4. பத²வீகஸிணனித்³தே³ஸோ

51. இதா³னி யம் வுத்தம் ‘‘ஸமாதி⁴பா⁴வனாய அனனுரூபம் விஹாரம் பஹாய அனுரூபே விஹாரே விஹரந்தேனா’’தி ஏத்த² யஸ்ஸ தாவாசரியேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகவிஹாரே வஸதோ பா²ஸு ஹோதி, தேன தத்தே²வ கம்மட்டா²னம் பரிஸோதே⁴ந்தேன வஸிதப்³ப³ம். ஸசே தத்த² பா²ஸு ந ஹோதி, யோ அஞ்ஞோ கா³வுதே வா அட்³ட⁴யோஜனே வா யோஜனமத்தேபி வா ஸப்பாயோ விஹாரோ ஹோதி, தத்த² வஸிதப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி ஸதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ கிஸ்மிஞ்சிதே³வ டா²னே ஸந்தே³ஹே வா ஸதிஸம்மோஸே வா ஜாதே காலஸ்ஸேவ விஹாரே வத்தம் கத்வா அந்தராமக்³கே³ பிண்டா³ய சரித்வா ப⁴த்தகிச்சபரியோஸானேயேவ ஆசரியஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் க³ந்த்வா தம்தி³வஸமாசரியஸ்ஸ ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா து³தியதி³வஸே ஆசரியம் வந்தி³த்வா நிக்க²மித்வா அந்தராமக்³கே³ பிண்டா³ய சரித்வா அகிலமந்தோயேவ அத்தனோ வஸனட்டா²னம் ஆக³ந்தும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி. யோ பன யோஜனப்பமாணேபி பா²ஸுகட்டா²னம் ந லப⁴தி, தேன கம்மட்டா²னே ஸப்³ப³ம் க³ண்டி²ட்டா²னம் சி²ந்தி³த்வா ஸுவிஸுத்³த⁴ம் ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴ம் கம்மட்டா²னம் கத்வா தூ³ரம்பி க³ந்த்வா ஸமாதி⁴பா⁴வனாய அனனுரூபம் விஹாரம் பஹாய அனுரூபே விஹாரே விஹாதப்³ப³ம்.

அனனுரூபவிஹாரோ

52. தத்த² அனனுரூபோ நாம அட்டா²ரஸன்னம் தோ³ஸானம் அஞ்ஞதரேன ஸமன்னாக³தோ. தத்ரிமே அட்டா²ரஸ தோ³ஸா – மஹத்தம், நவத்தம், ஜிண்ணத்தம், பந்த²னிஸ்ஸிதத்தம், ஸோண்டீ³, பண்ணம், புப்ப²ம், ப²லம், பத்த²னீயதா, நக³ரஸன்னிஸ்ஸிததா, தா³ருஸன்னிஸ்ஸிததா, கே²த்தஸன்னிஸ்ஸிததா, விஸபா⁴கா³னம் புக்³க³லானம் அத்தி²தா, பட்டனஸன்னிஸ்ஸிததா, பச்சந்தஸன்னிஸ்ஸிததா, ரஜ்ஜஸீமஸன்னிஸ்ஸிததா, அஸப்பாயதா, கல்யாணமித்தானம் அலாபோ⁴தி இமேஸம் அட்டா²ரஸன்னம் தோ³ஸானம் அஞ்ஞதரேன தோ³ஸேன ஸமன்னாக³தோ அனனுரூபோ நாம. ந தத்த² விஹாதப்³ப³ம்.

கஸ்மா? மஹாவிஹாரே தாவ ப³ஹூ நானாச²ந்தா³ ஸன்னிபதந்தி, தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிவிருத்³த⁴தாய வத்தம் ந கரோந்தி. போ³தி⁴யங்க³ணாதீ³னி அஸம்மட்டா²னேவ ஹோந்தி. அனுபட்டா²பிதம் பானீயம் பரிபோ⁴ஜனீயம். தத்ராயம் கோ³சரகா³மே பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாமீதி பத்தசீவரமாதா³ய நிக்க²ந்தோ ஸசே பஸ்ஸதி வத்தம் வா அகதம் பானீயக⁴டம் வா ரித்தம், அதா²னேன வத்தம் காதப்³ப³ம் ஹோதி, பானீயம் உபட்டா²பேதப்³ப³ம். அகரோந்தோ வத்தபே⁴தே³ து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. கரோந்தஸ்ஸ காலோ அதிக்கமதி, அதிதி³வா பவிட்டோ² நிட்டி²தாய பி⁴க்கா²ய கிஞ்சி ந லப⁴தி. படிஸல்லானக³தோபி ஸாமணேரத³ஹரபி⁴க்கூ²னம் உச்சாஸத்³தே³ன ஸங்க⁴கம்மேஹி ச விக்கி²பதி. யத்த² பன ஸப்³ப³ம் வத்தம் கதமேவ ஹோதி, அவஸேஸாபி ச ஸங்க⁴ட்டனா நத்தி². ஏவரூபே மஹாவிஹாரேபி விஹாதப்³ப³ம்.

நவவிஹாரே ப³ஹு நவகம்மம் ஹோதி, அகரோந்தம் உஜ்ஜா²யந்தி. யத்த² பன பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³ந்தி ‘‘ஆயஸ்மா யதா²ஸுக²ம் ஸமணத⁴ம்மம் கரோது, மயம் நவகம்மம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஏவரூபே விஹாதப்³ப³ம்.

ஜிண்ணவிஹாரே பன ப³ஹு படிஜக்³கி³தப்³ப³ம் ஹோதி, அந்தமஸோ அத்தனோ ஸேனாஸனமத்தம்பி அப்படிஜக்³க³ந்தம் உஜ்ஜா²யந்தி, படிஜக்³க³ந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் பரிஹாயதி.

பந்த²னிஸ்ஸிதே மஹாபத²விஹாரே ரத்திந்தி³வம் ஆக³ந்துகா ஸன்னிபதந்தி. விகாலே ஆக³தானம் அத்தனோ ஸேனாஸனம் த³த்வா ருக்க²மூலே வா பாஸாணபிட்டே² வா வஸிதப்³ப³ம் ஹோதி. புனதி³வஸேபி ஏவமேவாதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதி. யத்த² பன ஏவரூபோ ஆக³ந்துகஸம்பா³தோ⁴ ந ஹோதி, தத்த² விஹாதப்³ப³ம்.

ஸோண்டீ³ நாம பாஸாணபோக்க²ரணீ ஹோதி, தத்த² பானீயத்த²ம் மஹாஜனோ ஸமோஸரதி, நக³ரவாஸீனம் ராஜகுலூபகத்தே²ரானம் அந்தேவாஸிகா ரஜனகம்மத்தா²ய ஆக³ச்ச²ந்தி, தேஸம் பா⁴ஜனதா³ருதோ³ணிகாதீ³னி புச்ச²ந்தானம் அஸுகே ச அஸுகே ச டா²னேதி த³ஸ்ஸேதப்³பா³னி ஹோந்தி, ஏவம் ஸப்³ப³காலம்பி நிச்சப்³யாவடோ ஹோதி.

யத்த² நானாவித⁴ம் ஸாகபண்ணம் ஹோதி, தத்த²ஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா தி³வாவிஹாரம் நிஸின்னஸ்ஸாபி ஸந்திகே ஸாகஹாரிகா கா³யமானா பண்ணம் உச்சினந்தியோ விஸபா⁴க³ஸத்³த³ஸங்க⁴ட்டனேன கம்மட்டா²னந்தராயம் கரோந்தி.

யத்த² பன நானாவிதா⁴ மாலாக³ச்சா² ஸுபுப்பி²தா ஹோந்தி, தத்ராபி தாதி³ஸோயேவ உபத்³த³வோ.

யத்த² நானாவித⁴ம் அம்ப³ஜம்பு³பனஸாதி³ப²லம் ஹோதி, தத்த² ப²லத்தி²கா ஆக³ந்த்வா யாசந்தி, அதே³ந்தஸ்ஸ குஜ்ஜ²ந்தி, ப³லக்காரேன வா க³ண்ஹந்தி, ஸாயன்ஹஸமயே விஹாரமஜ்ஜே² சங்கமந்தேன தே தி³ஸ்வா ‘‘கிம் உபாஸகா ஏவம் கரோதா²’’தி வுத்தா யதா²ருசி அக்கோஸந்தி. அவாஸாயபிஸ்ஸ பரக்கமந்தி.

பத்த²னீயே பன லேணஸம்மதே த³க்கி²ணகி³ரிஹத்தி²குச்சி²சேதியகி³ரிசித்தலபப்³ப³தஸதி³ஸே விஹாரே விஹரந்தம் அயமரஹாதி ஸம்பா⁴வேத்வா வந்தி³துகாமா மனுஸ்ஸா ஸமந்தா ஓஸரந்தி, தேனஸ்ஸ ந பா²ஸு ஹோதி, யஸ்ஸ பன தம் ஸப்பாயம் ஹோதி, தேன தி³வா அஞ்ஞத்ர க³ந்த்வா ரத்திம் வஸிதப்³ப³ம்.

நக³ரஸன்னிஸ்ஸிதே விஸபா⁴கா³ரம்மணானி ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தி, கும்ப⁴தா³ஸியோபி க⁴டேஹி நிக⁴ம்ஸந்தியோ க³ச்ச²ந்தி, ஓக்கமித்வா மக்³க³ம் ந தே³ந்தி, இஸ்ஸரமனுஸ்ஸாபி விஹாரமஜ்ஜே² ஸாணிம் பரிக்கி²பித்வா நிஸீத³ந்தி.

தா³ருஸன்னிஸ்ஸயே பன யத்த² கட்டா²னி ச த³ப்³பு³பகரணருக்கா² ச ஸந்தி, தத்த² கட்ட²ஹாரிகா புப்³பே³ வுத்தஸாகபுப்ப²ஹாரிகா விய அபா²ஸும் கரோந்தி, விஹாரே ருக்கா² ஸந்தி, தே சி²ந்தி³த்வா க⁴ரானி கரிஸ்ஸாமாதி மனுஸ்ஸா ஆக³ந்த்வா சி²ந்த³ந்தி. ஸசே ஸாயன்ஹஸமயம் பதா⁴னக⁴ரா நிக்க²மித்வா விஹாரமஜ்ஜே² சங்கமந்தோ தே தி³ஸ்வா ‘‘கிம் உபாஸகா ஏவம் கரோதா²’’தி வத³தி, யதா²ருசி அக்கோஸந்தி, அவாஸாயபிஸ்ஸ பரக்கமந்தி.

யோ பன கே²த்தஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதி ஸமந்தா கே²த்தேஹி பரிவாரிதோ, தத்த² மனுஸ்ஸா விஹாரமஜ்ஜே²யேவ க²லம் கத்வா த⁴ஞ்ஞம் மத்³த³ந்தி, பமுகே²ஸு ஸயந்தி, அஞ்ஞம்பி ப³ஹும் அபா²ஸும் கரோந்தி. யத்ராபி மஹாஸங்க⁴போ⁴கோ³ ஹோதி, ஆராமிகா குலானம் கா³வோ ருந்த⁴ந்தி, உத³கவாரம் படிஸேதே⁴ந்தி, மனுஸ்ஸா வீஹிஸீஸம் க³ஹேத்வா ‘‘பஸ்ஸத² தும்ஹாகம் ஆராமிகானம் கம்ம’’ந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேந்தி. தேன தேன காரணேன ராஜராஜமஹாமத்தானம் க⁴ரத்³வாரம் க³ந்தப்³ப³ம் ஹோதி, அயம்பி கே²த்தஸன்னிஸ்ஸிதேனேவ ஸங்க³ஹிதோ.

விஸபா⁴கா³னம் புக்³க³லானம் அத்தி²தாதி யத்த² அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸபா⁴க³வேரீ பி⁴க்கூ² விஹரந்தி, யே கலஹம் கரோந்தா மா, ப⁴ந்தே, ஏவம் கரோதா²தி வாரியமானா ஏதஸ்ஸ பம்ஸுகூலிகஸ்ஸ ஆக³தகாலதோ பட்டா²ய நட்டா²ம்ஹாதி வத்தாரோ ப⁴வந்தி.

