா⁴வனாய கம்மக்க²மம். உப்³பா³ள்ஹஸ்ஸாதி பா³தி⁴தஸ்ஸ. விதா⁴வதீதி நானாரம்மணே விஸரதி. உக்கம்மாதி உஜுகம் அனுவாததோ அபக்கம்ம. மதகளேவரம் புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன ப⁴யதோ உபட்டா²தீதி ஆஹ ‘‘அச்சாஸன்னே ப⁴யமுப்பஜ்ஜதீ’’தி. அனுபாத³ந்தி பாத³ஸமீபம். யத்த² டி²தஸ்ஸ ஸுகே²ன ஓலோகேதும் ஸக்கா, தம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ பா²ஸுகட்டா²னம்.

108. ஸமந்தாதி ஸமந்ததோ. புன ஸமந்தாதி ஸாமந்தா ஸமீபே. கச்ச²கோதி காளகச்ச²கோ, ‘‘பிலக்கோ²’’திபி வத³ந்தி. கபீதனோதி பிப்பலிருக்கோ². ஸிந்தீ³தி கு²த்³த³கக²ஜ்ஜுரீ. கரமந்தா³த³யோ பாகடா ஏவ. ஸாமாதி ஸாமலதா. காளவல்லீதி காளவண்ணா அபத்திகா ஏகா லதாஜாதி. பூதிலதாதி ஜீவனவல்லி, யா ‘‘க³லோசீ’’தி வுச்சதி.

109. தம் நிமித்தகரணாதி³ இதே⁴வ யதா²வுத்தே பாஸாணாதி³னிமித்தகரணே ஏவ அந்தோக³த⁴ம் பரியாபன்னம். ஸனிமித்தம் கரோதீதி ஸஹ நிமித்தம் கரோதி, அஸுப⁴ம் பாஸாணாதி³னிமித்தேன ஸஹ கரோதி வவத்த²பேதி. அத² வா அஸுப⁴னிமித்தம், பாஸாணாதி³னிமித்தஞ்ச ஸஹ ஏகஜ்ஜ²ம் கரோந்தோ வவத்த²பேந்தோ ‘‘ஸனிமித்தம் கரோதீ’’தி வுத்தோ. ஸமானகாலதாதீ³பகேன ஹி ஸஹ-ஸத்³தே³ன அயம் ஸமாஸோ யதா² ‘‘ஸசக்கம் தே³ஹீ’’தி. தயித³ம் நிமித்தகரணம் அபராபரம் ஸல்லக்க²ணேன ஹோதி, ந ஏகவாரமேவாதி ஆஹ ‘‘புனப்புனம் வவத்த²பேந்தோ ஹி ஸனிமித்தம் கரோதீ’’தி. த்³வேதி பாஸாணாஸுப⁴னிமித்தானி. ஸமாஸேத்வா ஸங்க³ஹேத்வா ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா. ஸாரம்மணந்தி அஸுபா⁴ரம்மணேன ஸத்³தி⁴ம் பாஸாணாதி³ம் ஸமானாரம்மணம் கரோதி, ஸஹ வா ஆரம்மணம் கரோதி, ஏகாரம்மணம் விய உப⁴யம் ஆரம்மணம் கரோதி, ஏகஜ்ஜ²ம் விய ச அபராபரம் ஸல்லக்கே²ந்தோ பாஸாணாதி³ம், அஸுப⁴னிமித்தஞ்சாதி த்³வயம் ஆரம்மணம் கரோதீதி அத்தோ².

அத்தனியோதி ஸகோ. வணிதந்தி ஸூனம். ஸபா⁴வேன ஸரஸேனாதி உத்³து⁴மாதகபா⁴வஸங்கா²தேன அத்தனோ லக்க²ணேன, பரேஸம் ஜிகு³ச்சு²ப்பாத³னஸங்கா²தேன அத்தனோ கிச்சேன ச, ஸபா⁴வோ ஏவ வா ததா² நிப்ப²ஜ்ஜனதோ ‘‘ரஸோ’’தி வுத்தோ.

110. ச²ப்³பி³தே⁴ன நிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி வண்ணாதி³னா ச²ப்பகாரேன தாவ உத்³து⁴மாதகஅஸுப⁴னிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³ம். கேசி ‘‘களேவரஸ்ஸ தீ³க⁴ரஸ்ஸாதி³ப்பமாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தவிதே⁴னா’’தி வத³ந்தி, தம் அட்ட²கதா²யம் நத்தி². லிங்க³தோதி ஏத்த² லிங்க³ம் நாம வயோ லிங்க³ம், ந த²னமஸ்ஸுஆதி³ இத்தி²புரிஸலிங்க³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘இத்தி²லிங்க³ம் வா’’திஆதி³ வுத்தம். டி²தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ இத³ம் ஸரீரந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உத்³து⁴மாதகஸண்டா²னவஸேனேவ, ந பாகதிகஸண்டா²னவஸேன. ஏதேன யதி³ தத்த² கோசி அனுத்³து⁴மாதகபா⁴வப்பத்தோ பதே³ஸோ ஸியா, ஸோ ந க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. ஓளாரிகாவயவவஸேன இத³ம் ஸண்டா²னவவத்தா²னம், ந ஸுகு²மாவயவவஸேனாதி ஸீஸஸண்டா²னாதி³கம் நவவித⁴மேவ ஸண்டா²னம் க³ஹிதம்.

இமிஸ்ஸா தி³ஸாயாதி இமிஸ்ஸா புரத்தி²மாய, த³க்கி²ணபச்சி²மஉத்தராய தி³ஸாய, அனுதி³ஸாய வா டி²தோதி யோஜனா. இமஸ்மிம் நாம ஓகாஸே ஹத்தா²தி இமஸ்மிம் நாம பூ⁴மிப்பதே³ஸே இமஸ்ஸ களேவரஸ்ஸ ஹத்தா² டி²தாதி வவத்த²பேதப்³ப³ந்தி யோஜனா.

அதோ⁴ பாத³தலேனாதிஆதி³ நாபி⁴யா ஹேட்டா² அதோ⁴, ததோ உத்³த⁴ம் உபரீதி இமஸ்ஸ வவத்தா²னஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். ஹத்த²பரிச்சே²தோ³ ஹேட்டா² அங்கு³லிஅக்³கே³ன உபரி அம்ஸகூடஸந்தி⁴னா திரியம் தசபரியந்தேன க³ஹேதப்³போ³. ஏஸ நயோ பாத³பரிச்சே²தா³தீ³ஸுபி. யத்தகம் வா பன டா²னம் க³ண்ஹதீதி ஸசே ஸப்³ப³ம் ஸரீரம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, பதே³ஸோ தஸ்ஸ உத்³து⁴மாதோ, ஸோ யத்தகம் ஸரீரப்பதே³ஸம் உத்³து⁴மாதகவஸேன ஞாணேன பரிக்³க³ண்ஹாதி, தத்தகமேவ யதா²பரிக்³க³ஹிதமேவ. இத³ம் ஈதி³ஸந்தி இத³ம் ஹத்தா²தி³கம் ஈதி³ஸம் ஏவமாகாரம். உத்³து⁴மாதகந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³ம். விஸபா⁴கே³ ஸரீரே ஆரம்மணந்தி கம்மட்டா²னம் படிக்கூலாகாரோ ந உபட்டா²தி ந கா²யதி, ஸுப⁴தோ உபட்ட²ஹேய்ய. தேனாஹ ‘‘விப்ப²ந்த³னஸ்ஸேவ பச்சயோ ஹோதீ’’தி, கிலேஸபரிப்ப²ந்த³னஸ்ஸேவ நிமித்தம் ஹோதீதி அத்தோ². உக்³கா⁴டிதாபீதி உத்³து⁴மாதபா⁴வப்பத்தாபி, ஸப்³ப³ஸோ குதி²தஸரீராபீதி வா அத்தோ². ஸ்வாயமத்தோ² பட²மபாராஜிகே (பாரா. 67 ஆத³யோ) வினீதவத்தூ²ஹி தீ³பேதப்³போ³.