யோபி உத³கபட்டனம் வா த²லபட்டனம் வா நிஸ்ஸிதோ ஹோதி, தத்த² அபி⁴ண்ஹம் நாவாஹி ச ஸத்தே²ஹி ச ஆக³தமனுஸ்ஸா ஓகாஸம் தே³த², பானீயம் தே³த², லோணம் தே³தா²தி க⁴ட்டயந்தா அபா²ஸும் கரோந்தி.

பச்சந்தஸன்னிஸ்ஸிதே பன மனுஸ்ஸா பு³த்³தா⁴தீ³ஸு அப்பஸன்னா ஹோந்தி.

ரஜ்ஜஸீமஸன்னிஸ்ஸிதே ராஜப⁴யம் ஹோதி. தஞ்ஹி பதே³ஸம் ஏகோ ராஜா ந மய்ஹம் வஸே வத்ததீதி பஹரதி, இதரோபி ந மய்ஹம் வஸே வத்ததீதி. தத்ராயம் பி⁴க்கு² கதா³சி இமஸ்ஸ ரஞ்ஞோ விஜிதே விசரதி, கதா³சி ஏதஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘சரபுரிஸோ அய’’ந்தி மஞ்ஞமானா அனயப்³யஸனம் பாபேந்தி.

அஸப்பாயதாதி விஸபா⁴க³ரூபாதி³ஆரம்மணஸமோஸரணேன வா அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிததாய வா அஸப்பாயதா. தத்ரித³ம் வத்து². ஏகோ கிர தே²ரோ அரஞ்ஞே வஸதி. அத²ஸ்ஸ ஏகா யக்கி²னீ பண்ணஸாலத்³வாரே ட²த்வா கா³யி. ஸோ நிக்க²மித்வா த்³வாரே அட்டா²ஸி, ஸா க³ந்த்வா சங்கமனஸீஸே கா³யி. தே²ரோ சங்கமனஸீஸம் அக³மாஸி. ஸா ஸதபோரிஸே பபாதே ட²த்வா கா³யி. தே²ரோ படினிவத்தி. அத² நம் ஸா வேகே³னாக³ந்த்வா க³ஹேத்வா ‘‘மயா, ப⁴ந்தே, ந ஏகோ ந த்³வே தும்ஹாதி³ஸா கா²தி³தா’’தி ஆஹ.

கல்யாணமித்தானம் அலாபோ⁴தி யத்த² ந ஸக்கா ஹோதி ஆசரியம் வா ஆசரியஸமம் வா உபஜ்ஜா²யம் வா உபஜ்ஜா²யஸமம் வா கல்யாணமித்தம் லத்³து⁴ம். தத்த² ஸோ கல்யாணமித்தானம் அலாபோ⁴ மஹாதோ³ஸோயேவாதி இமேஸம் அட்டா²ரஸன்னம் தோ³ஸானம் அஞ்ஞதரேன ஸமன்னாக³தோ அனனுரூபோதி வேதி³தப்³போ³. வுத்தம்பி சேதம் அட்ட²கதா²ஸு –

மஹாவாஸம் நவாவாஸம், ஜராவாஸஞ்ச பந்த²னிம்;

ஸோண்டி³ம் பண்ணஞ்ச புப்ப²ஞ்ச, ப²லம் பத்தி²தமேவ ச.

நக³ரம் தா³ருனா கே²த்தம், விஸபா⁴கே³ன பட்டனம்;

பச்சந்தஸீமாஸப்பாயம், யத்த² மித்தோ ந லப்³ப⁴தி.

அட்டா²ரஸேதானி டா²னானி, இதி விஞ்ஞாய பண்டி³தோ;

ஆரகா பரிவஜ்ஜேய்ய, மக்³க³ம் ஸப்படிப⁴யம் யதா²தி.

அனுரூபவிஹாரோ

53. யோ பன கோ³சரகா³மதோ நாதிதூ³ரனாச்சாஸன்னதாதீ³ஹி பஞ்சஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ, அயம் அனுரூபோ நாம. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் நாதிதூ³ரம் ஹோதி நாச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னம், தி³வா அப்பாகிண்ணம் ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம், அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ அப்பகஸிரேனேவ உப்பஜ்ஜந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா. தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா, தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்ச²தி பரிபஞ்ஹதி ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம் இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’தி, தஸ்ஸ தே ஆயஸ்மந்தோ அவிவடஞ்சேவ விவரந்தி, அனுத்தானீகதஞ்ச உத்தானீகரோந்தி, அனேகவிஹிதேஸு ச கங்க²ட்டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதீ’’தி (அ. நி. 10.11).

அயம் ‘‘ஸமாதி⁴பா⁴வனாய அனனுரூபம் விஹாரம் பஹாய அனுரூபே விஹாரே விஹரந்தேனா’’தி ஏத்த² வித்தா²ரோ.

கு²த்³த³கபலிபோ³தா⁴

54. கு²த்³த³கபலிபோ³து⁴பச்சே²த³ம் கத்வாதி ஏவம் பதிரூபே விஹாரே விஹரந்தேன யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி கு²த்³த³கபலிபோ³தா⁴, தேபி உபச்சி²ந்தி³தப்³பா³. ஸேய்யதி²த³ம், தீ³கா⁴னி கேஸனக²லோமானி சி²ந்தி³தப்³பா³னி. ஜிண்ணசீவரேஸு த³ள்ஹீகம்மம் வா துன்னகம்மம் வா காதப்³ப³ம். கிலிட்டா²னி வா ரஜிதப்³பா³னி. ஸசே பத்தே மலம் ஹோதி, பத்தோ பசிதப்³போ³. மஞ்சபீடா²தீ³னி ஸோதே⁴தப்³பா³னீதி. ‘‘அயம் கு²த்³த³கபலிபோ³து⁴பச்சே²த³ம் கத்வா’’தி ஏத்த² வித்தா²ரோ.

பா⁴வனாவிதா⁴னம்

55. இதா³னி ஸப்³ப³ம் பா⁴வனாவிதா⁴னம் அபரிஹாபேந்தேன பா⁴வேதப்³போ³தி ஏத்த² அயம் பத²வீகஸிணம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³கம்மட்டா²னவஸேன வித்தா²ரகதா² ஹோதி.

ஏவம் உபச்சி²ன்னகு²த்³த³கபலிபோ³தே⁴ன ஹி பி⁴க்கு²னா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தேன ப⁴த்தஸம்மத³ம் படிவினோதே³த்வா பவிவித்தே ஓகாஸே ஸுக²னிஸின்னேன கதாய வா அகதாய வா பத²வியா நிமித்தம் க³ண்ஹிதப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘பத²வீகஸிணம் உக்³க³ண்ஹந்தோ பத²வியம் நிமித்தம் க³ண்ஹாதி கதே வா அகதே வா ஸாந்தகே, நோ அனந்தகே, ஸகோடியே, நோ அகோடியே, ஸவட்டுமே, நோ அவட்டுமே, ஸபரியந்தே, நோ அபரியந்தே, ஸுப்பமத்தே வா ஸராவமத்தே வா. ஸோ தம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் கரோதி, ஸூபதா⁴ரிதம் உபதா⁴ரேதி, ஸுவவத்தி²தம் வவத்த²பேதி. ஸோ தம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதம் கத்வா ஸூபதா⁴ரிதம் உபதா⁴ரேத்வா ஸுவவத்தி²தம் வவத்த²பேத்வா ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவீ ரதனஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சித்தீகாரம் உபட்ட²பேத்வா ஸம்பியாயமானோ தஸ்மிம் ஆரம்மணே சித்தம் உபனிப³ந்த⁴தி ‘அத்³தா⁴ இமாய படிபதா³ய ஜராமரணம்ஹா முச்சிஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி.

தத்த² யேன அதீதப⁴வேபி ஸாஸனே வா இஸிபப்³ப³ஜ்ஜாய வா பப்³ப³ஜித்வா பத²வீகஸிணே சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னானி நிப்³ப³த்திதபுப்³பா³னி, ஏவரூபஸ்ஸ புஞ்ஞவதோ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னஸ்ஸ அகதாய பத²வியா கஸிதட்டா²னே வா க²லமண்ட³லே வா நிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, மல்லகத்தே²ரஸ்ஸ விய. தஸ்ஸ கிராயஸ்மதோ கஸிதட்டா²னம் ஓலோகேந்தஸ்ஸ தம்டா²னப்பமாணமேவ நிமித்தம் உத³பாதி³. ஸோ தம் வட்³டே⁴த்வா பஞ்சகஜ்ஜா²னானி நிப்³ப³த்தேத்வா ஜா²னபத³ட்டா²னம் விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி.

யோ பனேவம் அகதாதி⁴காரோ ஹோதி, தேன ஆசரியஸந்திகே உக்³க³ஹிதகம்மட்டா²னவிதா⁴னம் அவிராதே⁴த்வா சத்தாரோ கஸிணதோ³ஸே பரிஹரந்தேன கஸிணம் காதப்³ப³ம். நீலபீதலோஹிதஓதா³தஸம்பே⁴த³வஸேன ஹி சத்தாரோ பத²வீகஸிணதோ³ஸா. தஸ்மா நீலாதி³வண்ணம் மத்திகம் அக்³க³ஹேத்வா க³ங்கா³வஹே மத்திகாஸதி³ஸாய அருணவண்ணாய மத்திகாய கஸிணம் காதப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² விஹாரமஜ்ஜே² ஸாமணேராதீ³னம் ஸஞ்சரணட்டா²னே ந காதப்³ப³ம். விஹாரபச்சந்தே பன படிச்ச²ன்னட்டா²னே பப்³பா⁴ரே வா பண்ணஸாலாய வா ஸம்ஹாரிமம் வா தத்ரட்ட²கம் வா காதப்³ப³ம். தத்ர ஸம்ஹாரிமம் சதூஸு த³ண்ட³கேஸு பிலோதிகம் வா சம்மம் வா கடஸாரகம் வா ப³ந்தி⁴த்வா தத்த² அபனீததிணமூலஸக்க²ரகத²லிகாய ஸுமத்³தி³தாய மத்திகாய வுத்தப்பமாணம் வட்டம் லிம்பேத்வா காதப்³ப³ம். தம் பரிகம்மகாலே பூ⁴மியம் அத்த²ரித்வா ஓலோகேதப்³ப³ம். தத்ரட்ட²கம் பூ⁴மியம் பது³மகண்ணிகாகாரேன கா²ணுகே ஆகோடேத்வா வல்லீஹி வினந்தி⁴த்வா காதப்³ப³ம். யதி³ ஸா மத்திகா நப்பஹோதி, அதோ⁴ அஞ்ஞம் பக்கி²பித்வா உபரிபா⁴கே³ ஸுபரிஸோதி⁴தாய அருணவண்ணாய மத்திகாய வித³த்தி²சதுரங்கு³லவித்தா²ரம் வட்டம் காதப்³ப³ம். ஏததே³வ ஹி பமாணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுப்பமத்தம் வா ஸராவமத்தம் வா’’தி வுத்தம். ‘‘ஸாந்தகே நோ அனந்தகே’’திஆதி³ பனஸ்ஸ பரிச்சே²த³த்தா²ய வுத்தம்.

56. தஸ்மா ஏவம் வுத்தப்பமாணபரிச்சே²த³ம் கத்வா ருக்க²பாணிகா விஸபா⁴க³வண்ணம் ஸமுட்ட²பேதி. தஸ்மா தம் அக்³க³ஹேத்வா பாஸாணபாணிகாய க⁴ம்ஸேத்வா ஸமம் பே⁴ரீதலஸதி³ஸம் கத்வா தம் டா²னம் ஸம்மஜ்ஜித்வா ந்ஹத்வா ஆக³ந்த்வா கஸிணமண்ட³லதோ அட்³ட⁴தேய்யஹத்த²ந்தரே பதே³ஸே பஞ்ஞத்தே வித³த்தி²சதுரங்கு³லபாத³கே ஸுஅத்த²தே பீடே² நிஸீதி³தப்³ப³ம். ததோ தூ³ரதரே நிஸின்னஸ்ஸ ஹி கஸிணம் ந உபட்டா²தி, ஆஸன்னதரே கஸிணதோ³ஸா பஞ்ஞாயந்தி. உச்சதரே நிஸின்னேன கீ³வம் ஓனமித்வா ஓலோகேதப்³ப³ம் ஹோதி, நீசதரே ஜண்ணுகானி ருஜந்தி. தஸ்மா வுத்தனயேனேவ நிஸீதி³த்வா ‘‘அப்பஸ்ஸாதா³ காமா’’திஆதி³னா நயேன காமேஸு ஆதீ³னவம் பச்சவேக்கி²த்வா காமனிஸ்ஸரணே ஸப்³ப³து³க்க²ஸமதிக்கமுபாயபூ⁴தே நேக்க²ம்மே ஜாதாபி⁴லாஸேன பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணானுஸ்ஸரணேன பீதிபாமோஜ்ஜம் ஜனயித்வா ‘‘அயம் தா³னி ஸா ஸப்³ப³பு³த்³த⁴ பச்சேகபு³த்³த⁴ அரியஸாவகேஹி படிபன்னா நேக்க²ம்மபடிபதா³’’தி படிபத்தியா ஸஞ்ஜாதகா³ரவேன ‘‘அத்³தா⁴ இமாய படிபதா³ய பவிவேகஸுக²ரஸஸ்ஸ பா⁴கீ³ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி உஸ்ஸாஹம் ஜனயித்வா ஸமேன ஆகாரேன சக்கூ²னி உம்மீலேத்வா நிமித்தம் க³ண்ஹந்தேன பா⁴வேதப்³ப³ம்.