111. ஆஸேவிதகம்மட்டா²னோதி அஸுப⁴கம்மட்டா²னே கதபரிசயோ. ஸோஸானிகங்கா³தீ³னம் வஸேன பரிஹதது⁴தங்கோ³. சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேன பரிமத்³தி³தமஹாபூ⁴தோ. ஸலக்க²ணதோ ஞாணேன பரிக்³க³ஹிதஸங்கா²ரோ. பச்சயபரிக்³க³ஹவஸேன வவத்தா²பிதனாமரூபோ. ஸலக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய உக்கம்ஸனேன ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனாப³லேன உக்³கா⁴டிதஸத்தஸஞ்ஞோ. விபஸ்ஸனாய படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ஸம்பாபனேன கதஸமணத⁴ம்மோ. ததோ ஏவ ஸப்³ப³ஸோ குஸலவாஸனாய, குஸலபா⁴வனாய ச பூரணேன வாஸிதவாஸனோ பா⁴விதபா⁴வனோ. விவட்டூபனிஸ்ஸயகுஸலபீ³ஜேன ஸபீ³ஜோ. ஞாணஸ்ஸ பரிபக்கபா⁴வேன ஞாணுத்தரோ. யதா²வுத்தாய படிபத்தியா கிலேஸானம் தனுகரணேன அப்பகிலேஸோ. ஓலோகிதோலோகிதட்டா²னேயேவாதி உத்³து⁴மாதகாதி³அஸுப⁴ஸ்ஸ யத்த² யத்த² ஓலோகிதோலோகிதட்டா²னே ஏவ, தாதி³ஸஸ்ஸ காலவிஸேஸோ, அஸுப⁴ஸ்ஸ பதே³ஸவிஸேஸோ வா அபேக்கி²தப்³போ³ நத்தீ²தி அத்தோ². நோ சே ஏவம் உபட்டா²தீதி ஏவம் யதா²வுத்தபுரிஸவிஸேஸஸ்ஸ விய படிபா⁴க³னிமித்தம் நோ சே உபட்டா²தி. ஏவம் ச²ப்³பி³தே⁴னாதி ஏவம் வுத்தாகாரேன வண்ணாதி³வஸேன ச²ப்³பி³தே⁴ன. புனபீதி பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேன நிமித்தக்³க³ஹணவிதி⁴ம் ஸம்பிண்டே³தி, ந பஞ்சவித⁴தம். ச²ப்³பி³தே⁴ன ஹி புப்³பே³ நிமித்தக்³க³ஹணம் விஹிதம்.

112. அஸீதிஸதஸந்தி⁴தோதி ஸப்³பே³பி ஸந்த⁴யோ ததா³பி அத்தே²வாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வத்வா உத்³து⁴மாதபா⁴வேன யேபு⁴ய்யேன ந பஞ்ஞாயந்தி. யே பன பஞ்ஞாயந்தி, தே வவத்த²பேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உத்³து⁴மாதகே பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தயோ த³க்கி²ணஹத்த²ஸந்தீ⁴தி அம்ஸகப்பரமணிப³ந்தா⁴னம் வஸேன தயோ த³க்கி²ணஹத்த²ஸந்த⁴யோ. ததா² வாமஹத்த²ஸந்த⁴யோ. கடிஜண்ணுகோ³ப்ப²கானம் வஸேன தயோ த³க்கி²ணபாத³ஸந்த⁴யோ. ததா² வாமபாத³ஸந்த⁴யோ. ஏகோ கடிஸந்தீ⁴தி கடியா ஸத்³தி⁴ம் பிட்டி²கண்டகஸந்தி⁴ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஹத்த²ந்தரந்தி த³க்கி²ணஹத்த²த³க்கி²ணபஸ்ஸானம், வாமஹத்த²வாமபஸ்ஸானஞ்ச அந்தரம் விவரம். பாத³ந்தரந்தி உபி⁴ன்னம் பாதா³னம் வேமஜ்ஜ²ம். உத³ரந்தரந்தி நாபி⁴ட்டா²னஸஞ்ஞிதம் குச்சி²வேமஜ்ஜ²ம், உத³ரஸ்ஸ வா அப்³ப⁴ந்தரம். கண்ணந்தரந்தி கண்ணசி²த்³த³ம். இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², தேன நாஸச்சி²த்³தா³தீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அக்கீ²னம், முக²ஸ்ஸ ச வஸேனாபி விவரம் லப்³ப⁴தேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அக்கீ²னம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமந்ததோதி ஏவம் ஸந்தி⁴ஆதி³தோ உத்³து⁴மாதகம் வவத்த²பேந்தஸ்ஸ சே நிமித்தம் உபதிட்ட²தி, இச்சேதம் குஸலம். நோ சே, ஸமந்ததோ வவத்த²பேதப்³ப³ந்தி வவத்தா²பனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸகலஸரீரே’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஞாணம் சாரேத்வாதி ஸப்³ப³த்த²கமேவ ஸரீரம் ஆவஜ்ஜேத்வா தத்த² படிக்கூலாகாரஸஹிதம் உத்³து⁴மாதகபா⁴வம் ஆரப்³ப⁴ நிரந்தரம் பா⁴வனாஞாணம் பவத்தேத்வா. யம் டா²னந்தி ஏவம் பன ஞாணம் சாரேந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸரீரே யோ பதே³ஸோ விபூ⁴தோ ஹுத்வா உத்³து⁴மாதகாகாரேன விபூ⁴தபா⁴வேன உபட்டா²தி. உத³ரபரியோஸானம் உபரிமஸரீரம்.

வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா

113. வினிச்ச²யகதா²தி வினிச்ச²யஸஹிதா அத்த²வண்ணனா. யதா²வுத்தனிமித்தக்³கா³ஹவஸேனாதி வண்ணாதி³தோ, ஸந்தி⁴ஆதி³தோ ச வுத்தப்பகாரஉத்³து⁴மாதகனிமித்தக்³க³ஹணவஸேன. ஸுட்டு² நிமித்தம் க³ண்ஹிதப்³ப³ந்தி யதா² உக்³க³ஹனிமித்தம் உபட்ட²ஹதி, ஏவம் ஸம்மதே³வ அஸுப⁴னிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³ம். இதா³னி தமேவ நிமித்தஸ்ஸ ஸுட்டு² க³ஹணாகாரம் உபதி³ஸந்தோ ‘‘ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவம் புனப்புனம் கரோந்தேனாதி யதா² ‘‘இமாய படிபதா³ய ஜராமரணதோ முச்சிஸ்ஸாமீ’’தி ஸஞ்ஜாதாத³ரேன ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச ஸுட்டு² உபட்ட²பேத்வா உத்³து⁴மாதகஅஸுப⁴ம் பட²மம் ஆவஜ்ஜிதம், ஏவம் புனப்புனம் தத்த² ஆவஜ்ஜனம் கரோந்தேன. ஸாது⁴கம் உபதா⁴ரேதப்³ப³ஞ்சேவ வவத்த²பேதப்³ப³ஞ்சாதி ஸக்கச்சம் ஸதியா ஸல்லக்கே²தப்³ப³ஞ்சேவ பஞ்ஞாய நிச்சே²தப்³ப³ஞ்ச. ஸதி ஹி ‘‘தா⁴ரணா’’தி நித்³தி³ட்டா², தா⁴ரணஞ்சேத்த² ஸல்லக்க²ணம். பஞ்ஞா ‘‘பவிசயோ’’தி (த⁴. ஸ. 16) நித்³தி³ட்டா², பவிசயோ சேத்த² நிச்ச²யோதி. அத² வா உபதா⁴ரேதப்³ப³ந்தி ஸதிபுப்³ப³ங்க³மாய பஞ்ஞாய உபலக்கே²தப்³ப³ம். ந ஹி கதா³சி ஸதிரஹிதா பஞ்ஞா அத்தி². வவத்த²பேதப்³ப³ந்தி பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாய ஸதியா நிச்சி²னிதப்³ப³ம். பஞ்ஞாஸஹிதா ஏவ ஹி ஸதி இதா⁴தி⁴ப்பேதா, ந தப்³பி³ரஹிதா. அத்³த⁴க்கி²அபங்கா³தி³வஸேனாபி ஓலோகனம் அத்தீ²தி ‘‘உம்மீலேத்வா ஓலோகேத்வா’’தி வுத்தம். தேன பரிப்³யத்தமேவ ஓலோகனம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவம் புனப்புனம் கரோந்தஸ்ஸாதி வுத்தப்பகாரேன சக்கு²ம் உம்மீலேத்வா ஓலோகனம், நிம்மீலேத்வா ஆவஜ்ஜனஞ்ச அபராபரம் அனேகவாரம் கரோந்தஸ்ஸ. உக்³க³ஹனிமித்தந்தி உத்³து⁴மாதகே உக்³க³ண்ஹனனிமித்தம். ஸுக்³க³ஹிதந்தி ஸுட்டு² க³ஹிதம். யதா² ந வினஸ்ஸதி ந பமுட்ட²ம் ஹோதி, ஏவம் க³ஹிதம். ஏகஸதி³ஸந்தி ஸமானஸதி³ஸம். ஸமானத்தோ² ஹி அயம் ஏக-ஸத்³தோ³, யதா² ‘‘அரியவினயேதி வா, ஸப்புரிஸவினயேதி வா, ஏஸேஸே ஏகே ஏகட்டே² ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதே தஞ்ஞே வா’’தி.

ஆக³மனகாலேதி விஹாரதோ ஸுஸானம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஆக³மனகாலே. வுத்தனயேனேவாதி அதிதே³ஸவஸேன தீ³பிதம்பி அத்த²ம் ‘‘ஏககேனா’’திஆதி³னா ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ததே³வ கம்மட்டா²னந்தி உத்³து⁴மாதககம்மட்டா²னம். மூலகம்மட்டா²னந்தி ஏகே, தத³யுத்தம். உபட்டி²தனிமித்தம் ஹி கம்மட்டா²னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா கம்மட்டா²னந்தரமனஸிகாரோ ரஞ்ஞோ ரஜ்ஜம் ச²ட்³டே³த்வா விதே³ஸக³மனம் வியாதி. ஆக³தேனாதி அத்தனோ வஸனட்டா²னம் ஆக³தேன.

114. அவேலாயந்தி ஸஞ்ஜா²வேலாதி³அயுத்தவேலாயம். பீ³ப⁴ச்ச²ந்தி விரூபம். பே⁴ரவாரம்மணந்தி வேதாளஸதி³ஸம் ப⁴யானகம் விஸயம். விக்கி²த்தசித்தோதி பீ⁴ருகபுரிஸோ விய பிஸாசாதி³ம் தி³ஸ்வா சித்தவிக்கே²பம் பத்தோ. உம்மத்தகோ வியாதி யக்கு²ம்மத்தகோ விய ஏகச்சோ ஹோதி. ஜா²னவிப்³ப⁴ந்தகோதி ஜா²னதோ விச்சுதகோ ஸீலவிப்³ப⁴ந்தகமந்தவிப்³ப⁴ந்தகா விய. ஸந்த²ம்பே⁴த்வாதி உப்பன்னபரித்தாஸவூபஸமனேன விக³தகம்பதாய நிச்சலோ ஹுத்வா. ஸதிம் ஸூபட்டி²தந்திஆதி³ ஸந்த²ம்ப⁴னஸ்ஸ உபாயத³ஸ்ஸனம். மதஸரீரம் உட்ட²ஹித்வா அனுப³ந்த⁴னகம் நாம நத்தி² அஸதி தாதி³ஸே மந்தப்பயோகே³. ஸோபி உத்³து⁴மாதகாதி³பா⁴வமப்பத்தே அவினட்ட²ரூபே ஏவ இஜ்ஜ²தி, ததா² தே³வதாதி⁴க்³க³ஹோ, ந ஏவரூபேதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸஞ்ஞஜோதி பா⁴வனாபரிகப்பஸஞ்ஞாய ஜாதோ. ததோ ஏவ ஸஞ்ஞாஸம்ப⁴வோ ஸஞ்ஞாமத்தஸமுட்டா²னோ. தாஸம் வினோதே³த்வாதி நிமித்துபட்டா²னனிமித்தம் உப்பன்னசித்தஸந்தாஸம் வுத்தப்பகாரேன வினோதே³த்வா வூபஸமேத்வா. ‘‘இதா³னி தவ பரிஸ்ஸமோ ஸப்ப²லோ ஜாதோ’’தி ஹாஸம் பீதிம் பமோத³னம் உப்பாதே³த்வா. சித்தம் ஸஞ்சராபேதப்³ப³ந்தி பா⁴வனாசித்தம் பவத்தேதப்³ப³ம் மனஸிகாதப்³ப³ம்.

நிமித்தக்³கா³ஹந்தி நிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், உக்³க³ஹனிமித்தம். ஸம்பாதே³ந்தோதி ஸாதே⁴ந்தோ நிப்பா²தே³ந்தோ. கம்மட்டா²னம் உபனிப³ந்த⁴தீதி பா⁴வனம் யதா²வுத்தே நிமித்தே உபனேந்தோ நிப³ந்த⁴தி. யோக³கம்மம் ஹி யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் காரணபா⁴வதோ ‘‘கம்மட்டா²ன’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம், யோக³கம்மஸ்ஸ வா பவத்திட்டா²னதாய யதா²உபட்டி²தனிமித்தம் கம்மட்டா²னம், தம் பா⁴வனாசித்தே உபனிப³ந்த⁴தி. தம் பனஸ்ஸ உபனிப³ந்த⁴னம் ஸந்தா⁴ய சித்தம் ஸஞ்சராபேதப்³ப³ம். ஏவம் ‘‘விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தஸ்ஸாதி யோகி³னோ, தஸ்ஸ வா உத்³து⁴மாதகாஸுப⁴ஸ்ஸ. மானஸம் சாரேந்தஸ்ஸாதி பா⁴வனாசித்தம் அபராபரம் பவத்தேந்தஸ்ஸ, உக்³க³ஹனிமித்தம் புனப்புனம் மனஸி கரோந்தஸ்ஸாதி அத்தோ².