அதிஉம்மீலயதோ ஹி சக்கு² கிலமதி, மண்ட³லஞ்ச அதிவிபூ⁴தம் ஹோதி, தேனஸ்ஸ நிமித்தம் நுப்பஜ்ஜதி. அதிமந்த³ம் உம்மீலயதோ மண்ட³லமவிபூ⁴தம் ஹோதி, சித்தஞ்ச லீனம் ஹோதி, ஏவம்பி நிமித்தம் நுப்பஜ்ஜதி. தஸ்மா ஆதா³ஸதலே முக²னிமித்தத³ஸ்ஸினா விய ஸமேனாகாரேன சக்கூ²னி உம்மீலேத்வா நிமித்தம் க³ண்ஹந்தேன பா⁴வேதப்³ப³ம், ந வண்ணோ பச்சவேக்கி²தப்³போ³, ந லக்க²ணம் மனஸிகாதப்³ப³ம். அபிச வண்ணம் அமுஞ்சித்வா நிஸ்ஸயஸவண்ணம் கத்வா உஸ்ஸத³வஸேன பண்ணத்தித⁴ம்மே சித்தம் பட்ட²பேத்வா மனஸி காதப்³ப³ம். பத²வீ மஹீ, மேதி³னீ, பூ⁴மி, வஸுதா⁴, வஸுந்த⁴ராதிஆதீ³ஸு பத²வீனாமேஸு யமிச்ச²தி, யத³ஸ்ஸ ஸஞ்ஞானுகூலம் ஹோதி, தம் வத்தப்³ப³ம். அபிச பத²வீதி ஏததே³வ நாமம் பாகடம், தஸ்மா பாகடவஸேனேவ பத²வீ பத²வீதி பா⁴வேதப்³ப³ம். காலேன உம்மீலேத்வா காலேன நிமீலேத்வா ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம். யாவ உக்³க³ஹனிமித்தம் நுப்பஜ்ஜதி, தாவ காலஸதம்பி காலஸஹஸ்ஸம்பி ததோ பி⁴ய்யோபி ஏதேனேவ நயேன பா⁴வேதப்³ப³ம்.

57. தஸ்ஸேவம் பா⁴வயதோ யதா³ நிமீலேத்வா ஆவஜ்ஜந்தஸ்ஸ உம்மீலிதகாலே விய ஆபாத²மாக³ச்ச²தி, ததா³ உக்³க³ஹனிமித்தம் ஜாதம் நாம ஹோதி. தஸ்ஸ ஜாதகாலதோ பட்டா²ய ந தஸ்மிம் டா²னே நிஸீதி³தப்³ப³ம். அத்தனோ வஸனட்டா²னம் பவிஸித்வா தத்த² நிஸின்னேன பா⁴வேதப்³ப³ம். பாத³தோ⁴வனபபஞ்சபரிஹாரத்த²ம் பனஸ்ஸ ஏகபடலிகுபாஹனா ச கத்தரத³ண்டோ³ ச இச்சி²தப்³போ³. அதா²னேன ஸசே தருணோ ஸமாதி⁴ கேனசிதே³வ அஸப்பாயகாரணேன நஸ்ஸதி, உபாஹனா ஆருய்ஹ கத்தரத³ண்ட³ம் க³ஹேத்வா தம் டா²னம் க³ந்த்வா நிமித்தம் ஆதா³ய ஆக³ந்த்வா ஸுக²னிஸின்னேன பா⁴வேதப்³ப³ம், புனப்புனம் ஸமன்னாஹரிதப்³ப³ம், தக்காஹதம் விதக்காஹதம் காதப்³ப³ம். தஸ்ஸேவம் கரோந்தஸ்ஸ அனுக்கமேன நீவரணானி விக்க²ம்ப⁴ந்தி, கிலேஸா ஸன்னிஸீத³ந்தி, உபசாரஸமாதி⁴னா சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, படிபா⁴க³னிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி.

தத்ராயம் புரிமஸ்ஸ ச உக்³க³ஹனிமித்தஸ்ஸ இமஸ்ஸ ச விஸேஸோ, உக்³க³ஹனிமித்தே கஸிணதோ³ஸோ பஞ்ஞாயதி, படிபா⁴க³னிமித்தம் த²விகதோ நிஹதாதா³ஸமண்ட³லம் விய ஸுதோ⁴தஸங்க²தா²லம் விய வலாஹகந்தரா நிக்க²ந்தசந்த³மண்ட³லம் விய மேக⁴முகே² ப³லாகா விய உக்³க³ஹனிமித்தம் பதா³லேத்வா நிக்க²ந்தமிவ ததோ ஸதகு³ணம் ஸஹஸ்ஸகு³ணம் ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் ஹுத்வா உபட்டா²தி. தஞ்ச கோ² நேவ வண்ணவந்தம், ந ஸண்டா²னவந்தம். யதி³ ஹி தம் ஈதி³ஸம் ப⁴வேய்ய, சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ஸியா ஓளாரிகம் ஸம்மஸனுபக³ம் திலக்க²ணப்³பா⁴ஹதம், ந பனேதம் தாதி³ஸம். கேவலஞ்ஹி ஸமாதி⁴லாபி⁴னோ உபட்டா²னாகாரமத்தம் ஸஞ்ஞஜமேதந்தி.

58. உப்பன்னகாலதோ ச பனஸ்ஸ பட்டா²ய நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானேவ ஹோந்தி, கிலேஸா ஸன்னிஸின்னாவ, உபசாரஸமாதி⁴னா சித்தம் ஸமாஹிதமேவாதி.

து³விதோ⁴ ஹி ஸமாதி⁴ உபசாரஸமாதி⁴ ச அப்பனாஸமாதி⁴ ச. த்³வீஹாகாரேஹி சித்தம் ஸமாதி⁴யதி உபசாரபூ⁴மியம் வா படிலாப⁴பூ⁴மியம் வா. தத்த² உபசாரபூ⁴மியம் நீவரணப்பஹானேன சித்தம் ஸமாஹிதம் ஹோதி. படிலாப⁴பூ⁴மியம் அங்க³பாதுபா⁴வேன.

த்³வின்னம் பன ஸமாதீ⁴னம் இத³ம் நானாகாரணம், உபசாரே அங்கா³னி ந தா²மஜாதானி ஹோந்தி, அங்கா³னம் அதா²மஜாதத்தா, யதா² நாம த³ஹரோ குமாரகோ உக்கி²பித்வா ட²பியமானோ புனப்புனம் பூ⁴மியம் பததி, ஏவமேவ உபசாரே உப்பன்னே சித்தம் காலேன நிமித்தமாரம்மணம் கரோதி, காலேன ப⁴வங்க³மோதரதி. அப்பனாயம் பன அங்கா³னி தா²மஜாதானி ஹோந்தி, தேஸம் தா²மஜாதத்தா, யதா² நாம ப³லவா புரிஸோ ஆஸனா வுட்டா²ய தி³வஸம்பி திட்டே²ய்ய, ஏவமேவ அப்பனாஸமாதி⁴ம்ஹி உப்பன்னே சித்தம் ஸகிம் ப⁴வங்க³வாரம் சி²ந்தி³த்வா கேவலம்பி ரத்திம் கேவலம்பி தி³வஸம் திட்ட²தி, குஸலஜவனபடிபாடிவஸேனேவ பவத்ததீதி.

தத்ர யதே³தம் உபசாரஸமாதி⁴னா ஸத்³தி⁴ம் படிபா⁴க³னிமித்தம் உப்பன்னம், தஸ்ஸ உப்பாத³னம் நாம அதிது³க்கரம். தஸ்மா ஸசே தேனேவ பல்லங்கேன தம் நிமித்தம் வட்³டே⁴த்வா அப்பனம் அதி⁴க³ந்தும் ஸக்கோதி, ஸுந்த³ரம். நோ சே ஸக்கோதி, அதா²னேன தம் நிமித்தம் அப்பமத்தேன சக்கவத்திக³ப்³போ⁴ விய ரக்கி²தப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி –

நிமித்தம் ரக்க²தோ லத்³த⁴-பரிஹானி ந விஜ்ஜதி;

ஆரக்க²ம்ஹி அஸந்தம்ஹி, லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் வினஸ்ஸதி.

ஸத்தஸப்பாயா

59. தத்ராயம் ரக்க²ணவிதி⁴ –

ஆவாஸோ கோ³சரோ ப⁴ஸ்ஸம், புக்³க³லோ போ⁴ஜனம் உது;

இரியாபதோ²தி ஸத்தேதே, அஸப்பாயே விவஜ்ஜயே.

ஸப்பாயே ஸத்த ஸேவேத², ஏவஞ்ஹி படிபஜ்ஜதோ;

நசிரேனேவ காலேன, ஹோதி கஸ்ஸசி அப்பனா.

தத்ரஸ்ஸ யஸ்மிம் ஆவாஸே வஸந்தஸ்ஸ அனுப்பன்னம் வா நிமித்தம் நுப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னம் வா வினஸ்ஸதி, அனுபட்டி²தா ச ஸதி ந உபட்டா²தி, அஸமாஹிதஞ்ச சித்தம் ந ஸமாதி⁴யதி, அயம் அஸப்பாயோ. யத்த² நிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி சேவ தா²வரஞ்ச ஹோதி, ஸதி உபட்டா²தி, சித்தம் ஸமாதி⁴யதி நாக³பப்³ப³தவாஸீபதா⁴னியதிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ விய, அயம் ஸப்பாயோ. தஸ்மா யஸ்மிம் விஹாரே ப³ஹூ ஆவாஸா ஹோந்தி, தத்த² ஏகமேகஸ்மிம் தீணி தீணி தி³வஸானி வஸித்வா யத்த²ஸ்ஸ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி, தத்த² வஸிதப்³ப³ம். ஆவாஸஸப்பாயதாய ஹி தம்ப³பண்ணிதீ³பம்ஹி சூளனாக³லேணே வஸந்தா தத்தே²வ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. ஸோதாபன்னாதீ³னம் பன அஞ்ஞத்த² அரியபூ⁴மிம் பத்வா தத்த² அரஹத்தப்பத்தானஞ்ச க³ணனா நத்தி². ஏவமஞ்ஞேஸுபி சித்தலபப்³ப³தவிஹாராதீ³ஸு.

கோ³சரகா³மோ பன யோ ஸேனாஸனதோ உத்தரேன வா த³க்கி²ணேன வா நாதிதூ³ரே தி³யட்³ட⁴கோஸப்³ப⁴ந்தரே ஹோதி ஸுலப⁴ஸம்பன்னபி⁴க்கோ², ஸோ ஸப்பாயோ. விபரீதோ அஸப்பாயோ.

ப⁴ஸ்ஸந்தி த்³வத்திம்ஸதிரச்சா²னகதா²பரியாபன்னம் அஸப்பாயம், தஞ்ஹிஸ்ஸ நிமித்தந்தரதா⁴னாய ஸம்வத்ததி. த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதம் ஸப்பாயம், தம்பி மத்தாய பா⁴ஸிதப்³ப³ம்.