115. ‘‘வீதி²ஸம்படிபாத³னத்தா²’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘கம்மட்டா²னவீதி²யா ஸம்படிபாத³னத்தா²’’தி அத்த²ம் வத்வா தம் பன கம்மட்டா²னவீதி²ம், தஸ்ஸா ச ஸம்படிபாத³னவிதி⁴ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கதிமீதி பக்க²ஸ்ஸ கதமீ, கிம் து³தியா, ததியாதீ³ஸு வா அஞ்ஞதராதி அத்தோ². துண்ஹீபூ⁴தேன க³ந்தும் ந வட்டதி புச்ச²ந்தானம் சித்தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தபரிஹரணத்த²ம். அப்பஸன்னானஞ்ஹி பஸாதா³ய, பஸன்னானஞ்ச பி⁴ய்யோபா⁴வாய ஸாஸனஸம்படிபத்தி. நஸ்ஸதீதி ந தி³ஸ்ஸதி, ந உபட்டா²தீதி அத்தோ². ‘‘ஆக³ந்துகபடிஸந்தா²ரோ காதப்³போ³’’தி இமினா ஆக³ந்துகவத்தம் ஏகதே³ஸேன த³ஸ்ஸிதந்தி ‘‘அவஸேஸானிபீ’’தி வத்வா ஆக³ந்துகவத்தம் பரிபுண்ணம் க³ஹேதும் புன ஆக³ந்துகக்³க³ஹணம் கதம். க³மிகவத்தாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆவாஸிகஅனுமோத³னபிண்ட³சாரிகஅனுமோத³னபிண்ட³சாரிகஆரஞ்ஞிகஸேனாஸனவச்சகுடிவத்தாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. வத்தக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 356) ஹி ஆக³தானி மஹாவத்தானி இத⁴ ‘‘க²ந்த⁴கவத்தானீ’’தி வுத்தானி. தஜ்ஜனீயகம்மகதாதி³காலே பன பாரிவாஸிகாதி³காலே ச சரிதப்³பா³னி இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஸம்ப⁴வதோ இத⁴ நாதி⁴ப்பேதானி. நிமித்தம் வா அந்தரதா⁴யதீதி ஸுஸானே டி²தம் அஸுப⁴னிமித்தம் உத்³து⁴மாதகபா⁴வாபக³மேன அந்தரதா⁴யதி. தேனாஹ ‘‘உத்³து⁴மாதக’’ந்திஆதி³. தஸ்மாதி தேன காரணேன, இமஸ்ஸ கம்மட்டா²னஸ்ஸ து³ல்லப⁴த்தாதி அத்தோ². நிஸீதி³த்வா பச்சவேக்கி²தப்³போ³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

நிமித்தம் க³ஹேதும் க³மனே விய நிமித்தம் க³ஹேத்வா நிவத்தனேபி யதா²ஸல்லக்கி²ததி³ஸாதி³பச்சவேக்க²ணம் யாவ நிமித்தவினாஸா பவத்திதகிரியாய அவிச்சே²தே³ன உபதா⁴ரணத்த²ம். ஸதி ஹி தஸ்ஸ நிரந்தரூபதா⁴ரணே விஹாரம் பவிஸித்வா நிஸின்னகாலே கம்மட்டா²னஸ்ஸ உபட்டி²தாகாரோ ஸமத²னிமித்தஸ்ஸ க³ஹணே சித்தஸ்ஸ ஸமாஹிதாகாரோ விய பாகடோ ஹுத்வா உபதிட்டே²ய்யாதி. தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸேவம்…பே… வீதி²ம் படிபஜ்ஜதீ’’தி. புரிமாகாரேன நிமித்தஸ்ஸ பாகடபா⁴வேன உபட்டி²தத்தா புரிமாகாரேனேவ கம்மட்டா²னமனஸிகாரோ பா⁴வனாவீதி²ம் படிபஜ்ஜதி.

116. உத்³து⁴மாதகம் நாம அதிவிய அஸுசிது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலம் பீ³ப⁴ச்ச²ம் ப⁴யானகஞ்ச, ஏவரூபே ஆரம்மணே பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஏவம் ஆப³த்³த⁴பரிகம்மஸ்ஸ தி²ரீபூ⁴தஸ்ஸேவ யோகி³னோ அதி⁴ப்பாயோ ஸமிஜ்ஜ²தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவந்தி ஏவமேவ வுத்தப்பகாரேனேவ ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவினா. தம் ரக்கே²ய்யாதி ‘‘அத்³தா⁴ இமினா ஸுக²ம் ஜீவிஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ ஜீவிதம் விய தம் மணிரதனம் ரக்கே²ய்ய. சதுதா⁴துகம்மட்டா²னிகோதிஆதி³ நேஸம் கம்மட்டா²னானம் ஸுலப⁴தாத³ஸ்ஸனம். தத்த² சதுதா⁴துகம்மட்டா²னிகோதி சதுதா⁴துகம்மட்டா²னம் வா தத்த² வா நியுத்தோ, சதுதா⁴துகம்மட்டா²னம் வா பரிஹரந்தோ. இதரானீதி வுத்தாவஸிட்டா²னி அனுஸ்ஸதிப்³ரஹ்மவிஹாராதீ³னி. தம் நிமித்தந்தி தம் யதா²லத்³த⁴ம் உக்³க³ஹனிமித்தம். ‘‘ரக்கி²தப்³ப³’’ந்தி வத்வா ரக்க²ணவிதி⁴ம் புன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரத்திட்டா²னே’’திஆதி³ வுத்தம்.

117. நானா கரீயதி ஏதேனாதி நானாகரணம், பே⁴தோ³. பீ³ப⁴ச்ச²ம் பே⁴ரவத³ஸ்ஸனம் ஹுத்வா உபட்டா²தி மனஸிகாரஸ்ஸ அனுளாரதாய, அனுபஸந்ததாய ச ஆரம்மணஸ்ஸ. தப்³பி³பரியாயதோ ‘‘படிபா⁴க³னிமித்தம் தூ²லங்க³பச்சங்க³புரிஸோ விய உபட்டா²தீ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ப³ஹித்³தா⁴தி கோ³சரஜ்ஜ²த்ததோ ப³ஹித்³தா⁴. காமானம் அமனஸிகாராதி அஸுப⁴பா⁴வனானுபா⁴வேன காமஸஞ்ஞாய தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதத்தா காமகு³ணே ஆரப்³ப⁴ மனஸிகாரஸ்ஸேவ அபா⁴வா. அமனஸிகாராதி வா மனஸிகாரபடிபக்க²ஹேது. யாய ஹி காமஸஞ்ஞாய வஸேன ஸத்தா காமே மனஸி கரோந்தி, தஸ்ஸா படிபக்க²பூ⁴தா அஸுப⁴ஸஞ்ஞா காமானம் அமனஸிகாரோ, தன்னிமித்தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘விக்க²ம்ப⁴னவஸேன காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதீ’’தி. படிபா⁴க³னிமித்தாரம்மணாய ஹி அஸுப⁴ஸஞ்ஞாய ஸத்³தி⁴ம் ப³லப்பத்தோ ஸமாதி⁴ உப்பஜ்ஜமானோவ காமச்ச²ந்த³ம் விக்க²ம்பே⁴தி, அனுரோத⁴மூலகோ ஆகா⁴தோ மூலகாரணே விக்க²ம்பி⁴தே விக்க²ம்பி⁴தோயேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனுனய…பே… பஹீயதீ’’தி. ந ஹி கதா³சி பஹீனானுனயஸ்ஸ ப்³யாபாதோ³ ஸம்ப⁴வதி. யதா²வுத்தஅஸுப⁴ஸஞ்ஞாஸஹக³தா ஹி பீதி ஸாதிஸயா பவத்தமானாவ ப்³யாபாத³ம் விக்க²ம்பே⁴ந்தீ பவத்ததி. ததா² ஆரத்³த⁴வீரியதாயாதி யதா² உபசாரஜ்ஜா²னம் உப்பஜ்ஜதி, ததா² கம்மட்டா²னமனஸிகாரவஸேன பக்³க³ஹிதவீரியதாய. வீரியஞ்ஹி பக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ மிச்சா²ஸங்கப்பம் விய ஸவிப்பா²ரதாய தி²னமித்³த⁴ம் விக்க²ம்பே⁴ந்தமேவ உப்பஜ்ஜதி.

விப்படிஸாரோ பச்சா²னுதாபோ, தப்படிபக்க²தோ அவிப்படிஸாரோ த³ரத²பரிளாஹாபா⁴வேன சித்தஸ்ஸ நிப்³பு³ததா. தஸ்ஸ அவிப்படிஸாரஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் ஸீலம், தம்ஸஹக³தா தது³பனிஸ்ஸயா ச பீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸுகா²த³யோ ஸபா⁴வதோ, ஹேதுதோ ச ஸந்தஸபா⁴வா, தேஸம் அனுயுஞ்ஜனேன அவூபஸந்தஸபா⁴வம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதீதி ஆஹ ‘‘அவிப்படிஸாரகரஸந்தத⁴ம்மானுயோக³வஸேன உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதீ’’தி. பா⁴வனாய ஹி புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஆவஹந்தியா யம் ஸாதிஸயம் ஸுக²ம் லப்³ப⁴தி, தம் அனுபஸந்தஸபா⁴வம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் விக்க²ம்பே⁴ந்தமேவ உப்பஜ்ஜதி. அதி⁴க³தவிஸேஸஸ்ஸாதி யதா²தி⁴க³தஸ்ஸ பா⁴வனாவிஸேஸஸ்ஸ. பச்சக்க²தாயாதி படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ யோகி³னோ பச்சக்க²பா⁴வதோ ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ஸோ ப⁴க³வா, யோ ஏவரூபிம் ஸம்மாபடிபத்திம் தே³ஸேதீ’’தி படிபத்திதே³ஸகே ஸத்த²ரி. படிபத்தியந்தி படிபஜ்ஜமானஜ்ஜா²னபடிபத்தியம். படிபத்திப²லேதி தாய ஸாதே⁴தப்³பே³ லோகியலோகுத்தரப²லே. விசிகிச்சா² பஹீயதி த⁴ம்மன்வயவிசாராஹிதப³லேன விசாரப³லேன. இதி பஞ்ச நீவரணானி பஹீயந்தீதி ஏவம் படிபா⁴க³னிமித்தபடிலாப⁴ஸமகாலமேவ ஹேட்டா² பவத்தபா⁴வனானுபா⁴வனிப்ப²ன்னேஹி ஸமாதி⁴ஆதீ³ஹி காமச்ச²ந்தா³தீ³னி பஞ்ச நீவரணானி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீயந்தி. ந ஹி படிபக்கே²ன வினா பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ பஹானம் ஸம்ப⁴வதி, படிபக்கா² ச ஸமாதி⁴ஆத³யோ காமச்ச²ந்தா³தீ³னம். யதா²ஹ பேடகே ‘‘ஸமாதி⁴ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ படிபக்கோ²’’திஆதி³.

தேனேவ ச ‘‘இமேஹி தேஸம் நீவரணானம் பஹான’’ந்தி பஹானபரிதீ³பனமுகே²ன ஜா²னங்கா³னி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்மிஞ்ஞேவ சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தஸ்மிஞ்ஞேவ சாதி யம் தம் யதா²உபட்டி²தம் உக்³க³ஹனிமித்தம் பி⁴ந்தி³த்வா விய உபட்டி²தம், தஸ்ஸ படிச்ச²ன்னபூ⁴தம் படிபா⁴க³னிமித்தம், தஸ்மிஞ்ஞேவ நிமித்தே. சேதஸோதி அத்தனா ஸம்பயுத்தசித்தஸ்ஸ. அபி⁴னிரோபனலக்க²ணோதி ஆரோபனலக்க²ணோ, அப்பனாஸபா⁴வோதி அத்தோ². நிமித்தானுமஜ்ஜனம் படிபா⁴க³னிமித்தே அனுவிசரணம். ஆரம்மணே ஹி ப⁴மரஸ்ஸ பது³மஸ்ஸூபரி அனுபரிப்³ப⁴மனம் விய விசாரஸ்ஸ அனுவிசாரணாகாரேன பவத்தி அனுமஜ்ஜனகிச்சம். விஸேஸோ ஏவ அதி⁴க³ந்தப்³ப³தோ விஸேஸாதி⁴க³மோ, படிலத்³தோ⁴ ச ஸோ விஸேஸாதி⁴க³மோ சாதி படி…பே… க³மோ, தப்பச்சயா தம்ஹேதுகா படிலத்³த⁴விஸேஸாதி⁴க³மபச்சயா பீதி. பீதிமனஸ்ஸ பீதிஸஹிதசித்தஸ்ஸ. பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்ப⁴வதோதி காயசித்தபஸ்ஸத்³தீ⁴னம் ஸம்ஸிஜ்ஜ²னதோ. ‘‘பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தீ’’தி ஹி வுத்தம். பஸ்ஸத்³தி⁴னிமித்தம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஹேதுகம் ஸுக²ம் ‘‘பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதி³யதீ’’தி வசனதோ. ஸுக²னிமித்தா ஸுக²பச்சயா ஏகக்³க³தா. ‘‘ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதீ’’தி (தீ³. நி. 1.466; அ. நி. 3.96; 11.12) ஹி வுத்தம். இதி ஜா²னங்கா³னி பாதுப⁴வந்தீதி ஏவம் ஏதானி விதக்காதீ³னி ஜா²னங்கா³னி தஸ்மிம்யேவ நிமித்தே உப்பஜ்ஜந்தி. பட²மஜ்ஜா²னபடிபி³ம்ப³பூ⁴தந்தி பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ படிச்ச²ன்னபூ⁴தம். தங்க²ணஞ்ஞேவ படிபா⁴க³னிமித்தபடிலாப⁴ஸமகாலமேவ உபசாரஜ்ஜா²னம்பி நிப்³ப³த்ததி, ந நீவரணப்பஹானமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

வினீலகாதி³கம்மட்டா²னவண்ணனா

118. வினீலகாதீ³ஸுபி கம்மட்டா²னேஸு. லக்க²ணம் வுத்தந்தி யம் தம் நிமித்தக்³க³ஹணலக்க²ணம் வுத்தம். வுத்தனயேனேவாதி உத்³து⁴மாதகே வுத்தனயேனேவ. ஸஹ வினிச்ச²யேன, அதி⁴ப்பாயேன சாதி ஸவினிச்ச²யாதி⁴ப்பாயம். தம் ஸப்³ப³ம் லக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

கப³ரகப³ரவண்ணந்தி யேபு⁴ய்யேன ஸப³லவண்ணம். உஸ்ஸத³வஸேனாதி ரத்தஸேதனீலவண்ணேஸு உஸ்ஸத³ஸ்ஸ வண்ணஸ்ஸ வஸேன.