புக்³க³லோபி அதிரச்சா²னகதி²கோ ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னோ, யம் நிஸ்ஸாய அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, ஸமாஹிதம் வா சித்தம் தி²ரதரம் ஹோதி, ஏவரூபோ ஸப்பாயோ. காயத³ள்ஹீப³ஹுலோ பன திரச்சா²னகதி²கோ அஸப்பாயோ. ஸோ ஹி தம் கத்³த³மோத³கமிவ அச்ச²ம் உத³கம் மலீனமேவ கரோதி, தாதி³ஸஞ்ச ஆக³ம்ம கோடபப்³ப³தவாஸீத³ஹரஸ்ஸேவ ஸமாபத்திபி நஸ்ஸதி, பகே³வ நிமித்தம்.

போ⁴ஜனம் பன கஸ்ஸசி மது⁴ரம், கஸ்ஸசி அம்பி³லம் ஸப்பாயம் ஹோதி. உதுபி கஸ்ஸசி ஸீதோ, கஸ்ஸசி உண்ஹோ ஸப்பாயோ ஹோதி. தஸ்மா யம் போ⁴ஜனம் வா உதும் வா ஸேவந்தஸ்ஸ பா²ஸு ஹோதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, ஸமாஹிதம் வா தி²ரதரம் ஹோதி, தம் போ⁴ஜனம் ஸோ ச உது ஸப்பாயோ. இதரம் போ⁴ஜனம் இதரோ ச உது அஸப்பாயோ.

இரியாபதே²ஸுபி கஸ்ஸசி சங்கமோ ஸப்பாயோ ஹோதி, கஸ்ஸசி ஸயனட்டா²னனிஸஜ்ஜானம் அஞ்ஞதரோ. தஸ்மா தம் ஆவாஸம் விய தீணி தி³வஸானி உபபரிக்கி²த்வா யஸ்மிம் இரியாபதே² அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, ஸமாஹிதம் வா தி²ரதரம் ஹோதி, ஸோ ஸப்பாயோ. இதரோ அஸப்பாயோதி வேதி³தப்³போ³.

இதி இமம் ஸத்தவித⁴ம் அஸப்பாயம் வஜ்ஜேத்வா ஸப்பாயம் ஸேவிதப்³ப³ம். ஏவம் படிபன்னஸ்ஸ ஹி நிமித்தாஸேவனப³ஹுலஸ்ஸ நசிரேனேவ காலேன ஹோதி கஸ்ஸசி அப்பனா.

த³ஸவித⁴அப்பனாகோஸல்லம்

60. யஸ்ஸ பன ஏவம்பி படிபஜ்ஜதோ ந ஹோதி, தேன த³ஸவித⁴ம் அப்பனாகோஸல்லம் ஸம்பாதே³தப்³ப³ம். தத்ராயம் நயோ, த³ஸாஹாகாரேஹி அப்பனாகோஸல்லம் இச்சி²தப்³ப³ம், வத்து²விஸத³கிரியதோ, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதோ, நிமித்தகுஸலதோ, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பக்³க³ஹேதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ண்ஹாதி, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸிதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேதி, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதோ, ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதோ, தத³தி⁴முத்ததோதி.

61. தத்த² வத்து²விஸத³கிரியா நாம அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானம் வத்தூ²னம் விஸத³பா⁴வகரணம். யதா³ ஹிஸ்ஸ கேஸனக²லோமானி தீ³கா⁴னி ஹோந்தி, ஸரீரம் வா ஸேத³மலக்³க³ஹிதம், ததா³ அஜ்ஜ²த்திகவத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். யதா³ பனஸ்ஸ சீவரம் ஜிண்ணம் கிலிட்ட²ம் து³க்³க³ந்த⁴ம் ஹோதி, ஸேனாஸனம் வா உக்லாபம் ஹோதி, ததா³ பா³ஹிரவத்து² அவிஸத³ம் ஹோதி அபரிஸுத்³த⁴ம். அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே ச வத்து²ம்ஹி அவிஸதே³ உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதி, அபரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லிகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. அபரிஸுத்³தே⁴ன ஞாணேன ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதோ ஸங்கா²ராபி அவிபூ⁴தா ஹோந்தி, கம்மட்டா²னமனுயுஞ்ஜதோ கம்மட்டா²னம்பி வுட்³டி⁴ம் விருள்ஹிம் வேபுல்லம் ந க³ச்ச²தி. விஸதே³ பன அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரே வத்து²ம்ஹி உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு ஞாணம்பி விஸத³ம் ஹோதி பரிஸுத்³த⁴ம், பரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லிகவட்டிதேலானி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. பரிஸுத்³தே⁴ன ச ஞாணேன ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதோ ஸங்கா²ராபி விபூ⁴தா ஹோந்தி, கம்மட்டா²னமனுயுஞ்ஜதோ கம்மட்டா²னம்பி வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் க³ச்ச²தி.

62. இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னம் நாம ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் ஸமபா⁴வகரணம். ஸசே ஹிஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி இதரானி மந்தா³னி, ததோ வீரியிந்த்³ரியம் பக்³க³ஹகிச்சம், ஸதிந்த்³ரியம் உபட்டா²னகிச்சம், ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் அவிக்கே²பகிச்சம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன வா யதா² வா மனஸிகரோதோ ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகாரேன ஹாபேதப்³ப³ம். வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். ஸசே பன வீரியிந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி, அத² நேவ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்க²கிச்சம் காதும் ஸக்கோதி, ந இதரானி இதரகிச்சபே⁴த³ம், தஸ்மா தம் பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³ம். தத்ராபி ஸோணத்தே²ரவத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி ஏகஸ்ஸ ப³லவபா⁴வே ஸதி இதரேஸம் அத்தனோ கிச்சேஸு அஸமத்த²தா வேதி³தப்³பா³. விஸேஸதோ பனேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமதம் பஸம்ஸந்தி. ப³லவஸத்³தோ⁴ ஹி மந்த³பஞ்ஞோ முத்³த⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, அவத்து²ஸ்மிம் பஸீத³தி. ப³லவபஞ்ஞோ மந்த³ஸத்³தோ⁴ கேராடிகபக்க²ம் ப⁴ஜதி, பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதி. உபி⁴ன்னம் ஸமதாய வத்து²ஸ்மிம்யேவ பஸீத³தி. ப³லவஸமாதி⁴ம் பன மந்த³வீரியம் ஸமாதி⁴ஸ்ஸ கோஸஜ்ஜபக்க²த்தா கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி. ப³லவவீரியம் மந்த³ஸமாதி⁴ம் வீரியஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சபக்க²த்தா உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதி. ஸமாதி⁴ பன வீரியேன ஸம்யோஜிதோ கோஸஜ்ஜே பதிதும் ந லப⁴தி. வீரியம் ஸமாதி⁴னா ஸம்யோஜிதம் உத்³த⁴ச்சே பதிதும் ந லப⁴தி, தஸ்மா தது³ப⁴யம் ஸமம் காதப்³ப³ம். உப⁴யஸமதாய ஹி அப்பனா ஹோதி. அபிச ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ப³லவதீபி ஸத்³தா⁴ வட்டதி. ஏவம் ஸத்³த³ஹந்தோ ஓகப்பேந்தோ அப்பனம் பாபுணிஸ்ஸதி. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸு பன ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ அப்பனம் பாபுணாதி. விபஸ்ஸனாகம்மிகஸ்ஸ பஞ்ஞா ப³லவதீ வட்டதி. ஏவஞ்ஹி ஸோ லக்க²ணபடிவேத⁴ம் பாபுணாதி. உபி⁴ன்னம் பன ஸமதாயபி அப்பனா ஹோதியேவ. ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதி. ஸதி ஹி சித்தம் உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞானம் வஸேன உத்³த⁴ச்சபாததோ கோஸஜ்ஜபக்கே²ன ச ஸமாதி⁴னா கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²தி, தஸ்மா ஸா லோணதூ⁴பனம் விய ஸப்³ப³ப்³யஞ்ஜனேஸு, ஸப்³ப³கம்மிகஅமச்சோ விய ச ஸப்³ப³ராஜகிச்சேஸு ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³பா³. தேனாஹ – ‘‘ஸதி ச பன ஸப்³ப³த்தி²கா வுத்தா ப⁴க³வதா. கிம் காரணா? சித்தஞ்ஹி ஸதிபடிஸரணம், ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா ச ஸதி, ந வினா ஸதியா சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹோ ஹோதீ’’தி.

63. நிமித்தகோஸல்லம் நாம பத²வீகஸிணாதி³கஸ்ஸ சித்தேகக்³க³தானிமித்தஸ்ஸ அகதஸ்ஸ கரணகோஸல்லம், கதஸ்ஸ ச பா⁴வனாகோஸல்லம், பா⁴வனாய லத்³த⁴ஸ்ஸ ரக்க²ணகோஸல்லஞ்ச, தம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம்.

64. கத²ஞ்ச யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பக்³க³ஹேதப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி? யதா³ஸ்ஸ அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி லீனம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ தயோ அபா⁴வேத்வா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ பா⁴வேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² அல்லானி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, அல்லானி ச கோ³மயானி பக்கி²பேய்ய, அல்லானி ச கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய, உத³கவாதஞ்ச த³தே³ய்ய, பம்ஸுகேன ச ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுந்தி? நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யஸ்மிம் ஸமயே லீனம் சித்தம் ஹோதி, அகாலோ தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, அகாலோ ஸமாதி⁴…பே… அகாலோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? லீனம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி து³ஸமுட்டா²பயம் ஹோதி. யஸ்மிம் ச கோ², பி⁴க்க²வே, லீனம் சித்தம் ஹோதி, காலோ தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? லீனம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுஸமுட்டா²பயம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² ஸுக்கா²னி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி ச கோ³மயானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி ச கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய, முக²வாதஞ்ச த³தே³ய்ய, ந ச பம்ஸுகேன ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுந்தி? ஏவம் ப⁴ந்தே’’தி (ஸம். நி. 5.234).

ஏத்த² ச யதா²ஸகமாஹாரவஸேன த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் பா⁴வனா வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, குஸலாகுஸலா த⁴ம்மா ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜா த⁴ம்மா ஹீனப்பணீதா த⁴ம்மா கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கா³ த⁴ம்மா. தத்த² யோனிஸோ மனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீ’’தி (ஸம். நி. 5.232).

ததா² ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஆரம்ப⁴தா⁴து நிக்கமதா⁴து பரக்கமதா⁴து. தத்த² யோனிஸோ மனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீ’’தி (ஸம். நி. 5.232).

ததா² ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியா த⁴ம்மா. தத்த² யோனிஸோ மனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீ’’தி (ஸம். நி. 5.232).

தத்த² ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணபடிவேத⁴வஸேன பவத்தமனஸிகாரோ குஸலாதீ³ஸு யோனிஸோ மனஸிகாரோ நாம. ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதீ³னம் உப்பாத³னவஸேன பவத்தமனஸிகாரோ ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதீ³ஸு யோனிஸோ மனஸிகாரோ நாம. தத்த² ஆரம்ப⁴தா⁴தூதி பட²மவீரியம் வுச்சதி. நிக்கமதா⁴தூதி கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதரம். பரக்கமதா⁴தூதி பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதோ ததோபி ப³லவதரம். பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியா த⁴ம்மாதி பன பீதியா ஏவ ஏதம் நாமம். தஸ்ஸாபி உப்பாத³கமனஸிகாரோவ யோனிஸோ மனஸிகாரோ நாம.