ஸன்னிஸின்னந்தி நிச்சலபா⁴வேனேவ ஸப்³ப³ஸோ தி²ரதம்.

சோராடவியந்தி சோரேஹி பரியுட்டி²தஅரஞ்ஞே. யத்தா²தி யஸ்மிம் ஆகா⁴தனே. சி²ன்னபுரிஸட்டா²னேதி சி²ன்னபுரிஸவந்தே டா²னே. நானாதி³ஸாயம் பதிதம்பீதி சி²ன்னம் ஹுத்வா ஸரீரஸ்ஸ க²ண்ட³த்³வயம் விஸும் தி³ஸாஸு பதிதம்பி. ஏகாவஜ்ஜனேனாதி ஏகஸமன்னாஹாரேன. ஆபாத²மாக³ச்ச²தீதி ஏகஜ்ஜ²ம் ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²தி. விஸ்ஸாஸம் ஆபஜ்ஜதீதி அஜேகு³ச்சி²தம் உபக³ச்சே²ய்ய ஸேய்யதா²பி ச²வடா³ஹகோ. ஸஹத்தா² அபராமஸனே ஜிகு³ச்சா² ஸண்டா²தியேவாதி ஆஹ ‘‘கத்தரயட்டி²யா வா த³ண்ட³கேன வா…பே… உபனாமேதப்³ப³’’ந்தி. விச்சி²த்³த³கபா⁴வபஞ்ஞாயனத்த²ம் ஏகங்கு³லந்தரகரணம். உபனாமேதப்³ப³ந்தி உபனேதப்³ப³ம்.

கா²யிதஸதி³ஸமேவாதி கா²யிதாஸுப⁴ஸதி³ஸமேவ. அங்கு³லங்கு³லந்தரந்தி விவித⁴ம் கி²த்தம் ஸரீராவயவம் அங்கு³லந்தரம் அங்கு³லந்தரம். கத்வா வாதி கத்தரயட்டி²யா வா த³ண்ட³கேன வா ஸயம் கத்வா வா.

லத்³த⁴ப்பஹாரானந்தி லத்³தா⁴வுத⁴ப்பஹாரானம் முக²தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. முக²தோதி பஹாராதி³முக²தோ. பக்³க⁴ரமானகாலேதி லோஹிதம் பக்³க⁴ரமானகாலே. லோஹிதகம் லப்³ப⁴தீதி யோஜனா.

தந்தி புளவகம். தேஸூதி ஸோணாதி³ஸரீரேஸு. அட்டி²கந்தி அட்டி²கஅஸுப⁴ம் நானப்பகாரதோ வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புரிமனயேனேவாதி புப்³பே³ உத்³து⁴மாதகே வுத்தனயேனேவ.

119. தந்தி அட்டி²கம். ந உபட்டா²தீதி ஸபா⁴வதோ ந உபட்டா²தி, படிக்கூலவஸேன ந உபட்டா²தீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஓதா³தகஸிணஸம்பே⁴தோ³ ஹோதீ’’தி. அட்டி²கே பட²மவயாதி³ஸம்லக்க²ணம் ந ஸக்காதி ‘‘லிங்க³ந்தி இத⁴ ஹத்தா²தீ³னம் நாம’’ந்தி வுத்தம். அட்டி²கஸங்க²லிகா பன ‘‘அயம் த³ஹரஸ்ஸ, அயம் யோப்³ப³னே டி²தஸ்ஸ, அயம் அவயவேஹி வுத்³தி⁴பத்திஸ்ஸா’’தி ஏவம் வயவஸேன வவத்த²பேதும் ஸக்குணேய்யாவ, அப்³யாபிதாய பன ந க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதி³பி அட்டி²கஸங்க²லிகாயம் ஸந்தி⁴தோ வவத்தா²பனம் லப்³ப⁴தி, அட்டி²கே பன ந லப்³ப⁴தீதி தஸ்ஸ அனியதபா⁴வதீ³பனத்த²ம் கமவிலங்க⁴னம் கத்வா ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸ அட்டி²னோ நின்னட்டா²னத²லட்டா²னவஸேனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நின்னட்டா²னம் நாம அட்டி²னோ வினதப்பதே³ஸோ. த²லட்டா²னம் உன்னதப்பதே³ஸோ. க⁴டிதக⁴டிதட்டா²னவஸேனாதி அனுபக³தன்ஹாருப³ந்தா⁴னம், இதரேஸஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்கிலிட்ட²ஸம்கிலிட்ட²ட்டா²னவஸேன. அந்தரவஸேனாதி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அந்தரவஸேன, ஸுஸிரவஸேன ச. ஸப்³ப³த்தே²வாதி ஸகலாய அட்டி²ஸங்க²லிகாய, ஸப்³ப³ஸ்மிம் வா அட்டி²கே.

120. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் அட்டி²காஸுபே⁴. யுஜ்ஜமானவஸேன ஸல்லக்கே²தப்³ப³ந்தி யம் நிமித்தக்³க³ஹணம் யத்த² யுஜ்ஜதி, தம் தத்த² உக்³க³ண்ஹனத்த²ம் நிமித்தக்³க³ஹணவஸேன உபலக்கே²தப்³ப³ம். ஸகலாயாதி அனவஸேஸபா⁴கா³ய பரிபுண்ணாவயவாய. ஸம்பஜ்ஜதி நிமித்துபட்டா²னவஸேன. தேஸூதி அட்டி²கஸங்க²லிகட்டி²கேஸு. வுத்தம் அட்ட²கதா²யம். தந்தி ‘‘ஏகஸதி³ஸமேவா’’தி வசனம். ஏகஸ்மிம் அட்டி²கே யுத்தந்தி இத³ம் யதா² வினீலகாதீ³ஸு உபி⁴ன்னம் நிமித்தானம் யதா²ரஹம் வண்ணவிஸேஸதோ, பரிபுண்ணாபரிபுண்ணதோ, ஸவிவராவிவரதோ, சலாசலதோ ச விஸேஸோ லப்³ப⁴தி, ந ஏவமேதஸ்ஸாதி கத்வா வுத்தம், ந பன ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் விஸேஸாபா⁴வதோ. தேனேவாஹ ‘‘ஏகட்டி²கேபி சா’’திஆதி³. தத்த² பீ³ப⁴ச்சே²னாதி ஸுவிபூ⁴தஅட்டி²ரூபத்தா அட்டி²பா⁴வேனேவ விரூபேன. ப⁴யானகேனாதி தேனேவ பாகதிகஸத்தானம் ப⁴யாவஹேன. பீதிஸோமனஸ்ஸஜனகேனாதி ஸண்ஹமட்ட²பா⁴வேன உபட்டா²னதோ, பா⁴வனாய ச ஸவிஸேஸத்தா பீதியா, ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ ச உப்பாத³கேன. தேனேவாஹ ‘‘உபசாராவஹத்தா’’தி.

இமஸ்மிம் ஓகாஸேதி உக்³க³ஹபடிபா⁴க³னிமித்தானம் வுத்தட்டா²னே. த்³வாரம் த³த்வா வாதி ‘‘படிக்கூலபா⁴வேயேவ தி³ட்டே² நிமித்தம் நாம ஹோதீ’’தி ஏத்தகே ஏவ அட்ட²த்வா அனந்தரமேவ ‘‘து³வித⁴ம் இத⁴ நிமித்த’’ந்திஆதி³னா உக்³க³ஹபடிபா⁴க³னிமித்தானி விப⁴ஜித்வா வசனேன யதா²வுத்தஸ்ஸ நிமித்தவிபா⁴க³ஸ்ஸ த்³வாரம் த³த்வாவ வுத்தம். நிப்³பி³கப்பந்தி ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி விகப்பேன நிப்³பி³கப்பம், அஸுப⁴ந்த்வேவாதி அத்தோ². விசாரேத்வாதி ‘‘ஏகஸ்மிம் அட்டி²கே யுத்த’’ந்திஆதி³னா விசாரேத்வா.

மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸாதி சேதியபப்³ப³தவாஸீமஹாதிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ. நித³ஸ்ஸனானீதி த³ந்தட்டி²கமத்தத³ஸ்ஸனேன ஸகலஸ்ஸாபி தஸ்ஸா இத்தி²யா ஸரீரஸ்ஸ அட்டி²ஸங்கா⁴தபா⁴வேன உபட்டா²னாதீ³னி ஏத்த² அட்டி²ககம்மட்டா²னே உக்³க³ஹபடிபா⁴க³னிமித்தானம் விஸேஸவிபா⁴வனானி உதா³ஹரணானி.

ஸுப⁴கு³ணோதி ஸவாஸனானம் கிலேஸானம் பஹீனத்தா ஸுபரிஸுத்³த⁴கு³ணோ. த³ஸஸதலோசனேனாதி ஸஹஸ்ஸக்கே²ன தே³வானமிந்தே³ன. ஸோ ஹி ஏகாஸனேனேவ ஸஹஸ்ஸஅத்தா²னம் விசாரணஸமத்தே²ன பஞ்ஞாசக்கு²னா ஸமன்னாக³தத்தா ‘‘ஸஹஸ்ஸக்கோ²’’தி வுச்சதி. து²தகித்தீதி ‘‘யோ தீ⁴ரோ ஸப்³ப³தி⁴ த³ந்தோ’’திஆதி³னா (மஹாவ. 58) அபி⁴த்து²தகித்திஸத்³தோ³.

பகிண்ணககதா²வண்ணனா

121. உஜுபடிபக்கே²ன பஹீனபா⁴வம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸுவிக்க²ம்பி⁴தராக³த்தா’’தி. அஸுப⁴ப்பபே⁴தோ³தி உத்³து⁴மாதகாதி³அஸுப⁴விபா⁴கோ³. ஸரீரஸபா⁴வப்பத்திவஸேனாதி ஸரீரஸ்ஸ அத்தனோ ஸபா⁴வூபக³மனவஸேன. ஸரீரஞ்ஹி வினஸ்ஸமானம் அஞ்ஞரூபேன டி²தஸ்ஸ ரக்க²ஸஸ்ஸ விய ஸபா⁴வப்பத்திவஸேனேவ வினஸ்ஸதி. ராக³சரிதபே⁴த³வஸேனாதி ராக³சரிதவிபா⁴க³வஸேன. யதி³ ஸரீரஸபா⁴வப்பத்திவஸேன அயமஸுப⁴ப்பபே⁴தோ³ வுத்தோ, மஹாஸதிபட்டா²னாதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.372 ஆத³யோ; ம. நி. 1.105 ஆத³யோ) கத²ம் நவப்பபே⁴தோ³தி? ஸோ ஸரஸதோ ஏவ ஸபா⁴வப்பத்திவஸேன வுத்தோ, அயம் பன பரூபக்கமேனாபி. தத்த² ச இதா⁴க³தேஸு த³ஸஸு அஸுபே⁴ஸு ஏகச்சானேவ க³ஹிதானி, அட்டி²கஞ்ச பஞ்சவிதா⁴ விப⁴த்தம். தானி ச விபஸ்ஸனாவஸேன, இமானி ஸமத²வஸேனாதி பாகடோயம் பே⁴தோ³தி.

இமேஸம் பன த³ஸ்ஸனம்பி அஸுப⁴பா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஸதிபி அவிஸேஸதோ ராக³சரிதானம் ஸப்பாயபா⁴வே யம் வுத்தம் ‘‘ராக³சரிதபே⁴த³வஸேன சா’’தி, தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விஸேஸதோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸூனபா⁴வேன ஸுஸண்டி²தம்பி ஸரீரம் து³ஸ்ஸண்டி²தமேவ ஹோதீதி உத்³து⁴மாதகஸரீரே ஸண்டா²னவிபத்திம் தீ³பேதீதி ஆஹ ‘‘ஸரீரஸண்டா²னவிபத்திப்பகாஸனதோ’’தி. ஸண்டா²னஸம்பத்தியம் ரத்தோ ஸண்டா²னராகீ³, தஸ்ஸ ஸப்பாயம் ஸண்டா²னராக³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னுபாயபா⁴வதோ. காயோ ஏவ காயவணோ, தத்த² படிப³த்³த⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸிதஸ்ஸ. ஸுஸிரபா⁴வப்பகாஸனதோதி ஸுஸிரஸ்ஸ விவரஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வப்பகாஸனதோ. ஸரீரே க⁴னபா⁴வராகி³னோதி ஸரீரே அங்க³பச்சங்கா³னம் தி²ரபா⁴வம் படிச்ச உப்பஜ்ஜனகராக³வதோ. விக்கே²பப்பகாஸனதோதி ஸோணஸிங்கா³லாதீ³ஹி இதோ சிதோ ச விக்கே²பஸ்ஸ பகாஸனதோ அங்க³பச்சங்க³லீலாராகி³னோ ஸப்பாயம். ஈதி³ஸானம் கிர அனவட்டி²தரூபானம் அவயவானம் கோ லீளாவிலாஸோதி விராக³ஸம்ப⁴வதோ. ஸங்கா⁴தபே⁴த³விகாரப்பகாஸனதோதி ஸங்கா⁴தஸ்ஸ அங்க³பச்சங்கா³னம் ஸம்ஹதபா⁴வஸ்ஸ ஸுஸம்ப³ந்த⁴தாய பே⁴தோ³ ஏவ விகாரோ ஸங்கா⁴தபே⁴த³விகாரோ, தஸ்ஸ பகாஸனதோ. லோஹிதம் மக்கி²தம் ஹுத்வா படிக்கூலபா⁴வோ லோஹிதமக்கி²தபடிக்கூலபா⁴வோ, தஸ்ஸ பகாஸனதோ. மமத்தராகி³னோதி ‘‘மம அய’’ந்தி உப்பஜ்ஜனகராக³வதோ. த³ந்தஸம்பத்திராகி³னோதி த³ந்தஸம்பத்தியம் ரஜ்ஜனஸீலஸ்ஸ.