அபிச ஸத்த த⁴ம்மா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி பரிபுச்ச²கதா, வத்து²விஸத³கிரியா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா, து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா, க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

ஏகாத³ஸத⁴ம்மா வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி அபாயாதி³ப⁴யபச்சவேக்க²ணதா, வீரியாயத்தலோகியலோகுத்தரவிஸேஸாதி⁴க³மானிஸம்ஸத³ஸ்ஸிதா, ‘‘பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴மஹாஸாவகேஹி க³தமக்³கோ³ மயா க³ந்தப்³போ³, ஸோ ச ந ஸக்கா குஸீதேன க³ந்து’’ந்தி ஏவம் க³மனவீதி²பச்சவேக்க²ணதா, தா³யகானம் மஹப்ப²லபா⁴வகரணேன பிண்டா³பசாயனதா, ‘‘வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸ வண்ணவாதீ³ மே ஸத்தா², ஸோ ச அனதிக்கமனீயஸாஸனோ அம்ஹாகஞ்ச ப³ஹூபகாரோ படிபத்தியா ச பூஜியமானோ பூஜிதோ ஹோதி ந இதரதா²’’தி ஏவம் ஸத்து² மஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ‘‘ஸத்³த⁴ம்மஸங்கா²தம் மே மஹாதா³யஜ்ஜம் க³ஹேதப்³ப³ம், தஞ்ச ந ஸக்கா குஸீதேன க³ஹேது’’ந்தி ஏவம் தா³யஜ்ஜமஹத்தபச்சவேக்க²ணதா, ஆலோகஸஞ்ஞாமனஸிகாரஇரியாபத²பரிவத்தனஅப்³போ⁴காஸஸேவனாதீ³ஹி தி²னமித்³த⁴வினோத³னதா, குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனதா, ஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

ஏகாத³ஸத⁴ம்மா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, த⁴ம்ம… ஸங்க⁴… ஸீல… சாக³… தே³வதானுஸ்ஸதி, உபஸமானுஸ்ஸதி, லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனதா, பஸாத³னியஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. இதி இமேஹி ஆகாரேஹி ஏதே த⁴ம்மே உப்பாதே³ந்தோ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ பா⁴வேதி நாம. ஏவம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பக்³க³ஹேதப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி.

65. கத²ம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ண்ஹாதி? யதா³ஸ்ஸ அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹி உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ தயோ அபா⁴வேத்வா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ பா⁴வேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² ஸுக்கா²னி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய…பே… ந ச பம்ஸுகேன ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுந்தி? நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யஸ்மிம் ஸமயே உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, அகாலோ தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, அகாலோ வீரிய…பே… அகாலோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? உத்³த⁴தம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி து³வூபஸமயம் ஹோதி. யஸ்மிம் ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமயே உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, காலோ தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? உத்³த⁴தம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுவூபஸமயம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² அல்லானி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய…பே… பம்ஸுகேன ச ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுந்தி? ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி (ஸம். நி. 5.234).

ஏத்தா²பி யதா²ஸகம் ஆஹாரவஸேன பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் பா⁴வனா வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, காயபஸ்ஸத்³தி⁴ சித்தபஸ்ஸத்³தி⁴. தத்த² யோனிஸோ மனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீ’’தி (ஸம். நி. 5.232).

ததா² ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸமத²னிமித்தம் அப்³யக்³க³னிமித்தம். தத்த² யோனிஸோ மனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீ’’தி (ஸம். நி. 5.232).

ததா² ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியா த⁴ம்மா. தத்த² யோனிஸோ மனஸிகாரப³ஹுலீகாரோ, அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய உப்பன்னஸ்ஸ வா உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்ததீ’’தி (ஸம். நி. 5.232).

தத்த² யதா²ஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ஆத³யோ உப்பன்னபுப்³பா³, தம் ஆகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா தேஸம் உப்பாத³னவஸேன பவத்தமனஸிகாரோவ தீஸுபி பதே³ஸு யோனிஸோ மனஸிகாரோ நாம. ஸமத²னிமித்தந்தி ச ஸமத²ஸ்ஸேவேதமதி⁴வசனம். அவிக்கே²பட்டே²ன ச தஸ்ஸேவ அப்³யக்³க³னிமித்தந்தி.

அபிச ஸத்த த⁴ம்மா பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதா, உதுஸுக²ஸேவனதா, இரியாபத²ஸுக²ஸேவனதா, மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா, ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, பஸ்ஸத்³த⁴காயபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி வத்து²விஸத³தா, நிமித்தகுஸலதா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ நிக்³க³ஹணதா, ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹணதா, நிரஸ்ஸாத³ஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ஸம்வேக³வஸேன ஸம்பஹம்ஸனதா, ஸம்மாபவத்தஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னதா, அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா, ஜா²னவிமோக்க²பச்சவேக்க²ணதா, தத³தி⁴முத்ததாதி.

பஞ்ச த⁴ம்மா உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா, ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா, ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா, ஸத்தஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்தபுக்³க³லஸேவனதா, தத³தி⁴முத்ததாதி. இதி இமேஹாகாரேஹி ஏதே த⁴ம்மே உப்பாதே³ந்தோ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ பா⁴வேதி நாம. ஏவம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ண்ஹாதி.

66. கத²ம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸிதப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேதி? யதா³ஸ்ஸ பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாய வா உபஸமஸுகா²னதி⁴க³மேன வா நிரஸ்ஸாத³ம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ நம் அட்ட²ஸம்வேக³வத்து²பச்சவேக்க²ணேன ஸம்வேஜேதி. அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னி நாம ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி சத்தாரி, அபாயது³க்க²ம் பஞ்சமம், அதீதே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், அனாக³தே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், பச்சுப்பன்னே ஆஹாரபரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ந்தி. பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணானுஸ்ஸரணேன சஸ்ஸ பஸாத³ம் ஜனேதி. ஏவம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸிதப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேதி.

கத²ம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி? யதா³ஸ்ஸ ஏவம் படிபஜ்ஜதோ அலீனம் அனுத்³த⁴தம் அனிரஸ்ஸாத³ம் ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னம் சித்தம் ஹோதி, ததா³ஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி, ஸாரதி² விய ஸமப்பவத்தேஸு அஸ்ஸேஸு. ஏவம் யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³ப³ம், தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி.

அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனதா நாம நேக்க²ம்மபடிபத³ம் அனாருள்ஹபுப்³பா³னம் அனேககிச்சபஸுதானம் விக்கி²த்தஹத³யானம் புக்³க³லானம் ஆரகா பரிச்சாகோ³.

ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனதா நாம நேக்க²ம்மபடிபத³ம் படிபன்னானம் ஸமாதி⁴லாபீ⁴னம் புக்³க³லானம் காலேன காலம் உபஸங்கமனம்.

தத³தி⁴முத்ததா நாம ஸமாதி⁴அதி⁴முத்ததா ஸமாதி⁴க³ருஸமாதி⁴னின்னஸமாதி⁴போணஸமாதி⁴பப்³பா⁴ரதாதி அத்தோ².

ஏவமேதம் த³ஸவித⁴ம் அப்பனாகோஸல்லம் ஸம்பாதே³தப்³ப³ம்.

67. ஏவஞ்ஹி ஸம்பாத³யதோ, அப்பனாகோஸல்லம் இமம்;

படிலத்³தே⁴ நிமித்தஸ்மிம், அப்பனா ஸம்பவத்ததி.

ஏவஞ்ஹி படிபன்னஸ்ஸ, ஸசே ஸா நப்பவத்ததி;

ததா²பி ந ஜஹே யோக³ம், வாயமேதே²வ பண்டி³தோ.

ஹித்வா ஹி ஸம்மாவாயாமம், விஸேஸம் நாம மாணவோ;

அதி⁴க³ச்சே² பரித்தம்பி, டா²னமேதம் ந விஜ்ஜதி.

சித்தப்பவத்திஆகாரம், தஸ்மா ஸல்லக்க²யம் பு³தோ⁴;

ஸமதம் வீரியஸ்ஸேவ, யோஜயேத² புனப்புனம்.

ஈஸகம்பி லயம் யந்தம், பக்³க³ண்ஹேதே²வ மானஸம்;

அச்சாரத்³த⁴ம் நிஸேதே⁴த்வா, ஸமமேவ பவத்தயே.

ரேணும்ஹி உப்பலத³லே, ஸுத்தே நாவாய நாளியா;

யதா² மது⁴கராதீ³னம், பவத்தி ஸம்மவண்ணிதா.

லீனஉத்³த⁴தபா⁴வேஹி, மோசயித்வான ஸப்³ப³ஸோ;

ஏவம் நிமித்தாபி⁴முக²ம், மானஸம் படிபாத³யேதி.

நிமித்தாபி⁴முக²படிபாத³னம்

68. தத்ராயமத்த²தீ³பனா – யதா² ஹி அசே²கோ மது⁴கரோ அஸுகஸ்மிம் ருக்கே² புப்ப²ம் புப்பி²தந்தி ஞத்வா திக்கே²ன வேகே³ன பக்க²ந்தோ³ தம் அதிக்கமித்வா படினிவத்தேந்தோ கீ²ணே ரேணும்ஹி ஸம்பாபுணாதி. அபரோ அசே²கோ மந்தே³ன ஜவேன பக்க²ந்தோ³ கீ²ணேயேவ ஸம்பாபுணாதி. சே²கோ பன ஸமேன ஜவேன பக்க²ந்தோ³ ஸுகே²ன புப்ப²ராஸிம் ஸம்பத்வா யாவதி³ச்ச²கம் ரேணும் ஆதா³ய மது⁴ம் ஸம்பாதே³த்வா மது⁴ரஸமனுப⁴வதி.

யதா² ச ஸல்லகத்தஅந்தேவாஸிகேஸு உத³கதா²லக³தே உப்பலபத்தே ஸத்த²கம்மம் ஸிக்க²ந்தேஸு ஏகோ அசே²கோ வேகே³ன ஸத்த²ம் பாதேந்தோ உப்பலபத்தம் த்³விதா⁴ வா சி²ந்த³தி, உத³கே வா பவேஸேதி. அபரோ அசே²கோ சி²ஜ்ஜனபவேஸனப⁴யா ஸத்த²கேன பு²ஸிதும்பி ந விஸஹதி. சே²கோ பன ஸமேன பயோகே³ன தத்த² ஸத்த²பஹாரம் த³ஸ்ஸேத்வா பரியோதா³தஸிப்போ ஹுத்வா ததா²ரூபேஸு டா²னேஸு கம்மம் கத்வா லாப⁴ம் லப⁴தி.

யதா² ச யோ சதுப்³யாமப்பமாணம் மக்கடஸுத்தமாஹரதி, ஸோ சத்தாரி ஸஹஸ்ஸானி லப⁴தீதி ரஞ்ஞா வுத்தே ஏகோ அசே²கபுரிஸோ வேகே³ன மக்கடஸுத்தமாகட்³ட⁴ந்தோ தஹிம் தஹிம் சி²ந்த³தியேவ. அபரோ அசே²கோ சே²த³னப⁴யா ஹத்தே²ன பு²ஸிதும்பி ந விஸஹதி. சே²கோ பன கோடிதோ பட்டா²ய ஸமேன பயோகே³ன த³ண்ட³கே வேதே⁴த்வா ஆஹரித்வா லாப⁴ம் லப⁴தி.

யதா² ச அசே²கோ நியாமகோ ப³லவவாதே லங்காரம் பூரேந்தோ நாவம் விதே³ஸம் பக்க²ந்தா³பேதி. அபரோ அசே²கோ மந்த³வாதே லங்காரம் ஓரோபேந்தோ நாவம் தத்தே²வ ட²பேதி. சே²கோ பன மந்த³வாதே லங்காரம் பூரேத்வா ப³லவவாதே அட்³ட⁴லங்காரம் கத்வா ஸோத்தி²னா இச்சி²தட்டா²னம் பாபுணாதி.

யதா² ச யோ தேலேன அச²ட்³டே³ந்தோ நாளிம் பூரேதி, ஸோ லாப⁴ம் லப⁴தீதி ஆசரியேன அந்தேவாஸிகானம் வுத்தே ஏகோ அசே²கோ லாப⁴லுத்³தோ⁴ வேகே³ன பூரேந்தோ தேலம் ச²ட்³டே³தி. அபரோ அசே²கோ தேலச²ட்³ட³னப⁴யா ஆஸிஞ்சிதும்பி ந விஸஹதி. சே²கோ பன ஸமேன பயோகே³ன பூரேத்வா லாப⁴ம் லப⁴தி.

ஏவமேவ ஏகோ பி⁴க்கு² உப்பன்னே நிமித்தே ஸீக⁴மேவ அப்பனம் பாபுணிஸ்ஸாமீதி கா³ள்ஹம் வீரியம் கரோதி, தஸ்ஸ சித்தம் அச்சாரத்³த⁴வீரியத்தா உத்³த⁴ச்சே பததி, ஸோ ந ஸக்கோதி அப்பனம் பாபுணிதும். ஏகோ அச்சாரத்³த⁴வீரியதாய தோ³ஸம் தி³ஸ்வா கிம் தா³னிமே அப்பனாயாதி வீரியம் ஹாபேதி, தஸ்ஸ சித்தம் அதிலீனவீரியத்தா கோஸஜ்ஜே பததி, ஸோபி ந ஸக்கோதி அப்பனம் பாபுணிதும். யோ பன ஈஸகம்பி லீனம் லீனபா⁴வதோ உத்³த⁴தம் உத்³த⁴ச்சதோ மோசேத்வா ஸமேன பயோகே³ன நிமித்தாபி⁴முக²ம் பவத்தேதி, ஸோ அப்பனம் பாபுணாதி, தாதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³ம். இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் வுத்தம் –

ரேணும்ஹி உப்பலத³லே, ஸுத்தே நாவாய நாளியா;

யதா² மது⁴கராதீ³னம், பவத்தி ஸம்மவண்ணிதா.

லீனஉத்³த⁴தபா⁴வேஹி, மோசயித்வான ஸப்³ப³ஸோ;

ஏவம் நிமித்தாபி⁴முக²ம், மானஸம் படிபாத³யேதி.

பட²மஜ்ஜா²னகதா²

69. இதி ஏவம் நிமித்தாபி⁴முக²ம் மானஸம் படிபாத³யதோ பனஸ்ஸ இதா³னி அப்பனா இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி ப⁴வங்க³ம் உபச்சி²ந்தி³த்வா பத²வீ பத²வீதி அனுயோக³வஸேன உபட்டி²தம் ததே³வ பத²வீகஸிணம் ஆரம்மணம் கத்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனமுப்பஜ்ஜதி. ததோ தஸ்மிம்யேவாரம்மணே சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தி. தேஸு அவஸானே ஏகம் ரூபாவசரம், ஸேஸானி காமாவசரானி. பகதிசித்தேஹி ப³லவதரவிதக்கவிசாரபீதிஸுக²சித்தேகக்³க³தானி யானி அப்பனாய பரிகம்மத்தா பரிகம்மானீதிபி, யதா² கா³மாதீ³னம் ஆஸன்னபதே³ஸோ கா³மூபசாரோ நக³ரூபசாரோதி வுச்சதி, ஏவம் அப்பனாய ஆஸன்னத்தா ஸமீபசாரத்தா வா உபசாரானீதிபி, இதோ புப்³பே³ பரிகம்மானம், உபரி அப்பனாய ச அனுலோமதோ அனுலோமானீதிபி வுச்சந்தி. யஞ்சேத்த² ஸப்³ப³ந்திமம், தம் பரித்தகோ³த்தாபி⁴ப⁴வனதோ, மஹக்³க³தகோ³த்தபா⁴வனதோ ச கோ³த்ரபூ⁴திபி வுச்சதி. அக³ஹிதக்³க³ஹணேன பனேத்த² பட²மம் பரிகம்மம், து³தியம் உபசாரம், ததியம் அனுலோமம், சதுத்த²ம் கோ³த்ரபு⁴. பட²மம் வா உபசாரம், து³தியம் அனுலோமம், ததியம் கோ³த்ரபு⁴, சதுத்த²ம் பஞ்சமம் வா அப்பனாசித்தம். சதுத்த²மேவ ஹி பஞ்சமம் வா அப்பேதி, தஞ்ச கோ² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞத³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞவஸேன. ததோ பரம் ஜவனம் பததி. ப⁴வங்க³ஸ்ஸ வாரோ ஹோதி.

ஆபி⁴த⁴ம்மிககோ³த³த்தத்தே²ரோ பன ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா த⁴ம்மா பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.12) இமம் ஸுத்தம் வத்வா ஆஸேவனபச்சயேன பச்சி²மோ பச்சி²மோ த⁴ம்மோ ப³லவா ஹோதி, தஸ்மா ச²ட்டே²பி ஸத்தமேபி அப்பனா ஹோதீதி ஆஹ, தம் அட்ட²கதா²ஸு ‘‘அத்தனோ மதிமத்தம் தே²ரஸ்ஸேத’’ந்தி வத்வா படிக்கி²த்தம். சதுத்த²பஞ்சமேஸுயேவ பன அப்பனா ஹோதி. பரதோ ஜவனம் பதிதம் நாம ஹோதி, ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆஸன்னத்தாதி வுத்தம். தமேவ விசாரேத்வா வுத்தத்தா ந ஸக்கா படிக்கி²பிதும். யதா² ஹி புரிஸோ சி²ன்னபபாதாபி⁴முகோ² தா⁴வந்தோ டா²துகாமோபி பரியந்தே பாத³ம் கத்வா டா²தும் ந ஸக்கோதி பபாதே ஏவ பததி, ஏவம் ச²ட்டே² வா ஸத்தமே வா அப்பேதும் ந ஸக்கோதி, ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆஸன்னத்தா. தஸ்மா சதுத்த²பஞ்சமேஸுயேவ அப்பனா ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³.

ஸா ச பன ஏகசித்தக்க²ணிகாயேவ. ஸத்தஸு ஹி டா²னேஸு அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³ நாம நத்தி² பட²மப்பனாயம், லோகியாபி⁴ஞ்ஞாஸு, சதூஸு மக்³கே³ஸு, மக்³கா³னந்தரப²லே, ரூபாரூபப⁴வேஸு ப⁴வங்க³ஜ்ஜா²னே, நிரோத⁴ஸ்ஸ பச்சயே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே, நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ப²லஸமாபத்தியந்தி. ஏத்த² மக்³கா³னந்தரப²லம் திண்ணம் உபரி ந ஹோதி. நிரோத⁴ஸ்ஸ பச்சயோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் த்³வின்னமுபரி ந ஹோதி. ரூபாரூபேஸு ப⁴வங்க³ஸ்ஸ பரிமாணம் நத்தி², ஸேஸட்டா²னேஸு ஏகமேவ சித்தந்தி. இதி ஏகசித்தக்க²ணிகாயேவ அப்பனா. ததோ ப⁴வங்க³பாதோ. அத² ப⁴வங்க³ம் வோச்சி²ந்தி³த்வா ஜா²னபச்சவேக்க²ணத்தா²ய ஆவஜ்ஜனம், ததோ ஜா²னபச்சவேக்க²ணந்தி.

ஏத்தாவதா ச பனேஸ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி (த⁴. ஸ. 160; தீ³. நி. 1.226). ஏவமனேன பஞ்சங்க³விப்பஹீனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் திவித⁴கல்யாணம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னம் பட²மம் ஜா²னம் அதி⁴க³தம் ஹோதி பத²வீகஸிணம்.

70. தத்த² விவிச்சேவ காமேஹீதி காமேஹி விவிச்சித்வா வினா ஹுத்வா அபக்கமித்வா. யோ பனாயமேத்த² ஏவகாரோ, ஸோ நியமத்தோ²தி வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா ச நியமத்தோ², தஸ்மா தஸ்மிம் பட²மஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரணஸமயே அவிஜ்ஜமானானம்பி காமானம் தஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வம் காமபரிச்சாகே³னேவ சஸ்ஸ அதி⁴க³மம் தீ³பேதி.

கத²ம்? ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி ஏவஞ்ஹி நியமே கரியமானே இத³ம் பஞ்ஞாயதி, நூன ஜா²னஸ்ஸ காமா படிபக்க²பூ⁴தா யேஸு ஸதி இத³ம் நப்பவத்ததி, அந்த⁴காரே ஸதி பதீ³போபா⁴ஸோ விய. தேஸம் பரிச்சாகே³னேவ சஸ்ஸ அதி⁴க³மோ ஹோதி, ஓரிமதீரபரிச்சாகே³ன பாரிமதீரஸ்ஸேவ. தஸ்மா நியமம் கரோதீதி.

தத்த² ஸியா, கஸ்மா பனேஸ புப்³ப³பதே³யேவ வுத்தோ, ந உத்தரபதே³, கிம் அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அவிவிச்சாபி ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யாதி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தம்னிஸ்ஸரணதோ ஹி புப்³ப³பதே³ ஏஸ வுத்தோ. காமதா⁴துஸமதிக்கமனதோ ஹி காமராக³படிபக்க²தோ ச இத³ம் ஜா²னம் காமானமேவ நிஸ்ஸரணம். யதா²ஹ, ‘‘காமானமேதம் நிஸ்ஸரணம் யதி³த³ம் நேக்க²ம்ம’’ந்தி (தீ³. நி. 3.353). உத்தரபதே³பி பன யதா² ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ’’தி (ம. நி. 1.139; அ. நி. 4.241) ஏத்த² ஏவகாரோ ஆனேத்வா வுச்சதி, ஏவம் வத்தப்³போ³. ந ஹி ஸக்கா இதோ அஞ்ஞேஹிபி நீவரணஸங்கா²தேஹி அகுஸலத⁴ம்மேஹி அவிவிச்ச ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும். தஸ்மா ‘‘விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்சேவ அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’’தி ஏவம் பத³த்³வயேபி ஏஸ த³ட்ட²ப்³போ³. பத³த்³வயேபி ச கிஞ்சாபி விவிச்சாதி இமினா ஸாதா⁴ரணவசனேன தத³ங்க³விவேகாத³யோ, காயவிவேகாத³யோ ச ஸப்³பே³பி விவேகா ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, ததா²பி காயவிவேகோ சித்தவிவேகோ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோதி தயோ ஏவ இத⁴ த³ட்ட²ப்³பா³.

காமேஹீதி இமினா பன பதே³ன யே ச நித்³தே³ஸே ‘‘கதமே வத்து²காமா, மனாபியா ரூபா’’திஆதி³னா (மஹானி. 1) நயேன வத்து²காமா வுத்தா, யே ச தத்தே²வ விப⁴ங்கே³ ச ‘‘ச²ந்தோ³ காமோ, ராகோ³ காமோ, ச²ந்த³ராகோ³ காமோ, ஸங்கப்போ காமோ, ராகோ³ காமோ, ஸங்கப்பராகோ³ காமோ, இமே வுச்சந்தி காமா’’தி (மஹானி. 1; விப⁴. 564) ஏவம் கிலேஸகாமா வுத்தா, தே ஸப்³பே³பி ஸங்க³ஹிதாஇச்சேவ த³ட்ட²ப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ஸதி விவிச்சேவ காமேஹீதி வத்து²காமேஹிபி விவிச்சேவாதி அத்தோ² யுஜ்ஜதி, தேன காயவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி. விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீதி கிலேஸகாமேஹி ஸப்³பா³குஸலேஹி வா விவிச்சாதி அத்தோ² யுஜ்ஜதி, தேன சித்தவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி. புரிமேன சேத்த² வத்து²காமேஹி விவேகவசனதோ ஏவ காமஸுக²பரிச்சாகோ³, து³தியேன கிலேஸகாமேஹி விவேகவசனதோ நேக்க²ம்மஸுக²பரிக்³க³ஹோ விபா⁴விதோ ஹோதி. ஏவம் வத்து²காமகிலேஸகாமவிவேகவசனதோயேவ ச ஏதேஸம் பட²மேன ஸம்கிலேஸவத்து²ப்பஹானம், து³தியேன ஸம்கிலேஸப்பஹானம். பட²மேன லோலபா⁴வஸ்ஸ ஹேதுபரிச்சாகோ³, து³தியேன பா³லபா⁴வஸ்ஸ. பட²மேன ச பயோக³ஸுத்³தி⁴, து³தியேன ஆஸயபோஸனம் விபா⁴விதம் ஹோதீதி விஞ்ஞாதப்³ப³ம். ஏஸ தாவ நயோ காமேஹீதி ஏத்த² வுத்தகாமேஸு வத்து²காமபக்கே².

கிலேஸகாமபக்கே² பன ச²ந்தோ³தி ச ராகோ³தி ச ஏவமாதீ³ஹி அனேகபே⁴தோ³ காமச்ச²ந்தோ³யேவ காமோதி அதி⁴ப்பேதோ. ஸோ ச அகுஸலபரியாபன்னோபி ஸமானோ ‘‘தத்த² கதமோ காமோ ச²ந்தோ³ காமோ’’திஆதி³னா (விப⁴. 564) நயேன விப⁴ங்கே³ ஜா²னபடிபக்க²தோ விஸும் வுத்தோ. கிலேஸகாமத்தா வா புரிமபதே³ வுத்தோ, அகுஸலபரியாபன்னத்தா து³தியபதே³. அனேகபே⁴த³தோ சஸ்ஸ காமதோதி அவத்வா காமேஹீதி வுத்தம்.