கஸ்மா பனேத்த² உத்³து⁴மாதகாதி³கே பட²மஜ்ஜா²னமேவ உப்பஜ்ஜதி, ந து³தியாதீ³னீதி அனுயோக³ம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. அபரிஸண்டி²தஜலாயாதி ஸோதவஸேன பவத்தியா ஸமந்ததோ அட்டி²தஜலாய அஸன்னிஸின்னஸலிலாய. அரித்தப³லேனாதி பாஜனத³ண்ட³ப³லேன. து³ப்³ப³லத்தா ஆரம்மணஸ்ஸாதி படிக்கூலபா⁴வேன அத்தனி சித்தம் ட²பேதும் அஸமத்த²பா⁴வோ ஆரம்மணஸ்ஸ து³ப்³ப³லதா. படிக்கூலே ஹி ஆரம்மணே ஸரஸதோ சித்தம் பவத்திதும் ந ஸக்கோதி, அபி⁴னிரோபனலக்க²ணேன பன விதக்கேன அபி⁴னிரோபியமானமேவ சித்தம் ஏகக்³க³தம் லப⁴தி. ந வினா விதக்கேனாதி விதக்கரஹிதானி து³தியாதி³ஜ்ஜா²னானி தத்த² பதிட்ட²ம் ந லப⁴ந்தி. தேனாஹ ‘‘விதக்கப³லேனேவா’’திஆதி³.

யதி³ படிக்கூலபா⁴வதோ உத்³து⁴மாதாதி³ஆரம்மணே து³தியாதி³ஜ்ஜா²னானி ந பவத்தந்தி, ஏவம் ஸந்தே பட²மஜ்ஜா²னேனாபி தத்த² ந உப்பஜ்ஜிதப்³ப³ம். ந ஹி தத்த² பீதிஸோமனஸ்ஸானம் ஸம்ப⁴வோ யுத்தோதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘படிக்கூலேபி ச ஏதஸ்மி’’ந்திஆதி³. தத்த² ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதானீவரணஸந்தாபரோக³வூபஸமானம் யதா²க்கமம் புப்ப²ச்ச²ட்³ட³க, வமனவிரேசனஉபமா யோஜேதப்³பா³.

122. யதா²வுத்தகாரணேன த³ஸதா⁴ வவத்தி²தம்பி ஸபா⁴வதோ ஏகவித⁴மேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த³ஸவித⁴ம்பி சேத’’ந்திஆதி³ம் வத்வா ஸ்வாயம் ஸபா⁴வோ யதா² அவிஞ்ஞாணகேஸு, ஏவம் ஸவிஞ்ஞாணகேஸுபி லப்³ப⁴தேவ. தஸ்மா தத்தா²பி யோனிஸோமனஸிகாரவதோ பா⁴வனா இஜ்ஜ²தேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததே³தம் இமினா லக்க²ணேனா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஜீவமானகஸரீரே. அலங்காரேனாதி படிஜக்³க³னபுப்³ப³கேன அலங்கரணேன. ந பஞ்ஞாயதி பசுரஜனஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. அதிரேகதிஸதஅட்டி²கஸமுஸ்ஸயம் த³ந்தட்டி²கேஹி ஸத்³தி⁴ம், தேஹி பன வினா ‘‘திமத்தானி அட்டி²ஸதானீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.190) காயக³தாஸதியம் வக்க²தி. சி²த்³தா³வசி²த்³த³ந்தி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³சி²த்³த³வந்தம். மேத³கதா²லிகா மேத³ப⁴ரிதபா⁴ஜனம். நிச்சுக்³க⁴ரிதபக்³க⁴ரிதந்தி நிச்சகாலம் உபரி, ஹேட்டா² ச விஸ்ஸவந்தம். வேமத்தந்தி நானத்தம். நானாவத்தே²ஹீதி நானாவண்ணேஹி வத்தே²ஹி. ஹிரியா லஜ்ஜாய கோபனதோ வினாஸனதோ ஹிரிகோபினம், உச்சாரபஸ்ஸாவமக்³க³ம். யாதா²வஸரஸந்தி யதா²பூ⁴தம் ஸபா⁴வம். யாதா²வதோ ரஸீயதி ஞாயதீதி ஹி ரஸோ, ஸபா⁴வோ. ரதிந்தி அபி⁴ரதிம் அபி⁴ருசிம். அத்தஸினேஹஸங்கா²தேன ராகே³ன ரத்தா அத்தஸினேஹராக³ரத்தா. விஹஞ்ஞமானேனாதி இச்சி²தாலாபே⁴ன விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜந்தேன.

கிம்ஸுகந்தி பாலிப⁴த்³த³கம், பலாஸோதி கேசி, ஸிம்ப³லீதி அபரே. அதிலோலுபோதி அதிவிய லோலஸபா⁴வோ. அது³ந்தி ஏதம். நந்தி கேஸாதி³ஸரீரகோட்டா²ஸம். முச்சி²தாதி மோஹிதா, முச்சா²பாபிகாய வா தண்ஹாய வஸேன முச்ச²ம் பத்தா. ஸபா⁴வந்தி படிக்கூலபா⁴வம்.

உக்கரூபமோதி உச்சாரபஸ்ஸாவட்டா²னஸமோ, வச்சகூபஸமோ வா. சக்கு²பூ⁴தேஹீதி சக்கு²ம் பத்தேஹி படிலத்³த⁴பஞ்ஞாசக்கு²கேஹி, லோகஸ்ஸ வா சக்கு²பூ⁴தேஹி. அல்லசம்மபடிச்ச²ன்னோதி அல்லசம்மபரியோனத்³தோ⁴.

த³ப்³ப³ஜாதிகேனாதி உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மே படிலத்³து⁴ம் ப⁴ப்³ப³ரூபேன. யத்த² யத்த² ஸரீரே, ஸரீரஸ்ஸ வா யத்த² யத்த² கோட்டா²ஸே. நிமித்தம் க³ஹேத்வாதி அஸுபா⁴காரஸ்ஸ ஸுட்டு² ஸல்லக்க²ணவஸேன யதா² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் உக்³க³ண்ஹனவஸேன நிமித்தம் க³ஹேத்வா, உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பாதே³த்வாதி அத்தோ². கம்மட்டா²னம் அப்பனம் பாபேதப்³ப³ந்தி யதா²லத்³தே⁴ உக்³க³ஹனிமித்தே கம்மம் கரோந்தேன படிபா⁴க³னிமித்தம் உப்பாதே³த்வா உபசாரஜ்ஜா²னே டி²தேன தமேவ பா⁴வனம் உஸ்ஸுக்காபேந்தேன அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் அப்பனம் பாபேதப்³ப³ம். அதி⁴க³தப்பனோ ஹி பட²மஜ்ஜா²னே டி²தோ தமேவ ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴த்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ நசிரஸ்ஸேவ ஸப்³பா³ஸவே கே²பேதீதி.

அஸுப⁴கம்மட்டா²னனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி ச²ட்ட²பரிச்சே²த³வண்ணனா.