அஞ்ஞேஸம்பி ச த⁴ம்மானம் அகுஸலபா⁴வே விஜ்ஜமானே ‘‘தத்த² கதமே அகுஸலா த⁴ம்மா, காமச்ச²ந்தோ³’’திஆதி³னா நயேன விப⁴ங்கே³ உபரி ஜா²னங்கா³னம் பச்சனீகபடிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ நீவரணானேவ வுத்தானி. நீவரணானி ஹி ஜா²னங்க³பச்சனீகானி, தேஸம் ஜா²னங்கா³னேவ படிபக்கா²னி வித்³த⁴ம்ஸகானி விகா⁴தகானீதி வுத்தம் ஹோதி. ததா² ஹி ஸமாதி⁴ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ படிபக்கோ², பீதி ப்³யாபாத³ஸ்ஸ, விதக்கோ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ, ஸுக²ம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ, விசாரோ விசிகிச்சா²யாதி பேடகே வுத்தம்.

ஏவமேத்த² விவிச்சேவ காமேஹீதி இமினா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி. விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீதி இமினா பஞ்சன்னம்பி நீவரணானம், அக³ஹிதக்³க³ஹணேன பன பட²மேன காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ, து³தியேன ஸேஸனீவரணானம். ததா² பட²மேன தீஸு அகுஸலமூலேஸு பஞ்சகாமகு³ணபே⁴த³விஸயஸ்ஸ லோப⁴ஸ்ஸ, து³தியேன ஆகா⁴தவத்து²பே⁴தா³தி³விஸயானம் தோ³ஸமோஹானம். ஓகா⁴தீ³ஸு வா த⁴ம்மேஸு பட²மேன காமோக⁴காமயோக³காமாஸவகாமுபாதா³னஅபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²காமராக³ஸம்யோஜனானம், து³தியேன அவஸேஸஓக⁴யோகா³ஸவஉபாதா³னக³ந்த²ஸம்யோஜனானம். பட²மேன ச தண்ஹாய தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச, து³தியேன அவிஜ்ஜாய தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச. அபிச பட²மேன லோப⁴ஸம்பயுத்தானம் அட்ட²ன்னம் சித்துப்பாதா³னம், து³தியேன ஸேஸானம் சதுன்னம் அகுஸலசித்துப்பாதா³னம் விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. அயம் தாவ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீதி ஏத்த² அத்த²ப்பகாஸனா.

71. ஏத்தாவதா ச பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பஹானங்க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸம்பயோக³ங்க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² விதக்கனம் விதக்கோ, ஊஹனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸ்வாயம் ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ அபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ, ஆஹனனபரியாஹனனரஸோ. ததா² ஹி தேன யோகா³வசரோ ஆரம்மணம் விதக்காஹதம் விதக்கபரியாஹதம் கரோதீதி வுச்சதி. ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ ஆனயனபச்சுபட்டா²னோ.

விசரணம் விசாரோ, அனுஸஞ்சரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸ்வாயம் ஆரம்மணானுமஜ்ஜனலக்க²ணோ, தத்த² ஸஹஜாதானுயோஜனரஸோ, சித்தஸ்ஸ அனுப்பப³ந்த⁴னபச்சுபட்டா²னோ.

ஸந்தேபி ச நேஸம் கத்த²சி அவிப்பயோகே³ ஓளாரிகட்டே²ன புப்³ப³ங்க³மட்டே²ன ச க⁴ண்டா³பி⁴கா⁴தோ விய சேதஸோ பட²மாபி⁴னிபாதோ விதக்கோ. ஸுகு²மட்டே²ன அனுமஜ்ஜனஸபா⁴வேன ச க⁴ண்டா³னுரவோ விய அனுப்பப³ந்தோ⁴ விசாரோ. விப்பா²ரவா சேத்த² விதக்கோ பட²முப்பத்திகாலே பரிப்ப²ந்த³னபூ⁴தோ சித்தஸ்ஸ ஆகாஸே உப்பதிதுகாமஸ்ஸ பக்கி²னோ பக்க²விக்கே²போ விய பது³மாபி⁴முக²பாதோ விய ச க³ந்தா⁴னுப³ந்த⁴சேதஸோ ப⁴மரஸ்ஸ. ஸந்தவுத்தி விசாரோ நாதிபரிப்ப²ந்த³னபா⁴வோ சித்தஸ்ஸ ஆகாஸே உப்பதிதஸ்ஸ பக்கி²னோ பக்க²ப்பஸாரணம் விய, பரிப்³ப⁴மனம் விய ச பது³மாபி⁴முக²பதிதஸ்ஸ ப⁴மரஸ்ஸ பது³மஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³. து³கனிபாதட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஆகாஸே க³ச்ச²தோ மஹாஸகுணஸ்ஸ உபோ⁴ஹி பக்கே²ஹி வாதம் க³ஹேத்வா பக்கே² ஸன்னிஸீதா³பேத்வா க³மனம் விய ஆரம்மணே சேதஸோ அபி⁴னிரோபனபா⁴வேன பவத்தோ விதக்கோ. வாதக்³க³ஹணத்த²ம் பக்கே² ப²ந்தா³பயமானஸ்ஸ க³மனம் விய அனுமஜ்ஜனபா⁴வேன பவத்தோ விசாரோ’’தி வுத்தம், தம் அனுப்பப³ந்தே⁴ன பவத்தியம் யுஜ்ஜதி. ஸோ பன நேஸம் விஸேஸோ பட²மது³தியஜ்ஜா²னேஸு பாகடோ ஹோதி.

அபிச மலக்³க³ஹிதம் கம்ஸபா⁴ஜனம் ஏகேன ஹத்தே²ன த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா இதரேன ஹத்தே²ன சுண்ணதேலவாலண்டு³பகேன பரிமஜ்ஜந்தஸ்ஸ த³ள்ஹக³ஹணஹத்தோ² விய விதக்கோ, பரிமஜ்ஜனஹத்தோ² விய விசாரோ. ததா² கும்ப⁴காரஸ்ஸ த³ண்ட³ப்பஹாரேன சக்கம் ப⁴மயித்வா பா⁴ஜனம் கரோந்தஸ்ஸ உப்பீளனஹத்தோ² விய விதக்கோ, இதோ சிதோ ச ஸஞ்சரணஹத்தோ² விய விசாரோ. ததா² மண்ட³லம் கரோந்தஸ்ஸ மஜ்ஜே² ஸன்னிரும்பி⁴த்வா டி²தகண்டகோ விய அபி⁴னிரோபனோ விதக்கோ, ப³ஹி பரிப்³ப⁴மனகண்டகோ விய அனுமஜ்ஜனோ விசாரோ. இதி இமினா ச விதக்கேன இமினா ச விசாரேன ஸஹ வத்ததி ருக்கோ² விய புப்பே²ன ப²லேன சாதி இத³ம் ஜா²னம் ‘‘ஸவிதக்கம் ஸவிசார’’ந்தி வுச்சதி. விப⁴ங்கே³ பன ‘‘இமினா ச விதக்கேன இமினா ச விசாரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’திஆதி³னா (விப⁴. 565) நயேன புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா தே³ஸனா கதா. அத்தோ² பன தத்ராபி ஏவமேவ த³ட்ட²ப்³போ³.

விவேகஜந்தி ஏத்த² விவித்தி விவேகோ, நீவரணவிக³மோதி அத்தோ². விவித்தோதி வா விவேகோ, நீவரணவிவித்தோ ஜா²னஸம்பயுத்தத⁴ம்மராஸீதி அத்தோ². தஸ்மா விவேகா, தஸ்மிம் வா விவேகே ஜாதந்தி விவேகஜம்.

72. பீதிஸுக²ந்தி ஏத்த² பீணயதீதி பீதி. ஸா ஸம்பியாயனலக்க²ணா, காயசித்தபீனனரஸா, ப²ரணரஸா வா, ஓத³க்³யபச்சுபட்டா²னா. ஸா பனேஸா கு²த்³தி³கா பீதி, க²ணிகாபீதி, ஓக்கந்திகாபீதி, உப்³பே³கா³பீதி, ப²ரணாபீதீதி பஞ்சவிதா⁴ ஹோதி. தத்த² கு²த்³தி³காபீதி ஸரீரே லோமஹம்ஸமத்தமேவ காதும் ஸக்கோதி. க²ணிகாபீதி க²ணே க²ணே விஜ்ஜுப்பாத³ஸதி³ஸா ஹோதி. ஓக்கந்திகாபீதி ஸமுத்³த³தீரம் வீசி விய காயம் ஓக்கமித்வா ஓக்கமித்வா பி⁴ஜ்ஜதி. உப்³பே³கா³பீதி ப³லவதீ ஹோதி காயம் உத்³த⁴க்³க³ம் கத்வா ஆகாஸே லங்கா⁴பனப்பமாணப்பத்தா. ததா² ஹி புண்ணவல்லிகவாஸீ மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரோ புண்ணமதி³வஸே ஸாயம் சேதியங்க³ணம் க³ந்த்வா சந்தா³லோகம் தி³ஸ்வா மஹாசேதியாபி⁴முகோ² ஹுத்வா ‘‘இமாய வத வேலாய சதஸ்ஸோ பரிஸா மஹாசேதியம் வந்த³ந்தீ’’தி பகதியா தி³ட்டா²ரம்மணவஸேன பு³த்³தா⁴ரம்மணம் உப்³பே³கா³பீதிம் உப்பாதே³த்வா ஸுதா⁴தலே பஹடசித்ரகே³ண்டு³கோ விய ஆகாஸே உப்பதித்வா மஹாசேதியங்க³ணேயேவ பதிட்டா²ஸி. ததா² கி³ரிகண்ட³கவிஹாரஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயே வத்தகாலககா³மே ஏகா குலதீ⁴தாபி ப³லவபு³த்³தா⁴ரம்மணாய உப்³பே³கா³பீதியா ஆகாஸே லங்கே⁴ஸி.

தஸ்ஸா கிர மாதாபிதரோ ஸாயம் த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய விஹாரம் க³ச்ச²ந்தா ‘‘அம்ம த்வம் க³ருபா⁴ரா அகாலே விசரிதும் ந ஸக்கோஸி, மயம் துய்ஹம் பத்திம் கத்வா த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமா’’தி அக³மம்ஸு. ஸா க³ந்துகாமாபி தேஸம் வசனம் படிபா³ஹிதும் அஸக்கோந்தீ க⁴ரே ஓஹீயித்வா க⁴ராஜிரே ட²த்வா சந்தா³லோகேன கி³ரிகண்ட³கே ஆகாஸசேதியங்க³ணம் ஓலோகேந்தீ சேதியஸ்ஸ தீ³பபூஜம் அத்³த³ஸ, சதஸ்ஸோ ச பரிஸா மாலாக³ந்தா⁴தீ³ஹி சேதியபூஜம் கத்வா பத³க்கி²ணம் கரோந்தியோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச க³ணஸஜ்ஜா²யஸத்³த³ம் அஸ்ஸோஸி. அத²ஸ்ஸா ‘‘த⁴ஞ்ஞாவதிமே, யே விஹாரம் க³ந்த்வா ஏவரூபே சேதியங்க³ணே அனுஸஞ்சரிதும், ஏவரூபஞ்ச மது⁴ரத⁴ம்மகத²ம் ஸோதும் லப⁴ந்தீ’’தி முத்தராஸிஸதி³ஸம் சேதியம் பஸ்ஸந்தியா ஏவ உப்³பே³கா³பீதி உத³பாதி³. ஸா ஆகாஸே லங்கி⁴த்வா மாதாபிதூனம் புரிமதரம்யேவ ஆகாஸதோ சேதியங்க³ணே ஓருய்ஹ சேதியம் வந்தி³த்வா த⁴ம்மம் ஸுணமானா அட்டா²ஸி. அத² நம் மாதாபிதரோ ஆக³ந்த்வா ‘‘அம்ம த்வம் கதரேன மக்³கே³ன ஆக³தாஸீ’’தி புச்சி²ம்ஸு. ஸா ‘‘ஆகாஸேன ஆக³தாம்ஹி, ந மக்³கே³னா’’தி வத்வா ‘‘அம்ம ஆகாஸேன நாம கீ²ணாஸவா ஸஞ்சரந்தி, த்வம் கத²ம் ஆக³தா’’தி வுத்தா ஆஹ – ‘‘மய்ஹம் சந்தா³லோகேன சேதியம் ஆலோகேந்தியா டி²தாய பு³த்³தா⁴ரம்மணா ப³லவபீதி உப்பஜ்ஜி. அதா²ஹம் நேவ அத்தனோ டி²தபா⁴வம், ந நிஸின்னபா⁴வம் அஞ்ஞாஸிம், க³ஹிதனிமித்தேனேவ பன ஆகாஸே லங்கி⁴த்வா சேதியங்க³ணே பதிட்டி²தாம்ஹீ’’தி.

ஏவம் உப்³பே³கா³பீதி ஆகாஸே லங்கா⁴பனப்பமாணா ஹோதி. ப²ரணாபீதியா பன உப்பன்னாய ஸகலஸரீரம் த⁴மித்வா பூரிதவத்தி² விய மஹதா உத³கோகே⁴ன பக்க²ந்த³பப்³ப³தகுச்சி² விய ச அனுபரிப்பு²டம் ஹோதி.

ஸா பனேஸா பஞ்சவிதா⁴ பீதி க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தீ பரிபாகம் க³ச்ச²ந்தீ து³வித⁴ம் பஸ்ஸத்³தி⁴ம் பரிபூரேதி காயபஸ்ஸத்³தி⁴ஞ்ச சித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ஞ்ச. பஸ்ஸத்³தி⁴ க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தீ பரிபாகம் க³ச்ச²ந்தீ து³வித⁴ம்பி ஸுக²ம் பரிபூரேதி காயிகஞ்ச சேதஸிகஞ்ச. ஸுக²ம் க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தம் பரிபாகம் க³ச்ச²ந்தம் திவித⁴ம் ஸமாதி⁴ம் பரிபூரேதி க²ணிகஸமாதி⁴ம் உபசாரஸமாதி⁴ம் அப்பனா ஸமாதி⁴ந்தி. தாஸு யா அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ மூலம் ஹுத்வா வட்³ட⁴மானா ஸமாதி⁴ஸம்பயோக³ம் க³தா ப²ரணாபீதி, அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதா பீதீதி.

73. இதரம் பன ஸுக²னம் ஸுக²ம், ஸுட்டு² வா கா²த³தி, க²னதி ச காயசித்தாபா³த⁴ந்தி ஸுக²ம், தம் ஸாதலக்க²ணம், ஸம்பயுத்தானம் உபப்³ரூஹனரஸம், அனுக்³க³ஹபச்சுபட்டா²னம். ஸதிபி ச நேஸம் கத்த²சி அவிப்பயோகே³ இட்டா²ரம்மணபடிலாப⁴துட்டி² பீதி. படிலத்³த⁴ரஸானுப⁴வனம் ஸுக²ம். யத்த² பீதி, தத்த² ஸுக²ம். யத்த² ஸுக²ம், தத்த² ந நியமதோ பீதி. ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதா பீதி. வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதம் ஸுக²ம். கந்தாரகி²ன்னஸ்ஸ வனந்துத³கத³ஸ்ஸனஸவனேஸு விய பீதி. வனச்சா²யாபவேஸனஉத³கபரிபோ⁴கே³ஸு விய ஸுக²ம். தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே பாகடபா⁴வதோ சேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இதி அயஞ்ச பீதி இத³ஞ்ச ஸுக²ம் அஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, அஸ்மிம் வா ஜா²னே அத்தீ²தி இத³ம் ஜா²னம் பீதிஸுக²ந்தி வுச்சதி.

அத² வா பீதி ச ஸுக²ஞ்ச பீதிஸுக²ம், த⁴ம்மவினயாத³யோ விய. விவேகஜம் பீதிஸுக²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, அஸ்மிம் வா ஜா²னே அத்தீ²தி ஏவம்பி விவேகஜம்பீதிஸுக²ம். யதே²வ ஹி ஜா²னம், ஏவம் பீதிஸுக²ம்பேத்த² விவேகஜமேவ ஹோதி, தஞ்சஸ்ஸ அத்தி², தஸ்மா ஏகபதே³னேவ ‘‘விவேகஜம்பீதிஸுக²’’ந்திபி வத்தும் யுஜ்ஜதி. விப⁴ங்கே³ பன ‘‘இத³ம் ஸுக²ம் இமாய பீதியா ஸஹக³த’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 567) நயேன வுத்தம். அத்தோ² பன தத்தா²பி ஏவமேவ த³ட்ட²ப்³போ³.

பட²மம் ஜா²னந்தி இத³ம் பரதோ ஆவிப⁴விஸ்ஸதி. உபஸம்பஜ்ஜாதி உபக³ந்த்வா, பாபுணித்வாதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸம்பாத³யித்வா வா, நிப்பா²தே³த்வாதி வுத்தம் ஹோதி. விப⁴ங்கே³ பன ‘‘உபஸம்பஜ்ஜாதி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபோ⁴ படிலாபோ⁴ பத்தி ஸம்பத்தி பு²ஸனா ஸச்சி²கிரியா உபஸம்பதா³’’தி வுத்தம். தஸ்ஸாபி ஏவமேவத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. விஹரதீதி தத³னுரூபேன இரியாபத²விஹாரேன இதிவுத்தப்பகாரஜா²னஸமங்கீ³ ஹுத்வா அத்தபா⁴வஸ்ஸ இரியம் வுத்திம் பாலனம் யபனம் யாபனம் சாரம் விஹாரம் அபி⁴னிப்பா²தே³தி. வுத்தஞ்ஹேதம் விப⁴ங்கே³ ‘‘விஹரதீதி இரியதி வத்ததி பாலேதி யபேதி யாபேதி சரதி விஹரதி, தேன வுச்சதி விஹரதீ’’தி (விப⁴. 540).

பஞ்சங்க³விப்பஹீனாதி³

74. யம் பன வுத்தம் ‘‘பஞ்சங்க³விப்பஹீனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³த’’ந்தி, தத்த² காமச்ச²ந்தோ³, ப்³யாபாதோ³, தி²னமித்³த⁴ம், உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம், விசிகிச்சா²தி இமேஸம் பஞ்சன்னம் நீவரணானம் பஹானவஸேன பஞ்சங்க³விப்பஹீனதா வேதி³தப்³பா³. ந ஹி ஏதேஸு அப்பஹீனேஸு ஜா²னம் உப்பஜ்ஜதி. தேனஸ்ஸேதானி பஹானங்கா³னீதி வுச்சந்தி. கிஞ்சாபி ஹி ஜா²னக்க²ணே அஞ்ஞேபி அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீயந்தி, ததா²பி ஏதானேவ விஸேஸேன ஜா²னந்தராயகரானி. காமச்ச²ந்தே³ன ஹி நானாவிஸயப்பலோபி⁴தம் சித்தம் ந ஏகத்தாரம்மணே ஸமாதி⁴யதி. காமச்ச²ந்தா³பி⁴பூ⁴தம் வா தம் ந காமதா⁴துப்பஹானாய படிபத³ம் படிபஜ்ஜதி. ப்³யாபாதே³ன சாரம்மணே படிஹஞ்ஞமானம் ந நிரந்தரம் பவத்ததி. தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தம் அகம்மஞ்ஞம் ஹோதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதம் அவூபஸந்தமேவ ஹுத்வா பரிப்³ப⁴மதி. விசிகிச்சா²ய உபஹதம் ஜா²னாதி⁴க³மஸாதி⁴கம் படிபத³ம் நாரோஹதி. இதி விஸேஸேன ஜா²னந்தராயகரத்தா ஏதானேவ பஹானங்கா³னீதி வுத்தானீதி.

யஸ்மா பன விதக்கோ ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபேதி, விசாரோ அனுப்பப³ந்த⁴தி, தேஹி அவிக்கே²பாய ஸம்பாதி³தப்பயோக³ஸ்ஸ சேதஸோ பயோக³ஸம்பத்திஸம்ப⁴வா பீதி பீணனம், ஸுக²ஞ்ச உபப்³ரூஹனம் கரோதி. அத² நம் ஸஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மம் ஏதேஹி அபி⁴னிரோபனானுப்பப³ந்த⁴னபீணனஉபப்³ரூஹனேஹி அனுக்³க³ஹிதா ஏகக்³க³தா ஏகத்தாரம்மணே ஸமம் ஸம்மா ச ஆதி⁴யதி, தஸ்மா விதக்கோ விசாரோ பீதி ஸுக²ம் சித்தேகக்³க³தாதி இமேஸம் பஞ்சன்னம் உப்பத்திவஸேன பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³ததா வேதி³தப்³பா³. உப்பன்னேஸு ஹி ஏதேஸு பஞ்சஸு ஜா²னம் உப்பன்னம் நாம ஹோதி. தேனஸ்ஸ ஏதானி பஞ்ச ஸமன்னாக³தங்கா³னீதி வுச்சந்தி. தஸ்மா ந ஏதேஹி ஸமன்னாக³தம் அஞ்ஞதே³வ ஜா²னம் நாம அத்தீ²தி க³ஹேதப்³ப³ம். யதா² பன அங்க³மத்தவஸேனேவ சதுரங்கி³னீ ஸேனா, பஞ்சங்கி³கம் தூரியம், அட்ட²ங்கி³கோ ச மக்³கோ³தி வுச்சதி, ஏவமித³ம்பி அங்க³மத்தவஸேனேவ பஞ்சங்கி³கந்தி வா பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தந்தி வா வுச்சதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏதானி ச பஞ்சங்கா³னி கிஞ்சாபி உபசாரக்க²ணேபி அத்தி², அத² கோ² உபசாரே பகதிசித்ததோ ப³லவதரானி. இத⁴ பன உபசாரதோபி ப³லவதரானி ரூபாவசரலக்க²ணப்பத்தானி. ஏத்த² ஹி விதக்கோ ஸுவிஸதே³ன ஆகாரேன ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபயமானோ உப்பஜ்ஜதி. விசாரோ அதிவிய ஆரம்மணம் அனுமஜ்ஜமானோ. பீதிஸுக²ம் ஸப்³பா³வந்தம்பி காயம் ப²ரமானம். தேனேவாஹ – ‘‘நாஸ்ஸ கிஞ்சி ஸப்³பா³வதோ காயஸ்ஸ விவேகஜேன பீதிஸுகே²ன அப்பு²டம் ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.228). சித்தேகக்³க³தாபி ஹேட்டி²மம்ஹி ஸமுக்³க³படலே உபரிமம் ஸமுக்³க³படலம் விய ஆரம்மணேஸு பு²ஸிதா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி, அயமேதேஸம் இதரேஹி விஸேஸோ. தத்த² சித்தேகக்³க³தா கிஞ்சாபி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்தி இமஸ்மிம் பாடே² ந நித்³தி³ட்டா², ததா²பி விப⁴ங்கே³ ‘‘ஜா²னந்தி விதக்கோ விசாரோ பீதி ஸுக²ம் சித்தஸ்ஸேகக்³க³தா’’தி (விப⁴. 569) ஏவம் வுத்தத்தா அங்க³மேவ. யேன ஹி அதி⁴ப்பாயேன ப⁴க³வதா உத்³தே³ஸோ கதோ, ஸோயேவ தேன விப⁴ங்கே³ பகாஸிதோதி.

திவித⁴கல்யாணம்

75. திவித⁴கல்யாணம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னந்தி ஏத்த² பன ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேன திவித⁴கல்யாணதா. தேஸம்யேவ ச ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானம் லக்க²ணவஸேன த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னதா வேதி³தப்³பா³.

தத்ராயம் பாளி –

‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதி³, உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே², ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸானம், பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதி³, ஆதி³ஸ்ஸ கதி லக்க²ணானி? ஆதி³ஸ்ஸ தீணி லக்க²ணானி, யோ தஸ்ஸ பரிப³ந்தோ⁴, ததோ சித்தம் விஸுஜ்ஜ²தி, விஸுத்³த⁴த்தா சித்தம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி, படிபன்னத்தா தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. யஞ்ச பரிப³ந்த⁴தோ சித்தம் விஸுஜ்ஜ²தி, யஞ்ச விஸுத்³த⁴த்தா சித்தம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி, யஞ்ச படிபன்னத்தா தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதி³, ஆதி³ஸ்ஸ இமானி தீணி லக்க²ணானி. தேன வுச்சதி பட²மம் ஜா²னம் ஆதி³கல்யாணஞ்சேவ ஹோதி திலக்க²ணஸம்பன்னஞ்ச.